دیود زنر (Zener diod) چیست چه ویژگی هایی دارد؟
دیود زنر (Zener diode) یک نیمه هادی و نوعی خاص از دیودهای یکسو کننده است که امکان حرکت جریان در جهت رو به جلو (بایاس مستقیم) و بر عکس (بایاس معکوس) را در مدار فراهم می کند. بر خلاف دیودهای معمولی، در این دیودها ولتاژ شکست چندان بالا نیست و در نتیجه اعمال ولتاژی بیش از این ولتاژ، آسیبی به قطعه وارد نمی شود.
دیودهای زنر مانند دیودهای معمولی ساختاری متشکل از اتصال سیلیکون PN دارند. این دیودها علاوه بر عبور جریان در بایاس مستقیم، در بایاس معکوس هم این عملکرد را نشان می دهند. در دیودهای زنر با رسیدن ولتاژ به حدی معین (ولتاژ شکست)، اجازه حرکت جریان در جهت معکوس داده می شود. هدایت جریان در بایاس معکوس باعث شده است تا این قطعات در حفاظت بردهای الکترونیکی از اضافه ولتاژ کاربرد مفیدی داشته باشند.
🔘 ویژگی های شاخص Zener diod عبارت است از:
● دیودهای زنر از دو نیمه هادی (N و P) ساخته شده اند و از ترکیب این دو اتصال PN ایجاد می شود.
● ساختار این دیودها مانند انواع معمولی آنها از یک پیوند PN تشکیل شده است. اما ناخالصی های موجود در ناحیه های N و P در مقایسه با دیودهای معمولی بیشتر است.
● در ولتاژ شکست جریان معکوس ایجاد می کنند و در نتیجه می توان ولتاژی پایدار در مدار انتظار داشت.
● به دلیل عرض کمتر ناحیه تخلیه در این دیودها، اعمال اندکی ولتاژ منفی کافی است تا آن را بشکند. (میزان این ولتاژ با توجه به عرض ناحیه تخلیه و ناخالصی موجود در دو نیمه هادی متفاوت است.)
📌برترین کانال الکترونیک در#ایتا
🔸 @ELEC_PLUS 🛠
📌گروه الکترونیک پلاس +
🔸https://eitaa.com/Elec_plus/3838
کاربرد دیود زنر چیست؟
● انتقال دهنده ولتاژ: از این کاربرد دیودهای زنر در مدارهای مقاومتی استفاده می شود. با قرار دادن این قطعه در مسیر ورودی مدار، مقدار ولتاژ اعمال شده به مقاومت را به اندازه ولتاژ شکست دیود تغییر می دهند.
● تنظیم ولتاژ: اصلی ترین کاربرد Zener diod همین تثبیت یا تنظیم کنندگی ولتاژ است. این قطعات ولتاژ را به میزانی ثابت حفظ می کنند. اما جریان در حد بیشینه و کمینه مقدار جریان معکوس باقی می ماند.
● تغییر دهنده شکل موج: این کاربرد دیود زنرها به دلیل ویژگی برگشتی جریان در ولتاژ شکست آنهاست. این دیودها می توانند شکل موج ورودی AC را در مدارهای برش دهنده و جا به جا کننده سطح سیگنال اصلاح و در خروجی سیگنال اشکالی متفاوت را ایجاد کنند. زنر دیودها به عنوان تغییر دهنده شکل موج در رادیوها و گیرنده های آنالوگ مورد استفاده قرار می گیرند.
📌برترین کانال الکترونیک در#ایتا
🔸 @ELEC_PLUS 🛠
📌گروه الکترونیک پلاس +
🔸https://eitaa.com/Elec_plus/3838
🔵 عملکرد دیود زنر چگونه است؟
با اعمال ولتاژ معکوس به محل اتصال PN دیود، به دلیل شکست رخ داده جریان معکوس ایجاد می شود. تغییر جهت جریان به الکترون های ظرفیت، سرعت می بخشد و آنها را آزاد می کند.
این دیودها در زمان مثبت بودن آند نسبت به کاتد و بایاس مستقیم، عملکردی مانند یک دیود معمولی دارند؛ یعنی جریان را عبور می دهند. در دیودهای زنر در زمان مثبت تر شدن کاتد نسبت به آند و بایاس معکوس، بر خلاف دیودهای معمولی جریان مسدود نمی شود. در این شرایط با رسیدن ولتاژ معکوس به یک حد استاندارد از پیش تعیین شده، هدایت جریان در جهت معکوس انجام می شود.
🔘 چند نکته کاربردی درباره عملکرد دیودهای شکست
● دیودهای زنر در حالت بایاس معکوس کارکردی مشابه دیودهای سیلیکونی معمولی دارند. در این شرایط ولتاژ را تا ۰.۷ ولت کاهش می دهند.
