معادله امروز نفت و امنیت بسیار شکننده‌تر از دهه‌های گذشته است:
هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های انرژی ایران پاسخی در مقیاس منطقه‌ای در پی خواهد داشت که امنیت صادرات انرژی عربستان، امارات و گذرگاه‌های هرمز و باب‌المندب را مختل خواهد کرد.
این وضعیت شوک سمت عرضه (Supply Shock) را به اقتصاد جهانی تحمیل می‌کند که مهار آن خارج از توان ابزارهای پولی بانک‌های مرکزی است.
بنابراین، عقلانیت سیستمی و ژئواکونومیک حکم می‌کند که غرب از کشیده شدن جنگ به «نبرد زیرساخت‌های نفتی» ممانعت به عمل آورد؛ مگر اینکه پویایی‌های میدانی، خطای محاسباتی یا ترجیح بقای سیاسی برخی رهبران بر عقلانیت ساختاری غلبه کند که در آن صورت، بحران با سرعتی بی‌سابقه از صحنه نظامی خاورمیانه به بحران بقای معیشتی و ناآرامی‌های شهری در اروپا و آمریکا تبدیل خواهد شد
*«سلاح داغ» آمریکا برای مقابله با مهاجران
*
🔹پنتاگون به وزارت امنیت داخلی آمریکا اجازه داده است تا یک سلاح حرارتی نظامی را آزمایش کند و تاکتیک‌هایی را برای استفاده احتمالی از آن در عملیات مرزی در نظر بگیرد.
🔹این موضوع بر اساس یادداشتی است که پیت هگزث، وزیر جنگ آمریکا ماه گذشته امضا کرده بود و شبکه خبری «سی‌ان‌ان» می‌گوید به آن دست یافته است.
🔹این سلاح که نام رسمی آن «سامانه دفع فعال» (Active Denial System) است، نوعی سلاح غیرکشنده محسوب می‌شود که پرتویی نامرئی از امواج الکترومغناطیسی را به سمت هدف منتشر می‌کند.
خبرنگار اکونومیست در خاورمیانه
این واقعاً باورنکردنی است: «هزینه حمل نفت خام خلیج فارس به چین با یک ابرنفتکش، این هفته به حدود ۳۷٫۳۷ دلار به‌ازای هر بشکه رسید؛ رقمی نزدیک به رکورد تاریخی.»
بنابراین، هزینه حمل‌ونقل اکنون معادل ۳۳ درصد قیمت اعلام‌شده نفت برنت است؛ یعنی به بهای نفت، یک‌سوم دیگر بابت حمل آن اضافه می‌شود.
این موضوع این دیدگاه را تقویت می‌کند که شاید شاخص اصلی قیمت‌گذاری نفت در جهان، یعنی برنت، دیگر چندان هم معیار قابل اتکایی برای نشان دادن قیمت واقعی نفت در بازار جهانی نباشد.
تریتا پارسی
وضعیت کنونی من را به‌شدت به یاد روزهای پیش از ۲۸ فوریه می‌اندازد.
در آن روزها، مذاکرات فشرده‌ای با میانجی‌گری عمان در جریان بود. امروز قطر همان نقش را ایفا می‌کند.
اما به نظر من، درست مانند ماه فوریه، ترامپ تصمیم خود را از پیش گرفته است و دیپلماسی جاری صرفاً نمایشی برای ظاهر ماجراست.
ترامپ و نتانیاهو از قبل تصمیم گرفته‌اند که جنگ را از سر بگیرند.
در ماه فوریه، تهران با امتیازدهی‌های عمده موافقت کرد، اما همه این تلاش‌ها بی‌نتیجه ماند؛ زیرا ترامپ تصور می‌کرد که می‌تواند با سرنگونی حکومت از طریق جنگ، به توافقی بهتر دست پیدا کند.
