🔻روایت یک بن‌بست؛ کالبدشکافی اشتباهات محاسباتی در میز دیپلماسی آزاده محمودیان ۱. گسست از واقعیت؛ توهّم تفکیک دشمن: نخستین پرده از حضور رسانه‌ای مسئولان مذاکره‌کننده، پرده‌برداری از یک لغزش محاسباتی عمیق است. روایت جاری در این لایه‌ها، با ساده‌سازیِ مفرط، به‌دنبال تفکیک سیاست‌های آمریکا و اسرائیل است؛ گویی یکی به‌دنبال تفاهم و دیگری به‌دنبال تخریب است. این در حالی است که رهبر شهید، با نگاهی واقع‌بینانه و دقیق، آمریکا را دشمن اصلی انقلاب و اسرائیل را سگ هار او توصیف کرده بودند (بیانات ۱۳ مهر ۱۴۰۳). نادیده گرفتن این وحدتِ استراتژیک میان جبهه مقابل، نخستین خشت کجی است که دیوارِ این مذاکرات را تا ثریا کج می‌برد. ۲. هزینۀ گزاف پنهان‌کاری: دومین روایت، بر مدارِ یک پارادوکس تلخ می‌چرخد؛ محرمانه ماندنِ جزئیات برای ملت، و شفافیت برای بیگانه. منطق مذاکره‌کنندگان بر این پایه استوار است که گویا آمریکا در بی‌خبریِ اسرائیل، به نقاط مشترکی با ایران رسیده است! باوری که از سال گذشته تاکنون، به بهای جان بیش از هفت‌هزار ایرانی تمام شده است. رسانه اینجا با یک سؤال بی‌پاسخ مواجه است: چطور متحدان غربی و حتی همسایگان منطقه‌ای از بندبندِ توافق باخبرند، اما مردم مبعوث ایران، غریبه‌ترین حلقه در زنجیرۀ اطلاع‌رسانی به شمار می‌روند؟ ۳. فراموشیِ تاریخی و بی‌ارزشی تجربه: در پردۀ سوم، با مسئولانی مواجهیم که علیرغم پذیرش بدعهدی آمریکا، این توهّم را دارند که می‌توانند عادت بدعهدی‌های یک فاسق تمام‌عیار را تغییر بدهند. اینان تصوّر می‌کنند برخلاف هشدار صریح رهبری (۲۰ فروردین ۱۳۹۴)، قدرت مهارِ پیمان‌شکنیِ حریف را دارند. این ادبیات رسانه‌ای، تکرارِ ملال‌آورِ همان مواضع پس از برجام است؛ زمانی که کارشناسان دلسوز بابت نقض زودرس توافق هشدار می‌دادند و با تمسخرِ تکنوکرات‌های لیبرال روبرو می‌شدند. گویی در محاسبات اینان، تجربه تنها چیزی است که محلی از اعراب ندارد. ۴. آدرس غلط؛ جابجایی جایگاهِ «علت» و «معلول»: چهارمین اشتباه که در نمایش رسانه‌ای اخیر به اوج رسید، عدم تشخیص ریشۀ چالش‌هاست. ادعای اینکه مقاومت مذاکره‌کنندگان باعث جنگ شد نه اصلِ مذاکره، یک مغالطۀ آشکار است. گویا فریادِ رهبر شهید در گوش زمان گم شده است که فرمودند: خودِ مذاکره بی‌ضرر نیست و پذیرش آن، حکایت از ضعف و کرنش و سازش دارد و برای ایران هزینه‌زا خواهد بود (بیانات ۱۲ آبان ۱۳۷۲). از منظر رسانه‌ای، وقتی زیر سایۀ تهدید پای میز می‌نشینید، پیش از هر کلامی، پیام ضعف را به اتاق جنگِ دشمن مخابره کرده‌اید؛ این یک منطق سادۀ سیاسی است که برای فهمیدنش، نیازی به کرسی‌های دانشگاهی نیست. @AzadeMahmoudian

