🔎 راستیآزمایی | غذای سربازان آمریکایی روی ناو آبراهام لینکلن
🟢 نتیجه بررسی: درست
🔻تصویر منتشرشده از وعده غذایی نیروهای مستقر روی ناو USS Abraham Lincoln (CVN-72) در نگاه اول حجم کمی از غذا را نشان میدهد و باعث شکلگیری بحثهایی درباره وضعیت تدارکات شده است.
✅ بررسیها نشان میدهد این تصویر در رسانههای غربی هم منتشر شده و به مشکلات لجستیکی و تأخیر در تأمین اقلام پشتیبانی در مأموریتهای طولانیمدت اشاره دارد.
ـــ ناوهای هواپیمابر به زنجیره تأمین وابستهاند و اختلال در این روند میتواند بر کیفیت و تنوع غذا تأثیر بگذارد؛ موضوعی که پیشتر هم مورد گلایه نیروها بوده است.
@factescan
15.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔎راستیآزمایی| استقبال عربستان سعودی از حجاج ایرانی
🟢 نتیجه بررسی: درست
🔻ویدئویی منتشر شده که نشان میدهد عربستان سعودی با استقبال گرم، حجاج ایرانی را در موسم حج۱۴۴۷ هجری قمری پذیرا شده است، و این ویدیو متعلق به حج امسال است.
📌بررسی واقعیت
✅ ۱. وجود مراسم استقبال در رسانههای رسمی سعودی
وزارت حج و عمره عربستان سعودی برنامه رسمی حج ۱۴۴۷ هجری قمری را اعلام کرده و تصاویر و ویدیوهایی از فرآیند آمادهسازی، ورود زائران و خدماترسانی منتشر کرده است.
این نشانه میدهد که مراسم استقبال و پذیرش زائران در موسم حج امسال در جریان است.
✅ ۲. انتشار ویدئوها در حسابهای رسمی
برخی از ویدئوهایی که با عنوان «استقبال از حجاج» در حسابهای رسمی منتشر شدهاند، با هشتگها و اشارههای مستقیم به موسوم ۱۴۴۷ هـ.ق همراه بودهاند. این مسئله، نشاندهنده ارتباط ویدئو با فصل حج جاری است.
@factescan
🔎 راستیآزمایی | آیا ثبتنام پویش «جانفدا» کمتر از ۴ میلیون نفر است؟
🔴 نتیجه بررسی: نادرست
🔻 علی شریفی زارچی با استناد به دادههای یک API مدعی شده تعداد ثبتنامکنندگان زیر ۴ میلیون نفر است.
☑️بررسی ها نشان میدهد داده مورد استناد مربوط به «کامنتها»ست، نه کل کاربران
ـــ این API فقط بخشی از دادهها (کاربران فعال) را نشان میدهد
ـــ احتمال «سوگیری نمونه» (Sampling Bias) وجود دارد
@factescan
🔎 راستیآزمایی | «لوبیای سحرآمیز» تسنیم؛ کنایه به شروط ۱۰گانه رهبری
🟢 نتیجه بررسی: درست
🔻خبرگزاری تسنیم در گزارشی، برخی مطالبات مطرح در مذاکرات را «شبیه به لوبیای سحرآمیز» توصیف کرده؛ تعبیری که صراحتاً به خواستههای غیرواقعبینانه و دور از دسترس اشاره دارد.
✅در فضای رسمی کشور، تنها بسته مشخص از این نوع مطالبات، همان «شروط دهگانه رهبری در مذاکرات» است؛ مجموعهای شامل رفع کامل تحریمها، خروج نیروهای آمریکا از منطقه، پرداخت خسارت و… که بهعنوان چارچوب اصلی مطرح میشود.
ـــ عدم اشاره مستقیم تسنیم به نام این شروط، تغییری در واقعیت ایجاد نمیکند؛ چرا که هیچ فهرست جایگزین و مشابهی با این سطح از مطالبات وجود ندارد.
ـــ بنابراین، تعبیر «لوبیای سحرآمیز» عملاً کنایهای روشن به همین شروط است؛ حتی اگر نام آن بهصراحت ذکر نشده باشد.
@factescan
🔎 راستیآزمایی | درخواست بنسلمان برای ادامه جنگ علیه ایران
🟢 نتیجه بررسی: درست
🔻ادعای مطرحشده درباره اینکه محمد بن سلمان در گفتگو با ترامپ خواستار ادامه جنگ علیه ایران شده، نخستینبار توسط نیویورک تایمز منتشر شده و سپس در رسانههایی مانند گاردین و واشینگتن پست نیز بازتاب یافته است.
