### 🧬 سه یافته‌ جدید علمی در علوم دامی 1. پرورش «سوپرمرغ»های مقاوم به گرما با کمک ژنتیک 🐔🔥 در مناطق گرم، با استفاده از برنامه‌های اصلاح نژاد کلاسیک + نشانگرهای مولکولی، خطوط ژنتیکی مرغ‌های بومی و تجاری شناسایی شده‌اند که ژن‌های مرتبط با مقاومت به تنش گرمایی دارند. تلاقی و انتخاب این پرنده‌ها باعث ایجاد گله‌هایی می‌شود که در دمای بالا، کاهش کمتری در تولید تخم‌مرغ و رشد نشان می‌دهند. 2. استفاده از جلبک‌ها به عنوان منبع پروتئین و اسید چرب برای دام‌ها 🌿🐄 پژوهش‌ها روی جلبک‌های ریز (Microalgae) مثل *Chlorella* و *Spirulina* نشان داده‌اند که می‌توانند بخشی از کنجاله سویا را در جیره نشخوارکنندگان و طیور جایگزین کنند. این جلبک‌ها پروتئین بالا، رنگ‌دانه‌های طبیعی و اسیدهای چرب امگا-۳ دارند و می‌توانند کیفیت گوشت، شیر و تخم‌مرغ را بهبود دهند. 3. ردیابی دقیق مصرف خوراک هر دام با آخورهای هوشمند 📡🥣 آخورهای هوشمند مجهز به تراشه و ترازو، میزان خوراک مصرفی هر حیوان را به‌صورت جداگانه ثبت می‌کنند. داده‌ها به نرم‌افزار مرکزی ارسال می‌شود و می‌توان حیواناتی را که کم‌خور یا پرخور شده‌اند سریعاً شناسایی کرد؛ این کار هم در تشخیص زودهنگام بیماری و هم در تنظیم دقیق جیره بسیار کمک‌کننده است. --- ### 💡 می‌دانستید که...؟ (از علوم دامی) می‌دانستید بزها توانایی یادگیری از طریق مشاهده را دارند؟ در آزمایشی، به برخی بزها یاد داده شد که با کشیدن یک دسته، درِ جعبه خوراک را باز کنند. بزهای دیگر فقط تماشا کردند و خودشان آموزش مستقیم ندیدند؛ بعد از مدتی، همان بزهای ناظر توانستند دسته را بکشند و جعبه را باز کنند. این نشان می‌دهد بزها فقط غریزی عمل نمی‌کنند و یادگیری اجتماعی هم دارند. --- ### ❓ یک سؤال از علوم دامی سؤال: چرا در تغذیه گاوهای شیری پر تولید، تأکید زیادی روی استفاده از «TMR» (جیره کامل مخلوط) می‌شود؟ پاسخ سوال را به آیدی زیر ارسال نمایید @Niloofarabi8

عکس های منتخب

### ۱) سه تا یافته‌ی جدید علمی در علوم دامی ۱.🐄 واکسن‌های جدید علیه «اسهال ویروسی گاو» (مثل BCoV) و بهبود ایمنی مخاطی - در پژوهش‌های جدیدتر، تمرکز بیشتر روی ایمنی مخاطی (ایمنی در سطح روده) است، نه فقط آنتی‌بادی خون. - هدف این است که ویروس/عامل بیماری زودتر و در همان ورودی کنترل شود تا شدت اسهال و تلفات کاهش یابد. - معمولاً ترکیب‌هایی مثل آماده‌سازی‌های جدید آنتی‌ژن یا روش‌های تجویز (مثلاً تقویت‌کننده‌ها) باعث ماندگاری بهتر ایمنی گزارش می‌شوند. ۲. انتخاب ژنتیکی دقیق‌تر با پنل‌های ژنومی برای کاهش متان - در گاوهای گوشتی و شیری، روش‌های جدید «ژنومیک» کمک می‌کنند به جای اینکه فقط با اندازه‌گیری‌های پرهزینه و زمان‌بر، از روی نسل و شاخص‌ها انتخاب انجام شود. - نتیجه‌ی عملی: بهبود قابلیت‌های کاهش متان در گله (مثلاً به‌واسطه‌ی کارکردهای مرتبط با خوراک‌پذیری، کارایی تبدیل خوراک، و ویژگی‌های شکمبه). ۳. بهبود عملکرد و سلامت شکمبه با “پری‌بیوتیک/پروبایوتیک‌های نسل جدید” و ترکیب‌های چندجزئی - طی چند سال اخیر، فقط یک سویه پروبیوتیک مدنظر نیست؛ بیشتر مجموعه‌های هم‌اثر (مثلاً همراه پری‌بیوتیک‌ها، یا ترکیب‌های مخصوص باکتری‌های هدف) آزمایش می‌شوند. - در مطالعات گزارش می‌شود که می‌تواند: - تعادل تخمیر شکمبه بهتر شود، - احتمال اسیدوز تحت‌بالینی کمتر شود، - و کارایی خوراک/تولید بهبود پیدا کند. --- ### ۲) 💡یکی «می‌دانستید…؟» از علوم دامی می‌دانستید نشخوارکنندگان می‌توانند در انتخاب خوراک تا حدی یادگیری داشته باشند؟ - یعنی اگر یک خوراک برایشان تجربه‌ی مثبت (مثلاً طعم/هضم بهتر/کمتر شدن ناراحتی شکمبه) ایجاد کند، ممکن است به مرور تمایل بیشتری برای مصرف آن داشته باشند. - این موضوع در مدیریت مزرعه مهم است چون گاهی تغییر جیره باید تدریجی انجام شود تا هم: - میکروبیوتای شکمبه فرصت سازگاری داشته باشد، - هم دام رفتار تغذیه‌ای‌اش را مطابق شرایط جدید تنظیم کند. --- ### ۳)❓ یک سؤال علوم دامی سؤال: چرا در گاوهای شیری، وقتی جیره ناگهان پرانرژی/کنسانتره‌ای می‌شود، خطر اسیدوز تحت‌بالینی شکمبه بالا می‌رود؟ پاسخ را به آیدی زیر ارسال نمایید. @Niloofarabi8

🏛️ اعتبار دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران (کرج) دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران در کرج، یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین مراکز آموزش عالی در حوزه کشاورزی و علوم دامی در کل خاورمیانه محسوب می‌شه. این دانشکده سال‌هاست که به عنوان قطب علمی کشور شناخته می‌شه و اساتید برجسته‌ای در آن فعالیت می‌کنن که هم در سطح ملی و هم بین‌المللی شناخته شده‌اند. رتبه‌بندی: همواره در رتبه‌بندی‌های داخلی و منطقه‌ای جزو ۱۰ دانشگاه برتر ایران و یکی از برترین‌ها در حوزه کشاورزی قرار داره. پژوهش‌های پیشرو: بسیاری از دستاوردهای علمی کشور در زمینه اصلاح نژاد دام و طیور، حاصل کارهای این دانشکده بوده. شبکه ارتباطی: فارغ‌التحصیلان این دانشکده در بالاترین سطوح مدیریتی وزارت جهاد کشاورزی، سازمان‌های تحقیقاتی و صنایع بزرگ دامپروری حضور دارن. 🧬 رشته کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی (گرایش علوم دامی) این رشته ترکیبی از دانش زیست‌شناسی مولکولی و علوم دامیه و هدفش استفاده از تکنولوژی‌های نوین برای بهبود تولیدات دامیه. مباحث اصلی: دانشجویان دروس تخصصی مثل ژنتیک مولکولی، مهندسی ژن، کشت بافت، بیوانفورماتیک و تکنیک‌های پیشرفته تشخیص بیماری‌ها رو می‌خوان. تمرکز عملی: هدف اصلی یادگیری روش‌هایی مثل اصلاح نژاد با نشانگرهای مولکولی، تولید واکسن‌های نوترکیب، و بهبود فرآیندهای تولید مثل در دام‌هاست. خروجی‌ها: فارغ‌التحصیلان یاد می‌گیرن چطور با دستکاری ژن‌ها، نژادهای مقاوم به بیماری یا با عملکرد بالا تولید کنن. 🛠️ امکانات و تجهیزات دانشگاه این دانشکده به دلیل اعتبار علمی‌اش، از امکانات آزمایشگاهی فوق‌العاده‌ای برخورداره که برای کارهای بیوتکنولوژی ضروریه: آزمایشگاه‌های مجهز: دارای آزمایشگاه‌های پیشرفته بیوتکنولوژی، کشت بافت، و ژنتیک با دستگاه‌های روز دنیا مثل PCR، الکتروفورز و میکروسکوپ‌های پیشرفته. مراکز تحقیقاتی: دسترسی به مزارع تحقیقاتی و گله‌های آزمایشگاهی برای انجام پروژه‌های میدانی و آزمایشی روی دام‌های زنده. کتابخانه دیجیتال:دسترسی به پایگاه‌های داده علمی بین‌المللی و هزاران مقاله روز دنیا برای پژوهش‌های دانشجویی. همکاری با صنعت: ارتباط مستقیم با شرکت‌های تولید واکسن و خوراک دام که امکان کارآموزی و انجام پروژه‌های مشترک رو فراهم می‌کنه.