● این دیودها ولتاژ خروجی را تا زمانی که جریان زنر از حد بیشینه خود فراتر نرود ثابت نگه می دارند.
● کاربرد اصلی زنر دیودها در بایاس معکوس یا همان ناحیه شکست است. به عبارتی شروع به کار این قطعات زمانی است که ولتاژ اعمالی به آنها حداقل ولتاژ زنر در بایاس معکوس باشد.
📌برترین کانال الکترونیک در#ایتا
🔸 @ELEC_PLUS 🛠
📌گروه الکترونیک پلاس +
🔸https://eitaa.com/Elec_plus/3838
🔵 قبل از توضیح عملکرد، بهتر است با چند اصطلاح کاربردی در زمینه عملکرد این قطعه آشنا شوید:
● بایاس مستقیم: یعنی عبور جریان از آند به کاتد. این عملکرد مربوط به زمانی است که سر مثبت و منفی منبع تغذیه به سر همتای آن در دیود متصل شود. (مثبت منبع تغذیه به مثبت دیود و منفی منبع تغذیه به منفی دیود)
● بایاس معکوس: زمانی اتفاق می افتد که اتصال دیودها به منبع ولتاژ متغیر به صورت موازی باشد و سرهای منبع تغذیه و دیود اتصالی نامتقارن داشته باشند. (منفی به مثبت و بالعکس).
● شکست بهمنی: نوعی شکست پیوند PN است که طی آن در سراسر دیود میدان الکتریکی در جهت معکوس اعمال می شود. این فرایند باعث افزایش سرعت حامل های بار و ایجاد تعداد زیاد جفت حفره-الکترون می شود.
● شکست زنری: شکست موقت اتصال پیوند PN در یک دیود نیمه هادی است. این فرایند به دلیل جریان الکترون های آزاد در کل منطقه پیوند اتفاق می افتد. با حذف ولتاژ معکوس، دوباره پیوند PN به حالت اولیه خود باز می گردد.
📌برترین کانال الکترونیک در#ایتا
🔸 @ELEC_PLUS 🛠
📌گروه الکترونیک پلاس +
🔸https://eitaa.com/Elec_plus/3838
🟠 معیارهای انتخاب زنر دیودها
● ماکزیمم جریان زنر: بیشترین میزان جریان قابل عبور از دیود بدون ایجاد کمترین آسیب به آن است. این میزان در زنر دیودها ۲۰۰ آمپر است.
● مینیمم جریان: به صورت کمترین میزان جریان لازم برای شروع کارکرد زنر دیود، در ناحیه شکست تعریف می شود. این کمیت ۱۰-۵ میلی آمپر است.
● اتلاف توان: بیشترین میزان توان تلف شده توسط جریان زنر است. بیشتر شدن میزان توان از این حد ضمن بالا بردن دمای دیود، به سایر قطعات مرتبط با آن در مدار آسیب می زند. این کمیت برای زنر دیودها ۲۰۰،۳۵۰، ۵۰۰ میلی وات و ۱ وات است.
● ولتاژ نامی یا شکست: ولتاژی است که زنر دیودها هدایت جریان در بایاس معکوس را آغاز می کنند. این کمیت در زنر دیودها ۲۰-۲۴ است و تا ۱ کیلو ولت هم می تواند بالا رود.
● جریان راه انداز مستقیم: مقدار جریان لازم در بایاس مستقیم، جهت کارکرد زنر دیود در بازه خطی ولتاژ است.
📌برترین کانال الکترونیک در#ایتا
🔸 @ELEC_PLUS 🛠
📌گروه الکترونیک پلاس +
🔸https://eitaa.com/Elec_plus/3838
🟢 در پایان؛ دیود زنر چیست؟
دیودهای زنر قطعاتی نیمه هادی هستند که علاوه بر اجازه عبور جریان در بایاس مستقیم، این عملکرد را در بایاس معکوس هم نشان می دهند. عبور جریان در بایاس معکوس تا زمانی است که ولتاژی کاری دیود از ولتاژ شکست آن بالاتر باشد. اما اهمیت استفاده از دیود زنر چیست؟ در پاسخ به این سوال می توان به کارکرد اصلی آنها یعنی قابلیت این قطعات جهت تثبیت ولتاژ در مدار و محافظت از مدارهای الکتریکی اشاره کرد.
بر خلاف دیودهای معمولی که در شرایط بایاس معکوس و منطقه شکست آسیب می بینند، زنر دیودها قادرند در این شرایط کار کنند. این قطعات تا مادامی که در جهت مستقیم بایاس شوند، مانند دیودهای معمولی، جریان را از خود عبور می دهند. اما در شرایطی که ولتاژ معکوس اعمال شده از سطح ولتاژ شکست آن بیشتر باشد، جریان را عبور داده و سطح ولتاژ دو سر دیود ثابت می ماند. این ویژگی یعنی ایجاد ولتاژ پایدار باعث شده تا زنر دیودها در مونتاژ بردهای الکترونیکی بسیار پرکاربرد شناخته شود.
