🔶 حضرت زینب پیامرسان کربلا
یکی از وظایف اصلی حضرت زینب سلام الله علیها در جریان حادثه کربلا، پیامرسانی بود. آن حضرت و امام سجاد علیه السلام میبایست پیام خون شهدای کربلا را به گوش همگان برسانند، تا این قیام برای همیشه ماندگار شده و درس آموز باشد و یزید و یزیدیان رسوا شوند و البته زینب سلام الله علیها به خوبی از عهده این وظیفه برآمد.
حضرت زینب دم دروازه کوفه (وقتی اسرای کربلا را به این شهر میبردند)، خطبه خواند.
او به مردم که برای تماشای اسرا آمده بودند، اشاره کرد که ساکت باشند «وقد أومأت الی الناس أن اسکُتوا».
سپس خطبهای خواند که دشمن گفت: «ولم أرَ والله خفرة قطّ انطلق منها». زن با حیایی را ندیدم که بهتر از زینب سخن بگوید. عدهای گفتند: گویی سخن علی است که از دهان زینب بیرون میآید.
زینب در بخشی از سخنانش فرمود: «یا اهل الکوفه یا اهل الختل والغدر...» ای مردم کوفه، ای نیرنگ بازان و بی وفایان... بدانید برای آخرت خویش کردار زشتی از پیش فرستادید... به خدا بایستی زیاد گریه گنید و کمتر بخندید که دامن خویش را به عار و ننگی آلوده نمودهاید که هرگز نمیتوانید آن را بشویید... آیا میدانید چه جگری از رسول خدا صلی الله علیه و آله بریدید و چه حرمتی را هتک کردید...؟
همچنین در مجلس ابن زیاد وقتی وی، مغلوب شدن امام حسین علیه السلام و یارانش را، دلیل بر دروغگو بودن آنها خواند، حضرت زینب سلام الله علیها در جواب گفت: سپاس مر خداى را كه ما را به بركت وجود محمّد، گرامى داشت و ... خداوند، تبهكار را رسوا مى گردانَد ...
ابن زیاد گفت: کیف رأیتَ صنع الله بأخیک و اهل بیتک؟ دیدی خداوند با برادرت چه کرد؟ حضرت زینب فرمود: «ما رأیتُ الا جمیلاً کُتب علیهم القتل، فبرزوا الی مضاجعهم، و سیجمع الله بینک و بینهم، فتحاجّون الیه و تخاصمون ثَکَلتک امّک یا ابن مرجانه».جز زیبایی ندیدم! اینان افرادی بودند که خداوند سرنوشتشان را شهادت تعیین کرده بود، آنان نیز به خوابگاههای ابدی خود رفتند و به همین زودی خداوند میان تو و آنان جمع کند و تو را به محاکمه کشد. بنگر تا در آن محکمه پیروزی از آن چه کسی خواهد بود، مادرت به عزایت بنشیند ای پسر مرجانه.
ابن زیاد که به شدت از شجاعت زینب به خشم آمده بود گویی تصمیم کشتن زینب را داشت که عمرو بن حریث او را منصرف کرد.
در مجلس یزید بن معاویه نیز حضرت زینب خطبهای روشنگرانه و رسواکننده خواند و به زنده بودن شهید و تداوم مسیر حق اشاره کرد. در منابع آمده است وقتی اهل بیت امام حسین علیه السلام را وارد مجلس یزید کردند، یزید سر مطهر امام حسین علیه السلام را در برابر خود گذاشت، حضرت زینب سلام الله علیها وقتی سر برادر را دید نالهای جانسوز سرداد و صدا زد: «ای حسین، ای حبیب رسول خدا، ای فرزند مکه و مِنی...». راوی میگوید: به خدا قسم هر که در مجلس بود به گریه افتاد.
در همین مجلس، یزید با چوب خیزران بر دندانهای امام حسین علیه السلام میزد و اشعاری میخواند.
زینب سلام الله علیها برخاست و خطبهای خواند که موجبات رسوایی یزید را فراهم کرد. در بخشی از این خطبه آمده است:
«... سرانجام کار آنها که بد عمل کردند به جایی رسید که آیات خداوند را دروغ شمردند و بدانها استهزا میکردند».
