🟢 ۲/۳
📌 چکیده:
در هفت ماه گذشته، بسته شدن تنگه هرمز و تحریمهای روسیه و چین منجر به کمبود شدید گوگرد شد؛ این ماده که در تبدیل به اسید سولفوریک برای تولید کود فسفاتی ضروری است، قیمتاش از حدود ۴۰۰ دلار تن به بیش از ۱٬۰۰۰ دلار تن ارتقا یافت. کمبود و هزینهٔ بالا باعث کاهش تولید شرکت Mosaic در ایالات متحده شد و در اوت ۲۰۲۴، ۲۰۶ کارگر در کارخانهٔ است. جیمز پیرش لوئیزیانا تا پایان اکتبر ممکن است شغل خود را از دست بدهند. این بحران زنجیرهٔ تأمین کود را تحت فشار قرار داده و کشاورزان آمریکایی را با قیمتهای بالا و کمبود مواد اولیه مواجه ساخته است.
برای هفت ماه، پوشش جنگ با ایران حول محور نفت میچرخید: شمارش تانکرها، قیمت برنت، میزان موجودی در ذخیرهگاه استراتژیک نفت. بهندرت کسی خارج از حوزه تجارت کودهای شیمیایی متوجه شد که تنگه هرمز تقریباً نیمی از گوگرد حملشده توسط کشتیهای جهان را نیز حمل میکند. گوگرد جذابیتی ندارد؛ محصول فرعی تصفیه گاز اسیددار و نفت خام است و اکثر آمریکاییها نمیدانند برای چه استفاده میشود. اما وقتی به اسید سولفوریک تبدیل میشود، جزئی ضروری در تولید کود فسفاتی میشود. بدون آن، سنگ فسفات همچنان سنگ میماند.
وقتی تنگه هرمز در ۲۸ فوریه بسته شد، این تأمین قطع شد. سپس روسیه صادرات گوگرد خود را ممنوع کرد و چین صادرات اسید سولفوریک را مسدود کرد؛ بنابراین کمبود تشدید شد. گوگردی که پیش از جنگ حدود ۴۰۰ دلار تن بود، اکنون بیش از ۱٬۰۰۰ دلار قیمت دارد. در ژوئیه، شرکت ملی نفت ابوظبی قیمت رسمی آن را یک هزار دلار تن اعلام کرد.
اکثریت گوگرد مصرفی ایالات متحده در داخل کشور تولید میشود. این امر صنعت آمریکایی را محافظت نکرده است، چرا که گوگرد در بازار جهانی قیمتگذاری میشود. در ماه مه، Mosaic، بزرگترین تولیدکننده کود فسفاتی کشور، تولید خود را در کارخانههای بارتو در فلوریدا و فاوستینا در لوئیزیانا تقریباً به نصف کاهش داد. این شرکت پیش از آن دو کارخانه در برزیل را نیز تعطیل کرده بود. در ماه اوت، به ۲۰۶ کارگر در است. جیمز پیرش، لوئیزیانا اطلاع داد که تا ۳۰ اکتبر شغلشان را از دست خواهند داد و دلیل آن دسترسی محدود و هزینهٔ بالای گوگرد بود.
در همین حال، OCP مراکش که بهتر با این کمبود سازگار شده است، همچنان کود را به بازاری در ایالات متحده میفرستد که واشنگتن در مارس دوباره برای آن بازگشوده بود.
این موارد مجرد نیستند. در ۵ اکتبر، ایمیلی از یک کارمند Mosaic در فلوریدا دریافت کردم. او را S مینامم چون خواست نامش محرمانه بماند. همان صبح، به او و همکارانش اطلاع داده شد که معدن South Fort Meade تمام عملیات خود را متوقف خواهد کرد. بر اساس قانون WARN، آنها ۶۰ روز پیشاطلاع دریافت کردند. برخی به معادن دیگر منتقل میشوند؛ اما او انتظار دارد اکثرشان در دسامبر اخراج شوند. او هنوز نمیداند در کدام گروه قرار میگیرد.
S فعال سیاسی نیست. او سه بار برای ترامپ رای داده است. در ادامه متن نامهای است که برایم نوشت:
سلام لری.
من به مصاحبههای شما گوش میدهم و واقعاً قدردان این هستم که بینشهای خود را دربارهٔ اتفاقات جهان با ما به اشتراک میگذارید.
