✔️سخنی از میرزا علی قاضی درباره شیخیه و نقد آن (٢) 🔻به مناسبت شش ربیع‌الاول، سال‌روز رفتن میرزا علی قاضی از دار دنیا با وجود اين جای تعجب است از اين شخص كه می‌گوید: «بنابراين، شيخ أحسائىّ خدا را مفهومى پوچ و بدون اثر، خارج از اسماء و صفات می‌داند.» معلوم نيست اين نتيجه از كجا به دست آمده و جز غرض اين نتيجه منشأ و سرچشمه‏‌ای دارد؟! اين مطلب مسلّم است كه ذات خدای متعال منزه است از داشتن صفاتی زايد بر ذاتش. ذات مقدس او عين صفات كماليه او است و در ذات او هيچ ‏گونه تكثّری نيست او ذاتی است كه عين علم است و عين قدرت است و عين حيات است و همين ‏طور ساير صفات كماليه. و چنين ذاتی فاقد هيچ كمالی نيست و همچنان‏ كه كسی بر ذات مقدس او احاطه و از ذات مقدس او آگاهی ندارد از علم ذاتی و حيات ذاتی و قدرت ذاتی و ساير صفات ذاتی او هم آگاهی ندارد. و ما هم كه او را به صفات ذاتی او (كه عين ذات او هستند بدون تكثر و تعدد مصداقی و مفهومی) اقرار داريم و اعتراف می‌كنيم به واسطه صفات فعليّه او است كه همه غير او هستند ولی مال او بوده و شريكی با او در اين صفات نيست و همه ظهورات اويند و همه دليل بر صفات ذاتيه اویند و همه نشانه‏ های كمالات ذاتيه او هستند و آيات تعريف و تعرّف اويند. و للّه الاسماء الحسنی فادعوه بها. ٢. کرامتی برای قاضی نقل شده و در آن کرامت، قاضی از اسم «المُمیت» الهی استمداد کرده و به ماری گفته است: مُت بإذن الله و آن مار هلاک شده است. چه‌قدر عجیب است. اگر این اتهام درست باشد که خدا هیچ‌کاره است، خود متهم‌کننده (قاضی) هم به اسم «الممیت» متوسل شد. چنانکه تیتر این جریان را نوشته‌اند: قصّة‌ المرحوم‌ القاضی و مثال‌ لتجلّی إسم‌ المُميت‌ و إماتة‌ الحيّة‌. ٣. اینکه می‌گوید شیخ اعلی الله مقامه صفات را مستقل می‌داند، از خودِ اوست و شیخ این را نمی‌فرمایند و تهمتی است که به ایشان نسبت داده است. شیخ اَشادَ اللهُ شأنَه در کتاب مبارک شرح الزیارة الجامعة الکبیرة به طور مکرر به مستقل‌نبودن این صفات اشاره فرموده است و حتی مصادیق اسماء‌ حُسنای الهی، محمد و آل محمد علیهم‌السلام‌ را مستقل نمی‌داند. ایشان در موضعی از همین کتاب شریف، درباره این بزرگواران علیهم‌السلام می‌فرماید: «...لکنهم لیسوا شیئاً فی کل شیء و علی کل حالٍ الا بالله و ما هم علیهم‌السلام فی فعله [=ای فعل الله] الا کصورة فی مرآة بالنسبة الی شاخِصِها... و لاحظ هذا الحرف فی کل شیء تسمعه منا لانریده الا علی هذا المعنی.» (ج١، ص٢۵٣) این فرمایش که «لکنهم لیسوا شیئاً فی کل شیء و علی کل حال» اشاره به مستقل‌نبودن ایشان است. با مراجعه بیشتر به این کتاب شریف، شگفتی از نتیجه‌گیری‌های قاضی بیشتر می‌گردد. ۴. شناخت ذات خدای متعال و وصول به آن برای تمامی مخلوقات حتی برای محمّد و آل محمّد صلی اللّه عليه و عليهم عقلاً و نقلاً محال است و يک آيه قرآ‏ن و يك روايت پيدا نمی‌‏شود كه خلق را به امر محال دعوت نمايد و يا آن را غايت سير و معرفت خلق معرفی کند. آری، آيات قرآن و روايات ما را به شناختن خدای متعال و رسيدن به مقام معرفت دعوت می‌كند و آنچه برای خلق در شناختن خدای متعال ممكن است همان شناختن آیات تعریف و تعرف اوست. @AghayedNet

