✔️ چرا شاخص اقتصادی نمیتواند هدف سیاستگذاری باشد؟
❗️ قبلا بارها در مورد این صحبت کردهام که استفاده از دادههای اقتصادی برای سیاستگذاری واجد یک تناقض بسیار مهم است. اینجا میخواهم بگویم چرا بانک مرکزی آمریکا نتوانسته است تورم را کنترل کند و ایده کوین وارش برای این کار چیست؟
❗️داستان ناکامی چندینساله بانک مرکزی آمریکا (Fed) در مدیریت تورم، فقط یک بحث فنی اقتصادی نیست برای درک اینکه فد چطور در تله افتاد و «کوین وارش» (Kevin Warsh) چطور میخواهد آن را نجات دهد، باید دو مفهوم کلیدی را مرور کنیم.
❗️در اقتصاد دو اصل معروف وجود دارد که دست روی یک ویژگی بنیادی رفتار انسان میگذارند: *انسانها به انگیزهها و قوانین واکنش نشان میدهند و رفتارشان را تغییر میدهند.*
❗️قانون گودهارت (Goodhart's Law): وقتی یک شاخص اقتصادی تبدیل به «هدف» میشود، دیگر شاخص خوبی برای سنجش نیست. چرا؟ چون همه تلاش میکنند خود را با آن هدف تطبیق دهند و سیستم را دور بزنند.
❗️نقد لوکاس (Lucas Critique): این نظریه میگوید نمیتوان آینده را بر اساس رفتارهای گذشته مردم پیشبینی کرد؛ زیرا به محض اینکه سیاست جدیدی وضع کنید، مردم انتظارات و رفتارهای خود را با سیاست جدید تنظیم میکنند و تمام پیشبینیهای قبلی شما غلط از آب درمیآید.
❗️بانک مرکزی آمریکا سالهاست که نرخ تورم ۲ درصد را به عنوان هدف خود اعلام کرده است. برای رسیدن به این هدف، آنها از ابزاری به نام «راهنمایی پیشرو» (Forward Guidance) استفاده کردند؛ یعنی به زبان ساده، از قبل به بازار سیگنال میدادند و میگفتند: «ما تا مدتها نرخ بهره را بالا نمیبریم» یا «برنامه ما برای آینده این است».
❗️وقتی فد دقیقاً اعلام کرد که چه کاری خواهد کرد، بازار و فعالان اقتصادی (بر اساس نقد لوکاس) رفتار خود را تغییر دادند. آنها دیگر به وضعیت واقعی اقتصاد نگاه نمیکردند، بلکه صرفاً خود را با «گفتههای فد» تنظیم میکردند. این شفافیت مفرط باعث شد:
۱. سیگنالهای واقعی بازار کور شود.
۲. بانک مرکزی عملاً گروگانِ پیشبینیها و حرفهای قبلی خودش شود و نتواند در برابر تغییرات ناگهانی تورم، واکنش سریع نشان دهد.
❗️در واقع، شاخص تورم ۲ درصد و ابزار راهنمایی پیشرو، به جای اینکه دماسنج اقتصاد باشند، تبدیل به بازیچهای برای پیشبینی رفتارهای خودِ فد شدند و فد سالها در مهار یا تنظیم درست آن ناکام ماند.
❗️حال کوین وارش دست روی همین نقطه ضعف گذاشته است. راهکار او ساده اما انقلابی است: حذف راهنماییهای پیشرو
❗️وارش معتقد است بانک مرکزی نباید نقشه راه دقیق آینده را به بازار لو بدهد. او میگوید فد باید دوباره «وابسته به دادهها» (Data-Dependent) و تا حدی غیرقابلپیشبینی باشد.
❗️ اگر فد دست خود را برای بازار رو نکند، فعالان اقتصادی مجبور میشوند به جای گمانهزنی درباره حرفهای رئیس فد، به واقعیتهای سختِ کف بازار، زنجیره تأمین و نرخهای اشتغال نگاه کنند. این کار قانون گودهارت را خنثی میکند؛ چرا که دیگر هدفی تصنعی برای بازی دادن سیستم وجود نخواهد داشت و بانک مرکزی استقلال و قدرت مانور خود را برای سرکوب واقعی تورم پس میگیرد.
