🔺وسائل الشیعة به‌خط مرحوم شیخ حرّ عاملی در تملک مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه @AghayedNet

🔺کتاب تازه‌منتشرشده مواعظ ماه‌های رمضان، ج۱ فرمایشات عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه 🔸این بیانات که برای نخستین بار منتشر می‌شود، ۲۹ موعظه در شرح و تفسیر آیهٔ نور است که در ماه‌های رمضان سال‌های ۱۲۹۴، ۱۲۹۸ و ۱۳۰۰ ه.ق، در همدان، افاضه فرموده‌اند. 🔸بخش دیگر این ‌مواعظ نویافته که به ماه‌های رمضان سال‌های بعد متعلق است، در جلد دوم از همین مجموعه چاپ خواهد شد ان‌شاءالله. @AghayedNet

🔺«چون ماه مبارک رمضان و عید نوروز در پیش بود و شغل مخصوصی [=برنامه خاصی] هم داشتند تعطیل فرمودند. وفقنا الله و جمیع المؤمنین.» 🔸عبارات کاتب دروس عالم ربانی مرحوم آقای حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه در پایان درس ۱۹ شعبان ۱۳۱۰ ق. @AghayedNet

✔️🔻حکمت اَحسائی اعلی‌ الله‌ مقامه وام‌دار حکمت متعالیه نیست به‌تازگی مقاله‌ای درباره لفظ «هورقلیا» منتشر شده و نویسنده ادعا کرده است که این اصطلاح در حکمت متعالیه وجود دارد و «شیخ احمد احسائی مانند حکیمان معاصرش این اصطلاح را از همین مکتب متعالیه آموخته است و در برخی‌از آثارش برای اشاره به عالم مثال از آن استفاده کرده است» («هورقلیا در حکمت متعالیه»، حسین توفیقی، آینهٔ پژوهش، ش۲۰۳، آذر و دی ماه ۱۴۰۲، ص۱۷۵). این‌که لفظ هورقلیا اختراع شیخ اعلی‌ الله مقامه نیست ادعای جدیدی نیست و واقعیت دارد و اهل مطالعه می‌دانند که این لفظ در آثار سهروردی و شارح آن‌ها هم به‌کار رفته و مراد از آن را برخی به انبیاء الهی هم نسبت داده‌اند. ملا نعیما طالقانی می‌نویسد: «[...] اعظم تلک المدائن هورقلیا التی هی مدینة مثالیة فلکیة، فیها مثل الافلاک و ما فیها، الی غیر ذلک من الاقوال التی قالوا بها و نسبوا القول بها الی اساطین الحکمة [...] بل الی الانبیاء علیهم‌السلام ایضاً» (منهج الرشاد فی معرفة المعاد، ج۳، ص۱۳۰). ازاین‌رو، آنجا که نویسنده می‌نویسد: «اکنون انتظار داریم فرهیختگان با بررسی شواهدی که در این مقاله آمده است، ازاین‌پس اصطلاح هورقلیا را [...] به مکتب شیخیه اختصاص ندهند» («هورقلیا در حکمت متعالیه»، ص۱۷۵)، مبهم است که مراد کدام فرهیختگان هستند. به‌نظر می‌رسد این مقاله و نتیجه‌گیری آن ایضاح واضحات است. منتسبین به مرحوم شیخ احمد احسائی چنین ادعائی ندارند، چه رسد به منتقدین. آری، غیرفرهیختگان بر شیخ احسائی اشکال گرفته‌اند که چرا این واژه را به‌کار برده است. شواهد این مقاله پاسخ مناسبی برای غیرفرهیختگان است که با سابقه تاریخیِ استعمالِ این لفظ آشنا شوند. ادعای دیگر نویسنده («شیخ احمد احسائی [...] این اصطلاح را از همین مکتب متعالیه آموخته است») نیز ناصحیح است. شیخ مرحوم رفع الله شأنه با آثار متفکران پیش‌از ملاصدرا آشنایی داشته‌اند. آثار سهروردی را خوانده و مکرر به مکتوبات ابن‌ابی‌جمهور احسائی ارجاع داده‌اند، هرچند روایات آن‌ها را نقل و به درایات آن‌ها نقدهایی وارد کرده‌اند (برای نمونه، در جوامع الکلم، ج۸، «الرسالة التوبلیة»، ص۲۲۳و۲۲۴). بنابر قراینی، به کتابخانه ابن‌ابی‌جمهور احسائی نیز دسترسی داشته‌اند. ازطرفی، ملاصدرا فقط شش مرتبه لفظ «هورقلیا» را به‌کار برده است («هورقلیا در حکمت متعالیه»، ص۱۷۱) و نمی‌توان او را مشیّد یا مروّج این اصطلاح دانست؛ چراکه دراین‌باره مباحث خاصی را لفظاً یا معناً مطرح نکرده. حکمت شیخ مرحوم وام‌دار حکمت ملاصدرا نیست. ایشان «هورقلیا» را لفظی اصیل و عَریق یافته‌اند و برای مفهومی خاص استفاده کرده‌اند. مطلبی اساسی که نویسنده مقاله به آن برنخورده این است که مرحوم شیخ احمد احسائی هورقلیا را به‌معنای «مُلک آخر» نه مدینه مثالیه توضیح داده و اساساً غیراز مفهوم متداول نزد حکماء درنظر گرفته‌اند. این بزرگوار می‌فرمایند: «هورقلیا بعبارة السریانیة و معناه ملک آخر و الذی یظهر لی من تلویح بعض الروایات انها هی المدهامتان ولکن ان لم‏‌تکن هی فهی معها فی عالم واحد» (جوامع الکلم، ج۸، «الرسالة القطیفیة»، ص۶۳۰). عالم ربانی مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی اعلی الله درجته نیز می‌فرمایند: «[...] سماؤها تسمی هورقلیا و هی لغة سریانیة معناها ملک آخر و هو الذی قال تعالی: یوم تبدل الارض غیر الارض و السماوات و هی تطهیرها بعد تلطخها بکثافات الاعراض و موجبات الامراض» (جواهر الحکم، ج۱۴، «رسالة فی جواب سائل»، ص۵۳۶). در کتاب معیار اللغة آمده است که هُورقِلیا لغتی سریانی است و معنای آن مُلک دیگر است. مراد از آن برزخ بین دنیا و عالم مثال است. به عبارت دیگر، هورقلیا اقلیم هشتم است. «هُورقِليا بسكون الراء كعود و الثانی بالقاف و اللام و المثناة التحتية كذكریٰ معناه ملک آخر و المراد البرزخ بين الدنيا و عالم المثال و بعبارة اخری هو الاقليم الثامن لغةٌ سُريانيّة و هی لغة الصابئة و هم فی هذا الزمان يسمّون بالصباة جمع صابئ كطلبة و طالب و هم الآن فی البصرة و نواحيها كثيرون لعنهم‌اللّه» (معيار اللغة، ج۱، ذیل «هار»، ص۵۲۶). سخن درباره مفهوم مکتبی لفظ «هورقلیا» فراوان است و تک‌نگاری مفصلی می‌طلبد. عجالتاً در این یادداشت نکاتی را پیرامون جدیدترین پژوهش‌ها درباره لفظ «هورقلیا» یادآور شدیم. در پایان، احترام نویسنده به ساحت شیخ مرحوم را نقل می‌کنیم. ایشان از لفظ «مرحوم» استفاده کرده و نوشته است: «هورقلیا در آثار مرحوم شیخ احمد احسایی نیز وارد شد» («هورقلیا در حکمت متعالیه»، ص۱۶۶). خداوند به همه اهل پژوهش انصاف و دقت و حرمت‌داری در تحقیق و تعبیر عنایت کند. سید محمدصادق موسوی شعبان المعظم ۱۴۴۵ @AghayedNet