✔️🔻دیدگاه بزرگان مکتب استبصار درباره علم نجوم و تنجیم و روایات آن 🔸بخش سوم هنگام مطالعه روایات نجوم، باید به نکته مهمی توجه کرد؛ نکته‌ای که غفلت از آن سبب مشکلاتی در فهم روایات و چه‌بسا، نعوذبالله، سبب متهم کردن معصومین علیهم‌السلام می‌گردد. بعضی‌از روایات نجوم را نباید طبقِ ظاهرِ آن توضیح داد و فقط ظاهر آن را ملاک گرفت. هنگامی که شخص حکیم سخنی می‌گوید، واجب نیست که سخن او همه‌فهم باشد. در مواقعی، برای مخاطب خاص بیانی می‌فرماید. سخنان حضرت امیر و حضرت صادق علیهماالسلام در کیمیا سخنانی نیست که عوام درک کنند. انسان حکیم با هر پرسشگری مناسب سطح ادراک و فهم او سخن می‌گوید. علاوه‌بر این‌که برای فرمایشات اهل‌البیت علیهم‌السلام هفتاد وجه است (مکارم الابرار (عربی)، ج۳، «مواقع النجوم»، ص۴۲۳). برای نمونه، تعبیری در روایتی رسیده که خدا دریایی را میان آسمان و زمین آفریده است (بحار الانوار، ج۵۵، ص۱۴۶). تعبیر دریا را نباید همین دریای روی سطح زمین در‌نظر گرفت. بلکه این دریا صافی و لطیفِ آبی است که میان عرش و فرش است. خداوند از «بخار» و «صَفوِ» آن آب، آسمان‌ها را آفرید و از «زَبَد» و «غلیظ» و ظاهر آن، زمین را خلقت کرد (مکارم الابرار (عربی)، ج۳، «مواقع النجوم»، ص۴۲۴). در همان حدیث آمده است سطح کره زمین پانصد سال راه است و خورشید شصت فرسخ در شصت فرسخ است و ماه چهل فرسخ در چهل فرسخ (بحار الانوار، ج۵۵، ص۱۴۷). برای ما روشن نیست که کدام فرسخ مراد است، فرسخ زمینی یا آسمانی و طبق چه معیاری. در روایت دیگر، حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام طول و عرض خورشید و ماه را نهصد فرسخ در نهصد فرسخ معرفی می‌کنند (همان، ج۱۰، ص۷۵). چون مساحت طبقِ مقیاسِ اندازه‌گیری است و این مقیاس برای ما مجهول است، در‌نتیجه مساحت نیز مجهول است (مکارم الابرار (عربی)، ج۳، «مواقع النجوم»، ص۴۲۵) و نباید این‌گونه روایات را طبق ظاهر معنا نمود. علماء ظاهری گمان کرده‌اند کلمات معصومین علیهم‌السلام حتماً باید بر آنچه عوام درک می‌کنند حمل گردد، حتی اگر درباره پنهان‌ترین علوم و بالاترین حقایق بیانات فرموده باشند! و‌حال‌آن‌که اشاره کردیم این بزرگواران به‌حسب فهم پرسشگران پاسخ می‌فرمودند. ممکن است در یک علم و در یک مسئله از آن علم، به‌حسب فهم‌ها پاسخ‌های متعددی فرموده باشند. طبیعتاً پاسخی که به شخص حکیم فاضلی داده‌اند، غیر‌از پاسخی است که به شخص عامی بادیه‌نشین فرموده‌اند (همان، ص۴۳۰). ⏳ادامه دارد... @AghayedNet