امروز نیز ترامپ، به‌واسطه فضای آکنده از اطلاعات نادرست که در آن به سر می‌برد، ظاهراً بار دیگر گزینه جنگ را برگزیده است؛ چراکه باور دارد جنگ نتایج بهتری از یک توافق دیپلماتیک برایش به ارمغان خواهد آورد.
این بار هم، درست مانند ماه فوریه، با یک محاسبه اشتباه فاجعه‌بار روبه‌رو هستیم.
بازگویی تحلیلی یادداشت عباس عراقچی از زبان برت اریکسون :
صبح زود امروز، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، یادداشتی در روزنامه فایننشال تایمز منتشر کرد که عنوان آن چنین است:
«پیش‌فرض‌های نادرست درباره ما خطرناک‌اند»
در این یادداشت، ایران همان‌گونه ظاهر می‌شود که در سراسر این جنگ ظاهر شده است؛ یعنی، خب، به‌عنوان بازیگری که عقلانی‌تر و موجه‌تر رفتار می‌کند.
بااین‌حال، باید پذیرفت که همانطور که عراقچی به‌روشنی بیان می‌کند، یکی از اساسی‌ترین موانع بر سر راه هرگونه راه‌حل برای جنگ آمریکا و ایران، فقدان کامل و مطلق اعتماد میان دو طرف درگیر است:
«برای بیان امری بدیهی، ما هیچ‌گونه اعتمادی به صداقت ادعای دولت آمریکا مبنی بر تمایلش به صلح با ایران نداریم.»
عراقچی سپس، در اشاره به اقدامات تجاوزکارانه مکرر آمریکا که در جریان این جنگ انکارناپذیر بوده‌اند، می‌گوید:
«با وجود همه این‌ها، من به‌عنوان دیپلماتی حرفه‌ای موظفم تمام تلاشم را به کار گیرم تا به دیپلماسی فرصتی بدهم؛ حتی زمانی که امید چندانی به موفقیت آن وجود ندارد.»
اما برخلاف تصویری که بخش بزرگی از رسانه‌های غربی از اظهاراتی از این دستِ عراقچی ارائه می‌کنند، او در ادامه روشن می‌سازد که این موضع به معنای تعدیل مواضع ایران در مذاکرات نیست. در واقع، موضع مذاکره‌ای ایران از زمان فروپاشی تفاهم‌نامه (MOU) تاکنون حتی به‌اندازه ذره‌ای تغییر نکرده است.
عراقچی در اشاره به چارچوب هفت‌بندی‌ای که ماه گذشته در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به آمریکا ارائه کرد، می‌گوید:
«نکته مهم این است که بر اساس این پیشنهاد، از آمریکا انتظار نمی‌رود کاری انجام دهد که پیش‌تر با آن موافقت نکرده باشد.»
منظور عراقچی عملاً این است: «شما پیش‌تر با تفاهم‌نامه موافقت کرده‌اید. به مفاد همان تفاهم‌نامه بازگردید تا بتوانیم بر مبنای آن پیش برویم.»
این موضع به‌هیچ‌وجه به معنای آن نیست که ایران ناگهان از خطوط قرمز خود عقب‌نشینی کرده است.
عراقچی سپس به‌روشنی تأکید می‌کند که ایران نه‌تنها کاملاً آماده است با آمریکا به توافقی دست یابد که با واقعیت‌های راهبردی این جنگ سازگار باشد، بلکه این آمادگی به معنای آن نیست که ایران برای دفاع از خود تا پای جان نخواهد جنگید:
«ایران، تمدنی کهن و پرافتخار است و در برابر هیچ قدرتی زانوی تسلیم بر زمین نمی‌گذارد.»
«رئیس‌جمهور ترامپ هنگام ورود به این جنگ، درباره ایران دچار پیش‌فرض‌های اشتباه بود. تکرار آن خطا در شرایط کنونی، تنها به نتیجه‌ای به‌مراتب دردناک‌تر منجر خواهد شد.»
