🧬 مطلب علمی روزانه | آیا حافظه می‌تواند در DNA ما اثر بگذارد؟ یکی از جذاب‌ترین موضوعات زیست‌شناسی این است که تجربه‌های زندگی چگونه می‌توانند روی فعالیت ژن‌های ما اثر بگذارند؟ پاسخ این سؤال تا حدی در علم اپی‌ژنتیک (Epigenetics) نهفته است. DNA توالی اصلی اطلاعات ژنتیکی را در خود ذخیره می‌کند، اما همه ژن‌ها همیشه فعال نیستند. سلول با استفاده از سازوکارهایی مانند متیلاسیون DNA و تغییرات پروتئین‌های هیستونی می‌تواند تعیین کند که یک ژن بیشتر یا کمتر بیان شود، بدون اینکه خودِ توالی DNA تغییر کند. جالب‌تر اینکه برخی از این تغییرات می‌توانند در اثر شرایط محیطی مانند تغذیه، استرس یا مواجهه با عوامل مختلف ایجاد شوند. در بعضی موجودات، بخشی از تغییرات اپی‌ژنتیکی حتی می‌تواند به نسل بعد منتقل شود؛ پدیده‌ای که به آن وراثت اپی‌ژنتیکی گفته می‌شود. البته این موضوع به این معنا نیست که «خاطرات» یا تجربه‌های یک فرد مستقیماً داخل DNA فرزندانش ذخیره می‌شوند. انتقال اپی‌ژنتیکی در انسان بسیار پیچیده است و شواهد آن همچنان در حال بررسی است. با این حال، این حوزه نشان می‌دهد که رابطه بین ژن، محیط و ویژگی‌های زیستی بسیار پیچیده‌تر از چیزی است که پیش‌تر تصور می‌کردیم. 📌 نکته جالب: دو سلول بدن می‌توانند دقیقاً DNA یکسانی داشته باشند، اما به دلیل تفاوت در تنظیم اپی‌ژنتیکی، یکی به نورون و دیگری به سلول کبدی تبدیل شود. #مطلب_علمی_روزانه

مطلب علمی روزانه | 🦠تأثیرات شگفت انگیز کرونا بر سرطان‼️ ✏️برخی پزشکان طی پاندمی COVID-19 مشاهده کردند که در برخی بیماران مبتلا به سرطان، تومورها پس از ابتلا به این ویروس کوچک‌تر یا رشدشان کندتر شده است. 👨‍⚕️دکتر آنکیت بهارات از دانشگاه نورث‌وسترن و تیمش با استفاده از مدل‌های انسانی و حیوانی متوجه شدند که سلول‌های ایمنی به نام مونوسیت‌ها در حضور ویـروس SARS-CoV-2 عملکرد متفاوتی دارند. 🦠معمولاً مونوسیت‌ها با شناسایی سلول‌های بیگانه، سیستم ایمنی را فعال می‌کنند. اما در برخی موارد، سلول‌های سرطانی این مونوسیت‌ها را تحت کنترل خود درمی‌آورند و دیواری ایمنی برای محافظت از تومور ایجاد می‌کنند. با این حال، ویروس COVID-19 مونوسیت‌ها را به حالت طبیعی بازمی‌گرداند و آن‌ها را قادر می‌سازد که به جای محافظت از سرطان، به آن حمله کنند. 🌱اگر این یافته‌ها در مطالعات انسانی نیز تأیید شود، می‌تواند به روشی جدید برای کنترل سرطان منجر شود. #مطلب_علمی_روزانه

🔬 دانشمند هفته 📚 رابرت هوک | Robert Hooke 👨‍🔬 رابرت هوک (۱۸ ژوئیه ۱۶۳۵ – ۳ مارس ۱۷۰۳) دانشمند، فیزیکدان، زیست‌شناس و معمار انگلیسی و از اعضای انجمن سلطنتی بود که نقش مهمی در انقلاب علمی قرن هفدهم داشت. 🔬 مهم‌ترین دستاورد هوک در زیست‌شناسی، مشاهده ساختارهای ریز چوب‌پنبه با میکروسکوپ بود. او این فضاهای کوچک را که شبیه اتاقک بودند «سلول» (Cell) نامید؛ واژه‌ای که امروزه یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم زیست‌شناسی است. 🧫 📖 هوک در سال ۱۶۶۵ یافته‌های خود را در کتاب مشهور «میکروگرافیا» (Micrographia) منتشر کرد؛ اثری که یکی از مهم‌ترین کتاب‌های علمی قرن هفدهم به شمار می‌رود. 💡 نکته جالب: هوک تنها در زیست‌شناسی فعالیت نداشت و در فیزیک، نجوم و معماری نیز دستاوردهای مهمی داشت. قانون کشسانی هوک نیز به نام اوست. ⚙️🔭 #دانشمند_هفته