✅این گزارشها هرچند بر پایه منابع نزدیک به مذاکرات و غیرعلنی هستند، اما انتشار همزمان در چند رسانه معتبر بینالمللی نشان میدهد که موضوع صرفاً یک شایعه بیپایه نیست و در سطح جدی رسانهای دنبال شده است.
ــــ در مقابل، موضعگیری رسمی شفافی که این روایت را بهطور مستقیم رد کند نیز منتشر نشده و همین مسئله باعث شده ادعا همچنان قابل استناد باقی بماند.
📌جمعبندی
وقتی یک روایت از سوی چند رسانه معتبر جهانی بهطور همزمان منتشر میشود و رد صریح و مستندی هم دریافت نمیکند، میتوان آن را در چارچوب اطلاعات موجود قابل اتکا و درست ارزیابی کرد؛ حتی اگر جزئیات آن پشت درهای بسته مطرح شده باشد.
@factescan
🔎 راستیآزمایی | ادعای کمبود ورق فولادی عامل افزایش قیمت خودروست
🔴 نتیجه بررسی: نادرست
🔸در عرضه اخیر، ۱۶۰ هزار تن ورق فولادی وارد بازار شد اما فقط حدود نیمی از آن فروش رفت و مابقی بدون مشتری ماند؛ آن هم در قیمت پایه و بدون رقابت.
🔸عرضه بیش از نیاز بازار بوده و شرایط فروش (۶۰٪ نقد، ۴۰٪ اعتباری) هم نشاندهنده نبود تقاضای کافی است، نه کمبود.
🔸در شرایط کمبود، باید فروش کامل و رقابت قیمتی دیده شود؛ اما دادهها خلاف این را نشان میدهد.
🔸 حتی اگر تولید آسیب دیده باشد، دادههای بازار نشان میدهد کمبودی که بتواند گرانی خودرو را توضیح دهد، وجود ندارد.
🔸بنابراین نسبت دادن گرانی خودرو به «کمبود ورق فولادی» نادرست است.
@factescan
🔎 راستیآزمایی | آیا ۲۶۱ نفر نماینده مجلس حامی تیم مذاکرهکننده هستند؟
🔴 نتیجه بررسی: نادرست
🔻ادعای حمایت «۲۶۱ نماینده» از تیم مذاکرهکننده در حالی مطرح شده که همزمان، برخی نمایندگان صراحتاً اعلام کردهاند این نامه را امضا نکردهاند و نامشان بدون رضایت در فهرست آمده است.
🔻از جمله امیرحسین یزدانپناه (فعال رسانهای) در انتشار اولیه اسامی به نام افرادی مانند «حسین صمصامی» اشاره کرده، اما خود حسین صمصامی اعلام کرده این بیانیه را امضا نکرده و تعداد امضاهای ثبتشده در سامانه مجلس بسیار کمتر (حدود ۱۱۶ نفر) بوده است.
🔻همچنین محمد رستمی نماینده نیشابور نیز بهصراحت گفته این نامه را امضا نکرده و دلیل آن را نبود شروط مدنظر عنوان کرده است.
🔻این تناقضها نشان میدهد عدد ۲۶۱ نهتنها بیانگر حمایت قطعی نیست، بلکه حتی در اصل انتساب آن به همه افراد نیز اشکال جدی وجود دارد.
📌 جمعبندی:
با توجه به تکذیب رسمی برخی نمایندگان (از جمله صمصامی و رستمی) و اختلاف در آمار امضاها، ادعای «حمایت ۲۶۱ نماینده» نادرست و غیرقابل اتکا است.
@factescan
🔎 راستیآزمایی | ۱۰ روز سکوت مسئولین دولت درباره کشتی توسکا
🟢 نتیجه بررسی: درست
🔻در حالی که ماجرای کشتی «توسکا» از ابتدا با ابهام همراه بود، حدود ۱۰ روز هیچ اطلاعرسانی رسمی و شفافی از سوی مسئولان و حتی بسیاری از خبرگزاریها منتشر نشد.
🔻پس از این سکوت طولانی، ناگهان رسانههای داخلی از آزادی ۶ نفر از خدمه خبر دادند؛ خبری که نشان میدهد اصل ماجرا از قبل در جریان بوده، اما اطلاعرسانی آن با تأخیر انجام شده است.
🔻این تأخیر، در کنار نبود جزئیات درباره زمان و نحوه آزادی، باعث شده تصویر روشنی از روند ماجرا در دسترس نباشد و باعث نگرانی مردم شده است.