سپس افزود: « ای یزید! آیا گمان کردهای از این که ما را گرفتار ساختی و به صورت اسیر در این شهر و آن شهر گرداندی، این کارها سبب بی مقداری ما و دلیل قدرتمندی تو خواهد بود و خداوند مدد کار توست؟!... مگر فراموش کردی که خداوند فرمود: «کافران نپندارند مهلتی که به آنان داده شده به سودشان خواهد بود، بلکه به آنها فرصت میدهیم تا بر گناه خویش بیفزایند و با رسوایی، به کام عذاب خوارکننده وارد شوند!
ای یزید! این جنایتهای عظیم را انجام دادهای، آنگاه بدون این که خود را گناهکار بدانی یا جنایت خود را بزرگ بشماری، میگویی:« ای کاش پدران من بودند و میگفتند: ای یزید! دست تو شل مباد؟» آن وقت چوب خیزران بر لب و دندان سید جوانان اهل بهشت میکوبی!؟
ای یزید! با این جنایت عظیم، جز پوست و گوشت خود را پاره نکردی و بزودی بر پیغمبر صلی الله علیه وآله وارد میشوی، باید پاسخ خونهای فرزندان او را بدهی و حرمتی را که از اهل بیت و پاره تن او شکستهای پاسخگو باشی... ای یزید! حال هرچه در توان داری و هر فریبی که میتوانی انجام بده و در این راه کوشش خود را بکار گیر.
به خدا سوگند، تو نمیتوانی نام و وحی ما را خاموش سازی و از این راه به آرزوی دلت برسی، این ننگ و عار را هم نمیتوانی از دامن خود شستشو دهی... خدا ما را کافی است و وکیل خوبی است.»
حضرت زینب سلام الله علیها در این خطبهی شجاعانه، جنایتهای یزید را آشکار و او را رسوا کرد. زینب برای همیشه نام و یاد امام حسین علیه السلام و نهضت آن حضرت را زنده کرد.
#پارت_دوم ؛ با ماه همراه باشید.
عضویت در کانال ایتا
@Basij_LawUTF
🔴 جرم جاسوسی و مجازات آن
جرم جاسوسی عبارت است از تسلیم اسناد یا اطلاعاتی به اشخاص که صلاحیت دسترسی به آن اطلاعات را ندارند به نحوی که افشای آن اطلاعات برای امنیت یا مصالح کشور مضر و برای دشمن مفید باشد . جرم جاسوسی از مصادیق بارز جرایم علیه امنیت ملی است که معمولا به صورت سازمان یافته و در عین حال فرا ملی می باشد چرا که با ارتکاب آن اطلاعات حیاتی یک کشور در زمینه امور نظامی، امنیتی و سیاسی از طریق یک نظام سازمان یافته و با استفاده از منابع انسانی در اختیار کشور یا کشورهای دیگر قرار می گیرد. در جرم جاسوسی لازم نیست حتما تسلیم اسناد و ارائه اطلاعات به یک عنصر خارجی باشد بلکه همین که اطلاعات محرمانه در اختیار اشخاصی که حق دسترسی ندارند قرار بگیرد جاسوسی است .
🔺 شرایط تحقق جرم جاسوسی
برای تحقق جرم جاسوس باید عناصر سه گانه جرم ( عنصر مادی ، عنصر قانونی و عنصر معنوی ) وجود داشته باشد . فقدان هریک از عناصر فوق در تمامی جرایم باعث عدم تحقق جرم خواهد بود .
1 . عنصر قانونی : مواد 501 ، 502 ، 503 و 505 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات رکن قانونی جرم جاسوسی می باشد . ماده 501 قانون مزبور مقرر داشته است : هر کس نقشه ها یا اسرار یا اسناد و تصمیمات راجع به سیاست داخلی و خارجی کشور را عالما و عامداً در اختیار افرادی که صلاحیت دسترسی به آنها را ندارند قرار دهد یا از مفاد آنها مطلع کند به نحوی که متضمن نوعی جاسوسی باشد، نظر به کیفیات و مراتب جرم به یک تا ده سال حبس محکوم می شود.
2 . عنصر مادی : تحصیل و دستیابی غیر مجاز به هرگونه اطلاعات طبقه بندی شده و در اختیار قراردادن آنها به افراد و اشخاص فاقد صلاحیت قانونی .