مطلب علمی روزانه | ⚡️بخیه‌های الکتریکی جدید از حرکت عضلات برای تسریع بهبودی استفاده می کنند. ➕زخم‌های جراحی حاد و مزمن در عمل بالینی در سراسر جهان رایج هستند. میلیون‌ها نفر هر ساله به سطوح مختلف درمان نیاز دارند، از مراقبت اولیه زخم تا ترمیم داخلی. بسته شدن کامل بافت باز شده برای تسهیل روند بهبود و به حداقل رساندن عوارض از جمله عفونت و التهاب بسیار مهم است. از لحاظ تاریخی، الیاف بخیه اولین وسیله پزشکی بوده است که برای بستن زخم استفاده می شود. در حال حاضر، نیاز اساسی برای بخیه‌هایی که در جراحی بالینی استفاده می‌شود، جذب زیستی آن‌ها است، زیرا از آسیب به محل بهبودی ناشی از برداشتن بخیه ثانویه جلوگیری می‌کند. با این حال، علیرغم این واقعیت که بخیه های قابل جذب مصنوعی زیست سازگار هستند و کمترین واکنش بافتی را ایجاد می کنند، هنوز نمی توانند بهبود زخم را برای کاهش خطر عفونت تسریع کنند. 🪡تحریک الکتریکی یک درمان غیردارویی است که باعث بهبود زخم می شود. در این زمینه، یک بخیه مکانیکی غیرفعال و زیست تخریب پذیر (BioES-suture) طراحی شده است . بخیه از ساختار کواکسیال چند لایه متشکل از (پلی (لاکتیک-کو-گلیکولیک اسید)، پلی کاپرولاکتون) و منیزیم تشکیل شده است و میتواند ES کافی را در محل آسیب زخم از طریق حرکت طبیعی ایجاد کند تا به تکثیر و مهاجرت سلولی کمک کند و بهبود زخم را تسریع کند. نشان داده شده است که این کار باعث تسریع بهبود زخم تا 50٪ و کاهش خطر عفونت می شود. این کار به عنوان تکامل روش‌های مرسوم بسته شدن زخم‌ها ارائه می‌شود و از یک دستگاه ایمن و قابل تجزیه‌پذیر استفاده می‌کند که آماده انتقال به عمل بالینی است. #مطلب_علمی_روزانه

#مطلب_علمی_روزانه #گیاهان

🧬 BioCareer | شماره ۹ متخصص پروتئومیکس (Proteomics Specialist) اگر به زیست‌شناسی مولکولی، پروتئین‌ها، بیماری‌ها و فناوری‌های آزمایشگاهی علاقه دارید، متخصص پروتئومیکس می‌تواند یکی از مسیرهای جذاب علوم زیستی باشد. پروتئومیکس به مطالعه گسترده مجموعه پروتئین‌های یک سلول یا بافت و بررسی مقدار، ساختار، عملکرد و تغییرات آن‌ها می‌پردازد. متخصصان این حوزه با استفاده از روش‌هایی مانند طیف‌سنجی جرمی (Mass Spectrometry) به شناسایی نشانگرهای زیستی، مطالعه بیماری‌ها و توسعه روش‌های تشخیصی و درمانی کمک می‌کنند. ✨ اگر علاقه‌مند هستید... 🔹 به پروتئین‌ها و زیست‌شناسی مولکولی علاقه دارید. 🔹 از کار آزمایشگاهی و تحلیل داده لذت می‌برید. 🔹 به فناوری‌های پیشرفته مانند Mass Spectrometry علاقه‌مندید. 🔹 دوست دارید در پژوهش‌های سرطان، داروسازی و پزشکی فعالیت کنید. 💡 آیا می‌دانستید؟ یک سلول می‌تواند هزاران نوع پروتئین مختلف داشته باشد و تغییر در مقدار یا عملکرد برخی از آن‌ها می‌تواند با بیماری‌ها ارتباط داشته باشد. به همین دلیل پروتئومیکس در تشخیص بیماری و کشف اهداف دارویی اهمیت زیادی پیدا کرده است. 💰 بازار کار متخصصان پروتئومیکس می‌توانند در دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، آزمایشگاه‌های تشخیص، شرکت‌های دارویی و زیست‌فناوری و بخش‌های تحقیق و توسعه (R&D) فعالیت کنند. بازار کار این حوزه در کشورهای دارای صنایع دارویی و زیست‌فناوری پیشرفته گسترده‌تر است. 🧠 مهارت‌های کلیدی پروتئومیکس | بیوشیمی | زیست‌شناسی مولکولی | طیف‌سنجی جرمی | بیوانفورماتیک | تحلیل داده | آمار | زبان انگلیسی 📖 در شماره نهم BioCareer می‌خوانید: ✅ پروتئومیکس چیست؟ ✅ وظایف متخصص پروتئومیکس ✅ فناوری‌ها و تجهیزات تخصصی ✅ مهارت‌ها و مسیر ورود ✅ درآمد و بازار کار ایران و جهان ✅ کاربرد هوش مصنوعی ✅ آینده شغلی و فرصت‌های مهاجرت 🚀 هفته آینده در BioCareer... شماره ۱۰: متخصص زیست‌شناسی سامانه‌ها (Systems Biology Specialist) 🧬 انجمن علمی زیست‌شناسی سلولی و مولکولی دانشگاه پیام نور مرکز شاهین‌شهر

