رابرت اسکیدلسکی، اندیشمند هترودکس اقتصادی می نویسد: چه عاملی به برخی ایدههای اقتصادی «پا» میدهد و برخی دیگر را زمینگیر میکند؟
در علوم طبیعی—فیزیک و شیمی بیش از زیستشناسی—پاسخ در کیفیتِ علمیِ برترِ نظریهها نهفته است؛ از همین رو فیزیک کوانتومی جای فیزیک کلاسیک را گرفت. واقعیت تغییر نمیکند؛ فقط نظریه با بهبودِ فهم ما از واقعیت تغییر میکند.
در علوم اجتماعی، این، بسیار کمتر صادق است. گزارهها در علوم اجتماعی شرطِ «جهانشمولی» را برآورده نمیکنند. آنها را بهندرت میتوان بهطور موفق تأیید یا ابطال کرد، مگر برای مدتی کوتاه.
این نکته، نشان میدهد که در اقتصاد، بسیار بیش از فیزیک، دستورکار پژوهشی، تا حدی، بازتابِ منافعِ غیرعلمی است. بنابراین بیربط نیست بپرسیم:
- چه کسانی نهادهایی را که ایدههای اقتصادی از آنها میجوشد را تأمین مالی میکنند؟
- چه کسانی انتشارِ ایدهها در قالبِ عمومی—رسانهها، اتاقهای فکر—را تأمین مالی میکنند؟
- حتی در جامعهای که بحث «آزاد» است، مشوقهای تولیدکنندگان، منتشرکنندگان و مروجّانِ ایدهها چیست؟
تأمین مالیِ پژوهش اقتصادی عمدتاً بهوسیلۀ دو نهاد انجام میشود: 1. دولت و 2. کسب و کارها
- میتوان برای بحث فرض کرد که دولت به خیرِ عمومی علاقهمند است و برای تولیدِ دانش اقتصادی پول میدهد تا رفاهِ جامعه بهتر شود. دولت—یا دستکم تا همین اواخر—مستقیماً در محتوای پژوهش دخالت نمیکند.
- اما دربارۀ کسبوکار نمیتوان چنین گزاره ای را تایید کرد. کسبوکارها همان «منفعتِ جاافتاده» را نمایندگی می کنند؛ و بخش بزرگی از اقتصاد توسط کسبوکارها تأمین مالی می شوند. میتوان به نفوذ عظیمِ «اقتصاددانانِ سیتی»—تحلیلگران بانکی، روزنامهنگاران مالی و امثالهم— اشاره کرد که نسخهای خام از ارتدوکسیِ بازارِ آزاد را ترویج میکنند. حتی اقتصاددانان دانشگاهی هم درآمدهای پرسودی در زمینه «مشاوره» دارند. در این نگاه، علم اقتصاد نئوکلاسیک از حیث ساختارِ تأمین مالی بیشتر به مهندسی یا داروشناسی شبیه است تا جامعهشناسی یا تاریخ.
علم اقتصاد تنها علم اجتماعی است که جایزهای به نام نوبل دارد و کنار علوم سخت نشانده میشود. این را عالیترین نشانِ یک «علم واقعی» میدانند. برای تاریخ، نظریۀ سیاسی یا جامعهشناسی جایزۀ نوبل وجود ندارد. با این حال، این جایزه را «بانک مرکزی سوئد» تأمین مالی میکند؛ نهادی که مثل هر بانک مرکزی دیگر، به همان اندازه نهادِ فنیِ خنثی نیست. پس میتوان پرسید: منفعتِ کسبوکار از پول دادن برای پژوهش اقتصادی چیست؟
#دنیای_اقتصاد
#اکوایران
#تجارت_فردا
@finsoph
حس میکنم جوک رو نگرفتین.
توی هری پاتر اسامی خیلی مشخصه. مثلا سوروس اسنیپ. سوروس یعنی سختگیر. یا بئاتریکس لسترنج، بئاتریکس یعنی زن جنگجو.
اسامی نشون میدن که شخصیت چه جوریه. یه جورایی لو میدن.
یا توی ارباب حلقهها اسامی به این صورتن که همه شون یک وزن دارن. مثلا آراتورن پسر آراگورن.