🔻تحلیل بازنماییِ «تأیید» در دوگانۀ اذن و رضایت آزاده محمودیان ۱. در فضای رسانه‌ای روزهای اخیر، موازی با اخبار رسمی توافق‌نامه، یک راهبرد روایت‌پردازی فعّال شده که قصد دارد با مهندسی معکوسِ اشتباهات محاسباتی مسئولان، آن‌ها را ذیل عنوان «حمایت و تأیید رهبری» بازتعریف کند. این تاکتیک با هدف جهت‌دهی به اذهان عمومی و مشروعیت‌سازی برای تصمیمات چالش‌برانگیز طراحی شده است. ۲. در رمزگشایی از این پیام، تفکیک میان دو کلیدواژه «اذن» و «رضایت» ضروری است. از منظر ارتباطات سیاسی، صدور اذن همواره به معنای همسویی اقناعی و رضایت باطنی نیست؛ بلکه گاهی در پاسخ به الزامات جمهوریت و برای صیانت از نهاد انتخاب، ولی‌فقیه ناگزیر از صدور اذن می‌شوند؛ چه اینکه مقام ولایت در نظام شیعی، در مقابل دیکتاتوری قرار دارد و وجه جمهوریت و انتخاب مردم را حتی بر یقین‌های خویش، رجحان می‌دهند. تاریخچۀ روایتگری در نظام سیاسی جمهوری اسلامی نشان می‌دهد که حتی در تجربه‌ای مانند برجام، علیرغم هشدارهای مکرّر و تعیین خطوط قرمز و شروط نه‌گانه از سوی رهبر انقلاب، ایشان برای احترام به ارادۀ اجرایی منتخب مردم، به توافق تن دادند؛ تجربه‌ای که بعدها در روایت‌های رسمی به عنوان عدول از شروط نظام بازخوانی شد. ۳. این الگو در کلان‌روایت‌های تاریخ شیعه نیز ریشه‌دار است. در ماجرای حکمیت در نبرد صفّین، بازنمایی شکست یا عقب‌نشینی و پذیرش حَکَم، نه ناشی از ضعف رهبری حضرت امیرالمؤمنین، بلکه حاصلِ گسست در شبکۀ نخبگانی و عدم تمکین بدنۀ اجتماعی از حضرت بود. در این چارچوب، رهبری برای حفظ کلیّت جامعه، ناگزیر به گذار از ایده‌آل‌‌های واقعی به مصلحت ساختاری می‌شود؛ وضعیتی که در آن ولیّ بدون همراهی سرمایه اجتماعی، امکان پیشبرد روایت حداکثری را نخواهد داشت. همانطور که رهبر شهید در آخرین بیانات خود فرمود: امام که بدون همراهی مردم، کاری نمی‌تواند بکند! ۴. در نهایت، امروز در نبرد روایت‌ها، مطالبۀ عمومی مردم مبعوث در خیابان، بر یک گرهگاه ارتباطی متمرکز است: «شروط ده‌گانۀ رهبری». این شروط به‌عنوان تنها مرجع و خط‌کشِ اعتبارسنجیِ توافق، در اذهان عمومی ایرانیان عمل می‌کند و هرگونه عقب‌نشینی از آن، با مقاومت در بدنۀ مخاطبان و تنزّل پایگاه اجتماعی مسئولان، مواجه خواهد شد. @AzadeMahmoudian

امشب چند میدان مختلف در تهران را رصد کردم؛ شعارها و دست‌نوشته‌ها حول دو محور اصلی شدّت و غلظت گرفته است: . شروط ده‌گانۀ رهبر انقلاب، به‌عنوان تنها معیار پذیرش توافق؛ . خون‌خواهی رهبر شهید مظلوم اما در نهایت آرامش و حفظ حریم‌ها و حرمت‌ها #خیابان @AzadeMahmoudian