برداشت من
بیایید درباره آنچه در جریان این جنگ رخ داده و همچنان در حال رخ دادن است، کاملاً شفاف باشیم.
ایالات متحده جنگی تجاوزکارانه و غیرقانونی علیه ایران آغاز کرد؛ جنگی که به سود اسرائیل بود و بر پیش‌فرض‌هایی به‌شدت معیوب درباره اراده مقاومت ایران و مشروعیت آن استوار شده بود. همین پیش‌فرض‌ها به یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های سیاست خارجی در تاریخ آمریکا انجامیده‌اند.
با وجود این، ایران خواهان ایجاد ویرانی اقتصادی در مقیاس جهانی نیست. ایران در گذشته آماده توافق با آمریکا بوده و همچنان نیز آمادگی دارد؛ البته به این شرط که توافق واقعاً بر اساس واقعیت‌های شکل‌گرفته در میدان این جنگ تنظیم شود.
بااین‌حال، خودبزرگ‌بینی ترامپ، در کنار قدرت دولت اسرائیل، لابی اسرائیل در آمریکا و نومحافظه‌کاران و جنگ‌طلبان در واشنگتن، این رؤیا را به امری دست‌نیافتنی تبدیل کرده‌اند. نه به این دلیل که چنین توافقی نامعقول است، بلکه به این دلیل که آمریکا و اسرائیل نمی‌توانند بپذیرند که این جنگ به چنین فاجعه عظیمی تبدیل شده است.
هر تحلیلگر عقل‌گرایی می‌تواند با نگاهی به آرایش راهبردی این منازعه دریابد که ایران از برتری قاطع و مهارنشدنی در زمینه تشدید تنش برخوردار است؛ برتری‌ای که طرف مقابل قادر به خنثی‌کردن آن نیست.
دلیلی وجود دارد که مفهوم «برتری در تشدید تنش» (Escalation Dominance) در سراسر این منازعه، بارها و بارها در ذهن مردم جهان حک شده است.
ایران از این برتری برخوردار است؛ ایالات متحده از آن برخوردار نیست.
عراقچی در یادداشت خود در فایننشال تایمز چنین تأکید می‌کند:
«اگر آمریکا بار دیگر اقدام نظامی را به دیپلماسی ترجیح دهد، می‌توانم با اطمینان کامل و مطلق بگویم که نتیجه آن، شکستی راهبردی و به‌مراتب بزرگ‌تر خواهد بود.»
اسفندیار باتمانقلیچ
غیرعقلایی است که دولت ترامپ در پاسخ به پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، خواستار خارج کردن ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران از کشور شد.
تفاهم‌نامه‌ای که خود ترامپ آن را امضا کرده بود، تصریح می‌کرد که اورانیوم با غنای بالا باید از طریق رقیق‌سازی در محل و تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از بین برده شود.
بنابراین، دولت آمریکا نه‌تنها مطالبه‌ای نامرتبط با موضوع مطرح کرد، بلکه بر اقدامی اصرار ورزید که با توافقی که خودشان در تابستان امضا کرده بودند، مغایرت داشت.
چنین اقداماتی از جمله دلایل متعدد و پرشماری است که باعث شده اعتماد به پایین‌ترین سطح ممکن سقوط کند.
👈 گزارش پر سر و صدای فایننشیال‌تایمز: نتانیاهو حمله به ایران را می‌خواست!
نتانیاهو خواهان حمله به ایران بوده است و ترامپ مخالفت کرده است.
همانطور که پیش از این گفتیم و گزارش فایننشیال‌تایمز نیز نشان می‌دهد، ایده‌ها و طرح‌های ارتش و سازمان‌های اطلاعات و امنیتی اسرائیلی درباره آنچه باید در حملات صورت بگیرد، با طرح‌های ارتش آمریکا متفاوت است و اسرائیلی‌ها نیز طبیعتاً علاقه‌ای به مشارکت در حمله به اهداف ساحلی یا گشتن هواپیماها در بیابان‌ها ندارند.
