⭐ ۶/۶
این فرمول دقیقاً مشابه راهحل دودولتی مدرن نبود، اما اصل مرکزی آن واضح بود: دو دولت جداگانهٔ یهودی و عربی.
رهبری یهودی این پیشنهاد تقسیم را پذیرفت. رهبران عرب فلسطینی و کشورهای عربی همسایه آن را ناعادلانه دانستند و رد کردند؛ پس درگیری میان نیروهای عرب و یهودی آغاز شد.
اسرائیل در ۱۴ مه ۱۹۴۸ استقلال خود را اعلام کرد. نیروهای کشورهای عربی همسایه، از جمله ارتشهای مصر، اردن، سوریه، لبنان و عراق، به جنگ پیوستند اما نتوانستند دولت یهودی نوپا را نابود کنند.
اسرائیل زنده ماند و پس از جنگ، سرزمینی بیش از آنچه قطعنامهٔ اولیهٔ ملل به او اختصاص داده بود، در اختیار گرفت. در عین حال فلسطینیان با آوارگی گسترده، از دست رفتن اموال و بیوطنگی مواجه شدند؛ تراژدیای که پیامدهای آن هنوز حل نشده است.
این تاریخ نشان نمیدهد که قدرت نظامی میتواند منازعهٔ اسرائیل‑فلسطین را حل کند. بیش از هفت دهه درگیری خلاف این را نشان میدهد، اما در عین حال درسی دیگر دارد که نباید نادیده گرفته شود: سعی در نابود کردن اسرائیل، اسرائیل را نابود نکرد.
۷ اکتبر یادآوری خونینی دیگر به ما داد. تروریستهای حماس بدترین کشتار تاریخ اسرائیل را به بار آوردند؛ حزبالله روز بعد به جنگ پیوست، حوثیها از یمن وارد شدند، جناحهای تحت حمایت ایران از عراق و سوریه فعال شدند و سرانجام ایران بهطور مستقیم به اسرائیل حمله کرد.
پیامدهای منطقهای آن عظیم بود، اما اسرائیل ناپدید نشد. هر کس که هنوز تصور میکند تهاجم تروریستی دیگر، حمله موشکی دیگر یا ائتلاف منطقهای دیگر میتواند اسرائیل را از بین ببرد، باید هم سال ۱۹۴۸ و هم سه سال پس از ۷ اکتبر را بررسی کند.
اسرائیل یک اردوگاه نظامی موقت نیست که در انتظار فروپاشی باشد؛ این کشور میلیونها نفر است که دولت قدرتمند، نیروی نظامی و روابط بینالمللی عمیقی دارد.
میلیونها یهودی در سراسر جهان به بقای اسرائیل وابستهاند، در حالی که میلیونها مسیحی و بسیاری دیگر حق وجود اسرائیل را میپذیرند، حتی اگر با برخی دولتها یا سیاستهای خاص اسرائیلی مخالف باشند. حمایت از وجود اسرائیل به معنای حمایت از هر تصمیم اسرائیلی نیست؛ نقد یک دولت اسرائیلی و رد نابودی اسرائیل میتوانند بهطور کامل همراستا باشند.
بنابراین نابود کردن اسرائیل هرگز نباید با برقراری صلح اشتباه گرفته شود. خاورمیانه پیش از این هزینهٔ بسیار سنگینی برای این توهم پرداخت کرده است.
در سومین سالگرد این رویداد، ۷ اکتبر ابتدا باید به یاد مردم کشتهشده در حملهٔ تروریستی، گروگانهای ربودهشده و خانوادههایی باشد که زندگیشان برای همیشه دگرگون شد. این فقدان نباید صرفاً بهعنوان یک آمار دیگر در تاریخ نظامی منطقه تبدیل شود.
یادآوری باید هشداری نیز به همراه داشته باشد. جنگها میتوانند در عرض چند ساعت آغاز شوند، اما پیامدهایشان سالها ادامه دارد، مرزها را میپیماید و سرانجام به رهبرانی میرسد که فکر میکردند میتوانند آنها را کنترل کنند.
اسرائیل پیش از این با تلاشهای نابودسازی مواجه شده و پابرجا مانده است. کسانی که به فکر تلاشی مشابه هستند باید نه تنها به آغاز حملهٔ تروریستی ۷ اکتبر، بلکه به نقطهای که جنگ پس از سه سال به آن رسیده بود، توجه کنند.
۶ اکتبر ۲۰۲۶
توکیو، ژاپن
🔵 #ایران #لبنان
🧠 نیابتیهای ایران بر مذاکرات با ایالات متحده سایه افکندهاند؛ سفرهای لبنانی و سعودی به واشنگتن و خروج ایالات متحده از عراق، خواستههای حلنشده مرتبط با متحدان مسلح تهران را برجسته میکند.