‼️ اطلاعیه مهم امتحانات تابستان 🔊 آغاز امتحانات از روز دوشنبه ۱۶ شهریورماه ✍️ به اطلاع می رساند آزمون‌های نیمسال تابستان ۱۴۰۵ در بازه ۱۶ تا ۲۳ شهریورماه برگزار خواهد شد. 🔸️ امکان دریافت کارت آزمون «گزارش ۴۲۸» از ۱۲ شهریور در سامانه گلستان ┄┅┅┅┄❅🇮🇷❅┄┅┅┅┄ اداره کل روابط عمومے دانشگاه پیام نور @upnanews

🧬 مطلب علمی روزانه | تأثیر رنگ غذایی که می‌خورید روی هورمون‌هایتان 🌈 👀 مغز شما قبل از اینکه طعم غذا را بچشد، رنگ آن را پردازش می‌کند. این پردازش می‌تواند بر اشتها، انتظار ما از طعم غذا و نحوه انتخاب آن تأثیر بگذارد. 🔴 رنگ قرمز مثل گوجه، هندوانه و فلفل دلمه‌ای می‌تواند غذا را برای مغز جذاب‌تر کرده و اشتها را تحریک کند. 🟢 رنگ سبز مثل کاهو، کیوی و کلم بروکلی معمولاً با حس تازگی و سلامت ارتباط دارد و می‌تواند روی برداشت ما از غذا تأثیر بگذارد. 🟠 رنگ‌های زرد و نارنجی مثل موز، پرتقال و هویج نیز معمولاً با غذاهای خوش‌طعم و انرژی‌بخش تداعی می‌شوند و می‌توانند بر تجربه حسی ما از غذا اثر بگذارند. 🍽️ کاربرد روزمره: اگر بی‌اشتها هستید، استفاده از غذاهای رنگارنگ می‌تواند ظاهر غذا را جذاب‌تر کند. اگر هم می‌خواهید انتخاب‌های سالم‌تری داشته باشید، اضافه کردن سبزیجات رنگارنگ به بشقاب می‌تواند کمک‌کننده باشد. 🍽️ نکته جالب‌تر: حتی رنگ بشقاب هم می‌تواند روی درک ما از غذا تأثیر بگذارد! پژوهش‌ها نشان داده‌اند که میزان تضاد بین رنگ غذا و ظرف می‌تواند بر برداشت افراد از ویژگی‌هایی مانند اندازه وعده و شیرینی غذا اثر بگذارد. 🧠 این یعنی زیست‌شناسی تغذیه فقط به مواد غذایی محدود نمی‌شود؛ مغز و حواس ما نیز در تجربه خوردن نقش مهمی دارند. 🧬 انجمن علمی زیست‌شناسی دانشگاه پیام نور شاهین‌شهر 🌱 #مطلب_علمی_روزانه

