AghayedNet
✔️🔻سندی تاریخی از ویرایش و تصحیح متون در دوره قاجار (تنظیمِ غلطنامۀ تفصیلیِ چاپِ تبریزِ ارشاد العوا
و انشاءالله نویسندگان نسخه فهرس هم دقت نمایند که غلطها را درست بنویسند و صحیحها را نیز همچنین.
و این فهرس را بر چهار ضلع قرار دادیم: ضلع اول در تعیین و عدد و شماره صفحه که معلوم شود عدد صفحه و در بالای آن لفظ «صفحه» نوشتیم و در پایین مقابل آن عدد صفحه را نوشتیم. و ضلع دویم بهجهت تعیین سطور و شماره و عدد سطور به همین نحو و در بالای آن لفظ «سطر» نوشتیم. و ضلعی بهجهت تعیین غلط به همان نحو و ضلعی بهجهت تعیین صحیح و لفظ «صحیح» بالای آن نوشتیم تا معلوم شود که صفحه کدام و سطر کدام و غلط چیست و صحیح کدام است.
و هرگاه در یک سطر دو کلمه مثل یکدیگر باشد، مابهالامتیاز از کلمه بعد با قبل برای آن نوشتهایم در پهلوی غلط تا حدی که غلط معلوم شود و مشتبه نشود به آن باید فهمید غلط را از صحیح. و شاید که کاتب فهرس درحین کتابت سهو کند و بهجای لفظ بیست و پنج، پنج یا پانزده یا بهجای لفظ هفت، هفده یا ۲۷ بنویسد یا بهعکس. اینطورها شاید اتفاق بیفتد. باید دقت کنند و ببینند غلط در کجا است.
و چون مأمور بودم که هرگونه غلطی را تصحیح کنم کردم. کسی بحث نکند و المأمور معذور. و بر هرکس لازم است که کتاب خود را تصحیح کند. و صلی الله علی محمد و آله.
(و راقم حروف، محمدعلی، غلطها را که در سطور و صفحات بود بهحال خود باقی گذاشتم و علامتی در بالای غلطها نهادم و لفظ «صحیح» را درمقابل در حواشی با علامت «صحیح» درمقابل همان سطر مغلوط نهادم و مضمون کتاب فهرست را در خود این کتاب به این نحو تدبیر نمودم که خود این کتاب، هم فهرست برای تصحیح سایر کتب باشد و هم خودش تصحیح شده باشد. اِعلاناً رسم شد. حرره فی لیلة التاسوعا ۱۲۹۸.)»
غلطنامهای که ابوالقاسم طباطبائی نائینی بهدستور مرحوم آقای کرمانی سامان داده، بسیار دیدنی است. کتابی است خطی و حجیم که مشتمل است بر همه اغلاط چاپ تبریز. دقت ابوالقاسم نائینی در تنظیم این غلطنامه و توجه او به جزئیات ستودنی است. صبر و حلم و حوصله او در برخورد با اغلاط عامدانه و اضافات و تحریفات، در سراسر این غلطنامه، مشهود است.
این کتاب (فهرست غلطهای چاپ تبریز ارشاد العوام) کتابی است خطی که مباحث متعددی را بازگو میکند. ازجمله، گویای اهمیت کتاب ارشاد العوام درنزد مصنف کتاب و تابعان شیخ مرحوم اعلی الله مقامه است، بهطوری که سراسر این چاپ نقد و تحلیل شده و با اینکه نسخه اصل بهخط مصنف موجود بوده، اما باز هم کتاب چاپی تصحیح و تنقیح شده است. همچنین نشاندهنده تفکر دستهای از منتقدان و مخالفان مکتب است که چگونه در زمان حیات مصنف کتاب، دست به تحریف و تصحیف متن زدهاند. نکته دیگر اینکه چون تنظیم این غلطنامه بهدستور مصنف ارشاد بوده، در نظر دیگر تابعان شیخ مرحوم نیز مهم جلوه کرده و افرادی چاپِ تبریزِ خود را ویراستهاند و مقدمه ابوالقاسم نائینی را هم ابتدای کتاب خود مرقوم کردهاند.
این غلطنامه از زاویه تاریخ ادبیات ایران نیز حائز اهمیت است که یک نمونه جالب و کامل از ویرایش متون چاپی در دوره قاجار بهشمار میرود؛ یعنی همزمان با ورود چاپ به ایران، ویراستاری نیز آغاز شده است.
سید محمدصادق موسوی
شعبانالمعظم ۱۴۴۶
@AghayedNet
13.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔺نسخهای خطی و نفیس با عنوان غلطنامه [چاپ تبریز] ارشاد العوام
این نسخه خطی علاوهبر ابعاد مکتبی از زاویه تاریخ ادبیات ایران نیز حائز اهمیت است چراکه یک نمونه جالب و کامل از ویرایش متون چاپی در دوره قاجار بهشمار میرود؛ یعنی همزمان با ورود چاپ به ایران، ویراستاری نیز آغاز شده است.
دراینباره بخوانید: اینجا.
@AghayedNet
🔺سندی تازه منتشرشده
از عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه
درباره اظهار آمادگی علماء و مردم کرمان جهت مقابله با تجاوز انگلیس
@AghayedNet
🔺کتاب تازهمنتشرشده
خواب و رؤیا؛ تصحیح و ترجمه نامهای از [عالم ربانی مرحوم] شیخ احمد احسائی
@AghayedNet
🔺کتاب تازهمنتشرشده
هانری کربن و فلسفه سهروردی
با تحلیلی درباره شیخیه که قابل نقد است.
@AghayedNet