❗️ در اولین جلسه فدرال رزرو که کوین وارش رئیس آن بود، شاهد آن بودیم که دیگر بیانیه آنقدر که در دوران پاول طولانی و پر از گزارههای الزام آور بود، دیگر نیست و به جای آن شاهد آن بودیم که بیانیه کوتاه و صرفا توصیفی و مبهم بود. همچنین کوین وارش اعتقادی به نمودار دات پلات ندارد و دات خود را روی نمودار نگذاشت. در کنار تمام اینها خود وارش در سخنانش عنوان کرد که فدرال رزرو هیچ تعهدی به حفظ مسیر موجود ندارد و صرفا بر اساس دادهها تصمیمگیری میکند. البته باید توجه داشت که این اقدام میتواند به ضرر کل اقتصاد تمام شود و به یکباره کل ساختار مالی آمریکا را دچار فروپاشی کند. یک دلیل دیگر برای اینکه بدانیم هیچ کس نمیداند چه کاری درست است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📊 شبکههای اجتماعی
Instagram | Telegram | Twitter
🔈 چندرسانهای:
Castbox | Virasty | YouTube
🔗 شبکههای داخلی:
Bale | Eitaa | Rubika
🌐 وبسایت:
finsoph.ir
نگاهی به #تورم ماه خرداد ۱۴۰۵
✔️ تورم خرداد به ۸۸.۶ درصد رسید. تورم ماهانه ۵.۹ درصد. از قسمت کامنتها برای فحش دادن به دولت استفاده کنید.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📊 شبکههای اجتماعی
Instagram | Telegram | Twitter
🔈 چندرسانهای:
Castbox | Virasty | YouTube
🔗 شبکههای داخلی:
Bale | Eitaa | Rubika
🌐 وبسایت:
finsoph.ir
❗️ در باب واردات گندم از آمریکا
✔️من به شخصه مشکلی با این قضیه ندارم. پولی که قراره هزینه واردات بشه، عدد زیادی نیست. حتی ایران میتونه این کالا رو خریداری کنه و بفرسته کشورهای دیگه و از اون کشور چیزهای دیگه وارد کنه. اما دو نکته هست. چرا ادوات کشاورزی وارد نمیکنن؟ مگه قرار نیست هزینه واردات بشه؟ همین الان گلخانههای کشور درگیر ادوات کشاورزی هستن. نکته بعدی اینکه اکثر محصولات کشاورزی آمریکا تراریختهان و مشکلات زیادی دارن. دلال های این مملکت هم نشون دادن که هم از مصونیت قضایی برخوردارن (چون پسر فلان قرمساق هستن) هم اینکه به سادگی قرمساقن. بنابراین نمیشه موافقش بود.
✔️ اینی هم که میان میگن ما نفت در برابر غذا رو پیش گرفتیم هم احمقانه است. بله قبلا گفتم که اگر دستمون بره زیر بلیت دلار، ممکنه دوباره حجم زیادی از دلارهای ما بلوکه بشه و مجبور بشیم چند سال بعد. بعد از یک تورم ۹۰ درصدی و دوتا جنگ باز همون پول خودمون رو با غذا عوض کنیم. اما این جنگ هیچ تاثیری منفیای رو روابط ایران و چین نداشت (حتی شاید بشه گفت دو کشور رو نزدیکتر کرد)
✔️ در مجموع بهتره اگر هم میخوان از آمریکا چیزی وارد کنن، ادوات کشاورزی باشه. نه محصولات کشاورزی. الان یه عده میان میگن نظر رهبر این بوده. رهبر حتی اجازه واردات واکسن از آمریکا رو نداد حالا اجازه غذا رو بده. قطعا رهبر مخالف واردات غذا از آمریکاست. خوبه که غذا وارد بشه اما نه از آمریکا.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📊 شبکههای اجتماعی
Instagram | Telegram | Twitter
🔈 چندرسانهای:
Castbox | Virasty | YouTube
🔗 شبکههای داخلی:
Bale | Eitaa | Rubika
🌐 وبسایت:
finsoph.ir
5.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
400.5K حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
❗️ آیا اقدام تیم ملی واجد ارزش بود؟
✔️رسانه وابسته به تیم ملی، در اولین واکنش به حذف تیم ملی ایران عنوان کرد که ما این تیم را فراموش نمیکنیم، چرا که بدون بهانهگیری و بدون ناامیدی تا آخرین لحظه جنگید. اما آیا این اقدام واجد ارزش است؟ آیا صرفا تلاش کردن به خودی خود دارای ارزش است؟ حتی اگر بدانیم به نتیجه نمیرسیم؟
✔️ این ایده که سختی کشیدن فارغ از نتیجه واجد ارزش است، مشخصا یک دیدگاه عرفانی برگرفته از بودیسم و هندوییسم است که احتمالا بعد از حمله مغول وارد فرهنگ ما شده است.