🏛 منبع: Alhurra
✍️ نویسنده: Alex Willemyns
📄 عنوان اصلی: Iran’s Proxies Loom Over Talks With U.S. Lebanese and Saudi visits to Washington and the U.S. withdrawal from Iraq highlight unresolved demands involving Tehran’s armed allies.
🔎 Hezbollah, Houthis, Strait of Hormuz, US‑Iran diplomacy, Israel‑Lebanon
#تحلیل_راهبردی #عربستان #خاورمیانه #روابط_بین_الملل #ژئوپلیتیک #Alhurra
✅ با ژئوپلیس دنیا در دستان شماست
🌍 @Geopolis_ir
🔵 ۲/۳
📌 چکیده:
نخستوزیر لبنان و وزیر امور خارجه عربستان سعودی به واشنگتن آمدند تا درباره جدول زمانی خروج اسرائیل و خلع سلاح حزبالله و تهدیدهای حوثیها گفتگو کنند؛ در همین زمان آخرین نیروهای آمریکایی از عراق خارج شدند و مهلت خلع سلاح شبهنظامیهای همسو با ایران به سال آینده موکول شد. مذاکرات ایالات متحده‑ایران نه تنها به بازگشایی تنگه هرمز و برنامه هستهای ایران میپردازد، بلکه سؤال درباره محدود کردن نیروهای نیابتی تهران، شامل حوثیها و شبهنظامیهای عراقی، باقی مانده است. آمریکا سعی دارد توافق اسرائیل‑لبنان را بهصورت مستقل پیش ببرد، در حالی که ایران میخواهد لبنان در آتشبس گنجانده شود و عربستان خواستار حفاظت در برابر حملات حوثیهاست. غیرسلاحسازی در عراق به تعویق افتاده و مسئولیت مقابله با تهدیدهای باقیمانده به دولت عراق واگذار شده است.
نخستوزیر لبنان روز دوشنبه به واشنگتن آمد تا جدول زمانی خروج اسرائیل و کمک به خلع سلاح حزبالله را جویا شود. همان روز وزیر امور خارجه عربستان سعودی نیز رسید، در حالی که مسیرهای مهم حملونقل دریایی تحت تهدید متحد دیگر ایران، حوثیها، قرار داشتند.
تا روز چهارشنبه آخرین نیروهای ایالات متحده از عراق خارج شدند و مأموریت دوازدهساله علیه دولت اسلامی به پایان رسید. در همین زمان مهلت خلع سلاح شبهنظامیهای همسو با ایران که قرار بود همزمان با خروج نیروها باشد، به سال آینده موکول شد.
رویدادهای این هفته نشان دادند که در دیپلماسی تجدید شدهٔ ایالات متحده‑ایران، چه مواردی میتواند مطرح شود؛ نه تنها بازگشایی تنگه هرمز و بررسی برنامه هستهای ایران، بلکه مسائلی دیگر. برای شرکای ایالات متحده، نگرانی باقیمانده این است که آیا توافق آتشبس میتواند رهایی از حملات متحدان تهران را نیز به همراه داشته باشد.
هنگامی که MBN پرسید آیا واشنگتن برای دریافت تعهدات ایران به محدود کردن نیروهای نیابتیاش در چارچوب آتشبس میکوشد، سخنگوی وزارت امور خارجه سؤال را به کاخ سفید ارجاع داد؛ کاخ سفید پاسخی نداد.
حتی اینکه چه درگیریهایی باید تحت پوشش توافق قرار گیرند، هنوز مشخص نیست. ایران درگیری عربستان‑حوثیها را جداگانه میداند و در عین حال خواستار گنجاندن لبنان در آتشبس است. واشنگتن نیز بهجای آن سعی کرده توافق اسرائیل‑لبنان را بهصورت مستقل مذاکره کند، هرچند بر این باور است که حمایت مستمر ایران از حزبالله همچنان مسألهای زنده در مذاکرات با تهران است.
پاکستان، که امسال به میانجیگری مذاکرات ایالات متحده‑ایران پرداخته است، هشدار داد که نباید فرض کرد متحدان تهران دستورات آن را اجرا خواهند کرد.
«برخی از این نیروهای نیابتی، خودسر میشوند»، وزیر دفاع پاکستان، خواجه محمد آصف روز سهشنبه گفت و دلالت کرد که حوثیها و برخی از شبهنظامیهای عراقی با استقلال قابلتوجهی از ایران عمل میکنند.
توافقنامهٔ ناتمام لبنان
جنگ ایالات متحده‑ایران در ۲ مارس به لبنان سرایت کرد، دو روز پس از حملات ایالات متحده‑اسرائیل به تهران. حزبالله به اسرائیل حمله کرد و مرگ رهبر عالیرتبه ایران، علی خامنهای، را بهانه آورد. اسرائیل با حملات هوایی واکنش نشان داد و سپس حملهٔ زمینی انجام داد که منجر به اشغال جنوب لبنان توسط آن شد.