3 . عنصر معنوی : عنصر معنوی یا سوء نیت در جرم جاسوسی عبارت است علم و آگاهی مرتکب نسبت به اینکه اولا اسناد و اطلاعات طبقه بندی شده هستند و دوم اینکه شخص دریافت کننده اسناد و اطلاعات صلاحیت دسترسی به آن اسناد را ندارد .
🔺 مجازات جرم جاسوسی در قانون مجازات اسلامی
مجازات جرم جاسوسی به موجب ماده 501 قانون مجازات اسلامی یک تا ده سال حبس است . تعیین مقدار حبس ( یک تا ده سال ) در اختیار قاضی دادگاه است که با توجه کیفیات و مراتب جرم مانند نوع و طبقه بندی اسناد و نحوه ی ارتکاب جرم میزان مجازات را تعیین می کند .
🔺 مصادیق جرم جاسوسی
۱. ورود به اماکن ممنوعه جهت کسب اطلاعات ( ماده ۵۰۳ ق.م.ا.ت )
۲. جمع آوری اطلاعات بندی شده ( ماده ۵۰۵ ق.م.ا.ت )
۳. بی مبالاتی در حفظ اطلاعات طبقه بندی شده ( ماده ۵۰۶ ق.م.ا.ت )
۴. اختفای جاسوسان یا معرفی جاسوس به کشورهای بیگانه ( ماده ۵۱۰ ق.م.ا.ت )
۵. جاسوسی به نفع دولت بیگانه و به ضرر دولت بیگانه دیگر ( ماده ۵۰۲ ق.م.ا.ت )
🔺 مرجع صالح رسیدگی به جرم جاسوسی
مرجع قضایی صالح به رسیدگی جرم جاسوسی به موجب بند الف ماده 303 قانون آیین دادرسی کیفری در صلاحیت دادگاه انقلاب است .
بند الف ماده مزبور مقرر داشته است : جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی، محاربه و افساد فی الارض، بغی، تبانی و اجتماع علیه جمهوری اسلامی ایران یا اقدام مسلحانه یا احراق، تخریب و اتلاف اموال به منظور مقابله با نظام در صلاحیت دادگاه انقلاب است .
🔰 نهایتا باید متذکر شویم که در رابطه با این موضوع، نظریه شماره 1717/96/7 مورخ 1396/07/24 اداره کل حقوقی در خصوص مجازات جرم جاسوسی نیز وجود دارد که میتوان مورد مطالعه قرار داد.
#علمی
عضویت در کانال ایتا
@Basij_LawUTF
4.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
امام حسین (ع) باید تا ابد به عنوان پرچم حق باقی بماند؛ پرچم حق نمیتواند در صف باطل قرار گیرد و رنگ باطل بپذیرد. این بود که امام حسین (ع) فرمود: «هیهات منّا الذّلّة».
حرکت امام حسین، حرکت عزت بود؛ یعنی عزت حق، دین، امامت و عزت آن راهی که پیغمبر (ص) پیش آورده بود.
مقام معظم رهبری
#سیاسی #محرم
عضویت در کانال ایتا
@Basij_LawUTF
📣 بسیج دانشجویی دانشکده حقوق دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران برگزار میکند:
⚜ سلسه جلسات ماهیت شناسی نهضت عاشورا ⚜
📌 نخستین نشست:
« امام حسین(علیهالسلام) و حکمرانی مطلوب »
🔷 سخنران:
حجتالاسلام والمسلمین جناب آقای احمد برهانی
- دانش آموخته حوزه علمیه قم
- دانش آموخته حقوق عمومی
🔷 میزبان:
جناب آقای محسن ابراهیمی
- دانشجوی کارشناسی حقوق دانشگاه تهران
🗓 تاریخ: روز سه شنبه ۱۴۰۴/۰۴/۲۴
🕠 زمان: ساعت ۱۷:۳۰
♦️ مکان: به صورت مجازی در بستر قرار
لینک شرکت در جلسه:
https://gharar.ir/r/fa287b43
عضویت در کانال ایتا
@Basij_LawUTF
|بسیج دانشجویی دانشکده حقوق فارابی تهران|
🔶 حضرت زینب پیامرسان کربلا یکی از وظایف اصلی حضرت زینب سلام الله علیها در جریان حادثه کربلا، پیام
🔶 عزاداری برای امام حسین علیهالسلام
حضرت زینب سلام الله علیها علاوه بر این که در خطبههای خویش به مصیبت بزرگ شهادت امام حسین علیه السلام اشاره می کرد و با سخنان جانسوز خویش همگان را به گریه می انداخت، تلاش می کرد در هر فرصتی با یادآوری مصائب امام حسین علیه السلام در ماندگاری این حماسه عظیم نقش ایفا کند. چنانکه شهید مطهری می نویسد: «مجلس عزای حسین علیه السلام را برای اولین بار زینب بر پا کرد».