✔️ اما همین فرهنگ نسبتا تازه جوری در ما نفوذ کرده که همه تصور میکنیم سختی کشیدن میتواند منجر به پالایش روح شود یا حتی بدتر از آن اگر کاری ساده انجام شود تصور میکنیم آن کار اشتباه انجام شده است.
✔️ دقیقا به همین خاطر است که ما به جای آنکه به حذف دلایل نابرابری و بیعدالتی بپردازیم، صرفا سعی میکنیم تلاش خود را افزایش دهیم. تصور میکنیم اگر مانند خر کار کنیم، موفق خواهیم شد حتی اگر موفق هم نشویم کاپ اخلاق را میگیریم.
✔️ در حالی که به نظر من اگر دیدید کاری سخت انجام میشود، یعنی دارید آن کار را اشتباه انجام میدهید. در ساختار سیاسی هم همینگونه است. مردم ما صبح تا شب تلاش میکنند و کار میکنند بدون اینکه به منشا نابرابری فکر کنند. یا قیامها و شورشها هم همینطور است. مردم تنها به دنبال آن هستند که هزینه بدهند و البته هزینه دیگران را نیز افزایش دهند بدون اینکه به دلایل ریشهای وضعیت موجود بپردازند.
✔️ این متن رسانه نیز از همین سنخ صحبتهاست. تیم ملی و مجموعه فدراسیون به جای آنکه شرایط را تا حد امکان ساده کنند و حداقل از طریق رسانهها کاری کنند که هزینه سنگاندازی برای آمریکاییها افزایش پیدا کند، اکنون به دنبال آن میرود که بگوید درست است که شکست خوردیم اما پیروز بودیم.
✔️ نخیر در شکست خوردن هیچ اعتباری نیست. البته که این حرف اشارهای به بازیکنها ندارد. بازیکنها تلاش خود را کردند. اما حرفی که فدراسیون میزند مانند آن فرماندهای است که زمان جنگ میگفت درست است که شکست خوردیم و خیلیها کشته شدند اما بچهها دلاورانه جنگیدند. آن بچهها میتوانستند فردا نیز دلاورانه بجنگند و زنده بمانند.
✔️ این نوع نگاه منجر به سرخوردگی میشود. اینکه طرف هرروز تلاش میکند، صبح تا شب کار میکند اما میبیند حتی یک قدم جلو نرفته است. مبارزان سیاسی که تلاش میکنند جوانی خود را صرف میکنند اما میبینند که هیچ چیز درست نمیشود. ورزشکارانی که از جان و دل مایه میگذارند اما میبینند که به نتیجه نمیرسند و سربازان و دلاورانه که جان خود را کف دستشان میگذارند اما میبینند که مشکلی حل نمیشود.
✔️ همه به خاطر این است که ریشههای مشکل را حل نکردیم و صرفا تلاش کردیم. نیروهای خود را در مسیر درست صرف نکردیم. چه بسا که اگر نصف تلاشی که بچهها در زمین بازی کردند، خارج از زمین میکردیم و میتوانستیم شرایط بهتری برای تیم ملی درست کنیم، الان وضعیت بهتری داشتیم. اگر نیمی از توان خود در شورشهای ۱۰ سال گذشته را روی پرداختن به منشا نابرابریها میگذاشتیم امروز نتیجه بهتری میگرفتیم و اگر نصف دلاوریهایی را که طی یک سال گذشته در کشور داشتیم، جای دیگر صرف میکردیم امروز شرایط متفاوت بود. بنابراین نباید بهترین کار قبل از اینکه تلاش کنیم این است که مطمئن شویم داریم در مسیر درست تلاش میکنیم.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📊 شبکههای اجتماعی
Instagram | Telegram | Twitter
🔈 چندرسانهای:
Castbox | Virasty | YouTube
🔗 شبکههای داخلی:
Bale | Eitaa | Rubika
🌐 وبسایت:
finsoph.ir