درگیری اسرائیل‑لبنان بخشی از یادداشت آتشبس ایالات متحده‑ایران بود که در ۱۷ ژوئن صادر شد، اما هر یک از طرفهای درگیر تقریباً بلافاصله معنای توافق را زیر سؤال بردند. تهران اعلام کرد که خروج اسرائیل پیششرط است؛ اسرائیل این شرط را رد کرد و مقامات ایالات متحده گفتند که توافق این الزام را شامل نمیشود.
یک هفته پس از آن، وزیر امور خارجه ایالات متحده، مارکو روبی، چارچوبی جداگانه ترتیب داد که خروج تدریجی اسرائیل را در حالی که نیروهای لبنانی «مناطق آزمایشی» را بهدست میگیرند، پیشبینی میکرد؛ خروجهای بعدی به موفقیت برنامه وابسته بود. خلع سلاح حزبالله هدف اصلی ایالات متحده بود.
با این حال، اجرای آن محدود مانده است. به گزارش دفتر نخستوزیر، در جلسهٔ دوشنبه با روبی، نواف سَلّم جدول زمانی برای خروجهای بیشتر و سازوکاری برای تأیید رعایت آن طلب کرد.
منابع دولت لبنانی بهطور جداگانه به MBN گفتند که در طول سفر سَلّم به واشنگتن، به بیروت توصیه شد تا در خلع سلاح حزبالله گامهای ملموستری بردارد، حضور ارتش در جنوب را گسترش دهد و شبکههای مالی این گروه را در چارچوب توافق امنیتی با اسرائیل از بین ببرد.
🔵 ۳/۳
در گزارش عمومی خود از جلسه با سَلّم، روبی گفت که «تنها راه برای صلح پایدار» با اسرائیل، توافق میاندستگذاری شده توسط ایالات متحده است.
«ایالات متحده در کنار لبنان مستقل ایستاده است، لبنانی که از حزبالله و نفوذ ایران رها شده است»، روبی افزود.
عربستان سعودی به دنبال حفاظت
هدف فوری عربستان سعودی، محافظت در برابر حملات حوثیهاست؛ جایگاه این گروه در توافق گستردهتر ایالات متحده‑ایران هنوز بهوضوح مشخص نشده است.
در جلسهٔ دوشنبهاش با روبی، وزیر امور خارجهٔ عربستان، شاهزادهٔ فیصل بن فرحان، بر ضرورت «جریان بیوقفهٔ تجارت جهانی و زنجیرههای تأمین» از طریق تنگهٔ هرمز و تنگهٔ بابالمندب به سمت غرب تأکید کرد، طبق گزارش جلسه.
خط لولهٔ شرق‑غرب عربستان نفت خود را به دریای سرخ میبرد؛ این مسیر هرمز را دور میزند و از تهدید ایران به کشتیها در آنجا میگریزد. اما حملات به این خط لوله آسیبپذیری این مسیر جایگزین را نشان داد، در حالی که بارگیری تانکرها در یَنبو این هفته از سر گرفته شد.
با هشت ماه گذشتن از آغاز جنگ ایالات متحده‑ایران، ریاض بهصراحت درخواست حملات آمریکایی به حوثیها را داشته است؛ این گروه تهدید کرده بود که تانکرهای وابسته به عربستان را هدف بگیرد، اما درخواست رد شد. مقامات ایرانی به نوبهٔ خود پیشنهاد دادند که در «میانجیگری» توافق عربستان‑حوثیها کمک کنند.
اما اصرار تهران بر اینکه درگیری عربستان‑حوثیها جدا از منازعهٔ خود با ایالات متحده است، مشخص نمیکند که چه محدودیتی را میخواهد — یا میتواند — در چارچوب توافق آتشبس گستردهتر با واشنگتن به دست آورد.
غیرسلاحسازی به تعویق افتادهٔ عراق
حملات به عربستان نیز نشان میدهد که نقش ایران در عراق برای نظم امنیتی گستردهٔ منطقه چرا مهم است. بغداد ماه گذشته اذعان کرد که حملات به خط لولهٔ شرق‑غرب از خاک عراق آغاز شدهاند، هرچند یک گروه چتری از شبهنظامیهای تحت حمایت ایران در آنجا مسئولیت را انکار کرد.
بغداد قصد داشت که غیرسلاحسازی این شبهنظامیها همزمان با خروج نیروهای ایالات متحده در ۳۰ سپتامبر باشد. نیروها طبق برنامه رفتند، اما نخستوزیر علی الزیدی مهلت تسلیم سلاحها را تا ژوئن ۲۰۲۷ تمدید کرد، پس از آنکه نتوانست توافقی با شبهنظامیهای قدرتمند شیعه به دست آورد.
همزمان با خروج آخرین نیروهای ایالات متحده در روز چهارشنبه، سخنگوی پنتاگون شون پارنل اعلام کرد که مسئولیت مقابله با تهدیدهای باقیماندهٔ عراق، از جمله شبهنظامیهای همسو با ایران، «اکنون بر عهدهٔ دولت عراق است».
رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، به توانایی الزیدی در مدیریت اوضاع اطمینان داد. «نخستوزیر الزیدی فوقالعاده است و امیدوارم بتواند امور را بهخوبی اداره کند»، ترامپ در توییتنامهٔ Truth Social نوشت.
بغداد اکنون باید از حملات فرامرزی جلوگیری کند، در حالی که گروههای تحت حمایت ایران که متعهد به غیرسلاحسازی شدهاند، هنوز سلاحهای خود را نگه داشتهاند. سؤال کلی این است که آیا تهران حاضر خواهد شد تا متحدان خود را محدود کند — و آیا واشنگتن میخواهد این شرط را در توافق آتشبس بگذارد.
🟢 #ایران #آمریکا
🧠 در ایران، زنان و کودکان بهطور فزایندهای ایستگاههای بازرسی را نظارت میکنند؛ ایران آموزش نظامی و بسیج را به غیرنظامیان گسترش میدهد تا برای جنگی گستردهتر با ایالات متحده آماده شود.
🏛 منبع: Alhurra
✍️ نویسنده: Randa Jebai
📄 عنوان اصلی: In Iran, Women, Children Increasingly Monitor Checkpoints Iran expands military training and mobilization to civilians in preparation for a broader war with the U.S.
🔎 IRGC, Basij, Kalashnikov, National Council of Resistance of Iran, United States
#تحلیل_راهبردی #اسرائیل #خاورمیانه #جنگ #ژئوپلیتیک #Alhurra
✅ با ژئوپلیس دنیا در دستان شماست
🌍 @Geopolis_ir
🟢 ۲/۳
📌 چکیده:
ایران دیگر آمادگیهای نظامی و امنیتی خود را به نیروهای عادی محدود نکرده و سپاه پاسداران و بسیج برنامههای آموزش سلاح را به شهروندان، بهویژه زنان، جوانان و حتی کودکان گسترش دادهاند؛ فیلمها و عکسهای بهدستآمده نشان میدهد که زنان با تفنگ کلاشینکوف تمرین میکنند و کودکان در ایستهای بازرسی، گشتها و فعالیتهای لجستیکی حضور دارند. در مارس کارزار «مدافعان میهن برای ایران» برای افراد ۱۲ ساله و بالاتر آغاز شد و عفو بینالملل گزارش داد که کودکان زیر ۱۵ سال در این فعالیتها شرکت میکنند، که میتواند نقض قوانین بینالمللی باشد. این گسترش حضور نظامی در زندگی روزمره، بخشی از تبلیغات آمادگی مردمی برای مواجهه با تهدیدات ایالات متحده و اسرائیل است، هرچند صحت کامل ویدیوها توسط MBN تأیید نشده است.
ایران دیگر آمادگیهای نظامی و امنیتی خود را به نیروهای عادی کشور محدود نکرده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) و بسیج در حال گسترش برنامههای آموزش و بسیج به سمت شهروندان، از جمله زنان و جوانان، هستند؛ چرا که نگرانیها درباره احتمال درگیری گستردهتر با ایالات متحده در حال افزایش است.
این گسترش در تمرینات آموزش سلاح و استقرار داوطلبان در ایستهای بازرسی امنیتی مشهود است و نشان میدهد که حضور نهادهای نظامی و امنیتی ایران در زندگی روزمره مردم عادی در حال افزایش است.
MBN عکسها و فیلمهایی از شورای ملی مقاومت ایران (National Council of Resistance of Iran)، یک گروه مخالف ایرانی، به دست آورد که زنان را در حال آموزش با سلاح و کودکانی را که در ایستهای بازرسی در کنار اعضای IRGC و بسیج ایستادهاند، نشان میدهد؛ این دو سازمان توسط ایالات متحده به عنوان سازمانهای تروریستی شناخته شدهاند.
در یکی از فیلمها، زنی در حال تمرین استفاده از تفنگ کلاشینکوف، شامل جداسازی و دوبارهجمعآوری آن، دیده میشود. در صحنههای دیگر، کودکانی در کنار پرسنل وابسته به IRGC و بسیج در ایستهای بازرسی حضور دارند.
این مطالب نشان نمیدهد که آیا شرکتکنندگان برای نبرد آماده میشوند یا نه، اما نشان میدهد که شهروندان در دامنه وسیعتری از آموزشهای نظامی و فعالیتهای امنیتی، در میانه تنشهای مرتبط با اسرائیل و ایالات متحده، مشارکت میکنند.
MBN نتوانست بهطور مستقل صحت و سقم این ویدیوها و عکسها را تأیید کند.
مدافعان جدید ایران
مقامات ایران سالها به IRGC و بسیج برای امنیت داخلی و بسیج تکیه کردهاند. صحنهها نشان میدهند که این نقش به بخشهای گستردهتری از جامعه در حال گسترش است.