دلیل نوشتن این نامه این است که من کارگر شرکت Mosaic در فلوریدا هستم. امروز، ۵ اکتبر، ساعت ۹ صبح به ما اطلاع داده شد که از همان روز، معدن South Fort Meade تمام عملیات خود را متوقف میکند. در نتیجه تمام استخراج فسفات در این معدن متوقف میشود. این تصمیم پس از کاهش تولید چندین واحد شیمیایی Mosaic که کود تولید میکنند، برای چند ماه آینده اتخاذ شده است. آنها در تلاشند تا حد امکان کارمندان را به معادن دیگر منتقل کنند و جایگاههای خالی را پر کنند؛ اما بیشتر احتمال دارد که اخراج شوند. بهدلیل قانون WARN، باید به ما ۶۰ روز پیشاطلاع میدادند. بنابراین از دسامبر، هر کس نتواند در مکانهای دیگر جایگاهی پیدا کند، اخراج خواهد شد. من هنوز نمیدانم آیا جزو گروه اخراجیها خواهم بود یا نه. برای چند روز دیگر، شاید چند هفته، تا زمانی که همه چیز ساماندهی شود، نمیدانم.
🟢 ۳/۳
دلیل تعلیق عملیات، قیمت بالا و کمبود گوگرد است — عامل اصلی. همچنین قیمت بالای دیزل بر تولید و عملیات معادن تأثیر میگذارد. این موارد را با قیمتهای بالا برای کودهای شیمیایی ترکیب کنید؛ به دلیل گوگرد و دیزل گران، کشاورزان دیگر توان یا تمایل به پرداخت ندارند. علاوه بر آن، تعرفههای بالا و حذف ممنوعیتهای وارداتی توسط ترامپ برای پتاس بلاروسی و کودهای روسی و مراکشی — که بسیار ارزانتر از آنچه ما میتوانیم در حال حاضر تولید کنیم — ما را به شدت آسیبپذیر کرده است.
جنگ پرآشوب ترامپ با ایران سرانجام به ما رسید. در حال حاضر، آنها «امید» دارند که این وضعیت تنها شش ماه ادامه یابد؛ اما رئیسمان گفته است که احتمالاً حداقل دوازده ماه خواهد بود… به شرطی که امروز تنگه هرمز کاملاً باز شود.
همه میدانیم که این اتفاق رخ نخواهد داد. اگر پس از انتخابات میانی ترامپ جنگ را از سر بگیرد، تعجب نمیکنم؛ من واقعاً پیشبینی میکنم اینطور شود. او نمیتواند نکتهٔ شکست خود را درک کند. در صورت از سرگیری جنگ، انتظار دارم جمهوری اسلامی ایران نه تنها پاسخ دهد، بلکه اوضاع را تشدید کند. اگر چنین شد، خدا کمکمان کند.
میتوانم بگویم هر کسی که هنوز به نفع حزب جمهوریخواه رأی میداد، امروز تعداد زیادی رایدهنده را از دست داد: کارمندان، پیمانکارانی که امروز نیز تحت تأثیر قرار میگیرند، و خانوادهها و دوستانشان.
از این نقطه به کجا میرویم، نمیدانم؛ جالب خواهد بود ببینیم در سه تا چهار ماه آینده چه میشود.
به هر حال، خواستم شما را در جریان بگذارم و یک نکتهٔ دیگر اضافه کنم.
با احترام،
S
پ.ن: من دمکرات نیستم و سه بار برای ترامپ رأی دادم… بهنظر میرسد این بار شوخی سر من است… امیدوارم دمکراتها انتخابات میانی را بهدست بگیرند، او را استیضاح کنند (ببخشید به زبان فرانسه) و از مقام برکنار سازند. برای من مهم نیست؛ میتوانند او را به خاطر تمام فساد و جنایات جنگیاش به زندان بفرستند و کلیدهای آزادی را دور بیندازند.
من شخصاً از حزب جمهوریخواه خسته شدم و برای حزب سوم رأی میدهم. حتی اگر بینیام را بگیرم و زبانم را گاز بگیرم، برای کمک به این هدف به دمکراتها رأی میدهم.
بستن تنگه هرمز برای اکثر مردم بهعنوان مسألهای انتزاعی در نظر گرفته میشود؛ این ایمیل از «S» بعد انسانی این مشکل را نشان میدهد. تصور کنید شما همان مرد باشید. فصل تعطیلات — شکرگزاری، عید و کریسمس — در پیش است و شما با خطر از دست دادن شغلتان مواجهید که شامل از دست دادن مزایای بهداشتی نیز میشود. فکر نمیکنم ترامپ و همراهان جمهوریخواهش خشم زیرسطحی که در سراسر آمریکا در حال رشد است را درک کنند.
سرهنگ ویلکرسون و من آخرین نشت تحلیل CIA را که پیشبینیکنندهٔ احتمال فروپاشی اسرائیل است، با دنی هایفونگ بررسی کردیم:
من و «Z‑Man» برای بررسی اضطراب عربستان سعودی نسبت به حملهٔ حوثیها بازگشتیم:
گفتگوی عالی با براندون ویچارت دربارهٔ گزارشهایی که ترکیه و پاکستان نیروها را به عربستان سعودی میفرستند تا با حوثیها مبارزه کنند:
با سلیمان احمد دربارهٔ گزارش بیمنطق که سوریه قصد دارد به جنگ یمن بپیوندد، بحث کردیم:
از حمایت بینظیر شما که برای خواندن یا اظهار نظر وقت میگذارید، سپاسگزارم. من هزینهٔ اشتراک دریافت نمیکنم و تبلیغ نمیپذیرم. میخواهم محتوا برای همهٔ علاقهمند به موضوعات مورد بحث در دسترس باشد. اگر مایل به اهدای کمک مالی هستید، لطفاً به این پیوند مراجعه کنید.