گزارش فایننشیال‌تایمز:
بنیامین نتانیاهو در تلاش است تا حملات گسترده علیه ایران را از سر بگیرد و در اوایل همین ماه به ارتش خود دستور داده بود برای یک تهاجم بزرگ جدید برنامه‌ریزی کند؛ اقداماتی که خطر کشیده شدن دوباره منطقه به یک جنگ همه‌جانبه را به همراه دارد.
به گفته سه فرد مطلع، ارتش اسرائیل برای یک کمپین بمباران چندروزه در آخر هفته ۱۰ اکتبر آماده شده بود که
زیرساخت‌های غیرنظامی مانند نیروگاه‌های برق و همچنین تأسیسات هسته‌ای و اهداف حکومتی را هدف قرار می‌داد.
این عملیات در نهایت پیش نرفت و افراد مطلع دلیل آن را مخالفت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با ازسرگیری درگیری‌ها پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۳ نوامبر عنوان کردند.
با این حال، هم ترامپ و هم نتانیاهو که خود را برای یک رقابت سخت در انتخابات هفته آینده آماده می‌کند، به تهدیدهای خود مبنی بر تهاجم جدید علیه ایران ادامه داده و تأکید کرده‌اند که آمریکا و اسرائیل باید کار حکومت ایران را «تمام کنند».
به گفته این منابع، هدف از این بمباران‌ها این بود که شدت آن از تهاجم مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران که در ماه فوریه آغاز شده بود، فراتر رود.
اگرچه هنوز مشخص نیست که آیا قرار بوده آمریکا به صورت مستقیم در این عملیات شرکت کند یا خیر، یکی از افراد مطلع گفت که این سناریو «دور از ذهن نیست» که اسرائیل و واشنگتن در هفته‌های آینده حملات را از سر بگیرند.
این فرد با اشاره به اینکه هدف آمریکا وادار کردن ایران به پذیرش شروط این کشور در قالب توافقی بر سر تنگه هرمز و برنامه هسته‌ای تهران برای پایان کامل جنگ است، گفت: «یا توافقی در کار خواهد بود یا یک حمله.»
به گفته یک مقام اسرائیلی، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز دوشنبه به اسرائیل سفر کرد و با نتانیاهو و دیگر مقامات ارشد دیدار و گفتگو داشت.
یکی از منابع گفت که مقامات اسرائیلی بانک اهداف به‌روزرسانی‌شده‌ای در ایران را که از اطلاعات جدید به دست آمده — شامل زیرساخت‌های غیرنظامی که در اوایل امسال مورد حمله قرار نگرفته بودند — ارائه کرده‌اند. پنتاگون بلافاصله به درخواست برای اظهار نظر پاسخ نداد.
فرد دیگری هشدار داد که عملیات پیشنهادی ارتش اسرائیل در اوایل این ماه ممکن است بخشی از اهرم «فشار بر ایران» در مذاکرات بوده باشد و در نهایت، تصمیم‌گیری برای پیشبرد هرگونه حمله جدید بر عهده رئیس‌جمهور آمریکا است.
آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، به فایننشال تایمز گفت: «ایران چه از نظر اقتصادی و چه از نظر نظامی در وضعیت بسیار بدی قرار دارد»، تلاش‌های آمریکا برای محاصره بنادر ایران و تسهیل صادرات نفت خلیج فارس از طریق تنگه در حال به ثمر نشستن است و «ایالات متحده در هیچ زمانی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهد کرد.»
با این وجود، نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) چند هفته است که در آماده‌باش کامل به سر می‌برند و در اقدامی غیرمعمول، مرخصی تمام نیروها را از روز پنجشنبه تا زمان برگزاری انتخابات پارلمانی اسرائیل در ۲۷ اکتبر لغو کرده‌اند.