در ماه مارس، مقامات ایرانی کارزار داوطلبانهای به نام «مدافعان میهن برای ایران» (Defenders of the Homeland for Iran) اعلام کردند و ثبتنام را برای افراد ۱۲ ساله و بالاتر باز کردند؛ این بر پایه بیانیههای رسمی و موادی است که MBN بررسی کرده است.
عفو بینالملل اعلام کرد که ۱۶ عکس و ویدیو منتشر شده از ۲۱ مارس را تأیید کرده است که کودکان را نشان میدهد که تفنگهای کلاشینکوف حمل میکنند یا در کنار پرسنل IRGC در ایستهای بازرسی، در گشتها و در تجمعات نظامی در تهران، مشهد و کرمانشاه ایستادهاند.
به گفته این سازمان، برخی کودکان در گشتها، وظایف ایستهای بازرسی و فعالیتهای لجستیکی شرکت کردهاند. عفو بینالملل هشدار داد که درگیر کردن کودکان زیر ۱۵ سال در فعالیتهای نظامی میتواند نقض قوانین بینالمللی باشد.
با این حال، ماهیت مشارکت کودکان همیشه واضح نیست. حسین رئیسی، وکیل حقوق بشر ایرانی مقیم کانادا که در دادگاههای ایران از کودکان دفاع کرده، به MBN گفت که این فعالیتها به نظام رسمی جذب خردسالان نمیرسد، اما کودکان همچنان بهطور نزدیک با فعالیتهای مرتبط با نهادهای نظامی در ارتباط هستند.
رئیسی گفت بسیج حضور سازمانیافتهای در مدارس دارد که در آن دانشآموزان و خردسالان در آموزشها و فعالیتهایی که به عنوان «آمادگی دفاعی» معرفی میشود، شرکت میکنند. او افزود این فعالیتها بخشی برای تشویق برخی دانشآموزان به پیوستن به بسیج یا IRGC در آینده است و همزمان حضور این نهادها در جامعه را تقویت میکند.
مشارکت زنان به شکل دیگری ظاهر میشود. در ویدیوهایی که MBN به دست آورد، زنان و دختران در حال آموزش استفاده از اسلحه دیده میشوند؛ از نحوه نگهداشتن سلاح تا جداسازی و دوبارهجمعآوری آن.
🟢 ۳/۳
مقامات این آموزشها را بهعنوان بخشی از آمادگی مردمی برای دفاع از کشور معرفی میکنند؛ اما رئیسی میگوید این امر بعدی تبلیغاتی دارد و هدف آن نشان دادن این است که جامعه ایرانی در تمام ردههای سنی برای مواجهه آماده است.
او میگوید: «زنان، کودکان، سالمندان و دیگران همه آمادهٔ جنگ هستند.»
این صحنهها لزوماً به این معنا نیستند که زنان شرکتکننده تبدیل به جنگجویان میشوند؛ اما نشان میدهند که آموزشهای نظامی و بسیج به گروههای گستردهتری از غیرنظامیان گسترش یافته است.
مشارکت کودکان در این زمینه جدیتر میشود وقتی در برابر حوادث میدانی ارزیابی شود. در آوریل، پسری ۱۱‑ساله هنگام همراهی پدرش، عضو بسیج، در یک گرهنقلیهٔ تهران کشته شد.
بر اساس گزارش عفو بینالملل، مقامات مرگ کودک، علیرضا جعفری، را «در حین خدمت» تأیید کردند؛ این اتفاق پس از آن رخ داد که یک موقعیت امنیتی توسط پهپاد هدف قرار گرفت.
رئیسی میگوید آوردن کودکان به گرهنقلیهها نشانگر گستردگی نقش شبکههای بسیج در داخل خانوادهها و جوامع است. او افزود برخی خانوادهها کودکان خود را به این گونه فعالیتها میکشند تا وفاداری خود را نشان دهند یا به دلیل وابستگی به نهادها. اما هشدار داد که حضور کودکان در مکانهای امنیتی میتواند آنها را مستقیماً در معرض حملاتی که به این مکانها هدف میگیرد، بگذارد.
متن از منبع عربی اقتباس و ترجمه شده است.
