همان‌طور که در اواخر قسمت قبلی آموزش گفتیم، برق ورودی ۲۲۰ ولت AC از این پین وارد مدار پاور می‌شود. اما این برق از چه مسیرهایی عبور می‌کند تا به DC تبدیل شود و در نهایت به ترانزیستورهای قدرت برسد؟ در ادامه مسیر این بخش را بررسی می‌کنیم. ⚡️ #پاور_کامپیوتر 📲 @AM_BORD ⚡️

نگاهی به مسیر عبور جریان ۲۲۰ ولت از پین‌های ورودی تا تبدیل شدن به DC و رسیدن به ولتاژ حدود ۳۰۰ ولت. در ابتدا، برق فاز و نول وارد بخش حفاظتی می‌شود. این بخش با رنگ مشکی مشخص شده و معمولاً شامل ۲ تا ۳ قطعه است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به فیوز و NTC اشاره کرد. 🔹 فیوز F1: اکثر شما عزیزان با عملکرد فیوز آشنا هستید. اگر جریان عبوری از فیوز بیشتر از مقدار مجاز آن شود، فیوز می‌سوزد و مسیر جریان را کاملاً قطع می‌کند. 🔹 مقاومت NTC در مسیر نول: در قسمت ورودی برد، معمولاً یک قطعه دوپایه مشکی‌رنگ می‌بینیم که ظاهر آن تقریباً شبیه خازن‌های عدسی بزرگ است. این قطعه، مقاومت NTC نام دارد. با گرم شدن NTC، مقدار مقاومت آن کاهش پیدا می‌کند و در برخی شرایط تا نزدیک صفر اهم می‌رسد. اما چرا این مقاومت را در مسیر برق ورودی قرار می‌دهند و وظیفه آن چیست؟ 🤔 در ادامه بررسی می‌کنیم. #پاور_کامپیوتر 📲 @AM_BORD ⚡️

🖼 تصویر مقاومت NTC و فیوز روی برد پاور کامپیوتر اما وظیفه این مقاومت چیست؟ اگر دقت کرده باشید، بعضی دستگاه‌های سوئیچینگ قدیمی، مانند برخی تلویزیون‌ها، پاورها و آداپتورهای قدیمی، هنگام اتصال به برق در همان لحظه اول یک جرقه ایجاد می‌کنند. این جرقه به دلیل جریان هجومی اولیه (Inrush Current) برای شارژ خازن‌های بخش اولیه پاور ایجاد می‌شود. 🔹 منظور از جریان هجومی اولیه چیست؟ وقتی پاور سوئیچینگ را از برق جدا می‌کنیم، خازن‌های بخش اولیه به مرور تخلیه و دشارژ می‌شوند. در لحظه اتصال مجدد برق، این خازن‌های تخلیه‌شده در ابتدا مانند یک بار با امپدانس بسیار پایین عمل می‌کنند و برای مدت کوتاهی جریان زیادی از مدار می‌کشند. این جریان شدید و لحظه‌ای می‌تواند باعث ایجاد همان جرقه در لحظه اتصال دوشاخه به برق شود. 🔹 راهکار چیست؟ برای کاهش این جریان هجومی، در گذشته از یک مقاومت با مقدار حدود ۱۰ اهم و توان بالا در مسیر ورودی برق AC استفاده می‌شد. این مقاومت در لحظه روشن شدن، جریان اولیه شارژ خازن‌ها را محدود کرده و باعث کاهش یا حذف جرقه می‌شد. اما یک مشکل بزرگ وجود داشت! ❌ وقتی این مقاومت در مسیر ورودی قرار داشت، در هنگام کار دستگاه و زیر بار، به دلیل عبور جریان دائماً توان تلف می‌کرد و به‌شدت داغ می‌شد. در نتیجه، علاوه بر ایجاد تلفات، عبور جریان با توان بالا دشوارتر می‌شد و دمای بالای مقاومت نیز می‌توانست خطر آسیب به برد و حتی آتش‌سوزی را افزایش دهد. اما راه‌حل بهتر چه بود؟ 🤔 در ادامه با مقاومت NTC و نحوه حل این مشکل آشنا می‌شویم. #پاور_کامپیوتر #اموزش 📲 @AM_BORD ⚡️

اینجا بود که مقاومت NTC وارد ماجرا شد. ⚡️ مقاومت NTC زمانی که سرد است، مقدار اهم مشخصی دارد؛ اما با گرم شدن، مقدار مقاومت آن کاهش پیدا می‌کند و به مقدار بسیار پایینی می‌رسد. اما این مقاومت چطور گرم می‌شود؟ وقتی جریان اولیه از NTC عبور می‌کند، به دلیل مقاومت نسبتاً بالای آن، توان در مقاومت تلف شده و NTC گرم می‌شود. با گرم شدن NTC، مقدار مقاومت آن کاهش پیدا می‌کند و در نتیجه جریان راحت‌تر از آن عبور می‌کند. پس از گذشت لحظات اولیه، جریان هجومی محدود شده و NTC در حالت کار عادی، افت ولتاژ و توان تلفاتی بسیار کمتری خواهد داشت. به این ترتیب، جرقه و جریان هجومی اولیه محدود می‌شود و برخلاف مقاومت ثابت، NTC در زمان کار عادی تلفات زیادی ایجاد نمی‌کند. 🔥➡️⚡️ #پاور_کامپیوتر #اموزش 📲 @AM_BORD ⚡️