✔️زیست در زندگی 🧠 مغز خودش درد را حس نمی‌کند؛ پس سردرد دقیقاً از کجا می‌آید؟ یکی از عجیب‌ترین واقعیت‌های بدن انسان این است که خودِ بافت مغز، برخلاف بسیاری از بافت‌های بدن، گیرنده‌های درد ندارد. 😳 اما اگر مغز درد را حس نمی‌کند، چرا وقتی سردرد می‌گیریم واقعاً درد شدیدی احساس می‌کنیم؟ 🔬 پاسخ در ساختارهای اطراف مغز است. پرده‌های محافظ مغز، رگ‌های خونی، عضلات سر و گردن و برخی اعصاب جمجمه‌ای دارای گیرنده‌های درد هستند. تحریک یا التهاب این ساختارها می‌تواند پیام‌های درد را از طریق اعصاب به مغز منتقل کند. 🩸 برای مثال، در برخی سردردها تغییرات مربوط به رگ‌های خونی و التهاب اطراف آن‌ها باعث فعال شدن پایانه‌های عصبی حساس به درد می‌شود. سپس مغز این پیام‌ها را دریافت و تفسیر می‌کند و ما آن را به شکل سردرد تجربه می‌کنیم. ⚡ یعنی مغز همان عضوی است که درد را برای ما تفسیر و آگاهانه تجربه می‌کند، اما خودش گیرنده‌ی درد ندارد! 💡 عجیب نیست؟ مرکز اصلی درک درد در بدن، خودش نمی‌تواند درد را احساس کند. 🧠 #زیست_در_زندگی

🧬 مطلب علمی روزانه | قورباغه‌ای که می‌تواند یخ بزند! قورباغه چوبی (Wood Frog) یکی از شگفت‌انگیزترین جانوران مناطق سردسیر است. این قورباغه در زمستان می‌تواند بخش زیادی از آب بدنش را به شکل یخ درآورد و برای مدتی طولانی تقریباً بدون فعالیت متابولیکی باقی بماند! راز این توانایی، تولید مقدار زیادی گلوکز و مواد محافظ دیگر در بدن است. این مواد مانند یک ضدیخ طبیعی عمل می‌کنند و از آسیب شدید به سلول‌ها هنگام یخ‌زدن جلوگیری می‌کنند. وقتی دمای محیط دوباره افزایش پیدا می‌کند، یخ بدن قورباغه ذوب می‌شود و فعالیت قلب و اندام‌هایش به‌تدریج از سر گرفته می‌شود. 📌 نکته جالب: پژوهش درباره این سازوکار می‌تواند به دانشمندان در زمینه نگهداری سلول‌ها و اندام‌ها در دمای پایین، پیوند اعضا و پزشکی بازساختی کمک کند. #مطلب_علمی_روزانه

🧬 اخبار زیست‌شناسی | وقتی ژن‌درمانی مستقیماً به سلول‌های بنیادی خون می‌رسد! 🔬 پژوهشگران اخیراً روشی برای رساندن ابزارهای ویرایش ژن به سلول‌های بنیادی خون‌ساز انسان در داخل بدن توسعه داده‌اند. 🧪 در این روش، از نانوذرات لیپیدی هدفمند استفاده شده که با کمک آنتی‌بادی‌ها می‌توانند سلول‌های بنیادی خون‌ساز را شناسایی کرده و محموله ژنتیکی را مستقیماً به آن‌ها برسانند. 🧬 اهمیت این فناوری در این است که می‌تواند در آینده نیاز به خارج کردن سلول‌ها از بدن، ویرایش آن‌ها در آزمایشگاه و سپس بازگرداندنشان را در برخی روش‌های ژن‌درمانی کاهش دهد. ✨ این فناوری هنوز در مرحله پژوهشی است و به معنای آماده بودن یک درمان برای بیماران نیست؛ اما می‌تواند مسیر تازه‌ای برای ویرایش ژن در بیماری‌های خونی و ژنتیکی ایجاد کند. � Nature 📌 نکته جالب: سلول‌های بنیادی خون‌ساز می‌توانند نسل‌های مختلف سلول‌های خونی را بسازند؛ بنابراین هدف قرار دادن همین سلول‌ها می‌تواند اثر ویرایش ژنتیکی را در طول زمان حفظ کند. 🧬 انجمن علمی زیست‌شناسی دانشگاه پیام نور شاهین‌شهر 🌱 📚 منبع: Nature Biomedical Engineering | 21 August 2026 � Nature #اخبار_زیست_شناسی