🔎راستی‌آزمایی| بازگشت معین به ایران 🔴 نتیجه بررسی: نادرست 🔻در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ادعا شده است که «معین»، خواننده ایرانی مقیم خارج از کشور، در آستانه بازگشت به کشور است. ☑️این ادعا پس از انتشار مطالبی در شبکه‌های اجتماعی درباره احتمال بازگشت چند خواننده خارج از کشور مطرح شد. با این حال، بررسی گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد نام معین در فهرست افراد مورد اشاره نبوده و همچنین هیچ اعلام رسمی از سوی خود او یا نمایندگانش درباره بازگشت به ایران منتشر نشده است. در ادامه نیز توضیحاتی منتشر شد که نسبت دادن این خبر به معین را رد می‌کند. @factescan

🔎 راستی‌آزمایی| ادعای انفجار در تشییع یک شهید فلسطینی با بمب داخل جسد 🔻در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر شده که ادعا می‌کند در مراسم تشییع یک فلسطینی، مواد منفجره در داخل پیکر او قرار داده شده و همین موضوع باعث انفجار در میان جمعیت شده است. ☑️ ویدیوی منتشرشده جدید نیست و به رویدادی در سال ۲۰۱۲ در منطقه زملکا در حومه دمشق مربوط می‌شود. گزارش‌ها علت انفجار را یک خودروی بمب‌گذاری‌شده در میان جمعیت اعلام کرده‌اند، نه وجود مواد منفجره در داخل جسد. @factescan

🔎راستی‌آزمایی| حمله زنبورها به اسرائیل 🟢نتیجه بررسی: درست 🔻ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی واقعی هستند و حضور گسترده زنبورها در شهر نتیووت در جنوب اسرائیل را نشان می‌دهند. ✅ این تصاویر توسط برخی رسانه‌های عبری نیز بازنشر شده و گزارش‌هایی درباره تجمع غیرعادی زنبورها در این منطقه منتشر شده است. ـــــ با این حال، آنچه در ویدئوها دیده می‌شود یک پدیده شناخته‌شده در رفتار زنبورهای عسل به نام Swarming (ازدحام یا مهاجرت کلونی) است. در این فرایند، زمانی که یک کندو پرجمعیت می‌شود، بخشی از زنبورها به همراه ملکه از کندو جدا شده و برای یافتن محل جدید به‌صورت گروهی حرکت می‌کنند. در این مرحله ممکن است هزاران زنبور به شکل متراکم در یک نقطه یا در حال پرواز دیده شوند. ــــ این پدیده معمولاً در فصل‌های گرم‌تر سال رخ می‌دهد و ویدئوهای منتشرشده واقعی هستند. @factescan

🔎 راستی‌آزمایی| موافقت ایران با تمدید آتش‌بس 🔴نتیجه بررسی: نادرست بررسی مواضع رسمی و اظهارات منتشرشده از سوی مقام‌های ایرانی نشان می‌دهد که چنین ادعایی پشتوانه مشخصی ندارد. آنچه در برخی رسانه‌ها یا کانال‌ها به‌عنوان «موافقت رسمی» مطرح شده، با محتوای واقعی صحبت‌ها همخوانی ندارد. در اظهارات اخیر اسماعیل بقایی، نشانه‌ای از پذیرش صریح پیشنهاد تمدید آتش‌بس دیده نمی‌شود. تأکید او بیشتر بر ادامه بررسی شرایط، نبود تصمیم نهایی و اشاره به اختلافات موجود بوده است، نه اعلام موافقت. طرح موضوع تمدید آتش‌بس یک طرفه از سوی ترامپ مطرح شده @factescan