✔️🔻دیدگاه بزرگان مکتب استبصار درباره علم نجوم و تنجیم و روایات آن 🔸بخش چهارم و پایانی در بیانات اهل‌البیت علیهم‌السلام اصطلاحاتی است که اگر به‌حسب ظاهر توضیح داده شود، سبب تشنیع و وهن است. مثلاً آنچه را درباره کوه قاف فرموده‌اند یا درباره یأجوج و مأجوج بیان کرده‌اند اهل جغرافیا رد می‌کنند و می‌گویند: بر سطح کره زمین چنین چیزهایی ندیده‌ایم و کشف نکرده‌ایم. هم‌چنین جابلقا و جابرصا و چهل خورشید و چهل ماه و غروب خورشید در «عین حمئة» و... از همین باب است. بهترین راه این است که علماء ظاهری بگویند: این اَخبار رموز است و علومِ دیگری است و ما فقه و امور ظاهری دیگر را می‌دانیم (مکارم الابرار (عربی)، ج۳، «مواقع النجوم»، ص۴۳۱). غیر‌از علماء ظاهری، حکماء فیلسوف نیز خطا کرده‌اند؛ چراکه با تمسک به دیدگاه‌های ناقص و عقول خود و بدون استناد به معصومین علیهم‌السلام، تفسیرهایی کرده‌اند که اهل‌البیت از آن بیزارند (همان، ص۴۳۲). عالم ربانی، مرحوم حاج محمدکریم کرمانی، در دروس کتاب الفطرة السلیمة، به این نکته توجه داده‌اند. در این دروس، درباره این‌که اصطلاحات این‌گونه علوم غیر‌از متبادر فهم عوام است بیاناتی دارند که بخشی‌از آن را نقل می‌کنیم: «اولاً یک مطلب کلی از نوع این تعبیرات عرض کنم و آن این است که آنچه در عالمی از عوالم هست و در غیر آن عالم بخواهی از آن تعبیر بیاوری که از نوع آن عالم نیست و وضعش دیگر وضعی است، نهایتِ اشکال را دارد. و بایست به آنچه در این عالم است از آن عالم تعبیر بیاورد و این‌ها شباهت به آن‌ها ندارد و از نوع آن‌ها نیستند و به این واسطه تعبیرات مختلف می‌شود [...]» (دروس الفطرة السلیمة مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه، خطی). در جایی دیگر می‌فرمایند: «یک‌وقتی عرض کردم که علمای ما می‌گویند: خدا در قرآن فرموده: و ماارسلنا من رسول الّا بلسان قومه و هم‌چنین پیغمبر فرموده: نحن معاشر الانبیاء نکلّم الناس علی قدر عقولهم، پس احادیث پیغمبر و اهل‌بیت او را باید حمل کرد به ظاهری که متعارف عرب است و در عرف عرب شایع است. از‌این‌جهت می‌خواهند جمیع اخبار آل‌محمد علیهم‌السلام که در علوم عدیده وارد شده، آن‌ها را حمل کنند به آنچه در سوق مسلمین شایع است و به این واسطه فساد عظیم در دین از توحید فما دونه الی ارش الخدش فما فوقه وارد می‌آید. و غافل‌اند از معنی آیه و حدیث مذکور [...]» (همان). هم‌چنین شخصی به نام آقا عبدالله از این بزرگوار دربارهٔ «ابواب السماء» (درگاه‌های آسمان) سؤال می‌کند و می‌پرسد: آیا مراد ظاهر عبارات است آن‌گونه که عوام متوجه می‌شوند (درگاه‌های ظاهری) یا لایه‌ها و محمل‌های باطنی دارد؟ این بزرگوار می‌فرمایند: «اقول: فهم العوام لیس بحجة فی مسئلة من المسائل الّا ما کلفوا به فی الامور الراجعة الی العرف و اما فی العلوم التی اظهرها الائمة علیهم‌السلام لاهلها فلیس بحجة فانهم لیسوا باهل العلم و ان لکل کلام مع صاحبه مقاماً و ان حدیثهم صعب مستعصب لایحتمله کل احد [...]» (مکارم الابرار (عربی)، ج۳۱، «رسالة فی جواب الآغا عبدالله»، ص۲۳۱). می‌گویم: فهم عوام در مسئله‌ای از مسائل حجت نیست، مگر در امور عُرفیه‌ای که به آن تکلیف شده‌اند. اما فهم ایشان در علومی که ائمه علیهم‌السلام برای اهلش اظهار کرده‌اند، حجیت ندارد؛ چراکه عوام اهل علم نیستند و هر سخنی با صاحب آن سخن جایگاهی دارد [که دیگری بی‌خبر است] و احادیث اهل‌البیت بسیار دشوار است که هرکسی آن را تحمل نمی‌کند. @AghayedNet