از امروز قرار است تا پایان ترم هر سه روز یک بار یک رشته ارشد و دانشگاه خوب مربوط به آن رشته را به اطلاعتان برسانیم

۱)#یافته_جدید_علوم_دامی 🧬 ۱. استفاده از روبات‌‌های “تشخیص فحلی” با ردیابی دمای سطح بدن - در گاوداری‌های مدرن از روبات‌هایی استفاده می‌شود که با دوربین‌های حرارتی، افزایش دمای موضعی در ناحیه‌ی کپل و دم را تشخیص می‌دهند. - این تغییر دما یکی از علائم اولیه فحلی است. - نتیجه: افزایش دقت تشخیص فحلی تا حدود ۹۰٪ و کاهش شکست تلقیح. ۲. مکمل‌های بر پایه جلبک دریایی برای کاهش متان - پژوهش‌ها نشان داده‌اند که افزودن مقدار کمی از جلبک *Asparagopsis taxiformis* به جیره گاو می‌تواند متان را تا ۳۰–۶۰٪ کاهش دهد. - بدون افت معنی‌دار در تولید شیر یا افزایش اسیدوز. ۳. سنجش سلامت و استرس طیور با “آنالیز صدای گله” - سیستم‌های هوش مصنوعی می‌توانند صدای قفس یا سالن را تحلیل کنند. - تغییر در الگوی صدا (مثلاً افزایش صداهای تیز) می‌تواند نشانه‌ی استرس، گرمازدگی یا شروع بیماری باشد. - این سیستم‌ها در برخی مرغداری‌ها باعث کاهش تلفات و تشخیص زودرس بیماری‌ها شده‌اند. --- ۲) #آیا_میدانستید_علوم_دامی💡 می‌دانستید گوسفندها توانایی “تشخیص چهره‌” دارند؟ - تحقیقات نشان داده گوسفندها قادرند چهره‌ی انسان‌ها و دیگر گوسفندان را حتی بعد از ماه‌ها دوباره تشخیص دهند. - این توانایی در حدی است که بین عکس افراد مختلف نیز تفاوت قائل می‌شوند. - بنابراین در مدیریت و رفتار حمل‌ونقل، شناخت این موضوع به کاهش استرس کمک می‌کند. --- ۳) #سوال_علوم_دامی ❓ سؤال: چرا در گوساله‌های شیری، “جایگزین شیر با کیفیت پایین” می‌تواند باعث اسهال تغذیه‌ای شود؟ پاسخ سوال را به پیوی زیر ارسال نمایید. @Niloofarabi8

### ✅ سه یافته‌ جدید علمی در علوم دامی ۱) ویرایش ژنی برای افزایش مقاومت به بیماری‌ها در سال‌های اخیر از فناوری CRISPR برای ایجاد دام‌هایی با مقاومت بیشتر نسبت به بیماری‌ها استفاده شده است. مثلاً در برخی پژوهش‌ها، خوک‌هایی تولید شده‌اند که نسبت به ویروس PRRS (یکی از مهم‌ترین بیماری‌های صنعت خوک) مقاوم‌تر هستند. مزیت‌ها: - کاهش تلفات - کاهش مصرف آنتی‌بیوتیک - افزایش بهره‌وری اقتصادی --- ۲) سنسورهای بلعیدنی برای پایش شکمبه گاو کپسول‌های هوشمند که داخل شکمبه قرار می‌گیرند می‌توانند: - pH - دما - الگوی فعالیت شکمبه را به‌صورت لحظه‌ای ارسال کنند. این فناوری کمک می‌کند اسیدوز تحت‌بالینی خیلی زود تشخیص داده شود و جیره سریع اصلاح گردد. --- ۳) استفاده از جلبک دریایی برای کاهش تولید متان در نشخوارکنندگان افزودن مقدار کمی از برخی جلبک‌های خاص به جیره گاوها باعث مهار آنزیم‌های تولیدکننده متان در شکمبه می‌شود. در برخی مطالعات کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی متان بدون کاهش تولید گزارش شده است. این یافته برای کاهش اثرات زیست‌محیطی دامداری بسیار مهم است. --- ### 🐄 می‌دانستید که...؟ می‌دانستید گاوها حافظه‌ی بلندمدت دارند؟ تحقیقات نشان داده گاوها می‌توانند مسیرها، افراد و حتی تجربه‌های مثبت یا منفی را برای مدت طولانی به خاطر بسپارند. به همین دلیل برخورد آرام و مدیریت صحیح، تأثیر مستقیم بر تولید شیر و کاهش استرس دارد. --- ### ❓ سؤال علوم دامی سؤال: چرا آغوز در ساعات اولیه تولد برای گوساله حیاتی است؟ پاسخ سوال را به پیوی زیر ارسال نمایید. @Niloofarabi8

## 🧬 سه یافته‌ جدید علمی در علوم دامی ### ۱) واکسن‌های mRNA در دامپزشکی پس از موفقیت واکسن‌های mRNA در انسان، پژوهش‌ها در دام نیز گسترش یافته است. اکنون مطالعاتی روی واکسن‌های mRNA برای بیماری‌هایی مثل آنفلوانزای طیور و برخی بیماری‌های ویروسی دام انجام شده که نشان می‌دهد: - تولید واکسن سریع‌تر انجام می‌شود. - امکان به‌روزرسانی سریع در برابر سویه‌های جدید وجود دارد. - ایمنی قوی و هدفمندتری ایجاد می‌شود. --- ### ۲) انتخاب ژنتیکی برای “کارایی خوراک” با شاخص RFI یکی از موضوعات داغ، انتخاب دام‌هایی با مصرف خوراک کمتر اما رشد یا تولید مشابه است. شاخصی به نام Residual Feed Intake (RFI) استفاده می‌شود: - دام با RFI پایین → خوراک کمتری نسبت به حد انتظار مصرف می‌کند. - این انتخاب باعث کاهش هزینه خوراک و کاهش تولید متان می‌شود. --- ### ۳) استفاده از نانوذرات در مکمل‌های معدنی در تحقیقات جدید، از نانوفرم عناصر معدنی مثل روی و سلنیوم استفاده می‌شود. نتایج نشان داده‌اند: - جذب بهتر نسبت به فرم‌های معمولی - تقویت سیستم ایمنی - کاهش دفع مواد معدنی در محیط --- ## 🐑 می‌دانستید که…؟ می‌دانستید ضربان قلب گوسفند هنگام جدا شدن از گله افزایش می‌یابد؟ گوسفند حیوانی بسیار اجتماعی است. تحقیقات رفتاری نشان داده: - جداسازی حتی کوتاه‌مدت باعث افزایش استرس و ضربان قلب می‌شود. - نگهداری در گروه‌های پایدار باعث بهبود رشد و کاهش بیماری می‌شود. --- ## ❓ سؤال علوم دامی سؤال: چرا در گاوهای شیری با تولید بالا، خطر کتوز بعد از زایش افزایش می‌یابد؟ پاسخ سوال را به آیدی زیر ارسال نمایید. @Niloofarabi8

## 🧬 سه یافته‌ جدید علمی در علوم دامی ### ۱) استفاده از هوش مصنوعی برای پیش‌بینی لنگش در گاوهای شیری سیستم‌های مبتنی بر بینایی ماشین و حسگرهای حرکتی می‌توانند تغییرات ظریف در راه رفتن گاو را قبل از بروز علائم شدید تشخیص دهند. ✅ تشخیص زودهنگام ✅ کاهش هزینه درمان ✅ جلوگیری از کاهش تولید شیر --- ### ۲) بهبود کیفیت گوشت با مدیریت میکروبیوم روده پژوهش‌های جدید نشان داده‌اند که ترکیب میکروبیوم روده در دام‌های پرواری می‌تواند بر: - ضریب تبدیل غذایی - درصد چربی لاشه - کیفیت گوشت تأثیر بگذارد. با استفاده از پروبیوتیک‌های هدفمند می‌توان رشد را بهبود داد و نیاز به آنتی‌بیوتیک را کاهش داد. --- ### ۳) تشخیص زودهنگام بیماری‌های طیور با آنالیز صدای سالن الگوریتم‌های هوش مصنوعی می‌توانند تغییرات در الگوی صدای گله را تحلیل کنند. مثلاً افزایش سرفه یا تغییر فرکانس صدا می‌تواند نشانه اولیه بیماری تنفسی باشد. این روش باعث واکنش سریع‌تر و کاهش تلفات می‌شود. --- ## 🐄 می‌دانستید که…؟ می‌دانستید بزها توانایی حل مسائل ساده را دارند؟ تحقیقات نشان داده بزها می‌توانند یاد بگیرند چگونه یک مکانیسم ساده (مثل کشیدن اهرم) را برای دریافت غذا فعال کنند و این مهارت را برای مدت طولانی حفظ کنند. --- ## ❓ سؤال علوم دامی سؤال: چرا در نشخوارکنندگان وجود فیبر مؤثر (Effective Fiber) در جیره ضروری است؟ لطفاً جواب سوال را به آیدی زیر ارسال نمایید. @Niloofarabi8

## 🧬 سه یافته‌ جدید علمی در علوم دامی ### ۱) استفاده از پهپادها برای پایش دام در مراتع در تحقیقات جدید، از پهپادهای مجهز به دوربین حرارتی برای: - شمارش دام - تشخیص دام‌های بیمار یا جدا افتاده - پایش وضعیت چرا استفاده می‌شود. این روش باعث کاهش هزینه نیروی انسانی و تشخیص سریع‌تر مشکلات می‌شود. --- ### ۲) تولید گوشت آزمایشگاهی با سلول‌های ماهیچه‌ای دام دانشمندان موفق شده‌اند از سلول‌های بنیادی عضلانی گاو و مرغ برای تولید گوشت کشت‌شده در آزمایشگاه استفاده کنند. این فناوری می‌تواند در آینده: - فشار بر منابع طبیعی را کاهش دهد - مصرف آب و زمین را کمتر کند - جایگزین مکمل تولید سنتی شود --- ### ۳) مکمل‌های گیاهی به‌عنوان جایگزین آنتی‌بیوتیک‌های محرک رشد به‌دلیل محدودیت مصرف آنتی‌بیوتیک، استفاده از عصاره‌های گیاهی (مثل آویشن و سیر) افزایش یافته است. نتایج نشان می‌دهد: - بهبود سلامت روده - افزایش ضریب تبدیل غذایی - کاهش مقاومت میکروبی --- ## 🐑 می‌دانستید که…؟ می‌دانستید شتر می‌تواند تا حدود ۲۵٪ وزن بدن خود را بدون آسیب جدی از دست بدهد؟ این توانایی به‌دلیل سازگاری خاص گلبول‌های قرمز و متابولیسم آب در بدن شتر است که آن را برای شرایط بیابانی بسیار مقاوم کرده است. --- ## ❓ سؤال علوم دامی + پاسخ سؤال: چرا نسبت کلسیم به فسفر در جیره دام اهمیت دارد؟ لطفاً جواب سوال را به آیدی زیر ارسال نمایید. @Niloofarabi8

در ایران تعدادی از دانشگاه ها از معتبر ترین مراکز برای تحصیل در رشته علوم دامی در مقطع کارشناسی ارشد هستند یکی از آن دانشگاه ها 🏛دانشگاه تربیت مدرس است. دانشگاه تربیت مدرس (Tarbiat Modares University) یکی از دانشگاه‌های معتبر دولتی ایران است که بر تربیت اساتید و پژوهشگران تمرکز دارد و در تهران واقع شده. رشته علوم دامی (Animal Science) در دانشکده علوم دامی این دانشگاه، از سال‌های اولیه تأسیس (۱۳۶۱) فعال بوده و برنامه کارشناسی ارشد آن بر جنبه‌های علمی و کاربردی دامپروری تأکید دارد. 🔸برنامه کارشناسی ارشد علوم دامی شامل گرایش‌هایی مانند فیزیولوژی دام، تغذیه دام، ژنتیک و اصلاح نژاد، مدیریت دامپروری و صنایع تبدیلی است. 🛠امکانات و ویژگی‌ها: آزمایشگاه‌های پیشرفته تغذیه، ژنتیک و بیوتکنولوژی دام؛ مزارع تحقیقاتی در کرج؛ اساتید برجسته مانند دکتر رضایی و دکتر نصرتی؛ فرصت‌های پژوهشی در زمینه‌های پایداری دامپروری و بیوتکنولوژی. فارغ‌التحصیلان اغلب در دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی جهاد کشاورزی یا صنایع دام و طیور مشغول می‌شوند. توضیح درباره یکی از رشته های مقطع کارشناسی ارشد 🔹فیزیولوژی