پس از شهادت امام حسین علیه السلام واحتمالاً در روز یازدهم محرم، اهل بیت علیهم السلام درخواست کردند که آنها را از محل قتل شهدا عبور دهند.
راوی میگوید: «فوالله لا أنسانی زینب بنت علی (ع) تندب الحسین (ع) و تنادی بصوت حزین و قلب کئیب: یا محمد صلی علیک ملائکه السماء هذا حسین بالعراء مُرمّل بالدماء...». به خدا قسم زینب دختر علی علیه السلام را فراموش نمیکنم که با صوتی حزین و قلبی شکسته فریاد میکرد ای رسول خدا درود فرشتگان خدا بر تو باد این پیکر عریان حسین است که در خون آغشته است.
در نقلی دیگر عصر روز یازدهم محرم وقتی اسرا را از کنار اجساد شهدا عبور دادند، زینب سلام الله علیها خودش را به بدن مقدس ابا عبدالله علیه السلام رساند... شروع به سخن کرد: «بابی المهموم حتی قضی، بابی العطشان حتی مضی». آن چنان دلسوز گریه کرد که «فابکت علیه کلّ عدوّ و صدیق.» ... گریه کردند برو هر دوست و دشمنی.
و در نقلی دیگر آمده است: حضرت زینب سلام الله علیها در کنار بدن مقدس امام حسین علیه السلام، رو به سوی مدینه نمود و ندبههای دلخراش سر داد: «وامحمّداه! بَناتُکَ سَبایا وَ ذُرّیتُک مُقَتّله، تسفی علیهم رِیحُ الصّبا، و هذا حُسینٌ مجذوذُ الرّأسِ مِنَ القَفا، مَسلُوبُ العمامِةِ والرِّداء...». ای پیامبر! اینان دختران شمایند که به اسیری میروند. اینان فرزندان شمایند که با بدنهای خونین، روی زمین افتادهاند و باد صبا بر پیکر آنان میوزد! ای رسول خدا! این حسین علیه السلام است که سرش را از قفا بریدهاند و عبا و ردایش را به غارت بردهاند.
پس خطاب به مادرش حضرت فاطمه سلام الله علیها چنین ادامه داد: ای مادر داغدیده! ای دختر پیامبر! به کربلا نگاه کن! حسینت را با سر بریده و دخترانت را با خیمههای غارت شده و سوخته بنگر! مادر! ببین دخترانت را کتک میزنند! مادرم! این حسین است که در خون غلتیده، او را تشنه شهید کرده و بدنش را با نیزهها و سُم اسبان سوراخ سوراخ کردهاند. اینان مورد ظلم حرام زادگان و آزادشدگان پدرت رسول خدا صلی الله علیه وآله قرار گرفتهاند.
در شام نیز حضرت زینب در محلهای به نام «دارالحجاره» که محل اقامت اسرا بود، مجلس عزاداری برای امام حسین علیه السلام برپا کرد، به گونهای که یزید از حضور اهل بیت علیهم السلام در شام احساس خطر کرد و دستور بازگشت آنها را به مدینه صادر کرد.
🔶 حضرت زینب قافلهسالار اسرای کربلا
پس از شهادت امام حسین علیه السلام، وظیفه قافلهسالاری بر عهده حضرت زینب سلام الله علیها گذاشته شد. رئیس قافله اوست، چون یگانه مرد قافله یعنی زین العابدین علیه السلام در این وقت به شدت مریض است. زینب سلام الله علیها علاوه بر حفاظت از جان امام سجاد علیه السلام میبایست از اطفال و فرزندان قافله اسیران نیز محافظت کند. آن بانوی گرامی از همان عصر عاشورا به دستور امام سجاد علیه السلام مامور شد زنان و کودکان آواره را در خیمهای جمع کند.