🔗 متن اصلی: https://sonar21.com/the-human-cost-of-the-war-nobody-is-counting-sulfur-fertilizer-and-an-email-from-florida/
🔴 #ایران #هند
🧠 گوگرد و اوره: نقش آنها در اقتصاد جهانی و کسانی که بیشترین آسیب را از قطعخدمات خلیج فارس میبینند
🏛 منبع: Sonar21
✍️ نویسنده: Larry C. Johnson
📄 عنوان اصلی: Sulfur and Urea: Their role in the global economy and who is hurt most by the Persian Gulf cutoff
🔎 Strait of Hormuz, urea, sulfur, Iran, India
#تحلیل_راهبردی #اندونزی #خاورمیانه #اقتصاد_سیاسی #Sonar21
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🔴 ۲/۵
📌 چکیده:
آسیب اقتصادی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز فراتر از نفت خام است؛ اوره و گوگرد که خلیج فارس بزرگترین صادرکنندهٔ آنهاست، بهصورت حیاتی در زنجیرههای تولید غذا، کودهای فسفات و فرآیندهای هیدرومتالورژی نقش دارند. قطعسازی ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶ باعث کاهش ۸۳ ٪ صادرات اوره و حذف حدود ۲ میلیون تن کود هفتگی شد و قیمت گوگرد را بهسختی بهبالا نگه داشته است. هند، بنگلادش، پاکستان و سریلانکا در بخش اوره، و اندونزی، کنگو، زامبیا و شیلی در بخش گوگرد بهعنوان بیشترین آسیبپذیران شناخته میشوند؛ در حالی که تولیدکنندگانی خارج از تنگه و کشورهای دارای گاز یا اسید خودکفا نسبتاً ایمن ماندهاند. قیمت اوره پس از اوجگیری بهسوی سطوح پیشین بازگشت، اما قیمت گوگرد بهدلیل محدودیتهای صادراتی روسیه و چین همچنان بالا باقی مانده است.
آسیب اقتصادی جهانی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز برای اکثر سیاستگذاران بهطور کلی درک نشده است. در مباحث عمومی و سیاستگذاری دربارهٔ بسته شدن تنگه هرمز، تمرکز بر نفت خام است: شمارش تانکرها، قیمت برنت و ذخایر استراتژیک نفت. این تمرکز قابلفهم است، اما بخش زیادی از خسارت را نادیده میگیرد. خلیج فارس نیز یکی از بزرگترین تأمینکنندگان جهانی گاز مایع (LNG)، اوره، گوگرد و هلیوم است. هر یک از این کالاها به بخشی متفاوت از اقتصاد جهان میخورند (گازهای صنعتی و انرژی، تولید غذا، کود فسفات و تصفیه فلزات، و نیمهرساناها و تصویربرداری پزشکی) و هیچیک را نمیتوان همانند نفت با برداشت از ذخیره اضطراری جایگزین کرد. از دست رفتن این جریانها توجهی جزئی نسبت به نفت دریافت کرده است؛ هرچند برای چندین کشور وابسته به واردات، این شوک پیامدهای جدیتری داشته است.
این مقاله به دو کالای نادیدهگرفتهشدهٔ این حوزه، یعنی گوگرد و اوره، میپردازد. ابتدا توضیح میدهد چرا این کالاها برای اقتصاد جهانی اهمیت دارند، سپس میزان تولید کشورهای خلیج فارس را بیان میکند و کشورهایی را که بیشترین ضرر را از قطعترافیک تحمل میکنند، شناسایی مینماید. گاز مایع (LNG) فقط در جایی که به تولید کود مرتبط باشد وارد تحلیل میشود؛ هلیوم در محدودهٔ این مقاله قرار نمیگیرد.
اوره و گوگرد کالاهای حجمی کمارزش هستند که زیر دو سیستم تولیدی کلیدی جهان — غذا و فلزات — قرار دارند. اوره مهمترین کود نیتروژنی جهان است. گوگرد که به اسید سولفوریک تبدیل میشود، ورودی ضروری برای تولید کود فسفات و شستوشوی مس، نیکل و کبالت است. خلیج فارس بزرگترین منبع صادراتی هر دو کالاست و بسته شدن مؤثر تنگه هرمز از ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، اکثر این عرضه را از بازارهای جهانی حذف کرده است.