🔎 راستی‌آزمایی| پناهندگی ۵ هزار نیروی امنیتی ایرانی به ترکیه 🔴نتیجه بررسی: نادرست 🔻ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که مدعی است علی یرلی‌کایا (وزیر سابق ترکیه)گفته ترکیه میزبان «۵ هزار نیروی امنیتی ایرانی» شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد این ادعا پایه معتبری ندارد. ـــ اول اینکه چنین اظهارنظری در هیچ رسانه رسمی یا معتبری، از جمله TRT 1، منتشر نشده و فقط در فضای مجازی فارسی دیده می‌شود. ــــ زمان این ویدیو هم مشخص نیست و قابل راستی‌آزمایی نیست؛ در تاریخی که ادعا می‌شود، یرلی‌کایا اساساً در آن موقعیت نبوده که چنین مصاحبه‌ای انجام دهد. ـــ از نظر آماری نیز این ادعا همخوانی ندارد: هیچ گزارشی از ورود حتی «۵ هزار پناهجوی جدید ایرانی» در شرایط اخیر وجود ندارد، چه برسد به اینکه این افراد «نیروهای امنیتی» باشند. ــــ همچنین هیچ سندی درباره وجود کمپ یا پذیرش سازمان‌یافته نیروهای امنیتی ایران در ترکیه منتشر نشده است. 📌 جمع‌بندی این ویدیو به احتمال زیاد ساختگی یا دستکاری‌شده است و ادعای مطرح‌شده در آن با واقعیت‌های موجود، چه از نظر منبع و چه از نظر آمار، سازگار نیست. @factescan

🔎راستی آزمایی| ممنوعیت عبور کشتی‌های اسرائیلی از باب‌المندب توسط سومالی 🔻ادعایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده مبنی بر اینکه سومالی عبور کشتی‌های اسرائیلی از تنگه باب‌المندب را ممنوع کرده است. ☑️بررسی این ادعا نشان می‌دهد که ماجرا بیشتر به یک موضع‌گیری سیاسی یا تهدید دیپلماتیک شباهت دارد تا یک اقدام اجرایی واقعی. ـــ نخست باید توجه داشت که باب‌المندب یک گذرگاه بین‌المللی است و در کنترل انحصاری یک کشور نیست. کشورهای اطراف این تنگه مانند یمن، جیبوتی و اریتره نیز در آن نقش دارند. بنابراین، حتی اگر دولت سومالی چنین تصمیمی بگیرد، به‌تنهایی قادر به اجرای آن در کل تنگه نیست. ـــ از سوی دیگر، بخش‌هایی از سواحل نزدیک به این منطقه عملاً تحت کنترل سومالی‌لند قرار دارد؛ منطقه‌ای که دولت مرکزی سومالی کنترل کامل بر آن ندارد. این موضوع نیز توان اجرایی چنین «ممنوعیتی» را بیش از پیش زیر سؤال می‌برد. ــــ در عمل، اجرای یک ممنوعیت دریایی نیازمند توان نظامی دریایی، نظارت مستمر و حتی هماهنگی بین‌المللی است؛ مؤلفه‌هایی که در حال حاضر در اختیار سومالی در این سطح نیست. @factescan

🔎 راستی‌آزمایی | استعفای قالیباف از هیئت مذاکره‌کننده ایران 🔴 نتیجه بررسی: نادرست 🔻اخیراً شبکه العربیه به نقل از شبکه ۱۲ اسرائیل ادعا کرد محمدباقر قالیباف از تیم مذاکره‌کننده ایران استعفا داده است. 🔻بررسی‌ها نشان می‌دهد که مسئولان رسانه‌ای مجلس ایران این خبر را تکذیب کرده‌اند و انتشار آن را اقدامی در راستای «خبرسازی و تضعیف وحدت» خوانده‌اند. 🔻هیچ منبع رسمی داخلی یا بین‌المللی مستقل این استعفا را تأیید نکرده است. 🔻با توجه به حساسیت موضوع، چنین تغییراتی در تیم‌های مذاکره‌کننده معمولاً با اطلاعیه رسمی و پوشش گسترده رسانه‌ای اعلام می‌شوند، نه در قالب شایعات شبکه‌های خارجی. @factescan

🔎 راستی‌آزمایی| چین به شهروندانش دستور داده فوراً ایران را ترک کنند 🔴 نتیجه بررسی: نادرست 🔻این ادعا طی ساعت‌های اخیر در فضای مجازی دست‌به‌دست شده، اما بررسی متن اصلی هشدار منتشرشده از سوی منابع رسمی چین نشان می‌دهد ماجرا چیز دیگری است. ☑️آنچه واقعاً منتشر شده، یک هشدار احتیاطی است؛ شامل توصیه به سفر نکردن به ایران، دوری از مناطق حساس و توجه به وضعیت امنیتی. ـــ در این متن هیچ نشانه‌ای از صدور دستور فوری برای خروج از ایران وجود ندارد. ــــ این خبر نمونه‌ای از تبدیل یک توصیه معمول به یک ادعای اغراق‌آمیز است و ادعای مطرح‌شده صحت ندارد. @factescan