🔺بشارت اعدام باب لعنه‌الله 🔸به‌مناسبت ۲۷ شعبان، سال‌روز اعدام باب ملعون @AghayedNet

🔸بیست و هفتم شعبان، سال‌روز هلاکت باب ملعون 🔻گزارش مناظره مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه با فرستاده باب ملعون: این‌جا. @AghayedNet

✔️🔻کتاب تازه‌منتشرشده فهرست کتاب‌های چاپ سنگی و سربی کتابخانه سلطنتی ایران کتابخانه سلطنتی ایران در ابتدای دورۀ قاجار توسط فتحعلی‌‌شاه بنیان نهاده شد و در دوره‌های بعدی، با همت ناصرالدین‌شاه توسعه یافت و تکمیل گردید. این کتابخانه از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین کتابخانه‌های ایران به‌شمار می‌رود که هنوز نیز به‌ اسم کتابخانه کاخ گلستان باقی است. فهرست حاضر یکی از آخرین و مهم‌ترین فهرست‌های نگاشتهٔ رئیسِ این کتابخانه در دورۂ محمدعلی‌شاه قاجار یعنی اسماعیل شیخ‌المشایخ امیرمعزی است که برای فهرست کتاب‌های خطی و چاپی و هم‌چنین روزنامه‌ها و دیگر اشیاء موجود در این کتابخانه، تنظیم شده است. در کتاب حاضر، محقق ضمن معرفی دقیقی از این کتابخانه و سوابقش، به بازنویسی و تکمیل اطلاعات کتاب‌های چاپی (سربی و سنگی) فهرست شیخ‌المشایخ می‌پردازد. در این کتابخانه، بعضی‌از آثار بزرگان دین اعلی الله مقامهم نگهداری می‌شود که در این فهرست نیز منعکس گردیده است. کتب مرحوم شیخ احمد اَحسائی اعلی الله مقامه مانند شرح الزیارة الجامعة الکبیرة و شرح الفوائد و کتاب‌های مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی رفع الله شأنه مانند ارشاد العوام، رساله علم الیقین و سلطانیه ازجمله آثارِ مکتبیِ این کتابخانه است. در یادداشتی، کتاب مبارک سلطانیه را معرفی کرده و نشان داده‌ایم که این کتاب و نسخه آن، درکنار بسیاری از آثار شیعی و ایرانی، پیشکشیِ خزانه (بِرَسم خزانه) بوده است. @AghayedNet