🔻همچنان نیز وضعیت سایر خدمه در هالهای از ابهام قرار دارد و هیچ توضیح شفافی درباره سرنوشت آنها ارائه نشده است.
📌جمعبندی
سکوت ۱۰ روزه در یک پرونده حساس دریایی، بیش از خود خبر، محل سؤال است؛ خبری که دیر منتشر شد، اما هنوز هم کامل نیست.
@factescan
🔎 راستیآزمایی | ادعای درخواست برکناری عراقچی توسط پزشکیان و قالیباف
🔴 نتیجه بررسی: نادرست
🔻ادعای منتشرشده از سوی ایران اینترنشنال مبنی بر اینکه مسعود پزشکیان و محمدباقر قالیباف خواستار برکناری عباس عراقچی شدهاند.
🔸 با بررسی منابع داخلی و خارجی هیچ پشتوانه معتبری ندارد و شواهد موجود نشان میدهد این ادعا نادرست است.
🔸چنین خبری با این سطح از اهمیت، در صورت صحت، باید بهسرعت در رسانههای رسمی ایران یا دستکم در میان طیفی از رسانههای بینالمللی بازتاب پیدا میکرد؛ با این حال، هیچیک از خبرگزاریهای داخلی و همچنین رسانههای معتبر جهانی اشارهای به آن نکردهاند.
🔸این روایت صرفاً بر پایه «منابع آگاه» بدون نام و بدون ارائه جزئیات قابل راستیآزمایی مطرح شده؛ شیوهای که در استانداردهای حرفهای خبررسانی، فاقد اعتبار کافی است.
@factescan
🔎 راستیآزمایی ویدئوی منتسب به رضا پهلوی
اخیراً ویدئویی در برخی کانالها و شبکههای اجتماعی منتشر شده که ادعا میشود فردی که در حال رقص در آن دیده میشود «رضا پهلوی» است.
بررسی منبع اصلی این ویدئو نشان میدهد که این ادعا صحت ندارد. این ویدئو در واقع بخشی از یک فیلم قدیمی مربوط به یک خانواده هندی است و ارتباطی با رضا پهلوی ندارد.
🔴 نتیجه: ویدئوی منتشرشده مربوط به رضا پهلوی نیست و به یک خانواده هندی تعلق دارد
@factescan
14.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔎 راستیآزمایی | ویدیوی ورزش بنیامین نتانیاهو در پاسخ به شایعات بیماری
🔴 نتیجه بررسی: نادرست
🔻در حالیکه در برخی کانالها ادعا شده نتانیاهو با انتشار ویدیویی از ورزش خود تلاش کرده به شایعات درباره وضعیت سلامتیاش پایان دهد، بررسیها نشان میدهد این روایت پشتوانه معتبری ندارد:
🔸هیچ منبع رسمی یا حساب کاربری منتسب به نتانیاهو چنین هدفی برای این ویدیو اعلام نکرده
🔸 هیچ رسانه معتبر بینالمللی این ویدیو را بهعنوان «پاسخ به شایعات بیماری» پوشش نداده
🔸 در محتوای ویدیو، نتانیاهو صرفاً درباره ورزش و برنامه روزانه صحبت میکند و هیچ اشارهای به بیماری یا تکذیب شایعهای ندارد
🔸 این ویدیو بدون منبع اولیه مشخص و صرفاً در شبکههای اجتماعی بازنشر شده
🔸 نبود تاریخ و زمینه انتشار نشان میدهد ویدیو بهاحتمال زیاد قدیمی (آرشیوی) است. تاریخی که روی برخی نسخههای ویدیو (مثلاً نسخههای عربی) دیده میشود، مربوط به زمان انتشار همان پست است، نه لزوماً زمان ضبط ویدیو. این موضوع در بازنشر ویدیوهای قدیمی بسیار رایج است.
@factescan
🔎 راستیآزمایی | این پست متعلق به سعید جلیلی است؟
🔴 نتیجه بررسی: نادرست
🔻پستی که در شبکههای اجتماعی به نام سعید جلیلی منتشر شده و تصویری از او در کنار محمدباقر قالیباف را نشان میدهد، به حساب رسمی او تعلق ندارد.
🔸بررسی صفحه منتشرکننده نشان میدهد این حساب یک فنپیج (صفحه هواداری) است که توسط افراد دیگری اداره میشود و ارتباط رسمی با جلیلی ندارد.
🔸در توضیحات (Bio) این صفحه نیز صراحتاً ذکر شده که «این صفحه توسط جمعی از دانشجویان اداره میشود».
📌 بنابراین، انتساب این پست به سعید جلیلی نادرست است.
@factescan