✔️رساله مختصری از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه 🔻درباره ازدواج دومی با دختر حضرت امیر علیه‌السلام و ازدواج عثمان با دختران رسول خدا صلی الله علیه و آله 🔹بسم الله الرحمن الرحيم و صلی الله علی محمّد و آله الطاهرين. چون بعضی از برادران سؤالی فرموده بودند سؤال ايشان را مصدّر ساخته جوابی در تلو آن عرض می‌‏شود: 🔸سؤال: به شرف عرض عالی می‌رساند به اتفاق جميع فرق طائفه اماميه نكاح مؤمنه از برای غير مسلم درست نيست. چرا حضرت امير صلوات الله و سلامه عليه دختر خود را به عمر داده؟ استدعا دارم به احسن وجهی جواب مرقوم بفرماييد. 🔹جواب: به اتفاق جميع فرق اماميه حضرت اميرالمؤمنين عليه صلوات المصلين آنچه بكند صحيح است و مردم بايد از او تعليم بگيرند نه او از مردم. پس هرچه كرده صحيح بوده و هرچه نكرده صحيح بوده، اين است اصل جواب و حق آن كه در ظاهر تزويج مؤمنه به منافق جايز است. از اين جهت حضرت پيغمبر صلی الله علیه و آله دو دختر خود را متعاقب تزويج نمود به ثالث، مقتوله ثانيه را پس از مقتوله اولی. و حضرت امير هم صلوات الله عليه بعد از امتناع بسيار و پيغام ثانی به عباس عموی حضرت كه اگر اين كار را نكند دو شاهد را تعيين می‌كنم كه در ملأ عام شهادت دهند كه او دزدی كرده و دست‌های او را به شهادت دو شاهد قطع می‌كنم، چنين كاری را در ظاهر كردند. 🔸و در باطن جنيّه‏‌ای را به صورت ام‌كلثوم فرمودند و به تصرف او دادند و ام‌كلثوم را از نظر كسانی كه بايد پنهان داشت پنهان فرمودند چنان‌كه حضرت پيغمبر صلی الله علیه و آله در باطن چنين كرده بودند. حتی آنكه آن جنيه يك روزی خود را به صورت گاوی به ثانی نمود و شاخ خود را به شكم او گذارد و او را به ديوار فشار داد به طوری كه از جان خود ترسيد و فهميد كه اين صورت يكی از جانّ است و از ترسی كه از او برداشت جرأت ابراز اين امر را نكرد. 🔹و صلی الله علی محمّد و آله مظهر العجائب و مظهر الغرائب و لعنة الله علی اعدائهم بعدد حروف الكتب بين الكتائب و قد تم فی ليلة الجمعة الحادی و عشرين من شهر ذی القعدة الحرام من شهور سنة ١٢٩۶ حامداً مصلياً مستغفراً. @AghayedNet

🌷دهم ربیع الاول سال‌روز ولادت عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی‌ الله‌ مقامه @AghayedNet

🔺سیری در گلگشت نامه‌های عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی‌ الله‌ مقامه @AghayedNet

🌷به‌مناسبت ولادت عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه معرفی می‌گردد: @AghayedNet

🔺کتاب تازه‌منتشرشده فهرس مخطوطات الخزانة العلویة الجزء الرابع در این جلد چهارم از نسخه‌های خطیِ خزانه حرم حضرت امیر علیه‌السلام نسخه‌هایی از آثار بزرگان دین اعلی الله مقامهم معرفی شده است. دراین‌میان به نسخه‌ای شایان توجه از رساله شرح حدیث مفضل، از آثار عالم ربانی مرحوم آقای شریف طباطبائی رفع الله شأنه اشاره شده. حکایت این نسخه از آثار آقای شریف و اهداء آن به خزانه علوی باید جالب توجه باشد. طبق بیان مؤلف کتاب، در شناسایی و بررسی این نسخه به توضیحات السید محمدصادق السید أحمد الموسوی استناد شده و در پاورقی گزارشات تکمیلی ارائه گردیده است. @AghayedNet

✔️معرفی عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه 🔻در سایت ویکی‌پدیا: fa.m.wikipedia.org/wiki/محمدباقر_شریف_طباطبایی