آسیب بهصورت مساوی توزیع نشده است. کشورهایی که بیشترین ضربه را میخورند، سه ویژگی مشترک دارند: وابستگی شدید به واردات محصول خلیج فارس، عدم وجود یا کمبود جایگزین داخلی، و ذخایر اندک. بر این پایه، بیشترین آسیب را هند، بنگلادش، پاکستان، سریلانکا و نپال در جنوب آسیا؛ برزیل و استرالیا در میان صادرکنندگان بزرگ کشاورزی؛ اندونزی، جمهوریدموکراتیک کنگو، زامبیا و شیلی در بخش گوگرد‑به‑فلزات؛ مراکش و چین بهعنوان تولیدکنندگان فسفات؛ و گروهی از واردکنندگان کمدرآمد شرق و جنوب آفریقا که تحلیل WTO آنها را بیشترین معرض خطر میداند، تحمل میکنند.
قیمت اوره پس از اوجگیری آوریل، عمدتاً بهدلیل سهمیههای صادراتی چین و کاهش تقاضا، به سطوح قبلی بازگشت. اما گوگرد این روند را نداشته؛ زیرا یک محصول فرعی است که جایگزین سریع ندارد و روسیه و چین همزمان صادرات خود را محدود کردهاند. بنابراین شوک گوگرد پایدارتر و کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
چرا اوره مهم است
اوره (۴۶٪ نیتروژن) پرکاربردترین کود نیتروژنی در بازارهای جهانی است و ارزانترین راه برای تأمین نیتروژن به محصولات غلاتی چون برنج، گندم و ذرت محسوب میشود. این ماده از تبدیل گاز طبیعی به آمونیاک و سپس واکنش آمونیاک با دیاکسید کربن به دست میآید. گاز حدود سهچهارم یا بیش از هزینهٔ نقدی تولید را تشکیل میدهد؛ به همین دلیل صنعت در مناطقی که گاز ارزانتر است متمرکز شده است: خلیج فارس، روسیه، شمال آفریقا و برای مصرف داخلی چین.
🔴 ۳/۵
نیتروژن را نمیتوان برای یک دورهٔ کشت حذف کرد بدون اینکه محصول کاهش یابد؛ بنابراین تقاضا در کوتاهمدت کشسان نیست. وقتی اوره برای کشاورزان هزینهپذیر نیست، در کشورهای کمدرآمد مصرف آن کم میشود و محصول در برداشت بعدی افت میکند؛ اثر قیمت غذا پس از آن با تاخیر ظاهر میشود. فراتر از کشاورزی، اوره در مایع اگزوز دیزل برای کامیونها، در رزینهای اوره‑فرمالدهید برای پنلهای چوبی و در خوراک دام به کار میرود.
وزن خلیج در تجارت اوره
برآوردهای سهم خلیج بسته به تعریف متفاوت است (تولید در مقابل صادرات، خاورمیانه در مقابل فقط وابسته به هرمز، تجارت دریایی در مقابل کل تجارت)، اما همگی نشان میدهند که این منطقه بزرگترین منبع منفرد است:
• آرگوس (Argus) صادرات اورهٔ خاورمیانه را حدود ۲۰ میلیون تن در سال برآورد میکند؛ این مقدار تقریباً ۳۵ ٪ از تجارت دریایی است و بیش از ۱۷ میلیون تن در سال یا داخل هرمز بارگیری میشود یا از ایران میآید.
• رابوریسرچ (RaboResearch) تخمین میزند که حدود ۳۰ ٪ از اورهٔ جهانی بهطور معمول از طریق این تنگه عبور میکند؛ NDSU خلیج را حدود ۴۳ ٪ از صادرات اورهٔ دریایی میداند؛ یک مقالهٔ سناریویی روزنامهٔ فارمداک دِیلی (farmdoc daily) حدود ۴۰ ٪ از اورهٔ تجاری جهانی را به کار میگیرد.
• آیافای (IFA) برآورد میکند که حدود ۱۲ میلیون تن در سال اوره از طریق هرمز عبور میکند.
چرا گوگرد مهم است
گوگرد تقریباً بهطور کامل به دلیل اسید سولفوریک مهم است؛ این اسید پرمصرفترین مادهٔ شیمیایی صنعتی در جهان است. بزرگترین کاربرد آن اسیددهی سنگ فسفات برای تولید اسید فسفریک و از آن کودهای DAP، MAP و TSP است. کاربرد استراتژیک دوم هیدرومتالورژی است: حلکردن انباشته و همزدن سنگهای مس (SX‑EW) و حلکردن اسیدی تحت فشار بالا (HPAL) از لیتیوریتهای نیکل و کبالت، که ستون فقرات صنعت فلزات باتری ایندونزی را تشکیل میدهد. اسید سولفوریک همچنین در پالایش نفت، رنگدانهٔ دیاکسید تیتانیوم، ویسکوز، کاغذ و تصفیه آب به کار میرود.