ایال ضمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، گفت که این اقدام بخشی از گامی برای «تمهید شرایط جهت برگزاری ایمن و طبق برنامه انتخابات دمکراتیک» است. دفتر نخست‌وزیر اسرائیل به درخواست‌های مکرر برای اظهار نظر پاسخ نداد و ارتش اسرائیل نیز از اظهار نظر خودداری کرد.
پایگاه خبری اکسیوس هفته گذشته گزارش داد که نتانیاهو و ترامپ درباره ازسرگیری نبردهای عمده علیه ایران پیش از انتخابات آمریکا و اسرائیل گفتگو کرده‌اند. یک مقام آمریکایی رخ دادن چنین گفتگویی را تکذیب کرد.
هرگونه اقدام برای حمله به ایران می‌تواند نه تنها اسرائیل، بلکه نیروهای نظامی آمریکا و کشورهای عرب خلیج فارس را وارد یک جنگ جدید کند. همچنین این امر در زمانی که ترامپ تحت فشارهای سیاسی برای کاهش هزینه‌های سوخت پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای قرار دارد، باعث افزایش قیمت انرژی خواهد شد.
اگرچه یک آتش‌بس شکننده در ماه آوریل به شدیدترین موج بمباران‌های آمریکا و اسرائیل علیه ایران پایان داد، اما واشنگتن و تهران از آن زمان تاکنون در رقابتی بی‌ثبات برای کنترل تنگه هرمز، دست به حملات تلافی‌جویانه متقابل در سراسر منطقه زده‌اند.
ترامپ و نتانیاهو هر دو در روزهای اخیر ادبیات تندتری را علیه ایران به کار گرفته‌اند.
رئیس‌جمهور آمریکا روز یکشنبه ضمن اعلام حمایت از مبارزات انتخاباتی نتانیاهو، در شبکه اجتماعی تروث سوشال هشدار داد: «اگر اسرائیل رهبر اشتباهی داشته باشد — که هر کسی غیر از بیبی (نتانیاهو) خواهد بود — آمریکا مجبور خواهد شد به تنهایی با جمهوری اسلامی مقابله کند و من تمایلی به این کار ندارم.»
ترامپ همچنین ایران را به حملات بیشتر تهدید کرد و گفت: «مگر اینکه [ایران] رفتار خود را به سرعت تغییر دهد»، در غیر این صورت آمریکا و اسرائیل «به زودی کار را تمام خواهند کرد.»
نتانیاهو نیز به سهم خود روز دوشنبه ویدئویی از یک پایگاه نیروی هوایی اسرائیل منتشره کرد که مکالمه تلفنی او با ترامپ را نشان می‌داد. نتانیاهو در حالی که در مقابل یک هواپیمای جنگی نشسته بود، گفت: «دونالد، تو گفتی کاری داریم که باید تمامش کنیم و ما آن را با هم تمام خواهیم کرد.»
ترامپ پشت بلندگوی تلفن پاسخ داد: «تو جنگجوی بزرگی هستی و ما به زودی این را ثابت خواهیم کرد. تو همان کسی هستی که می‌خواهم در کنارم باشد.»
نتانیاهو برای پیروزی در انتخابات هفته آینده با مسیر دشواری روبرو است؛ این انتخابات اولین همه‌پرسی درباره رهبری او پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس از غزه و جنگ‌های منطقه‌ای متعاقب آن محسوب می‌شود.
اکثر نظرسنجی‌های اصلی در اسرائیل نشان می‌دهند که ائتلاف اپوزیسیون با فاصله کمی از ائتلاف راست‌گرای افراطی نتانیاهو پیش است، اگرچه هر دو هنوز با کسب اکثریت قاطع فاصله دارند.
مقامات امنیتی فعلی و سابق اسرائیل بیم آن دارند که راه انداختن یک جنگ در فاصله کوتاهی تا انتخابات، حتی اگر پس از روز رای‌گیری باشد، می‌تواند روند دمکراتیک را به شدت تحت تاثیر قرار دهد.