سعی و تلاش زینب سلام الله علیها در محافظت از اسرا به حدی بود که به لقب «امینة الله» ملقب شد، زیرا اسرا امانتهایی بودند، که بدست حضرت زینب سپرده شده بودند. چنانکه آن حضرت در مجلس یزید اجازه نداد فاطمه دختر امام حسین علیه السلام را به کنیزی ببرند و با جدیت جلوی این کار را گرفت.
امام سجاد علیه السلام در این سفر در همه امور با زینب مشورت میکرد، چرا که زینب را غمگسار اسیران و پرستار یتیمان میدانست.
#پارت_آخر
عضویت در کانال ایتا
@Basij_LawUTF
5.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
⁉️ آیا ماجرای صلح امام حسن (ع) دوباره تکرار میشود؟
پاسخ از رهبر معظّم انقلاب
عضویت در کانال ایتا
@Basij_LawUTF
📌( شرحی بر خطبه ذوحٌسم از بیان دکتر رفیعی )
🔰امام حسین(ع) هشتم ذی حجه از مکه به سمت کوفه حرکت کردند و دوم محرم به کربلا رسیدند و سی منزل را طی کردند؛که به مسافت امروزی،حدود ۱۴۰۰ کیلومتر است.
اما بحث ما درباره منزل ذوحٌسم است که امام حسین(ع) وقتی به این منزل رسیدند،دستور دادند که خیمه بزنیم و استراحت کنیم که در همین احوال لشکرحر بن ریاحی همراه با هزار نفر به این نقطه رسیدند و به امام اجازه حرکت ندادند.
شنیده اید که در این جا،لشکریان حر با امام نماز گذاشتند و حتی امام به آن ها مقداری از آب آذوقه خود را اعطا کرد.
📍محتوا این خطبه چیست؟
باید دقت کنیم که علت بیان این خطبه،گفتار درد ها و مسائل آن روز جامعه است.
📖در همین راستا،پنج محور از سخنان امام حسین(ع) را بیان می کنیم:
🔖محور اول: دنیا تغییر کرده است، اما دقت کنیم که (دنیا به خودی خود بد نیست و حتی ما در قنوت خود، اول خواستار دنیا هستیم و بعد دوری از آتش آخرت)،در همین راستا ما مصداقی را داریم که در زمان پیامبر(ص) چند فرد قصد کردند که سه عمل را انجام بدهند:
۱.ازدواج نکنند.
۲.روزه بگیرند و چیزی نخورند و عبادت کنند.
۳.روابط اجتماعی هم با کسی نداشته باشند.
وقتی که پیامبر این خبر را شنیدند،در زمانی که وقت نماز نبود،مردم را جمع کردند و از عمل این افراد جلوگیری کردند و افراد را از رهبانیت دور کردند.
بنابراین نگاه به دنیا تغییر کرده است یعنی:
نگاه به دنیا به جای این که وسیله ای باشد،نگاه استقلالی شده؛ که این همه ظلم می کنند و نمونه آن را در جنایات رژیم صهیونی در غزه و جنگ دوازده روزه دیدیم.
🔖محور دوم: معروف بر عکس شده (ارزش،ضد ارزش شده است)؛ من باب مثال در جامعه ای حجاب که معروف است،نشانه ای بر تحجر شود،کسی که در شرکتی دزدی نکند و پشت خود را نبندد،بی عقل نامیده شود…
پس امر به منکر می شود و نهی از معروف می شود!
🔖محور سوم: کسی به حق عمل نمی کند و کسی جلوی باطل نمی ایستد!
دفاع از حق بسیار مهم است،به دلیل این که جایی در سوره بقره خداوند می فرمایند به سه مرتبه که « وای،وای،وای بر کسانی که حق را کتمان می کنند !»
🔖محور چهارم: من زندگی با ظالم را رنج می دانم و زندگی با شهادت را سعادت می دانم!
این نگاه بسیار زیباست ،زیرا که مانند این می ماند که از منزل اجاره ای به منزل صاحب خانه ای میرویم !
و تفاوت نگاه ما با دشمنان این است که ما در دو حالت پیروز هستیم،حتی اگر شهیدشویم و پیروز نشویم…
🔖محور پنجم: دنیا برای این افراد اصل شده و دین برای آن ها لغه لغه زبان شده و به اصطلاح امروزی ها به جای دین دار،دین باز شدند.