دو ویژگی باعث میشوند که شوکهای گوگرد بهطور غیرعادی شدید باشند. نخست، تقریباً تمام گوگرد عنصر فرعی حذف هیدروژن سولفید از گازهای اسیدی و نفت خام است؛ بنابراین هیچ تولیدکنندهای نمیتواند در واکنش به افزایش قیمت، تولید را افزایش دهد. دوم، مصرفکنندگانی که فلزات را پردازش میکنند معمولاً نمیتوانند بهصورت جزئی کار کنند؛ کلپر (Kpler) اشاره میکند که کارخانجات HPAL عملاً یا روشن یا خاموش هستند.
مقیاس مواجهه با فلزات
• SX‑EW حدود ۱۵ ٪ از خروجی جهانی کاتد مس را تشکیل میدهد و در جمهوریدموکراتیک کنگو، شیلی و ایالات متحده متمرکز است؛ مصرف اسید بسته به درجه معدن بین حدود ۳ تا بیش از ۲۰ تن در هر تن مس متغیر است (کلپر).
• نیکل HPAL برای هر تن نیکل تقریباً ۱۰ تن گوگرد نیاز دارد؛ بنابراین هر افزایش ۱۰۰ دلار در تن گوگرد هزینه نیکل را حدود ۱٬۰۰۰ دلار در تن افزایش میدهد (Red Door Research از طریق S&P Global).
• یک برآورد صنعتی میگوید که بدون اسید سولفوریک حدود ۳۰ ٪ از فرآیند نیکل، ۵۰ ٪ از فرآیند مس و ۷۰ ٪ از فرآیند کبالت متوقف میشود (SunSirs). این را بهعنوان یک نشانه در نظر بگیرید.
وزن خلیج در تجارت گوگرد
خاورمیانه حدود یکچهارم گوگرد جهان را تولید میکند اما تقریباً ۴۵ ٪ از تجارت دریایی را تأمین مینماید (SMM). آیافای سهم را ۴۹ ٪ از تجارت جهانی گوگرد برآورد میکند، یعنی حدود ۱۵ میلیون تن در سال از طریق هرمز؛ S&P Global حدود ۲۰ میلیون تن در سال، نیمهٔ عرضهٔ تجاری، را ذکر میکند. چون کشورهای خلیج مصرف کمی از آنچه استخراج میکنند دارند، تقریباً تمام آن صادر میشود.
نگاه کلی به تولید خلیج
گوگرد (USGS MCS 2026، تمام اشکال، هزار تن متریک)
سهمها بر پایهٔ ارقام USGS محاسبه شدهاند؛ عراق، بحرین و عمان توسط USGS بهصورت جداگانه ذکر نشدهاند و خروجی آنها کوچک فرض میشود (عمان چند صد هزار تن؛ بحرین و عراق کمتر)، اما اینها برآورد هستند، نه آمار مستند.
اوره (ظرفیت یا تولید، میلیون تن متریک در سال)
برخی پایگاههای تجاری خروجی اورهٔ بحرین را بیش از ۶ میلیون تن و ایران را بیش از ۱۱ میلیون تن اعلام میکنند؛ این مقادیر از ظرفیت شناختهشدهٔ کارخانهها فراتر رفته و قابل اطمینان نیستند. دو کارخانهٔ عمان که خارج از تنگه واقعاند، همچنان به صادرات ادامه میدهند.
قطعسازی ۲۰۲۶ و تکانهای ترکیبی
🔴 ۴/۵
جنگ ایالات متحده‑ایران که در ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶ آغاز شد، ترافیک تجاری کالاهای خشکحجمدار از طریق هرمز را متوقف کرد. پس از آن، چند تکان دیگر این وضعیت را تشدید کردند:
• خسارتهای فیزیکی: قطر انرژی (QatarEnergy) پس از حملات به سایتهای راس لافان و مسعید در مارس، تولید را متوقف کرد؛ مسعید محل شرکت QAFCO است. شرکت SMM پیشبینی میکند که داراییهای گاز و پالایشگاهی آسیبدیده در قطر و امارات متحده عربی در میانمدت، صادرات را زیر سطوح پیش از جنگ نگه دارند و این مستقیماً بازیابی گوگرد را محدود میکند.
• قطعسازی گاز برای کارخانههای واردکننده: از دست رفتن LNG قطر (Qatari LNG) باعث شد کارخانههای اوره در جنوب آسیا تعطیل شوند و مشکل وارداتی به مشکل تولید داخلی تبدیل شود. رویترز گزارش داد که بنگلادش چهار از پنج کارخانهٔ اورهٔ خود را بسته است.
• ممنوعیت صادرات اسید سولفوریک چین: در ۱۰ آوریل چین سهمیهٔ صادرات اسید خود را با ممنوعیت کامل تا اوت جایگزین کرد؛ خریداران اصلی آن شیلی، اندونزی و عربستان سعودی بودند (Kpler).
