✔️«فَرَّت مِن قَسوَرَة ع» 🔻واکاویِ امکانِ عقلی و وقوعیِ تجلیِ حضرت امیر علیه‌السلام به هیئت اَسَد در کربلا و معراج 🔸بخش هجدهم ۴. این بزرگوار در مواعظ و دروس مختلف نیز به قضیه اشاره فرموده‌اند و چون برای روشن شدنِ زوایای بحث مفید است، آن عبارات را نقل می‌کنیم. در موعظه هفدهم از مواعظ یزد می‌فرمایند: «این بدن عنصری حضرت امیر ظاهری است و همهٔ این هزارهزار بدن باطن ازبرای این بدن است. پس کسی که چنین احاطه بر جمیع ملک داشته باشد و صاحب چنین سلطنتی باشد، می‏تواند در آنِ واحد صدهزار قبضه بگیرد از عناصر این عالم خاکی یا هر عالمی که بخواهد، و صدهزار بدن درست کند و در او جلوه کند و به صدهزار نظر درآید و به صدهزار مقام جلوه کند. پس عجب نیست این‌که بگویند در یک‏ شب در چهل خانه میهمان بود و عجب نیست این‌که می‏شنوید از اخبار که در یکی از غزوات، حضرت شکست داد لشکر معاویه را، پس هفده فرقه شدند و همه رو به هزیمت گذاردند و حضرت‏ امیر را می‏دیدند که در عقب هر فرقه می‏رفتند و می‏کشتند. و یکی از دوستان در جنگ جمل دید طلحه را که افتاده و مصمم سفر نار گردیده. پرسید: که تو را زخم زده؟ گفت: علی. پس گفت: علی که نیزه نداشت و او با شمشیر می‏کشد، چگونه تو را نیزه زد؟ چون آن چشم از دنیا پوشیده بود و چشم مثالی او باز شده بود گفت: چه فایده که نمی‏بینی! علی است که به آسمان بالا می‏رود و پایین می‏آید و پایین می‏آید و به من می‏رسد می‏گوید: «مت یا عدوالله»، پس نیزه می‏شود و مرا می‏کشد. و به دیگری می‏رسد می‏گوید: «مت یا عدوالله»، تیری می‏شود و او را می‏کشد و به دیگری می‏گوید: «مت یا عدوالله»، پس شمشیری می‏شود و او را می‏کشد؛ و همه را او می‏کشد. و تعجب نیست که در معراج با پیغمبر باشد و به صورت شیر شود و خاتم از او بگیرد. و تعجب نیست که به صور مختلفه درآید و در جاهای مختلفه باشد به آن واحد. به‌جهت آن‌که هرچه در ملک هست جلوه‏ای از او است و هر صاحب حیاتی از او حی است.» ۵. هم‌چنین در دروس الفطرة السلیمة که خودِ این بزرگوار تدریس فرموده‌اند، در درس نوزدهم آمده است: «مثل علی بن ابی‏طالب که یتقلب فی الصور کیف یشاء و مع‏ذلک حافظ صورت علوی خود هست و به صورت اسد درمی‏آید و به صورت سوار می‏آید و صورت اسدی معارضه نمی‏کند به آن صورت خود آن حضرت و کذلک جبرئیل به صورت اعرابی و به صورت دحیه درمی‏آید و نه این است که وقتی ملائکه در ملکوت به او نگاه کنند او را دحیه ببینند. بلکه او را جبرئیل می‏بینند.» ۶. ایشان، جزاه الله عن الاسلام و المسلمین خیر جزاء المحسنین، در کتابِ الفطرة السلیمة، در جلد دوم، فصل مستقلی را به این موضوع اختصاص داده و درباره ظهور حضرات معصومین علیهم‌السلام به صورت‌های مختلف و متعدد، بیانات کاملی فرموده‌اند. عنوان فصل چنین است: «فصل: ظهورهم فی کل زمان بای صورة شاءوا.» ۷. درمیان علماء شیعه رضوان‌ الله‌ علیهم اگرچه افراد مختلفی شدیداً با این موضوع برخورد کرده و رد کرده‌اند، اما برخی هم به این موضوع اشاره و آن را تأیید فرموده‌اند. ازجمله میر جلال‌الدین ارموی در حاشیه بر تفسیر جلاء الاذهان و جلاء الاحزان (مشهور به تفسیر گازُر) در جلد ۱۰، صفحه ۲۱۹، متعرض این موضوع شده و دفاع کرده است: «القسورة فی سورة المدثر «حمرٌ مستنفرة فرت من قسورة» و المراد الاسد و قد مرّ فی الحمام ما یمکن ان‌یستفاد منه امکان تأویل القسورة بعلی علیه‌السلام فتأمل. و در تاسع بحار در باب ما ظهر من معجزاته فی استنطاق الحیوانات حدیث بسیار شریف و طریفی که ازجمله فقراتش از قول آن حضرت در خطاب مر شیری را چنین نقل شده است (ص۵۶۲ چاپ امین‌الضرب) «یا لیث أ ما علمت انی اللیث و انی الضرغام و القسور و الحیدر، الحدیث. و در ارجوزه مرویه مشهوره از آن حضرت مذکور است: انا الذی سمّتنی امی حیدرة ضرغام آجام و لیث قسورة و نظیر این قبیل تعبیرات در مطاوی اخبار بسیار بلکه بی‌شمار است. لذا خلیعی شاعر معروف شیعی در خطاب به آن حضرت ضمن قصیده‌ای گفته: سماک رب العباد قسورة من حیث فرّوا کأنهم حمر و ما در کشف الکربة فی شرح دعاء الندبة در ذیل این عبارت شریفه از دعاء مبارک «و صلّ علی علیّ ابیه السید القسور» به‌تفصیل به شرح این مطلب پرداخته‌ایم.» پیش‌از این اشاره شد که در شرح ایشان بر دعاء ندبه، به این مطلب اشاره نشده است. ⏳ادامه دارد... @AghayedNet