متاسفانه دیده ایم که بسیار از یقه سفید هایی بودند که نشان مهر بر پیشانی داشته اند وکار ها کردند که در گفتار این جا ندارد.
انشالله که بتوانیم با پیروی از سخنان امام، ادامه دهنده راه ایشان باشیم.
عضویت در کانال ایتا
@Basij_LawUTF
📣 بسیج دانشجویی دانشکده حقوق دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران برگزار میکند:
⚜ تحلیل و بررسی؛
طرح تشدید مجازات جاسوسی
و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشور های متخاصم علیه امنیت و منافع ملی. ⚜
🔷 میهمانان:
جناب آقای دکتر محمد ابراهیم شمس ناتری
- استاد تمام دانشگاه تهران
- وکیل پایه یک دادگستری
جناب آقای دکتر محمد نیازی
- مدرس دانشگاه تهران
- وکیل پایه یک دادگستری
- مدیر کلینیک حقوقی دانشگاه مفید
🔷 میزبان:
جناب آقای امیر نظری
- دانشجوی ارشد حقوق جزا دانشگاه تهران
- کار آموز کانون وکلای دادگستری
🗓 تاریخ: روز یکشنبه ۱۴۰۴/۰۴/۲۹
🕔 زمان: ساعت ۱۷
♦️ مکان: به صورت مجازی در بستر قرار
لینک شرکت در جلسه:
https://gharar.ir/r/5beb24e1
عضویت در کانال ایتا
@Basij_LawUTF
2.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
⁉️هدف امام حسین (ع) از قیام چه بود؟
آیا حضرت برای قدرت قیام کردند؟
پاسخ از مقام معظم رهبری
عضویت در کانال ایتا
@Basij_LawUTF
📣 بسیج دانشجویی دانشکده حقوق دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران برگزار میکند:
⚜ سلسله جلسات ماهیتشناسی نهضت عاشورا ⚜
📌 دومین نشست:
« الهیات صلح در مکتب امام حسین(علیه السلام) »
🔷 سخنران:
جناب آقای دکتر عباس شیری
- دانشیار دانشگاه تهران
- رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
🔷 میزبان:
جناب آقای محسن ابراهیمی
- دانشجوی کارشناسی حقوق دانشگاه تهران
🗓 تاریخ: روز سه شنبه ۱۴۰۴/۰۴/۳۱
🕠 زمان: ساعت ۱۷:۳۰
♦️ مکان: به صورت مجازی در بستر قرار
لینک شرکت در جلسه:
https://gharar.ir/r/fa287b43
عضویت در کانال ایتا
@Basij_LawUTF
⁉️ مکانیسم ماشه؛ سازوکاری حقوقی یا ابزاری سیاسی؟
🔰مکانیسم ماشه یا به تعبیر رسمیتر آن، سازوکار بازگشت خودکار تحریمها (Snapback Mechanism)، یکی از مهمترین و بحثبرانگیزترین بخشهای توافق هستهای موسوم به برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد است. هدف از این سازوکار، ایجاد یک راهکار مشخص برای پیگیری اختلافات احتمالی میان طرفهای توافق در صورت ادعای نقض تعهدات از سوی ایران بود. اما در عمل، این بند از برجام، به یکی از پرمناقشهترین ابزارها برای اِعمال فشار سیاسی بر جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد.
📍ریشههای حقوقی مکانیسم ماشه در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱
مکانیسم ماشه برای نخستینبار در ضمیمه B قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت مطرح شد که پشتوانه حقوقی برجام است. طبق بندهای ۱۱ و ۱۲ این ضمیمه، اگر یکی از طرفهای برجام نقض تعهدات اساسی از سوی ایران را گزارش دهد، فرآیند بازگشت تحریمهای سازمان ملل آغاز میشود. این فرآیند شامل بررسی موضوع در کمیسیون مشترک، ارجاع به شورای امنیت و رأیگیری برای ادامه تعلیق تحریمها است. اگر در ۳۰ روز قطعنامهای برای ادامه تعلیق تصویب نشود (مثلاً با وتوی یکی از اعضای دائم)، تحریمها بهطور خودکار بازمیگردند. این سازوکار عملاً ابزاری یکجانبه برای اعمال فشار است، حتی اگر ایران مدعی نقض تعهدات از سوی دیگران باشد!