🔴 #ایران #آمریکا
🧠 درکهای متضاد حلوفصل مناقشهٔ ایالات متحده‑ایران را مهآلود میکند
🏛 منبع: The Soufan Center
✍️ نویسنده: Nikkie Lyubarsky
📄 عنوان اصلی: Dueling Perceptions Cloud Resolution of the U.S.-Iran Conflict
🔎 Strait of Hormuz, UN General Assembly, Donald Trump, Abbas Araghchi, Jared Kushner
#تحلیل_راهبردی #جهانی #جنگ #روابط_بین_الملل #Soufan_Center
✅ با ژئوپلیس دنیا در دستان شماست
🌍 @Geopolis_ir
🔴 ۲/۴
📌 چکیده:
هفتهٔ دیپلماتیک در حاشیهٔ مجمع عمومی سازمان ملل نتوانست مسیر مناقشهٔ ایالات‑متحده‑ایران را تغییر دهد؛ ترامپ پیشنهاد ایرانی برای بازگشایی هفت روزهٔ تنگه هرمز مشروط بر رفع محاصرهٔ ناوگان آمریکایی، آزادسازی داراییها و تخفیفهای تحریمی را رد کرد. پس از مذاکرات میان عباس عراقچی و تیم آمریکایی، عراقچی بدون نتیجهای نیویورک را ترک کرد اما هر دو طرف اعلام کردند مذاکرات بیشتری در هفتههای آینده برگزار خواهد شد. در عین حال، ایران تهدید میکند در صورت عدم رفع محاصره، با حملات موشکی و پهپادی به کشتیها و زیرساختهای انرژی خلیج فارس واکنش نشان دهد، در حالی که آمریکا ادعا میکند کنترل تنگه را در دست دارد و جریان صادرات انرژی به حدود ۸۰‑۹۵٪ از سطوح پیش از جنگ بازگشته است. ایران هنوز مایل به ارائه امتیاز هستهای جدید نیست مگر آنکه فشارهای اقتصادی آمریکا کاهش یابد و مذاکرات رسمی از سر گرفته شود.
INTELBRIEF
October 1, 2026
درکهای متضاد راهحل مناقشهٔ ایالات‑متحده‑ایران را مهآلود میکند.
یک هفتهٔ دیپلماسی سطح بالا در حاشیهٔ مجمع عمومی سازمان ملل (UNGA)، از جمله اولین نشست ایالات‑متحده‑ایران از ژوئن، نتوانست دینامیکهای استراتژیک این مناقشه را تغییر دهد. رئیسجمهور ایالات‑متحده، ترامپ، پیشنهادی ایرانی برای بازگشایی کامل تنگه هرمز در هفت روز، مشروط بر رفع محاصرهٔ ناوگان دریایی آمریکا، آزادسازی داراییهای ایرانی و سایر تخفیفهای تحریمی، رد کرد. این پیشنهاد در نیویورک میان وزیر امور خارجهٔ ایران، عباس عراقچی، و مذاکرهکنندگان آمریکایی استیو ویتکوف (Steve Witkoff) و جارد کوشنر (Jared Kushner) مورد بحث قرار گرفت.
عراقچی پس از جلسات UNGA در آمریکا باقی ماند تا انتظار یک پیشنهاد متقابل رسمی از ایالات‑متحده را داشته باشد، اما روز سهشنبه بدون هیچ نتیجهای کشور را ترک کرد. با این حال، مقامات آمریکایی و ایرانی اعلام کردند مذاکرات بیشتری در هفتههای آتی برگزار خواهد شد؛ هدفشان رسیدن به راهحل دیپلماتیک یا حداقل جلوگیری از بازگشت به جنگ است.
در برنامهٔ NBC «Meet the Press» که روز یکشنبه پخش شد، عراقچی گفت: «ما کاملاً آمادهایم تا زمانی که جنگ دوباره آغاز شود… حتی اگر به جنگ آخرالزمانی تبدیل شود»، و افزود: «در همان زمان، برای دیپلماسی آمادهایم».
عراقچی برای مذاکرات احتمالی با مقامات آمریکایی به نیویورک آمده بود، اما همچنین برای کمک به رئیسجمهور حکومت ایران، مسعود پزشکیان (Masoud Pezeshkian)، در ارائهٔ سخنرانی پرشور پیش از UNGA و ملاقات با رسانههای بزرگ آمریکایی حضور داشت. در سخنرانی و مصاحبههای خود، پزشکیان سعی کرد نارضایتی داخلی ایالات‑متحده نسبت به این مناقشه را تشدید کند و ایران و مردمش را به عنوان قربانیان تجاوز بیدلیل نشان دهد. او و عراقچی بیان کردند عدم اعتماد عمیق ایرانیان به ترامپ و تیم او، رژیم را مجبور کرده تا اصرار داشته باشد اجرای تعهدات آمریکا پیش از هر توقف توافقشدهای در حملات ایران به کشتیها در تنگه هرمز انجام شود.
دو رهبر ارشد تأکید کردند که — در ژوئن ۲۰۲۵ و فوریه ۲۰۲۶ — مذاکرات هستهای سازندهٔ ایالات‑متحده‑ایران توسط حملات نظامی آمریکا به ایران مختل شد. مقامات ایرانی همچنین خاطرنشان کردند که ترامپ، در دورهٔ نخستین ریاستجمهوریاش، توافق چندجانبهٔ هستهای ایران سال ۲۰۱۵ را که آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) بر پایهٔ آن تشخیص داده بود تهران در حال تبعیت است، خاتمه داد.
