🌀 #خردخوان | علیت و پاسخ به هیومیها
📌 اشکال محوری [هیومیها درباره علیت] این است که چون ما تجربهای از توان، نیرو، انرژی یا پیوند ضروریای که قرار است مشخصه رابطه علی باشد نداریم، باید تبیین متافیزیکدانهای سنتی را رد کنیم.
🔻 مخالفان هیوم به سه طریق به این اشکال پاسخ دادهاند:
1⃣ یک پاسخ این است که تصدیق میکنند این تصور خاستگاه تجربی ندارد، و در عین حال نتیجهای را که هیوم از این واقعیت میگیرد رد میکنند. ممکن است کسی استدلال کند که پیشفرض هر آن چیزی که ما تجربه مینامیم نوعی تلقی ضرورتی سفت و سخت از علیت است، و نتیجه بگیرد که چنین مفهومی یک مفهوم پیشینی است، یعنی مفهومی که برگرفته از تجربه نیست. دستکم میتوان گفت، پاسخ کانت به هیوم چنین است. کانت، با پذیرش استدلال هیوم که چنین مفهوم ضرورتیای نمیتواند خاستگاه تجربی داشته باشد، نتیجه میگیرد که مفهوم علیت فطری است.
2⃣ اشکالی نسبتاً متفاوت به هیوم شده که ضرورتاً مستلزم رد کلی تجربهگرایی نیست، بلکه صرفاً شکل کاملاً محضی از تجربهگرایی را که هیوم نمایندۀ آن است رد میکند. مطابق این اشکال، چیزی که هیوم ثابت کرد صرفاً این است کـه مفهـوم علّـیت بـه نحوه ضرورتی آن مفهومی برآمده از مشاهده نیست؛ یعنی، مفهـومی نیست کـه مصداق یافتن آن منحصراً با ارجاع به تجربۀ حسی یا دروننگری موجه شود. هیوم از بـاب بـه چـالش کشیدن از ما میخواهد چیزی را در تجربه (درونی یا بیرونی) مشخص کنیم که بتوان به نحوه معقولی آن را رابطۀ پیوند ضروری یا تأثیر علی دانست، اما طرفداران این پاسخ دوم نمیپذیرند که ناتوانی ما از پاسخ گفتن به این چالش، این تصور را کـه علّـیت در ذات خود ویژگی ضرورتی دارد به تردید میافکند. آنها میگویند اگر ما چالش هیوم را تعمیم دهیم، به این نتیجه میرسیم که عملاً هیچیک از مفاهیم نظری ما هیچ گونه اعتباری ندارند. مفاهیمی مانند مفهوم الکترون، کوارک، میون و کلونینگ همگی در آزمون هیوم رد میشوند؛ با وجود این، بهترین فیزیک ما از این مفـاهیم اسـتفادههای اثباتشده میکند، و فیزیک نمونۀ اعلایی از یک پروژه فکری موفق است.
➖ طبق نظر مدافعان این پاسخ دوم، آنچه مفروض گرفتن رابطهعلی تبیین میکند، علاوه بر چیزهای دیگر، دقیقاً همان پدیدهای است که هیوم آن را به اشتباه با علیت اینهمان میداند. مطابق این نظر، هیوم در مرتبط دانستن توالی منظم با علیت اشتباه نمیکرد. دستکم میتوان گفت رابطههای علی بین رویدادها نوعاً موجب توالیهای منظم میشوند. با این حال، نظم در توالی همان علیت نیست، بلکه نشانهای از وجود نوعی رابطه ضرورتی قوی علیت است. گفتهاند که این رابطه مشاهدهپذیر نیست، اما در توالیهای منظم که قابل مشاهده هستند ظاهر میشود و به تبیین آن کمک میکند.
3⃣ آخرین پاسخی که مدافعان تبیین سنتی ارائه کردهاند تأکید بر این مطلب است که تلقی ضرورتی قوی از علیت مفهومی مشاهدتی به حساب میآید. طرفداران این پاسخ ادعا خواهند کرد که ما میتوانیم تأثیر علی را به معنای دقیق کلمه مشاهده کنیم، یعنی میتوانیم مستقیماً تجربه کنیم که چیزی باعث رخ دادن چیزی دیگر میشود. بعضی از کسانی که بر این ادعا صحه میگذارند معتقدند که هیوم کاملاً در پدیدارشناسی اراده اشتباه میکند. ادعای آنها این است که وقتی فعل اراده کردن از ما سر میزند به طوری که اراده کردنشان به عملی میانجامد، از راه دروننگری از تأثیر علی آگاه میشویم. در حالی که دیگران تأکید میکنند که ما میتوانیم تأثیر علی را در جهان پیرامون خود به معنای دقیق کلمه ادراک کنیم. این نظریهپردازان به تجربه موارد روزمرهای اشاره میکنند که در آن موارد چیزی چیز دیگری را هل میدهد، آن را میکشد، یا به آن ضربه میزند. آنها به ما میگویند که همه اینها مواردی است که چیزی یا رویدادی، چیز یا رویداد دیگری را به وجود میآورد، تولید میکند یا تحقق میبخشد، و ادعا این است که این موارد نمایانگر نمونههای اعلایی هستند که در آنها چیزی باعث رخ دادن چیز دیگری میشود.