📍نابرابری حقوقی در ساختار مکانیسم ماشه
از نگاه بسیاری از تحلیلگران، یکی از نقاط ضعف جدی در برجام، ماهیت نامتوازن مکانیزم ماشه است. در شرایطی که برجام بر پایه تعامل و اعتماد متقابل تنظیم شده، گنجاندن چنین سازوکاری که امکان اعمال یکجانبه تحریمها را بدون نیاز به اجماع یا رأیگیری فراهم میکند، با روح اصلی توافق در تضاد است.
این سازوکار به کشورهای عضو دائم شورای امنیت که همزمان طرفهای مقابل ایران در برجام نیز هستند ابزار قابل توجهی برای اِعمال فشار سیاسی و اقتصادی میدهد. به بیان سادهتر، این کشورها قادرند بدون طی مراحل حقوقی پیچیده، صرفاً با ارائه یک گزارش و وتوی قطعنامه پیشنهادی، کل توافق را به حالت قبل بازگردانند.
در سال ۲۰۲۰، ایالات متحده که در سال ۲۰۱۸ از برجام خارج شده بود مدعی شد که ایران به تعهدات خود پایبند نیست و تلاش کرد مکانیسم ماشه را فعال کند. این اقدام در حالی صورت گرفت که آمریکا رسماً دیگر عضو برجام به شمار نمیرفت. با این حال، دولت وقت ایالات متحده با استناد به نقش خود در تصویب قطعنامه ۲۲۳۱، مدعی شد که همچنان حق بهرهگیری از مکانیسم ماشه را دارد.
این اقدام با مخالفت شدید سایر اعضای برجام، از جمله اروپا، روسیه و چین مواجه شد که آن را فاقد مبنای حقوقی دانستند. اما نکته مهم اینجاست که همین تلاش از سوی یک بازیگر خارجشده از توافق، نشان داد که مکانیسم ماشه تا چه اندازه مستعد سوءاستفاده و اعمال فشار سیاسی است؛ فارغ از تعهدات و پایبندیهای واقعی.
📍تأثیرات اقتصادی و سرمایهگذاری
یکی از تبعات مهم مکانیسم ماشه، ایجاد فضای بیثبات حقوقی و اقتصادی در ایران بوده است. این مسئله باعث شده تا بسیاری از شرکتها، نهادهای بینالمللی و سرمایهگذاران خارجی حتی در زمان تعلیق تحریمها نیز از ورود به بازار ایران خودداری کنند. زیرا آنها با پدیدهای روبرو هستند که ممکن است تنها در عرض ۳۰ روز و با یک اقدام سیاسی، تمام توافقات و فرصتهای تجاریشان را بیاعتبار کند.
این فضای پر ریسک، عملاً ایران را از مزایای اقتصادی برجام محروم ساخت، چرا که هیچ تضمینی برای تداوم شرایط رفع تحریمها وجود نداشت. به همین دلیل برخی از کارشناسان، مکانیسم ماشه را نهتنها سازوکاری برای نظارت بر اجرای توافق، بلکه ابزاری ساختاریافته برای جلوگیری از بهرهمندی ایران از منافع اقتصادی برجام تلقی میکنند.
در نهایت مکانیسم ماشه در ظاهر بهعنوان یک ابزار حقوقی برای نظارت بر اجرای برجام تعریف شده است، اما در عمل، به سلاحی سیاسی و اقتصادی در اختیار قدرتهای جهانی بدل شده است. از منظر حقوقی، این مکانیزم نوعی عدم توازن ساختاری در توافق ایجاد میکند و از منظر سیاسی و اقتصادی، تهدیدی دائمی برای امنیت اقتصادی ایران و مانعی برای تعامل سازنده با جهان به شمار میرود.
تجربه برجام نشان داد که وجود چنین بندی، فضای اعتماد متقابل را بهشدت آسیبپذیر میکند. به همین دلیل، در هر گونه توافق احتمالی جدید، بازنگری در ماهیت و سازوکار مکانیزم ماشه، از جمله ضرورتهای غیرقابل چشمپوشی خواهد بود.
عضویت در کانال ایتا
@Basij_LawUTF
5.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🟢 شجاعت و صلابت حضرت زینب کبری(س) در برابر یزید
📍« با روایت شهید مطهری »
عضویت در کانال ایتا
@Basij_LawUTF