ظاهراً این عکسها مربوط به آخرین روز حیات شهید ستاری است.

🔸شهدای سانحه ی پانزدهم دی : سرتیپ منصور ستاری فرمانده نیروی هوایی سرتیپ مصطفی اردستانی معاون عملیات نهاجا سرتیپ علیرضا یاسینی رییس ستاد نهاجا سرتیپ احمد شجاعی رییس اداره مهندسی نهاجا سرتیپ دوم حسن رزاقی سرهنگ بهرام ریاحی رئیس دفتر فرمانده نیرو سرهنگ حسین جمشیدی خلبان سرهنگ رضا جم‌منش کمک‌خلبان سرهنگ احمدرضا سنائی مهندس پرواز سروان یوسف پورزادی محافظ سروان عباسعلی محتشمی محافظ سروان محمدرضا محسنی مهماندار

🔸وظیفه ی بررسی این سانحه به سرتیپ کیومرث حیدریان واگذار شد و سرهنگ بهمن فرقانی نیز به او کمک کرد. 🔸نتیجه ی گزارش بدین شرح است : 🔸وظیفه بررسی سانحه بر عهده تیمی از برجسته‌ترین افسران و کارشناسان بررسی سانحه نیروی هوایی ارتش به ریاست سرتیپ خلبان کیومرث حیدریان گذاشته می‌شود. حیدریان از همان ابتدای بروز سانحه به محل می‌رود و به بررسی دقیق لاشه هواپیما و اجساد می‌پردازد. او همچنین نوار مکالمات خلبان با برج مراقبت پایگاه را گوش می‌دهد و با افسر مراقبت پرواز پایگاه صحبت می‌کند. 🔸آنچه مشخص بود، هواپیمای لاکهید جت استار ۲ فاقد رادار ارتفاع‌سنج بوده و این وظیفه خلبان بود تا سامانه هشدار ارتفاع‌سنج هواپیما را بر اساس ارتفاع مندرج در نقشه مسیر پرواز و همچنین مقصد تعیین کند. از آنجا که در شب سانحه، هواپیما به مقصد تهران در حال پرواز بود، خلبان هشداردهنده کاهش ارتفاع هواپیما را بر روی اندکی بیش از ۵۰۰ پا قرار داد و زمانی که به سمت پایگاه هشتم در حال بازگشت بود فراموش کرد ارتفاع هشدار را از ۵۰۰ پا به اندکی بیش از ۳۵۰۰ پا افزایش دهد