📕 #مایکل_لاکس، درآمدی به متافیزیک معاصر، ۳۳۷-۳۴۱
📚 #فلسفه_غرب | #تخصصی
11M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔬 #خردنما | آیا اجزاء زیراتمی قابل تجزیهاند؟
➖ فلاسفه به جزء لایتجزا باور ندارند
➖ در یک نگاه انرژی، در یک نگاه کوانتوم
➖ عقل چند سالشه؟
➖ عقلت کجاته؟
👤 دکتر #غلامحسین_ابراهیمی_دینانی
وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ
و در اموال آنها حقّی برای سائل و محروم بود!
الذاريات/19
سلام علیکم و رحمت الله و برکاته
دوستان گرامی در اوقات قمر در عقرب و اول ماه قمری و ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها هستیم
در دین مبین اسلام و مذهب حقه ی تشیع صدقه دادن و کمک به نیازمندان بسیار تاکید شده... در دوران و زمان ما مبالغ 50هزار تومان و 100هزار تومان از طرف شخص یا خانواده ای واقعا پول یه پفک نمکی و تنقلات هست...
عزیزان زیادی چشم به راه کمک هستند که بعضا قدرت خرید نان و چند عدد تخم مرغ هم برای وعده های روزانه را ندارند چه برسد به گوشت یا لباس و دارو ووو 😔خدا خیرتان بدهد هر مقداری هر مبلغی که توان دارید....صدقات..نذورات..رد مظالم..برای اموات...جهت جلوگیری از چشم زخم...مرگناگهانی .آغاز مسافرت..باقیات الصالحات
:دوچیز قضای حتمی را برمیگرداند دعای پدر و مادر و کمک به دیگران ...
ش کارت به نام محمد خسروی/بانک ملت
۶۱۰۴۳۳۸۹۰۵۶۹۲۱۸۸
ش کارت دوم /بانک ملی
6037997546372302
https://eitaa.com/Ostadkhosravi
وَأَنْفِقُوا مِنْ مَا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوْلَا أَخَّرْتَنِي إِلَىٰ أَجَلٍ قَرِيبٍ فَأَصَّدَّقَ وَأَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ
از آنچه به شما روزی دادهایم انفاق کنید، پیش از آنکه مرگ یکی از شما فرا رسد و بگوید: «پروردگارا! چرا (مرگ) مرا مدت کمی به تأخیر نینداختی تا (در راه خدا) صدقه دهم و از صالحان باشم؟!»
المنافقون/10
https://eitaa.com/Ostadkhosravi
❤️پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :❤️
[روز قيامت] هر كسى در سايه صدقه ی خود است تا آنگاه كه ميان مردم داورى شود .
( كنز العمّال : ۱۶۰۶۸ )
هوالشافی
خواندن هفت مرتبه سوره مبارکه فاتحة الکتاب (حمد)در وقت دیدن هلال ماه نو جهت جلوگیری از تمام بیماریهای چشم تاکید شده
وتا سه شب هم اعتبار دارد یعنی اگر شب اول به هر دلیل نشد شب دوم و حتی سوم ...
@ALTAFHIM
سلام علیکم و رحمت الله و برکاته
در اول آذرو ماه شریف جمادی و ایام فاطمیه و شروع فصل سرما برای تهیهی وسایل گرمایشی برای عزیزانی که بعضا پیر و بیمارا ند و در مضیقه هستند و به طور مثال قدرت خرید ربع کیلو گوشت را هم ندارند هر مبلغی هر مقداری کمک کنید خدایا خیرتان بدهد(متأسفانه قیمت یک آب گرمکن یا بخاری چند میلیون شده) ...یا فاطمه زهرا علیهاالسلام...
ش کارت اول به نام محمد خسروی/بانک ملت
۶۱۰۴۳۳۸۹۰۵۶۹۲۱۸۸
ش کارت دوم /بانک ملی
6037997546372302
https://eitaa.com/Ostadkhosravi
هوالبصیر
ساعاتی مانده تا پایان قمر در عقرب آبان /آذر /جمادی الثانی 1447 هجری....