دام فیزیولوژی دام یعنی بررسی کارکردهای بدن دام (مثل هضم، متابولیسم، تنفس، تولیدمثل، تنظیم دما، گردش خون و…)، و این‌که بدن دام‌ها چگونه با شرایط محیطی و تغذیه سازگار می‌شود. 1) فیزیولوژی عمومی بدن دام الف) دستگاه گردش خون و خون - حمل اکسیژن و مواد غذایی به بافت‌ها - تنظیم فشار خون و توزیع خون بین اندام‌ها - در نشخوارکننده‌ها (مثل گاو/گوسفند) تنظیم جریان خون در شکمبه و کبد برای پاسخ به تغذیه مهم است. ب) تنفس و تبادل گازها - اکسیژن‌رسانی و خروج دی‌اکسیدکربن - در گرمای زیاد، دام برای جلوگیری از افزایش دمای بدن ممکن است تعداد تنفس را بالا ببرد. ج) تنظیم دمای بدن - دام‌ها از طریق - تعریق/اتلاف حرارت (بیشتر در برخی گونه‌ها) - افزایش/کاهش جریان خون سطحی - تغییر رفتار (سایه‌گیری، کاهش فعالیت) دمای داخلی را کنترل می‌کنند. - در گرمازدگی، مصرف خوراک و تولید (مثل شیر) معمولاً افت می‌کند. 2) فیزیولوژی گوارش خیلی مهم در دام‌های نشخوارکننده گاو، گوسفند، بز (نشخوارکننده‌ها) آن‌ها معده چند بخشی دارند: 1. شکمبه (Rumen): تخمیر میکروبی و تولید اسیدهای چرب فرّار (انرژی) 2. شبم (Reticulum): مرتب‌سازی ذرات و برگشت به دهان برای نشخوار 3. ماسَه (Omasum): جذب آب و برخی مواد 4. شیر‌دان (Abomasum): شبیه معده تک‌حجمی و شامل ترشح اسید و آنزیم نشخوار (دوباره جویدن) کمک می‌کند: - ذرات خوب مخلوط و تخمیر شوند - اسید و pH شکمبه پایدار بماند تک‌حجمی‌ها (مثل طیور، خوک) - معده تک‌بخشی است و هضم بیشتر به آنزیم‌ها و آناتومی دستگاه گوارش وابسته است. - برای آن‌ها تعادل پروتئین، کربوهیدرات‌ها و آنزیم‌ها متفاوت تنظیم می‌شود. 3) فیزیولوژی متابولیسم و انرژی بدن انرژی را از - کربوهیدرات‌ها/فیبر تخمیری (در نشخوارکننده‌ها) - چربی‌ها - پروتئین (به مقدار مورد نیاز) می‌گیرد و برای کارهای زیر مصرف می‌کند: - نگهداری (Maintenance) - رشد - تولید شیر/تخم - بارداری و نگهداری جنین وقتی خوراک ناکافی یا نامتعادل باشد: - دام برای جبران، از ذخایر بدن (چربی/پروتئین) استفاده می‌کند - در نتیجه ممکن است افت تولید یا کاهش ایمنی رخ دهد. 4) فیزیولوژی تولیدمثل چرخه جنسی و تخمک‌گذاری - تنظیم هورمونی (ترشحاتی مثل LH و FSH در اکثر دام‌ها) - در زمان مناسب جفت‌گیری یا تلقیح، احتمال باروری بیشتر است. بارداری و زایمان - بارداری نیازمند تعادل انرژی و پروتئین و مواد معدنی است. - در پایان بارداری، بدن تغییرات فیزیولوژیک زیادی برای زایمان و شیردهی دارد. 5) فیزیولوژی ایمنی و سلامت - سیستم ایمنی با: - سدهای دفاعی (مثل مخاط دستگاه گوارش) - سلول‌های ایمنی - آنتی‌بادی‌ها با عوامل بیماری‌زا مقابله می‌کند. - تغذیه (خصوصاً پروتئین، ویتامین‌ها و مینرال‌ها) روی قدرت ایمنی اثر مستقیم دارد. 6) پاسخ بدن به استرس (گرما، حمل‌ونقل، بیماری) - استرس باعث تغییرات هورمونی (مثلاً افزایش کورتیزول) و افت اشتها می‌شود - در نتیجه ممکن است: - مصرف خوراک پایین بیاید - تولید (شیر/رشد) کاهش پیدا کند - حساسیت به بیماری بیشتر شود