🔸کیومرث حیدریان با استفاده از یک فروند هواپیمای آموزشی بیچکرافت بونانزا بر فراز محل سانحه پرواز کرد و مشاهده کرد که هواپیمای متلاشی‌شده دقیقاً به موازات باند پرواز پایگاه در حرکت بوده است؛ امری که نشان می‌دهد خلبانان آن در تاریکی شب در حال اجرای طرح تقرب یا اپروچ به سمت پایگاه جهت فرود بودند و از ارتفاع پایین‌شان مطلع نبودند، تا جایی که سرتیپ یاسینی کمربندهای خود را باز کرده و در میان هر دو خلبان در میانه در کابین خلبانان ایستاده و ناظر اقدامات‌شان بود. در نتیجه برخورد هواپیما به زمین، وی از کابین به بیرون پرتاب شد و به همین دلیل تنها جسد سالم در میان قربانیان متعلق به او بود. 🔸حیدریان همچنین با افسر مراقبت پرواز که در برج مراقبت پایگاه در شب سانحه حضور داشت مصاحبه کرد. از او پرسید چرا زمانی که خلبان حسین جمشیدی با او تماس گرفته و از او درخواست مجوز برای اجرای طرح تقرب ۵۰۰ پایی را خواسته، به او اعتراض نکرده و به او گوشزد نکرده که ارتفاع پایگاه ۳۵۰۰ پا است؟ در پاسخ، افسر مراقبت پرواز ضمن پذیرش این اشتباه عامل بروز آن را خستگی شدید مطرح کرد. 🔸چه عاملی باعث باز شدن پنجره کنار خلبان شد؟ 🔸همان‌طور که در مقدمه نیز ذکر شد، بسیاری از پرسنل نیروی هوایی ارتش که در زمان بروز سانحه برای لاکهید جت استار ۲ حامل منصور ستاری و همراهانش در این نیرو حضور داشتند، عامل بروز آن را سوء‌قصد می‌دانند. بسیاری معتقدند پنجره کنار خلبان در نتیجه یک خرابکاری و در نتیجه نقص فنی باز شد. اما کیومرث حیدریان، خلبان سابق جنگنده بمب افکن اف-۴ئی فانتوم ۲ و از خلبانان جنگ ایران و عراق که وظیفه بررسی این سانحه را بر عهده داشت، ضعف طراحی در مکانیزم قفل این پنجره را عامل آن می‌داند. 🔸حیدریان برای این‌که دلیل باز شدن پنجره هواپیما را دریابد، یک فروند لاکهید ال-۱۳۲۹ جت استار ۲ مشابه در نیروی هوایی ارتش را بررسی کرد. 🔸آنچه حیدریان در کابین هواپیمای مشابه مشاهده کرد، عدم وجود مکانیزم هشدار قفل پنجره کناری کابین بود، به‌گونه‌ای که اگر خلبان پنجره را می‌بست اما قفل آن را که یک سوئیچ کوچک در سمت چپ خلبان بود بالا نمی‌داد، هیچ مکانیزم هشداری وجود نداشت تا خلبان را از قفل نبودن پنجره مطلع کند. در نتیجه پس از برخاستن و با سرعت گرفتن هواپیما این پنجره به‌راحتی باز می‌شود. 🔸باز شدن این پنجره کوچک به خودی خود نمی‌توانست باعث سقوط هواپیما و مرگ سرنشینانش شود، اما از لحاظ ایمنی و با توجه به این‌که هواپیما جهت استفاده بهینه سوخت باید در ارتفاع بالاتر از ۱۹ هزار پا پرواز می‌کرد، پرشرایز (Pressurize) کردن هوای کابین هواپیما ضروری بود. 🔸از آنجا که در ارتفاع بیش از ۱۲ هزار پا فشار هوا کاهش می‌یابد و پس از چند دقیقه می‌تواند باعث بیهوشی سرنشینان هواپیما شود، کابین هواپیماهای نظامی و غیرنظامی پرشرایز می‌شود. در جریان این کار فشار هوای درون کابین با کپسول اکسیژن افزایش می‌یابد و معمولاً به اندازه ارتفاع ۶۵۰۰ الی ۸۰۰۰ پایی می‌شود. 🔸باز بودن منافذ اطراف پنجره و درهای هواپیماهایی که کابین پرشرایزشده دارند، با صدای ناهنجار و سوت همراه است که نشانگر خروج اکسیژن از درون کابین به سمت بیرون است. در نتیجه آن خدمه هواپیما بی‌نیاز به نگاه کردن به نشانگرهای فشار هوای کابین از خروج هوا مطلع می‌شوند. پس از آن باید از اکسیژن اضطراری استفاده کنند و سریعاً ارتفاع را کم کنند. 🔸البته در شب سانحه برای جت استار ۲ حامل فرماندهان نیروی هوایی ارتش پنجره کوچک کنار خلبان نه در ارتفاع زیاد بلکه تنها دقایقی پس از برخاستن و حین اوج‌گیری به علت قفل نبودن باز می‌شود؛ امری که به هیچ وجه نمی توانسته سلامت خدمه و سرنشینان را تهدید کند، اما می‌توانست برای ادامه پرواز مخاطره‌آمیز باشد.

،این هم عکس هواپیمای جت استار و در نهایت پایان این مبحث