🔴 ۳/۴
خود را از منتقدان سختگیر که میگویند ایران نباید با تیم ترامپ تعامل داشته باشد، جدا میکنند؛ پزشکشیان، عراقچی و دیگر رهبران دولت استدلال میکنند که ایران بهطور عمده در این درگیری پیروز شده و میتواند از موقعیت قدرت برای مذاکره استفاده کند. رهبران دولت میگویند ایران میتواند از «برتری در تشدید تنش» — توانایی اعمال نظامی با اثر استراتژیک بیشتر نسبت به آمریکا — برای دستیابی به اهداف اصلیاش در میز مذاکره بهرهبرداری کند. مذاکرهکنندگان ایرانی تهدیدهای رهبری سپاه پاسداران را بازتاب میدهند: اگر آمریکا بهزودی از رفع محاصره دریایی بنادر ایران خودداری کند، ایران اقتصاد جهانی و بازارهای انرژی جهان را با حملات موشکی و پهپادی به کشتیرانی و زیرساختهای انرژی کشورهای عرب خلیج ویران خواهد کرد. رهبران رژیم در تمام طیف سیاسی میگویند استراتژی ایران ذخایر نفتی جهان و سلاحهای آمریکا را خالی کرده، نرخ بهره و انتظارات تورمی آمریکا را افزایش داده و امیدهای همپیمانان جمهوریخواه ترامپ برای پیروزی در انتخابات میانی پیشرو را تضعیف کرده است. تهران تأکید میکند واشنگتن باید نخست قدم را برای پذیرش خواستهای ایران بردارد و اگر ایران نتواند از تنگه هرمز استفاده کند، اجازه نخواهد داد هیچ کشوری از این آبراه استفاده کند. روز چهارشنبه ناظران حملونقل گزارش دادند سپاه پاسداران ممکن است به سه تانکری که در حال عبور از تنگه بودند، شلیک کرده باشد؛ نشانهای است که ایران مایل و توانمند به تشدید تنش است.
منطق استراتژیک تهدیدهای ایران واضح است: رهبران آن میخواهند از تثبیت این تصور توسط واشنگتن جلوگیری کنند که جریان آزاد تجارت از طریق تنگه هرمز بدون توافق با تهران میتواند تضمین شود. با این مفهوم که ایران در نهایت محاصره آمریکا را شکست خواهد داد، رسانههای وابسته به دولت ایران در روزهای اخیر ادعا کردند کشتیهای جنگی آمریکا اوایل این ماه از مواضع قبلی محاصره عقبنشینی کردهاند. این کشتیها که پیشتر نزدیک به بندر چابهار در ورودی خلیج عمان مستقر بودند، اکنون به سمت عمیقتر در دریای عرب منتقل شدهاند تا از موشکهای ایرانی دوری کنند، رسانههای ایرانی میگویند. بیانیهای که روز دوشنبه توسط رهبر معظم ایران، مجتبی خامنهای — که از زمان انتصابش در مارس هنوز بهصورت عمومی ظاهر نشده و باعث شک و تردید درباره حیات او شده است — منتشر شد، به عقبنشینی ناوگان دریایی آمریکا اشاره کرد. در پیام خود گفت: نیروهای آمریکایی اکنون از پیشروی بیشتر خودداری میکنند «بهدلیل ضربات دردناکی که از سوی مبارزان شجاع و نگهبانان تنگه هرمز دریافت کردهاند… هرگاه این خطر را پذیرفتهاند، به خود آسیب رساندهاند… و بهزودی دریای عرب نیز از آنها خالی خواهد شد».
پوشش ابرهای نامشخص بر چشمانداز پیشرفت دیپلماتیک، رهبران آمریکا تصویری کاملاً مخالف القا میکنند؛ بارها میگویند برتری استراتژیک دست آمریکا است نه ایران. ترامپ، که توسط مقامات ارشدش تکرار میشود، میگوید آمریکا ایران را «شکست» داده، «تنگه هرمز را تحت کنترل» دارد و میتواند شرایط صلح را تعیین کند. تیم ترامپ ادعا میکند عملیات همراهی و حفاظت نیروی دریایی آمریکا بهطور عمده توانسته است کنترل تنگه هرمز را از سپاه پاسداران بگیرد. مقامات ترامپ به منابع نظامی و دیگر منابع آمریکایی استناد میکنند که میگویند جریان صادرات انرژی از خلیج فارس به بیش از ۸۰ ٪ از سطح پیش از جنگ، یعنی ۲۰ میلیون بشکه در روز نفت خام، بازگشته است؛ این رقم شامل مسیرهای صادراتی سعودی، اماراتی و سایر مسیرهای دور از تنگه است. روز چهارشنبه، JP Morgan و Goldman Sachs ارزیابی کردند که جریان انرژی از منطقه به بیش از ۹۵ ٪ از سطوح پیش از جنگ رسیده است. برخی منابع مشاهدهگری حملونقل دریایی این ارقام را زیر سؤال میبرند و میگویند درصد بازیابی بسیار کمتر است؛ حدود ۵۰ ٪. و بسیاری میپرسند نیروی دریایی آمریکا تا چه مدت میتواند مأموریت حفاظت از تنگه را ادامه دهد.