🔎راستی آزمایی| نابودی مقر ناوگان پنجم آمریکا در بحرین 🔴 نتیجه بررسی: نادرست 🔻تصویری که برخی رسانه‌ها با منبع خبرگزاری تسنیم و با ادعای «نابودی مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین» منتشر کرده‌اند، ارتباطی با بحرین ندارد و این ادعا نادرست است. ☑️بررسی جزئیات تصویر و تطبیق آن با نقشه‌ها نشان می‌دهد: تصویر ماهواره‌ای منتشرشده، مربوط به شمال شهر رفح در نوار غزه است، نه بحرین. ـــ ساختار شهری، نوع ساختمان‌ها و بافت منطقه نیز با پایگاه نظامی ناوگان پنجم آمریکا در بحرین همخوانی ندارد. ـــ این تصویر پیش‌تر در گزارش‌هایی درباره تخریب زیرساخت‌های آب (چاه‌ها و مخازن) در غزه منتشر شده است. @factescan

🔎 راستی‌آزمایی | غذای سربازان آمریکایی روی ناو آبراهام لینکلن 🟢 نتیجه بررسی: درست 🔻تصویر منتشرشده از وعده غذایی نیروهای مستقر روی ناو USS Abraham Lincoln (CVN-72) در نگاه اول حجم کمی از غذا را نشان می‌دهد و باعث شکل‌گیری بحث‌هایی درباره وضعیت تدارکات شده است. ✅ بررسی‌ها نشان می‌دهد این تصویر در رسانه‌های غربی هم منتشر شده و به مشکلات لجستیکی و تأخیر در تأمین اقلام پشتیبانی در مأموریت‌های طولانی‌مدت اشاره دارد. ـــ ناوهای هواپیمابر به زنجیره تأمین وابسته‌اند و اختلال در این روند می‌تواند بر کیفیت و تنوع غذا تأثیر بگذارد؛ موضوعی که پیش‌تر هم مورد گلایه نیروها بوده است. @factescan

🔎راستی‌آزمایی| استقبال عربستان سعودی از حجاج ایرانی 🟢 نتیجه بررسی: درست 🔻ویدئویی منتشر شده که نشان می‌دهد عربستان سعودی با استقبال گرم، حجاج ایرانی را در موسم حج۱۴۴۷ هجری قمری پذیرا شده است، و این ویدیو متعلق به حج امسال است. 📌بررسی واقعیت ✅ ۱. وجود مراسم استقبال در رسانه‌های رسمی سعودی وزارت حج و عمره عربستان سعودی برنامه رسمی حج ۱۴۴۷ هجری قمری را اعلام کرده و تصاویر و ویدیوهایی از فرآیند آماده‌سازی، ورود زائران و خدمات‌رسانی منتشر کرده است. این نشانه می‌دهد که مراسم استقبال و پذیرش زائران در موسم حج امسال در جریان است. ✅ ۲. انتشار ویدئوها در حساب‌های رسمی برخی از ویدئوهایی که با عنوان «استقبال از حجاج» در حساب‌های رسمی منتشر شده‌اند، با هشتگ‌ها و اشاره‌های مستقیم به موسوم ۱۴۴۷ هـ.ق همراه بوده‌اند. این مسئله، نشان‌دهنده ارتباط ویدئو با فصل حج جاری است. @factescan

🔎 راستی‌آزمایی | آیا ثبت‌نام پویش «جان‌فدا» کمتر از ۴ میلیون نفر است؟ 🔴 نتیجه بررسی: نادرست 🔻 علی شریفی زارچی با استناد به داده‌های یک API مدعی شده تعداد ثبت‌نام‌کنندگان زیر ۴ میلیون نفر است. ☑️بررسی ها نشان میدهد داده مورد استناد مربوط به «کامنت‌ها»ست، نه کل کاربران ـــ این API فقط بخشی از داده‌ها (کاربران فعال) را نشان می‌دهد ـــ احتمال «سوگیری نمونه» (Sampling Bias) وجود دارد @factescan