• ممنوعیت صادرات گوگرد روسیه: این ممنوعیت در ۲۵ ژوئن تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ تمدید شد و تأمینکنندهٔ بزرگ دیگر را از بین برد (SMM).
آثار اندازهگیریشده
• مرکز تجارت بینالمللی (International Trade Centre) دریافت که صادرات اوره از اقتصادهای وابسته به هرمز در آوریل ۲۰۲۶ نسبت به آوریل ۲۰۲۵، ۸۳ ٪ کاهش یافته و تأمینکنندگان جایگزین نتوانستهاند اوره یا گوگرد از دست رفته را جبران کنند.
• RaboResearch برآورد کرد که این تعطیلی حدود ۲ میلیون تن کود هفتگی را از بازارهای جهانی حذف میکند و هزینهٔ کودهای کشاورزی از زمان آغاز جنگ ۳۰ تا ۴۰ ٪ افزایش یافته است.
• ردیاب هرمز سازمان تجارت جهانی (WTO) نشان داد که حملات کود از طریق تنگه در سپتامبر همچنان تقریباً صفر است، اگرچه قیمتهای اوره با انتشار سهمیههای چینی به سطوح پیش از جنگ (حدود ۳۸۶ دلار بر تن) بازگشتهاند.
• گوگرد همچنان بالا مانده است: ADNOC قیمت فروش رسمی جولای خود را به ۱٬۰۰۰ دلار بر تن FOB ارتقا داد و قیمتهای تحویل در اندونزی نیز از ۱٬۰۰۰ دلار بر تن فراتر رفت (SMM؛ CRU). واردات گوگرد چین در ماه مه نسبت به سال گذشته ۶۶ ٪ کاهش یافت.
کشورهایی که بیشترین ضرر را دیدهاند
رتبهبندی زیر سه عامل را وزن میدهد: سهم تأمین از خلیج، توانایی جایگزینی (تولید داخلی، تأمینکنندگان جایگزین، ذخایر) و پیامدهای اقتصادی یا امنیت غذایی. کشورها بر حسب مسیری که تکان به آنها میرسد، گروهبندی شدهاند.
یادداشتهای مربوط به موارد پیشرو
هند بزرگترین بازندهٔ مطلق است. این کشور همزمان از سه جهت تحت فشار است: اوره و آمونیاک وارداتی، گوگرد وارداتی برای کارخانههای فسفاتسازی و LNG وارداتی برای کارخانههای اورهٔ داخلی. دولت برنامهٔ تقریباً ۴٫۵ میلیارد دلاری سوبسید مبتنی بر مواد مغذی را بازنگری کرده و تأمین گاز برای کود را در اولویت قرار داده است؛ این کار هزینه را به سرفصل بودجه منتقل میکند، نه حذف آن.
برزیل بیشترین معرض ریسک برای یک صادرکنندهٔ بزرگ کشاورزی است. این کشور تقریباً تمام نیتروژن و بخش عمدهٔ فسفات خود را وارد میکند و قطعسازی گوگرد همزمان توانایی مراکش برای تأمین فسفات را محدود میکند؛ بنابراین برزیل هم منابع مستقیم و هم جایگزین خود را از دست میدهد. این پیامد برای عرضهٔ جهانی سویا و ذرت اهمیت دارد و بهطور مستقیم بر واردات خوراک چین تأثیر میگذارد.
اندونزی واضحترین نمونهٔ انتقال کانال گوگرد به اقتصاد صنعتی است. بیش از نیمی از تولید نیکل جهان و ظرفیت HPAL که به گوگرد خلیجی وابسته است، تحت تأثیر این تکان قرار گرفته و زنجیرههای تأمین فولاد ضدزنگ و کاتدهای باتری را تحت فشار میگذارند. CRU گزارش داد که قیمت نیکل همزمان با رکورد قیمت مس حدود ۱۳٬۰۰۰ دلار بر تن افزایش یافته است.
نوار مسکش افریقایی نشانگر ارزش خودتأمین است. اپراتورهایی که اسید خودکفا دارند، همچون First Quantum در زامبیا و کارخانه اسید Kamoa‑Kakula در جمهوری دموکراتیک کنگو، گزارش کردند که اختلالات محدود بودهاند؛ در مقابل، عملیات شستشوی اسیدی که به گوگرد وارداتی خلیج وابستهاند، با کاهش تولید مواجه شدهاند.
🔴 ۵/۵
جبرانها و برندگان نسبی
• تولیدکنندگانی که خارج از تنگه هستند: شرکتهای عمانی Omifco و SIUCI، و عربستان سعودی از طریق بنادر دریای سرخ؛ SABIC اوره را بهصورت جادهای از جبیل به ینبوی منتقل کرده است، هرچند در مقیاس محدود (Fertilizer Daily).