🔻در میان غبارِ سازش؛ پاسخی به پرسش «چه کنیم؟» آزاده محمودیان ۱. ما امروز با پیمانی روبرو هستیم که گویی تکرارِ همان دردی است که سال‌ها پیش تجربه کردیم؛ همان جایی که پرداخت نقد واقعیِ ما در برابر وعده‌های نسیۀ خیالی دشمن گم شد. این توافق، نه‌تنها در کلام دیپلماتیک، که در انطباق با شروط رهبری نیز فاقد آن دقت و استواری لازم است که از قرارگاه حق انتظار می‌رود. اما فاجعۀ بزرگ‌تر، این است که صدای مسئولان مذاکره، نه طنین شفافیت را دارد و نه صدق سخن را؛ آن‌ها در میانۀ این میدان، به جای مواجهۀ صریح با حقیقت، در پس پرده‌های ابهام و با سابقه‌ای تاریک از بی‌صراحتی و بی‌صداقتی، با مردم سخن می‌گویند. مردم اهل ملاحظه و مُدارایند، اما با حفظ همین صفات نیز شروط ده‌گانۀ رهبری را فریاد می‌زنند و بر سطرسطر آن حساس هستند. ۲. بحران اصلی، سکوت در برابر خون مقدّس نائب‌ امام عصر است. آنچه قلب ملّت را از این مذاکرات به درد آورده، این است که هیچ کلامی از خون‌خواهیِ رهبر شهید و مسیرِ احقاق حقّ او شنیده نمی‌شود. یعنی، نه‌تنها از انتقام خون شهید سخنی به میان نمی‌آید، بلکه در برابر سایه‌های تهدیدی که جان رهبر سوم را نشانه رفته است، سکوت سنگین و بدمعنایی حاکم است؛ سکوتی که فراتر از بی‌تفاوتی، نوعی گسست از روح انقلاب است. مردم خیابان، خواهان خط روشنی در موضع مسئولان نسبت به کمّ‌وکیف انتقام خون رهبر شهیدند. ۳. در این کارزار، برخی با اصرار می‌خواهند، فریاد حق مردم را زیر نقاب باطلِ آشوب خفه کنند. مردم، همان مبعوثانِ خیابان هستند که از نخستین شبِ این حادثه، در برابر سازش فریاد مخالفت برآوردند و امروز نیز بر همان موضع ایستاده‌اند. اما حکایت عجیبِ این روزها، تلاشی است برای اینکه این فریادهای حق را در بستری از آشوب‌طلبی و دوقطبی‌سازی معنا کنند. این تقابل، یا نشان از آن دارد که منشأ اصلیِ این توهین‌ها و آشوب‌ها، همان افرادی هستند که انگشت اتهام را به سوی خیابان گرفته‌اند؛ و یا اینکه این یک فرار رو به جلو است تا با برچسب زدن به مردم، راه برای پذیرشِ آن سازشِ ناخواسته در ورطۀ مذاکرات، هموار شود. پس مردم خردمند، فریاد علیه سازش را بدون فرصت و رخصت دادن به سوءاستفاده‌گرانِ منافق، بلندتر از گذشته برخواهند آورد. ۴. رسانه در این صحنه می‌تواند کیمیاگری کند و از تماشاگر دست‌به‌عصی و بیمناک از انگ‌زنیِ سکولارهای همیشه نالان، به شاهدِ میدانیِ جانب خیابان، مبدّل شود. رسانه، به‌ویژه رسانۀ ملی، نباید از طعنۀ قدرت‌نشینان بهراسد و فریاد حقّ خود را از ترس تهدید به پرده‌دریِ بی‌مایگان خاموش کند. بلکه باید به معجزۀ میدان بدل شود؛ باید به مثابۀ آینه‌ای باشد که حقیقت را بدون دستکاری نشان می‌دهد. اکنون و همین روزها و ساعت‌ها، هنگام آن است که رسانه، برای مواجهۀ نخبگانی میان مدافعان و منتقدان توافق، عرصه‌ای برای گفتگوهای چالشی و جدّی فراهم آورد. با این کار، سره از ناسره جدا گردد و ابهام از بندهای توافق زدوده شود. اگر رسانه مجرایی شود برای صدای منتقدان، صدای مردم با منطقِ توأم با هیجانِ حق، به گوش می‌رسد، و دیگر فریادهای خیابان به آشوب تعبیر نخواهد شد. رسانه می‌تواند این بحرانِ عمیق را به فرصتی برای تجدیدِ حیات و بازسازیِ نیروهای انقلابی خیابان تبدیل کند. @AzadeMahmoudian

امام خمینی: سازش با ظالم، ظلم به مظلوم است. سازش با ابرقدرت‌ها، ظلم بر بشر است. این خلاف رأی تمام انبیاء است... . 🖇در لغت‌نامه دهخدا در معنی لغت «توافق» چنین آمده: توافق : سازواری . سازش. هم‌پشتی . یگانگی در رأی . سازگاری . مقابل تخالف . @AzadeMahmoudian