حق با پوتین بود:
زمانی که روسیه به اوکراین حمله کرد، حتی خود من هم غافلگیر شدم. بعید میدانستم که پوتین به چنین دامی بیفتد. اما افتاد و امروز علیرغم اینکه موفقیت چشمگیری در اوکراین به دست آورده است، اما ضربه سنگینی نیز خورده است.
اما امروز پس از اتفاقاتی که برای ایران افتاد، حق را به پوتین میدهم. زمان بندی پوتین استثنایی بود. پوتین زمانی به اوکراین حمله کرد که غربیها کمترین توان برای مقابله را داشتند. جهان تازه از کرونا رها شده بود و تورم در کشورهای غربی بیداد میکرد. بنابراین روسیه توانست به سرعت جای پای خود را محکم کند.
تقریبا قطعی بود که حمله به روسیه به زودی رخ خواهد داد. اگر اوکراین عضو ناتو میشد به احتمال زیاد ناتو تمام تلاش خود را میکرد که روسیه را تجزیه کند. بنابراین جنگ قطعی بود. اما اینکه زمان جنگ را چه کسی تعیین میکند، مهم بود.
در مورد ایران اما همه چیز برعکس بود. تقریبا هفت سال بود که همه از قریب الوقوع بودن و اجتناب ناپذیر بودن جنگ با اسرائیل و حتی آمریکا صحبت میکنند. نزدیک به ۳ سال بود که تقریبا مواجهه با آمریکا قطعی بود. اما به جای اینکه ما بخواهیم ترتیبات خود را به اسرائیل دیکته کنیم، آنها بودند که ترتیبات خود را به ما دیکته کردند.
اگرچه در نهایت موفقیت نصیب ما شد. (حداقل تا امروز) اما هزینههایی دادیم که میتوانست کمتر باشد. شاید اگر مانند روسیه سریع تصمیم میگرفتیم الان بسیاری از این هزینهها را نمیدادیم. بسیاری میگویند چین برنده این جنگ است. من میگویم چین برنده هرجنگی است. چرا که چینیها باهوشترین حکومت تاریخ بشر را دارند.
@finsoph
پایان عصر قولنامهها
سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با هدف انسداد مبادی کلاهبرداری و حذف قراردادهای غیررسمی، نظام حقوقی جدیدی را در بازار ساختوساز اجرایی کرد.
🔸 طبق ضوابط ابلاغی، از این پس هیچ قرارداد ساختمانی (اعم از پیشفروش یا مشارکت در ساخت) بدون اختصاص شناسه یکتا معتبر نخواهد بود.
سخنگوی سازمان ثبت:
🔸 این سازمان مکلف است برای تمامی املاکی که دستور نقشه آنها شامل تعداد طبقات، سطح اشغال و تعداد واحدها به تأیید مراجع قانونی رسیده، امکان تنظیم سند رسمی تقسیمنامه را در سامانه ثبت الکترونیک فراهم کند.
🔸 این اقدام به معنای آن است که هر واحد آپارتمانی، حتی پیش از احداث، دارای هویت ثبتی مجزا و منحصربهفرد میشود.
@finsoph
خوب این یعنی چی؟
یعنی اینکه اگر میخوای خونه بسازی یا پیشفروش کنی، باید برای هر طبقه و هر واحد شناسه یکتا بگیری.
چه مزیتی داره؟ قبلا میرفتن توی بنگاه با هم قرارداد امضا میکردن یهو بنگاهی و فروشنده و شاهدها یکباره غیبشون میزد. بعد میفهمیدن که واحد به ده نفر فروخته شده. الان اما این مشکل رو میخوان حل کنن
آیا حل میشه؟ نه. چون اونی که میخره معمولا اطلاعات کمتری نسبت به قانون داره تا اونی که داره میفروشه
@finsoph
نکته مهم که خیلیا نمیدونن:
سیستم قضایی در ایران وابسته به قاضی است نه به وکیل. توی این سیستم وکیل بجز مشاوره کار دیگهای نمیتونه بکنه. در نهایت این قاضی هست که حکم میده. قاضی هم حکمی جز بر اساس قانون و مدارک نمیتونه بده
مکرر پیش اومده که قاضی میدونسته داره حکم به ناحق میده اما چون مدارک علیه یک نفر هستن کاری نمیتونه بکنه.