🔴 مرحله ۲. بررسی بخش فیلتر EMI بخش قرمز رنگ سمت چپ، مربوط به فیلتر EMI است. 🔹 کار فیلتر EMI چیست؟ به زبان خیلی ساده، وظیفه این فیلتر کاهش و حذف نویزهای موجود در برق شهر و جلوگیری از ورود این نویزها به مدار پاور است. همچنین از انتشار نویز ایجادشده توسط پاور به سمت برق شهر نیز جلوگیری می‌کند. 📲 @AM_BORD ⚡️

اگر با اسیلوسکوپ موج برق شهر را مشاهده کنیم، می‌بینیم زمانی که موج به حداکثر دامنه خود می‌رسد، دارای پارازیت‌های ریزی مانند موج‌های نشان‌داده‌شده در تصویر است. این نویزهای ریز توسط یک مدار ساده شامل سلف در مسیر فاز و نول و ۴ خازن کاهش پیدا می‌کنند. توضیحات کامل‌تر درباره فیلتر EMI را در فصل آموزش پاورهای زنبوری به‌طور کامل بررسی کرده‌ایم. ⚡️ #اموزش #پاور_کامپیوتر 📲 @AM_BORD ⚡️

تصویری از فیلتر emi در برد پاور زنبوری. 📲 @AM_BORD ⚡️

🟡 مرحله ۳. پل دیود بخش زردرنگ مربوط به پل دیود است. این بخش از ۴ دیود تشکیل شده که به شکل مشخص‌شده در تصویر به یکدیگر متصل شده‌اند. وظیفه پل دیود، تبدیل برق AC به DC پالسی یا ریپل‌دار است. ⚠️ توجه کنید که پل دیود برق را به‌صورت کاملاً صاف و بدون ریپل به DC تبدیل نمی‌کند؛ بلکه تنها مرحله اولیه تبدیل AC به DC را انجام می‌دهد و در ادامه، خازن‌های صافی وظیفه کاهش ریپل و صاف‌کردن ولتاژ را بر عهده دارند. #اموزش #پاور_کامپیوتر 📲 @AM_BORD ⚡️

📈 شکل موج قبل و بعد از پل دیود همان‌طور که در تصویر مشاهده می‌کنید، بعد از پل دیود و بدون اتصال خازن‌های صافی، ولتاژ خروجی به‌صورت DC ریپل‌دار و حدود ۲۰۰ ولت خواهد بود. با اتصال خازن‌های صافی، ریپل کاهش پیدا کرده و ولتاژ DC به حدود ۳۰۰ ولت می‌رسد. #پاور_کامپیوتر #اموزش 📲 @AM_BORD ⚡️

بخش خازن های صافی(خازن های پاور): بخش بنفش رنگ #پاور_کامپیوتر 📲 @AM_BORD ⚡️

با اتصال خازن‌های صافی به خروجی پل دیود، ولتاژ خروجی صاف‌تر شده و به یک DC تقریباً ثابت تبدیل می‌شود. اما چطور؟ 🤔 زمانی که موج خروجی پل دیود به حداکثر مقدار خود می‌رسد، خازن‌های صافی شارژ می‌شوند. با کاهش دامنه موج، خازن‌ها شروع به دشارژ شدن می‌کنند و انرژی ذخیره‌شده خود را در اختیار مدار قرار می‌دهند. به این ترتیب، خازن‌ها در زمانی که ولتاژ خروجی پل دیود کاهش پیدا می‌کند، جریان مورد نیاز مدار را تأمین کرده و اجازه نمی‌دهند ولتاژ خروجی به صفر برسد. 🔴 بخش‌های قرمز: زمان دشارژ خازن‌ها #پاور_کامپیوتر #اموزش 📲 @AM_BORD ⚡️

در اصل، خروجی خازن‌های صافی موجی تقریباً به این شکل خواهد داشت و مقدار کمی ریپل در آن وجود دارد. برای کاهش این ریپل، باید از خازن‌هایی با ظرفیت مناسب و استاندارد استفاده شود. 🔧 نکته تعمیراتی: وقتی یک خازن دچار افت ظرفیت می‌شود، توانایی آن در صاف‌کردن ولتاژ کاهش پیدا می‌کند و شکل موج خروجی از یک DC نسبتاً صاف، به موجی با ریپل بیشتر تبدیل می‌شود. #پاور_کامپیوتر #اموزش 📲 @AM_BORD ⚡️