انتظار می‌رود تشکیل دولت جدید مستلزم هفته‌ها مذاکرات طاقت‌فرسا باشد؛ دوره‌ای که طی آن نتانیاهو همچنان نخست‌وزیر دولت انتقالی خواهد بود و از اختیارات قانونی — هرچند متزلزل — برای آغاز جنگ برخوردار است، حتی اگر در انتخابات شکست خورده باشد.
اما چنین اقدامی پیشینه کمی در تاریخ اسرائیل دارد و هنوز مشخص نیست که رؤسای امنیتی فعلی چه واکنشی به هرگونه درخواست برای ازسرگیری عملیات همه‌جانبه علیه ایران در هفته‌های آینده نشان خواهند داد.
👈 افراد وفادار به نتانیاهو به ریاست آژانس‌های اطلاعاتی شین‌بت و موساد منصوب شده‌اند، در حالی که جایگاه عمومی ستاد کل ارتش به دلیل شکست‌های مربوط به حمله ۷ اکتبر و حملات بی‌امان چهره‌های رسانه‌ای راست‌گرا تضعیف شده است.
یکی از افراد مطلع از برنامه‌های حمله به ایران گفت: «وقتی صحبت از این دولت باشد، همه چیز روی میز است. هیچ چیز من را غافلگیر نمی‌کند.»
👈 انتخابات آمریکایی و انتخابات اسرائیلی به هم گره خوده بودند و حالا به شدّت با هم وارد تنش شده‌اند.
گروهی از فعّالان مدنی آمریکایی، منجمله گروهی از روحانیان یهودی معروف بشردوست، برای همراهی و کمک به فلسطینیان راهی کرانه باختری شدند.
در ساعات مشارکت اینان در برداشت زیتون که هم نمادین بود و هم شاید برای ساعاتی... ممکن بود که فلسطینیان را از حملات شهرک‌نشینان در امان نگاه دارد، گروه زیادی از این فعّالان، منجمله روحانیون یهودی، دستگیر شدند!
در میان دستگیرشدگان، برد لندر نیز حضور دارد. این نیویورکی یهودی حامی اسرائیلی‌ها و منتقد شدید دولت اسرائیلی، متّحد و حامی زهران ممدانی، مورد انتقاد اسرائیل و کاندیدای پراگرسیو انتخابات مجلس نمایندگان است.
🔻جزئیات توافق محرمانه نفتی ترامپ با شرکت ونزوئلایی
▪️نشریه پروپابلیکا متن کامل توافق ۱۸صفحه‌ای نفتی میان دولت ترامپ و شرکت ونزوئلایی آلخاندرو بتانکور را بررسی کرده است.
▪️بتانکور به‌عنوان مدیرعامل شرکت مادر باقی می‌ماند و هیئت‌مدیره‌ای هفت‌نفره (با اکثریت شهروند آمریکایی) برای ۱۵ سال مدیریت را بر عهده می‌گیرد تا دولت‌های بعدی نتوانند به‌راحتی توافق را لغو کنند.
▪️طبق این قرارداد، آمریکا حق خرید ۲۰ درصد نفت تولیدی شرکت را با قیمت ۳۰ دلار در هر بشکه دارد و اولویت خرید کل تولید برای ۵۰ سال آینده را نیز به‌دست آورده است. با این حال، هیچ الزام روشنی برای پرداخت حدود ۲۰۰ میلیارد دلار حق‌امتیاز و مالیات به ونزوئلا وجود ندارد.
▪️انتخاب بتانکور به‌دلیل سوابق تحقیقات پول‌شویی با انتقادهای شدیدی روبه‌رو شده است. کارشناسان معتقدند تولید فعلی شرکت هنوز سهم قابل‌توجهی نیست و برخی شرایط با قوانین ونزوئلا تناقض دارد.