📌برترین کانال الکترونیک در#ایتا
🔸 @ELEC_PLUS 🛠
📌گروه الکترونیک پلاس +
🔸https://eitaa.com/Elec_plus/3838
هدایت شده از محمد طاها عبدی
دوستان با استفاده از کد تخفیف IRAN در فرادرس یک دوره به انتخاب خود را رایگان خریداری کنید
فقط به نظرتون چه دوره ای خوبه ؟
من تست کردم درست بود
یه چیز میگم بینمون باشه
با دو تا شماره میتونید دو تا دوره هم رایگان بخرید😉😂
رله کنترل سطح
از این رله برای کنترل سطح مایعات داخل مخازن استفاده میشود. در نقشه رله به یک کنتاکتور فرمان میدهد.
شما میتوانید هر مصرف کننده ای که نیاز دارید را با آن کنترل کنید مثل یک شیر برقی و ...
📌برترین کانال الکترونیک در#ایتا
🔸 @ELEC_PLUS 🛠
📌گروه الکترونیک پلاس +
🔸https://eitaa.com/Elec_plus/3838
2⃣2⃣ پل دیودی چیست و چه کاربردی دارد؟
بسیاری از مدارهای الکترونیکی هستند که به منبع تغذیه اصلاح شده DC نیاز دارند و برای این کار از پل دیودی استفاده می کنند.
این مدار ساده و در عین حال بسیار مهم، مشکلات نوسانی بودن ولتاژ در مدارهای بسیاری را حل کرده است.
تعریف پل دیودی (diode-bridge)
🔘 تاریخچه
مدار پل دیودی در ژانویه سال 1896 توسط کارول پولاک لهستانی اختراع شد.
تا پیش از در دسترس بودن مدارهای مجتمع، این مدار از “اجزای گسسته” یعنی دیودهای جداگانه ساخته می شد.
از حدود سال 1950، یک قطعه با چهار ترمینال تک، حاوی چهار دیود متصل در یک پیکربندی یک پل به یک قطعه تجاری استاندارد تبدیل شد و
هم اکنون با رده های مختلف ولتاژ و جریان در بازار قطعات الکترونیکی موجود است.
📌برترین کانال الکترونیک در#ایتا
🔸 @ELEC_PLUS 🛠
📌گروه الکترونیک پلاس +
🔸https://eitaa.com/Elec_plus/3838
🟣 تعریف
پیش از هرچیز ابتدا باید اشاره ای کوتاه درباره دیود داشته باشیم تا
به درک بهتری از مفهوم پل دیودی برسیم.
همان طور که می دانید دیود قطعه ای الکترونیکی است که
اجازه عبور جریان فقط از یک سمت (از آند به سمت کاتد) را می دهد و
در صورتی که جریان بخواهد از سمتی دیگر جاری شود جلوی آن را می گیرد.
به همین دلیل نماد شماتیک استفاده شده برای آن نیز بیان گر این موضوع است که مسیر عبور جریان تنها در یک سو می باشد.
📌برترین کانال الکترونیک در#ایتا
🔸 @ELEC_PLUS 🛠
📌گروه الکترونیک پلاس +
🔸https://eitaa.com/Elec_plus/3838
حالا اگر چهار دیود را همانند شکل بالا کنارهم قرار دهیم خواهیم توانست مدار یکسو ساز تمام موج درست کنیم که
به وسیله آن می توانیم پلاریته تغذیه ورودی مدار را تغییر دهیم در حالیکه
پلاریته خروجی آن تغییری نکند.
از این مدار اکثرا برای یکسوسازی جریان متناوب و به دست آوردن جریان مستقیم تمام موج استفاده می شود.
پس با ترکیب ساده از 4 عدد دیود معمولی، می توان یک مدار یکسو کننده ساخت که قادر است جریان متناوب (AC) را به جریان مستقیم (DC) تبدیل کند.
به این مدار یکسو کننده در اصطلاح یکسوساز پل می گویند.
یک پل دیودی در حقیقت بخش مشترکی از منبع تغذیه الکترونیکی است.
تمامی وسایل الکترونیکی برای تأمین برق اجزای مختلف خود به منبع تغذیه اصلاح شده DC نیاز دارند.
به همین سبب این یکسو کننده را در طیف گسترده ای از دستگاه های الکترونیکی به کار می بریم.
📌برترین کانال الکترونیک در#ایتا
🔸 @ELEC_PLUS 🛠
📌گروه الکترونیک پلاس +
🔸https://eitaa.com/Elec_plus/3838