🔴 ۴/۴
با استناد به معیارهای دیگر، از جمله سقوط ارز ایران که این هفته به پایینترین سطح یعنی ۲٫۵ میلیون ریال برای هر دلار رسید، وزیر خزانهداری آمریکا اسکات بسنت (Scott Bessent) موفقیت «عملیات خروج اقتصادی» را اعلام کرد؛ این کمپین تحریمهای گسترده آمریکا هدف تمام مؤسسات مالی و خطوط هوایی ایرانی است. بسنت در X نوشت که دفترش «تیمهایی را در سراسر جهان فرستاده تا با کشورها ارتباط برقرار کنند و اقدام علیه رژیم ایران را طلب کنند… ترکیه و عمان اعلام کردند پروازهای ماهان ایر به سرزمینهایشان متوقف شده است. امارات تمام پروازهای خطوط هوایی ایرانی را قطع کرده و بانکهای تجاری بزرگ امارات و ترکیه نیز معاملات با ایران را متوقف کردهاند». بسنت و دیگر مقامات عالیرتبه افزودند که در دو ماه گذشته از زمان اعمال مجدد محاصره، ایران تنها نفت را در دریاهای خارج از خلیج به فروش رسانده و میگویند این حجم تا اواسط اکتبر، اگر محاصره آمریکا ادامه یابد، تمام خواهد شد.
به عنوان نشانهای از اطمینان — هرچند ممکن است این اطمینان اشتباه باشد — ترامپ و معاونانش شروع به تغییر تمرکز خواستههای خود از باز کردن تنگه به استخراج امتیازات هستهای از ایران کردهاند. مجبور کردن ایران به پذیرش محدودیتهای سخت در برنامه هستهای، دلیل اصلی آمریکا برای آغاز جنگ بود؛ اما این مسأله چند ماه به پسزمینه رفت، چرا که مقامات آمریکا عمدتاً بهبود جریان صادرات انرژی از تنگه را دنبال میکردند. تمرکز دوباره بر مذاکرات هستهای نشان میدهد تیم ترامپ بر این باور است که آمریکا بهطور عمده توانسته است چنگال ایران بر تنگه را بشکند.
با این حال، نشانههای کمی از تمایل ایران برای پیشروی به مذاکرات هستهای پیش از حل سؤالات دیگر دیده میشود. برخی گزارشهای هفته گذشته نشان دادند میانجیگرانی از جمله مقامات قطری و پاکستانی، پیشنهاد کردند تهران امتیازات مرتبط با هسته را پیشازوقت ارائه دهد تا تأیید ترامپ برای پایان فوری محاصره دریایی و رفع سایر تحریمها به دست آید. اما منابع ایرانی گفتند ایران مایل به ارائه هیچ امتیاز هستهای جدیدی نیست مگر آنکه خواستههای خود برای کاهش فشار اقتصادی آمریکا برآورده شود و مذاکرات رسمی و نظاممند آمریکا‑ایران از سر گرفته شود.
به عنوان صدای بلندترین حامی رژیم برای دیپلماسی و پایان جنگ، رئیسجمهور پزشکیان هفتهٔ گذشته به رسانههای آمریکایی گفت که ایران آماده است دربارهٔ محدودیتهای برنامهٔ هستهایاش گفتگو کند، اما تأکید کرد واشنگتن پیش از هر چیز باید نشان دهد که قصد سرنگونی دولت او را ندارد. هر دو طرف تمایل به حفظ گفتوگو را اعلام کرده و پیشبینی میکنند مذاکرات بیشتری برگزار شود. اما چون جلسهٔ دیگری بین آمریکا و ایران در نیویورک برنامهریزی نشده، عراقچی روز سهشنبه از آمریکا عازم دوحه در قطر شد تا با میانجی کلیدی، نخستوزیر محمد عبدالرحمان الثانی، مذاکرات تکمیلی انجام دهد. او سپس روز چهارشنبه در جلسهای از کابینهٔ ایران گزارش داد که تیم ترامپ رسماً به پیشنهاد هفتروزهٔ ایران پاسخ داده است. با این حال هیچ نشانهای مبنی بر نزدیک شدن به دستاوردی اساسی وجود ندارد.
🟠 #ایران #آمریکا
🧠 تهران میخندد همانگاه که ایالات متحده میرود؛ خوشآمد به خلاصهنامه MBN ایران
🏛 منبع: Alhurra
✍️ نویسنده: Andres Ilves
📄 عنوان اصلی: Tehran Smiles as U.S. Leaves Welcome back to the MBN Iran Briefing.
🔎 United States, Iraq, Iran, South Korea
#تحلیل_راهبردی #عراق #خاورمیانه #روابط_بین_الملل #ژئوپلیتیک #Alhurra
✅ با ژئوپلیس دنیا در دستان شماست
🌍 @Geopolis_ir