✔️«فَرَّت مِن قَسوَرَة ع» 🔻واکاویِ امکانِ عقلی و وقوعیِ تجلیِ حضرت امیر علیه‌السلام به هیئت اَسَد در کربلا و معراج 🔸بخش نوزدهم ۸. هم‌چنین صاحب مواهب الانوار، در جلد سوم صفحه ۵۵، بررسی و دفاع کرده است. بخش‌هایی از عبارات این کتاب را نقل می‌کنیم. اهل پژوهش برای اطلاع بیشتر به اصل کتاب مراجعه کنند: «[...] آن سرور فرمود: جزاک الله فی الدارین خیراً یا اسد الله الغالب. بیت: علی مرتضی گر نیست شیر حضرت یزدان شب معراج چون خاتم گرفت از دست پیغمبر این ناچیز گوید که اسدالله از القاب مشهوره آن حضرت است و در روایات خاصه برنخوردم به چیزی که دلالت بر این داشته باشد جز آن‌که در ذیل قضیه سلمان و دشت ارژن که از مناقب معروفه امیرالمؤمنین است علیه‌السلام تصریح به این لقب از برای آن بزرگوار شده است و آن قضیه را در کتاب احسن الکبار که از مؤلفات سید سند سید محمد بن ابی‌زید بن عربشاه الحسینی العلوی الورامینی است که آن را به امر شاه طهماسب صفوی تالیف فرموده و علی بن حسن زواری مفسر که استاد مرحوم ملا فتح‌الله مفسر است آن را تلخیص نموده و به لوامع‌ الانوار اسم گذاشته چنان‌چه در ذریعه عالم جلیل معاصر که در اسامی کتب شیعه است این‌چنین نقل فرموده است و یقیناً صاحب صحیفة الابرار اشتباه نموده که این کتاب را از کتب عامه دانسته و آن را نسبت به قشیری معروف که صاحب رساله است داده. و بالجمله بعداز این‌که قضیه سلمان را در آن کتاب نقل می‌کند به اینجا می‌رسد که سلمان به حضرت رسول عرض کرد از قضیه ابتلای من در چنگ شیر در دشت ارژن و آمدن سواری... .» تا آخر جریان که در بخش‌های گذشته نقل کردیم. تا این‌که می‌نویسد: «رفع استعجاب و دفع استغراب: اعلم ان بعض المؤلفین فی المناقب و المعجزات للائمة المهدیین الهداة بعد ان ذکر هذا الخبر و الخبر المعروف و هو تعلیم امیرالمؤمنین بجبرئیل بأن قال فی جواب رب الجلیل حین سئل عنه من انت و ما اسمک و من انا و ما اسمی و کان متحیراً فی الجواب قل انت رب الجلیل و اسمک الجمیل و انا العبد الذلیل و اسمی جبرئیل و بالجملة قال بعد نقله لهذین الخبرین ما هذا لفظه ان الضعفاء یستوحشون من امثال هذا الحدیث و مراده حدیث تعلیمه علیه‌السلام بجبرئیل لانه نقله فی کتابه قبل حدیث سلمان و لایکادون یذعنون بها لقصور افهامهم من معرفة اسرار اولیاء الله مع انهم مذعنون بحکم تواتر الاخبار من الفریقین بسبق خلق انوارهم علی سائر الخلق بدهور کثیرة و انهم هم الذین علموا الملائکة التسبیح و التهلیل عند ابتداء خلقهم فلیت شعری ما المانع لمن خلق قبل الخلق ان‌یظهر فی ما شاء من الزمان لمن شاء سوی توهم انه اذ ذاک نطفة فی اصلاب الآباء و ارحام الامهات فکیف یظهر مع ذلک رجلاً سویاً و هو من اقبح التوهمات عند اصحاب الالباب اذ ادنی ما یقال فی الجواب عن ذلک ان الله الذی جعله نطفة فی الاصلاب و الارحام بعد ان کان نوراً تام الخلقة فی عالم الانوار یسبح الله و یقدسه بالسنة قدسیة ألیس بقادر علی ان‌یمثله بشراً سویاً حیث یشاء فما لکم کیف تحکمون. علی انا قد قدمنا الاشارة الی ان انوارهم الطاهرة لاتقاس بسائر الناس فانها فوق الحدود البشریة فلبسوا بها لتکمیل الخلق فلایمنعهم طور عن طور و حد عن حد و مکان عن مکان لکونهم مهیمنین علی تلک الحدود فیظهرون بای حد شاؤا فی ای مکان شاؤا فهم حال کونهم نطفاً فی الاصلاب و الارحام ان شاؤا اظهروا فی الف مکان من غیر ان‌تخلو منهم تلک الاصلاب الطاهرة و الارحام المطهرة... . این ناچیز گوید: یکی از مؤیدات خبر تمثل حضرت امیرالمؤمنین به صورت شیر در لیله معراج خبر زارع علقمی است که آن را سید سند جزائری در انوار و شیخ طریحی در منتخب و دیگران در دیگر کتب نقل کرده‌اند و مجمل ترجمه آن خبر این است که مردی اسدی زراعتی در حوالی کربلا داشت نزدیک به نهر علقمه پس بعداز رفتن لشکر از کربلا می‌گوید من عجائبی دیدم که قادر بر حکایت آنها نیستم مگر بعضی را که ازجمله این بود که... .» در ادامه صاحب مواهب خبری را که در بخش دوازدهم نقل کردیم آورده و می‌نویسد: «و صاحب ریاض‌ الشهادة این خبر را با اختلافی فاحش با این چیزی که ما در اینجا آوردیم در آن کتاب نقل نموده و ازجمله آن است که آن مرد زارع یهودی بود و این کیفیت را به سمع مبارک امام زین‌العابدین علیه‌السلام رسانید در وقتی‌که از شام مراجعت کرده و به زمین کربلا فرود آمده بودند و آن حضرت فرمود که آن شیر حضرت علی بن ابی‌طالب بود و خدا دانا است به وحدت قضیه و تعدد آن.» ⏳ادامه دارد... @AghayedNet