• چین سهمیههای صادرات اوره را آزاد کرده که نقش عمدهای در کاهش قیمت اوره داشته است. روسیه از صادرات اوره سود میبرد، اما تصمیم گرفته است گوگرد را در داخل کشور نگه دارد.
• تولیدکنندگانی که گاز داخلی و اسید خودکفا دارند — بهویژه ایالات متحده، کانادا و عملیاتهای یکپارچه ذوب‑اسید مس — نسبتاً ایمن باقی ماندهاند.
چشمانداز و شاخصهای قابل رصد
قیمت اوره ابتدا پس از حرکت کشتیها به حالت عادی باز میگردد؛ زیرا کارخانجات خلیج که خارج از سایتهای آسیبدیده هستند میتوانند به سرعت راهاندازی شوند و سایر صادرکنندگان ظرفیت اضافی دارند. گوگرد با تاخیر بهبود مییابد؛ چرا که بازیابی به گاز و توان پالایشگاهها در قطر و امارات متحده عربی وابسته است که برخی از آنها آسیب دیدهاند، و همچنین محدودیتهای صادراتی روسیه و چین حداقل تا پایان سال جاری ادامه دارد. شاخصهای کلیدی عبارتند از: عبور هفتگی بارهای انبوه از هرمز؛ قیمتهای عرضهساز (OSP) گوگرد قطر انرژی (QatarEnergy) و ADNOC؛ نرخهای عملیاتی HPAL اندونزی؛ حجمها و قیمتهای مناقصه اوره هند؛ تصمیمات سهمیههای صادرات چین؛ و اینکه آیا روسیه ممنوعیت گوگرد خود را پس از ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ تمدید میکند یا نه.
امروز صبح با یلنا (Jelena) و موبی (Moby) درباره پلهای کیف و گزارشهای طاعون در روسیه گفتگو کردم:
دوشنبه شب با پاسکال لوتاز (Pascal Lottaz) درباره فروپاشی نفوذ ایالات متحده در خلیج فارس گفتگو کردم:
دوباره با رفیقام رشید محمد (Rasheed Mohammed) تماس گرفتم:
نیما (Nima) و من به بررسی حملات مستمر حوثیها به زیرساختهای سعودی میپردازیم:
امروز خبرهای زیادی برای پوشش با سلیمان (Sulaiman) ندارم.
🔗 متن اصلی: https://sonar21.com/sulfur-and-urea-their-role-in-the-global-economy-and-who-is-hurt-most-by-the-persian-gulf-cutoff/
🟠 #ایران #عربستان
🧠 تلهٔ راهاندازی مجدد خلیج: چرا بازگشایی هرمز پایان بحران انرژی نخواهد بود
🏛 منبع: Sonar21
✍️ نویسنده: Larry C. Johnson
📄 عنوان اصلی: The Gulf Restart Trap: Why Reopening Hormuz Won’t End the Energy Crisis
🔎 Strait of Hormuz, Houthi, diesel shortage, energy crisis, Karl W. Miller
#تحلیل_راهبردی #امارات #خاورمیانه #ژئوپلیتیک #روابط_بین_الملل #Sonar21
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🟠 ۲/۴
📌 چکیده:
کارل دبلیو. میلر در تحلیل «تلهٔ راهاندازی مجدد خلیج فارس» پیشبینی میکند که بازسازی سامانههای انرژی خلیج فارس پس از حملات ممکن است تا پنج سال طول بکشد و حتی در صورت ادامهٔ حملات این مدت میتواند بیشتر شود؛ بنابراین جهان باید برای بحران طولانیمدت تأمین انرژی برنامهریزی کند. او بر این نکته تأکید میکند که مشکل مالی نیست، بلکه کمبود ماشینآلات، تیمهای تخصصی و شرایط عملیاتی پایدار است؛ در سناریوهای برنامهریزی او بین ۶٫۵ تا ۸٫۵ میلیون بشکه در روز نفت و محصولات پالایشی از حدود ۲۰ میلیون بشکه روزانه عبور میکند. بازسازی هر بخش از زیرساختها (لولهکشی، مخازن، سیستمهای برق و کنترل، ماشینآلات فرآیندی) زمانبندی متفاوتی دارد که طولانیترین آن میتواند تا ۶۰ ماه باشد و هزینهٔ آن در شرایط درگیری مداوم به چند میلیارد دلار برسد.
