رساله وتر و جیب کتابی در ریاضیات نوشته غیاثالدین جمشید کاشانی است.
اصل این رساله از بین رفته است اما بخشهایی از آن در شرحهای مختلف آمده است که معروفترین و کاملترین آن توسط، همکار (یا شاید هم رقیب) کاشانی، قاضیزادهٔ رومی به عربی نوشته شده است.
در این رساله محاسبه سینوس (جیب) زاویهٔ یک درجه با روش ابتکاری حل یک معادلهٔ درجه سوم به دست آمده است. sin۱=.۰۱۷۴۵۲۴۰۶۴۳۷۲۸۳۵۱۰۳۷۱۲ هفده رقم اعشاری عدد به دست آمده با مقداری که امروزه محاسبه میشود هم خوانی دارد. در واقع کاشانی مقدار سینوس یک درجه را تا ده رقم صحیح شصتگانی حساب کرد.
کاشانی در مقدمه کتاب مفتاح الحساب از این رساله نام برده و نوشته است: «و رسالههای دیگر تألیف کردم مانند... و رساله «وتر و جیب» در استخراج آن دو برای یک سوم قوسی که وتر جیب آن معلوم باشد و این نیز یکی از مسائلی است که بر پیشینیان دشوار بوده چنانکه صاحب مجسطی (=بطلمیوس) در آن کتاب گفته است که برای به دست آوردن آن راهی نیست.»
@ALTAFHIM
"روزهای همۀ ماههای قمری با هم برابر و دقیقاً 29 روز و 12 ساعت و 44 دقیقه و 3 ثانیه یا 53059028/29 روز است. همچنین ماههای همۀ سالهای قمری با هم برابر و دقیقاً دوازده ماه و برابر با 3670834/354 روز است. اما برای سهولت محاسبات هر سال قمری را 354 روز در نظر میگیرند، بدین جهت در یک سال، 6 ماه سی روزی و 6 ماه 29 روزی وجود دارد.
برای جبران کسری سال، هر سه سال یکبار، یک روز اضافه میشود؛ یعنی سال سوم 355 روز خواهد بود؛ چرا که مقدار کسری در سه سال، 3670834/0× 3 یا برابر 101/1 روز میشود.
نتیجهی مهمی که این محاسبه دارد و نباید از آن غفلت نمود، «قاعده یک در میان» است؛ یعنی در سال قمری، ماهها یک در میان 30 و 29 روز، هستند.
با این همه گاهی اشتباه و یا اختلافی در شروع ماه یا سال جدید پیش میآید که یکی از عوامل مهم بروز این اشتباه و اختلاف، رعایت نکردن «قاعده یک در میان» است.
از آنجا که منجمان مجبورند عدد ایام هر ماه را با عدد صحیح (غیر کسری) بیان کنند و در ثبت تاریخ و وقایع نمیتوان از روز سیام ماه نصفش را متعلق به ماه قبل گرفت و نصفش را به ماه بعد داد، ناچار ماه قمری باید حداقل 29 روز و حداکثر سی روز تمام محاسبه شود. به همین جهت دانشمندان علم نجوم به دو نوع ماه قمری قائل شدهاند:
ماه حسابی،
ماه هلالی رؤیتی،
برای تنظیم ماه حسابی، منجمان جدولهایی ترتیب دادهاند که بر حسب سیر ماه طبق قواعد نجومی و مقدار ماهها و سالها و تعیین اوایل آنها، همه طبق قاعدۀ حرکت وسطای ماه و خورشید و ستارگان تنظیم شده است تا بر یک نظم کلی باشد، نه بر طبق حرکت مدتی ماه و آفتاب. طبق حرکت وسطای ماه و آفتاب گفتهاند: از مدت دور زدن قمر (از آن وقت اجتماع تا اجتماع دیگر) 29 روز و 12 ساعت و 44 دقیقه است و منجمان خود اقرار دارند که در وقت اجتماع ماه با آفتاب، هلال با چشم دیده نمیشود و نتیجه کار آن جدول و محاسبۀ نجومی این میشود که:
چون مدت یک ماه، 12 ساعت و 44 دقیقه، از 29 روز زیادتر است و این مقدار در دو ماه متوالی بیشتر از یک شبانهروز میشود، آنرا یک روز کامل حساب میکنند. و یک ماه را تمام(سی روز) میگیرند و یک ماه را ناقص(29 روز) تا جبران نقص ماه قبل شود؛ یعنی در حقیقت 12 ساعت ماه دوم را به 12 ساعت ماه قبل اضافه میکنند و یک روز کامل به ماه قبل میدهند و سی روز میگیرند. و از آنجا که سال قمری از محرم شروع میشود؛ لذا محرم سی روزه خواهد بود و ذیالحجه 29 روز.
اما منظور از ماه هلالی رؤیتی، ماهی است که به وسیلۀ رؤیت با چشم ثابت میشود. مدار احکام اسلامی بر همین ماه است و فقهای عظام مدت هر ماه هلالی را از رؤیت هلال تا رؤیت هلال ماه بعد میدانند، نه به محاسبه جدول مذکور که 30 روز و 29 روز است.