✔️«فَرَّت مِن قَسوَرَة ع» 🔻واکاویِ امکانِ عقلی و وقوعیِ تجلیِ حضرت امیر علیه‌السلام به هیئت اَسَد در کربلا و معراج 🔸بخش بیستم و پایانی ۹. میرزا محمود بن محمد تبریزی، مشهور به نظام‌العلماء،¹ که خود زمانی با این‌گونه مباحث دشمنی شدید داشته، پس‌از آشنایی با شیخ مرحوم اعلی الله مقامه با حکمت محمد و آل‌محمد علیهم‌السلام این موضوع را پذیرفته و تأیید کرده است. حُسن ختام این بخش را عبارات مرحوم نظام‌العلماء قرار می‌دهیم. ایشان در رساله‌ای که در علم اخلاق نوشته، پس‌از نقل روایاتی درباره معجزات معصومین علیهم‌السلام و تغییراتی که در جسم مبارک خود و رنگ و شکل و هیئت آن به‌وجود می‌آوردند، نوشته است: «أ ما تعلم ان صورة علی علیه‌السلام و صوته یتبین علی کل احد بقدر وسعه و طاقته [...] فاذا قرع سمعک ما تلوته علیک اعلم انه اذا کان ابدانهم و اصواتهم یتجلی فی اطوار مختلفة و انحاء متشتتة فکیف انت و این انت من عقولهم و علومهم فان علومهم و ما نشأ من عقولهم یظهر علی الناس بقدر قابلیتهم و تسلیمهم [...] و ایاک ایاک ان‌تنکر هذه الاسرار الغامضة بضعف عقلک فکذبت الله و رسوله و حججه فان هذه المطالب بعون الله سبحانه و تعالی و برکة رسوله و حججه علیهم‌السلام بدیهیة عندنا، لایعرف رطنی الّا ولد بطنی، و لقد کنا اشد انکاراً منکم فوردنا عیوناً صافیة فشربنا منها شربةً لانظمأ ابداً.» (رسالة فی الاخلاق، ص۱۰۲) جمع‌بندی و نتیجه‌گیری با توجه به مبانی حکمت محمد و آل‌محمد علیهم‌السلام و توضیحات بزرگان دین اعلی‌ الله‌ مقامهم، می‌یابیم ظهور امیرالمؤمنین صلوات الله علیه به‌ صورت‌های مختلف، ریشه روایی دارد و امکان عقلی و وقوعی دارد و نمونه‌هایی از آن در بعضی روایات آمده است. آنچه در درک و فهم این مسئله بسیار راهگشا است این است که بدانیم ذات امیرالمؤمنین به‌ صورت اسد یا شجره طوبی و... آشکار نشده است؛ بلکه این‌ها لباس‌هایی است جزئی و عرضی که هرازگاهی در وقت ضرورت برای خود گرفته‌اند. هم‌چنین این فضیلت، از فضایل ضروریِ این بزرگواران نیست؛ بلکه یک فضیلت نظری است و البته در الفبای فضائل معصومین علیهم‌السلام ریشه دارد. دیگر این‌که لازمه ظهور به هیئت اسد، خلع هیئت انسانی نیست. در‌میان علماء شیعه رضوان‌ الله‌ علیهم افرادی به این فضیلت اشاره کرده و تأیید فرموده‌اند و در منابع عامه نیز روایت آن مذکور است. سید محمدصادق موسوی صفر المظفر ۱۴۴۵ پایان ————————————————— ¹ میرزا محمود بن محمد تبریزی رحمه‌الله، معروف به ملاباشی و ملقب به نظام‌العلماء، از شاگردان و ملازمان عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی­ بود. او در تبریز متولد شد و دروس دینی را در همان شهر فرا گرفت. سپس به عتبات عالیات عراق مشرف شد و نزد علماء درس خواند، علماء مشهوری همچون سید علی طباطبائی، ملا محمد شریف‌‌العلماء مازندرانی، سید رضا شبّر، فرزند او سید عبدالله شبّر کاظمینی، شیخ جعفر نجفی، فرزند او شیخ موسی آل کاشف‌الغطاء و... . پس‌از تکمیل مراحل فقه و اصول، در مسیر بازگشت به تبریز (حدود سال ۱۲۳۴ق)، در کرمانشاه آوازه شیخ مرحوم­ که آن زمان در آن شهر بودند به او رسید و از ادامه سفر منصرف شد و ملازم این بزرگوار گشت. مدت‌ها در محضرشان تلمذ کرد و بعضی رسائل ایشان را به‌دستور ایشان به فارسی ترجمه نمود (ازجمله مختصر رساله حیدریه و رساله صومیه و حیاة‌النفس). بعداز چهار سال حضور در کرمانشاه و گرفتن اجازه روایت از شیخ مرحوم­ و هنگام عزیمت شیخ­ به عتبات عراق، عازم حج شد. در بعضی یادداشت‌های خود، به خاطرات کرمانشاه در محضر شیخ اعلی الله مقامه اشاره کرده است که نمونه‌ای از آن را در کتاب فیض کاشانی و امثال او از دیدگاه بزرگان مکتب استبصار نقل کرده‌ایم. وی با فتنه بابیه لعنهم‌الله هم‌زمان بود و در سال ۱۲۶۴ق مناظره و محاربه علمی با باب ملعون انجام داد. طبق قرائن تا سال ۱۲۷۱ق یا اندکی پس‌از آن در قید حیات بوده است. @AghayedNet

🔺چهارشنبه آخر ماه صفر، از جُنگ عالم ربانی مرحوم شیخ احمد أحسائی أعلی الله مقامه @AghayedNet

🔺چهارشنبه آخر ماه صفر، از جُنگ عالم ربانی مرحوم شیخ احمد أحسائی أعلی الله مقامه @AghayedNet

🔺درباره چهارشنبه آخر ماه صفر، به‌خطّ شیخ مرحوم اعلی الله مقامه در نسخه‌ای خطی مشتمل بر فوائد نجومی و...، کتابخانه مجمع ذخائر اسلامی @AghayedNet

🔺رحلت یا شهادت؟ 🔸اعتدال بدن معصومین علیهم‌السلام @AghayedNet

▪️به‌ مناسبت شهادت حضرت علی بن موسی الرضا صلوات الله علیهما 🔻تقدیم می‌شود: @AghayedNet