اینجا تنها کاری که میشه کرد این هست که اطلاعات خودمون رو از قانون افزایش بدیم. برای این هم نیازی نیست حتما وکیل بشیم تنها کافیه که بخشهایی از قانون رو که نیازمون هست رو اطلاع داشته باشیم و به بقیه هم بگیم.
اگر کسی اینجا هست که میتونه مقررات و قوانین خاص رو به زبان ساده بگه، به من پیام بده. من خودم هم سعی میکنم هر از چند گاهی مقررات و قوانین رو بررسی کنم.
این هم نوعی مبارزه است و همونطور که همیشه گفتم. مبارزه برخلاف تصور خیلیا یک اقدام هیجان انگیز نیست. بلکه اتفاقا خیلی حوصله سر بره.
@finsoph
تلگرام داره یکی یکی توسعههای زیرساخت پرداخت خودش رو عمیقتر میکنه
بعد از اینکه رسما دوروف گفته که میخوان تون کوین رو به عنوان یکی از روشهای پرداخت رسمی تلگرام قبول کنه، سیستم فرگمنت و پرداخت تون کوین داره به سرعت رشد میکنه.
الان بازیهای پرداختی مثل این بازی که تاس میندازی و تون کوین میگیری راه افتاده و احتمالا به زودی سیستم پرداخت به تولید کنندههای محتوا هم راه میفته. (البته قبلا بود ولی احتمالا بیشتر توسعه پیدا میکنه)
اما هنوز هم مهمترین نقطه ضعف تلگرام ناتوانی در وجود یک سیستم سرچ پیوسته و کاربردیه
@finsoph
مشکل جمهوری اسلامی
مشکل ما با دولتهای جمهوری اسلامی این هست که حاضرن با ترامپ مذاکره کنن اما با مردم خودشون نه.
چرا؟ چون مذاکره با مردم مستلزم دادم امتیازات مهمی در زمینه اقتصاد هست که نمیخوان بدن.
مثلا مذاکره با مردم مستلزم این هست که بگن حقوق کارگر رو به سطوح انسانی میرسونیم. ولی دولتی که سر کار اومده وابسته به منافع کارفرماست و زیر بار همچین چیزی نمیره.
همینطور بگن که سوخت رو سر و سامون میدن اما کسانی که بساط انتخابات رو پهن میکنن، همون کسانی هستن که از قاچاق سوخت سود میبرن.
همینطور بگن که خدمات درمانی رو بهبود میدن اما کی میخواد جلوی الیگارشی درمان واسته؟
نتیجه چی؟ راه ساده تر اینه که بریم با ترامپ به توافق برسیم نه با مردم. تهش سر مردم رو به اینترنت و حجاب بند میکنیم.
کشور ما از دو جنگ آسیب دیده و بدون کمک مردم این آسیب جبران نمیشه که هیچ همین مردم درست مثل دی ماه بدترش میکنن. اما در همین حال نه رهبر و نه رییس جمهور ماه هاست که رو در رو با مردم صحبت نکردن.
ما امروز نیاز به کسی داریم که افکار عمومی رو کنترل کنه و رو در رو با مردم حرف بزنه و بین مردم حرکت سازی کنه. اما فعلا همچین کسی وجود نداره.
@finsoph
پس چیکار باید کرد؟
اگر کسی به حرف ما گوش نمیده، باید خودمون وارد داستان بشیم و اوضاع رو تغییر بدیم.
اگر کسی خواهان مذاکره با ما نیست احتمالا به این خاطره که چیزی برای عرضه نداریم.
باید کارت های جدید بسازیم و تلاش کنیم تا منافع خودمون رو پیگیری کنیم.
اونایی که دلخوش به جنگ داخلی یا حمله خارجی بودن امروز دیدن که این گزینه ها فقط باعث بدبختی بیشتر میشه.
اگر ناامید شدیم از همه گزینه های ساده. وقتشه که گزینههای درست تعریف کنیم.
@finsoph