به همین دلیل گفتهاند در ماه هلالی رؤیتی، در اثر یک حرکت نوسانی خفیف که در ماه است، ممکن است چند ماه متوالی (حداکثر 4 ماه) سی روزه بوده و سه ماه متوالی 29 روز باشد.
فقهای عظام شیعه به دو دلیل ماه حسابی منجمان را معتبر ندانستهاند:
اولا: به جهت اینکه در شرع دلیلی بر حجیت و اعتبار آن جدول نجومی وجود ندارد، بلکه شرعا دلیل بر خلاف آن داریم. مثل روایتی که میفرماید: "صم للرؤیة و افطر للرؤیة"؛[1] (زمانی که هلال رمضان را دیدی، روزه بگیر و زمانی که هلال شعبان را دیدی روزه نگیر و روزهات را افطار کن).
ثانیا: اشکالی است که در محاسبۀ ریاضی منجمان در سالهای کبیسه به وجود میآید؛ چرا که طبق حساب منجمان در هر سی سال، یازده سال را "کبیسه" میگیرند و مجبورند ذیالحجه را که طبق محاسبهشان 29 روزه است، سی روزه بگیرند.
بنابراین، از آنجا که تعداد روزهای ماه و سال یک عدد صحیح نیست و به تبع آن از نظر فقه، ماه حسابی معتبر نیست، فقها ماه هلالی رؤیتی را معتبر دانستهاند و چون امکان رؤیت در همهی مکانها و در همهی ساعات یکسان نیست، طبیعی است که اختلاف نظرهایی در رؤیت هلال ماه و عدم رؤیت پیش آمده و میآید که در این موارد در ماه بعد خود بخود این اختلاف برطرف میشود. و نیز در مواردی با حکم حاکم شرع به حلول ماه نو، این اختلاف نظرها از بین میرود.
[1]. شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، "
@ALTAFHIM
1_2363508404.mp3
زمان:
حجم:
15.3M
قوای جسمانی
قوای نفسانی
قوای کیهانی ....
علم العقل
@ALTAFHIM
7.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✅ سواد رسانه
🔴قدرت کلمات
▫️سخنرانی جذاب محمد القحطانی درباره اهمیت کلمات؛ شما این قدرت را دارید که با استفاده از کلمات، انسانهای شکستخورده را به انسانهایی موفق تبدیل کنید؛ یا تنها با چند کلمه، آرامش را از زندگی انسانها سلب کنید.
در بی پناه جانم شوق جهان بدارم /هرکس که جان پناهم با او ست هر جهانم /در غرقه ی یَمِ خود ای موسی
نجاتم /پیوسته نیست گشتم هرجا که حق ندانم /کآخر صبای امید با شرق نور خورشید /در این ظلال جوشید اندر خم بیانم /هرجا که عاشقی کرد در زورق نگاهت /در موج رود خواند قوس تودر کمانم /محراب پیچ در پیچ خواند به حرب در هیچ/آهسته تر بگوید بنگر بدین عذابم /یکتای حرف در دل گویدشمیم مشکل /چون زلف باد رفته در طره نگارم (م.خ)
https://eitaa.com/Ostadkhosravi
🔴 در ابتدای ماه شریف حسینی هستیم صدقه فراموش نشود
🟢 در کتاب مکیال المکارم از وظایف ما نسبت به امام زمان علیه السلام در وظیفه شماره ۲۳ و ۲۴ آمده است :
🔺صدقه دادن به قصد سلامتی امام
🔺 صدقه دادن به نیابت از امام عصر
🔵 هیچ کس از فردای خود خبر ندارد 🙏هر مبلغی هر مقداری
....صدقات..نذورات..رد مظالم..برای اموات...جهت جلوگیری از چشم زخم...مرگناگهانی .آغاز مسافرت..باقیات الصالحات
:دوچیز قضای حتمی را برمیگرداند دعای پدر و مادر و کمک به دیگران ...
ش کارت به نام محمد خسروی/بانک ملت
۶۱۰۴۳۳۸۹۰۵۶۹۲۱۸۸
ش کارت دوم /بانک ملی
6037997546372302
در صورت نیاز شماره کارت سوم👇6274121206409112
بانک اقتصاد نوین /محمد خسروی
https://eitaa.com/Ostadkhosravi/34750
❤️پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :❤️
[روز قيامت] هر كسى در سايه صدقه ی خود است تا آنگاه كه ميان مردم داورى شود .
( كنز العمّال : ۱۶۰۶۸ )
وَأَنْفِقُوا مِنْ مَا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوْلَا أَخَّرْتَنِي إِلَىٰ أَجَلٍ قَرِيبٍ فَأَصَّدَّقَ وَأَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ
از آنچه به شما روزی دادهایم انفاق کنید، پیش از آنکه مرگ یکی از شما فرا رسد و بگوید: «پروردگارا! چرا (مرگ) مرا مدت کمی به تأخیر نینداختی تا (در راه خدا) صدقه دهم و از صالحان باشم؟!»
المنافقون/10
https://eitaa.com/Ostadkhosravi
هرگزم نقشِ تو از لوحِ دل و جان نَرَوَد
هرگز از یادِ من آن سروِ خرامان نَرَوَد
@ALTAFHIM