🖇از اهل دیانت و اخلاق این توقّع نمی‌رود که اینچنین مردم ایران را دور از تعقّل و تفکّر و شعور فرض کنند. یعنی مخاطب، ماجرای صفّین و تحمیلِ حکمیّت به حضرت امیر را نشنیده است؟! تصویب برجام و نقض شروط نه‌گانۀ امام‌جامعه را هم به یاد ندارد؟! مگر ملّت می‌خواهد نیروی فضاهوای سپاه، بانک اطلاعات نقاط حمله را رسانه‌ای کند؟ یا تنها توقّع دارد همان اطلاعات مربوط به زندگی‌اش را که میان ساکنان کشورهای عربی و اسرائیل و آمریکا دست‌به‌دست می‌شود، به او هم بگویند؟! به مردمی که کشته‌شدنِ هفت‌هزار ایرانی در یک سال اخیر به دست آمریکا و اسرائیل را به این زودی فراموش نکرده و به حُکم عقل و تجربه، با شنیدن نام توافق با آمریکا نگران می‌شوند، توهین نکنید. ملّت مبعوث و باغیرتی را که از بی‌تفاوتی و سکوتِ بزرگانِ نشسته‌در قدرت، نسبت به خون‌خواهی رهبر شهید، خشمگین هستند، تندرو و افراطی نخوانید! به نخبگان منتقد مذاکره و توافق که برای هر بند از انتقاد خود، ده‌ها استناد و دلیلِ خردمندانه ارائه می‌کنند، احترام بگذارید! @AzadeMahmoudian

🔻بدون نیاز به شرح و تفسیر: - سیدحسن نصرالله(رحمة‌الله): کافی است احتمال بدهیم، فقط احتمال بدهیم، کاری رهبر را ناراحت و معذب می‌کند، از آن کار اجتناب می‌کنیم‌؛ و این ولایت حقیقی است. - پیام رهبر انقلاب در ۲۸خرداد ۱۴۰۵: «بنده علی‌الاصول، نظر دیگری داشتم...» @AzadeMahmoudian

🔻فرامتن «تفاوت» و «تعهد» خوانش بین‌سطور پیام رهبر انقلاب ۱. ویژگی نخست ملت، شور حضور و شعور وفاداری به آرمان‌های امام شهید است. باید بر شور خیابان افزود و از آن مراقبت نمود. ۲. تفاهم، میان رئیس‌جمهوران ایران و آمریکاست، نه میان ایران و آمریکا؛ زیرا ایران، یعنی ملت ایران؛ و این جفا به ملتی است که صدوده شب در خیابان‌ها خون‌خواهیِ رهبر شهیدش را فریاد می‌زند، که او را اهل تفاهم و امضای تفاهم‌نامه با قاتل رهبر شهیدش بخوانند. ۳. یقین به گفتار مکرر رهبر شهید که «مذاکره با آمریکا جز خسارت محض نیست»، موجب شده تا احتمال بدعهدی‌ آمریکا، از جانب رهبر و مردم در این شب‌ها فریاد زده شود؛ اگر با وجود این تذکرات، باز کار به تفاهم رسیده، کسی باید باشد تا مسئولیت این تصمیم را برعهده بگیرد. این بار برخلاف برجام، بناست که شخصی معین، پاسخگوی خسارتی باشد که به‌شدّت قابل پیش‌بینی و جلوگیری است. ۴. اعلان رهبری، تکلیف نهادهای ناظر، در رأس آن‌ها مجلس و قوه قضائیه را مشخص کرده است. رئیس‌جمهور، به عنوان رئیس شورایعالی امنیت ملی و اعضای آن مسئولیت این تصمیم را به عهده گرفته‌اند؛ در صورت هرگونه تخلف یا عدم تحقق، نهادهای ناظر، موظف به اقدام هستند. ۵. «از این لحظه، ما یعنی شما ملت سرافراز و این خادم ناچیز، منتظر تحقّق شروط گفته‌شده خواهیم بود»، یعنی اکنون ملت، چگونگیِ پشتیبانیِ درست از امام جامعه را فهم کرده و در عمل، و تمام‌قد در کنار او ایستاده و صدای او را فریاد می‌زند و عقب نمی‌نشیند. پس، امام و امت، یک «ما» شده است؛ و حتی ثانیه‌ای در رصد دقیق میدان منازعۀ با دشمن، غفلت نمی‌کند. @AzadeMahmoudian