بار دیگر مدیون کارل دبلیو. میلر (Karl W. Miller) هستم؛ تحلیلی که او دربارهٔ بحران انرژی ناشی از جنگ با ایران ارائه کرده است، برای من به خواندنی ضروری بدل گشته است. کارل توانایی پیشبینیهای دوردست را دارد؛ او پیش از آنکه به خبرساز تبدیل شود، در ژوئیه پیشروی حوثیها در جنوب یمن را پیشبینی کرد و آثار اخیر او دربارهٔ کمبود جهانی دیزل و «دوبل ضربه خلیج فارس» بخش عمدهای از مطالبی که اینجا ارائه میدهم را شکل دادهاند. پیشنگری جدید او با عنوان «تلهٔ راهاندازی مجدد خلیج فارس» (The Gulf Restart Trap) که در ۲۸ سپتامبر منتشر شده، شاید مهمترین اثرش باشد. در ادامه خلاصهای از یافتههای او را میآورم.
جهان منتظر لحظهای است که تنگه هرمز باز شود و نفت خلیج فارس دوباره جریان یابد. کارل میگوید این لحظه بهسختی درک خواهد شد. اولین تانکر بارگیریشده یا اولین واحد پالایشگاهی که دوباره راهاندازی میشود، پایان بحران را نشان نمیدهد. کشورهای خلیج فارس در منطقهای که درگیر جنگ فعال است، در صدد بازسازی سامانههای انرژی خود هستند. بازسازیهای بزرگ سالها به طول میانجامد و هر حملهٔ جدید میتواند کارهای تکمیلشده را نابود کند، مسیرهای صادراتی را ببندد و پیمانکاران را پیش از اتمام تعمیرات دائمی مجبور به خروج نماید. نتیجهٔ میلر صریح است: جهان باید برای بحران طولانیمدت تأمین انرژی برنامهریزی کند. برای تسهیلاتی که بهشدت آسیب دیدهاند، او دورهٔ تعمیر را تا پنج سال برآورد میکند؛ در صورت تداوم حملات، این مدت میتواند بیش از آن باشد.
او تأکید میکند که مشکل پول نیست؛ کشورهای خلیج فارس سرمایه کافی دارند. آنچه بهصورت فوری قابل خریداری نیست، ماشینآلات جایگزین، تیمهای تخصصی، حملونقل ایمن و شرایط عملیاتی پایدار است.
میلر میزان ریسک را نسبت به مرجع تقریباً ۲۰ میلیون بشکه در روز که معمولاً از تنگه هرمز میگذرد، میسنجد: حدود ۱۵ میلیون بشکه در روز نفت خام و کندانس و ۵ میلیون بشکه در روز محصولات پالایشی، شامل صادرات عراق. در سناریوی برنامهریزی موقت او، ۸.۵ میلیون بشکه در روز جریان دارد و ۱۱.۵ میلیون بشکه (۵۷.۵ ٪) قطع میشود. در سناریوی فشار، ۶.۵ میلیون بشکه در روز جریان دارد و ۱۳.۵ میلیون بشکه (۶۷.۵ ٪) قطع میشود. او با دقت میگوید اینها سناریوهای برنامهریزی هستند، نه آمارهای واقعی کنونی، و هیچیک از این شکافها بهطور خودکار بهعنوان کسری خالص جهانی محسوب نمیشود، چرا که مسیرهای جایگزین، موجودیها و کاهش تقاضا نیز در نظر گرفته میشوند. اما هیچیک از این موارد شبیه اختلال جزئی نیست.
در تخصیص ۸.۵ میلیون بشکه در روز، عربستان سعودی حدود ۴.۴ میلیون بشکه، عراق ۱.۷ میلیون، کویت و امارات متحده عربی هر کدام حدود ۱ میلیون، و قطر تنها ۰.۲ میلیون بشکه را شامل میشود. عمان خارج از تنگه قرار دارد و صادرات عربستان به دریای سرخ و مسیر عبوری فجیره امارات در محاسبه گنجانده نشدهاند.
🟠 ۳/۴
مهمترین تمایز در این گزارش بین نفت خام و محصولات نهایی است. افزایش صادرات نفت خام به این معنا نیست که سوخت قابل استفاده بازگشته است. صادرات محصولات تنگه هرمز بهجز LPG در ۱۱ سپتامبر حدود ۱ میلیون بشکه در روز گزارش شد، در حالی که پیش از جنگ حدود ۴ میلیون بود؛ یعنی اختلافی حدود ۷۵ ٪. در کل خلیج فارس، صادرات محصولات بههمراه LPG در ماه اوت نزدیک به ۶۰ ٪ کاهش یافت. صادرات خالص دیزل و گازوییل در اوت تنها ۳۹۰٬۰۰۰ بشکه در روز بود، کمی بیش از یکچهارم سطح پیش از جنگ. اینکه یک محمولهٔ نفت خام به دیزل یا سوخت جت تبدیل شود، به وضعیت پالایشگاه، سازگاری نفت خام، مشخصات محصول و مسیرهای تحویل بستگی دارد.
یک استثنا قابل توجه در میان تصویر پالایشگاههای تعطیل وجود دارد. پالایشگاه دوخم (Duqm) در عمان گزارش داد که در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۵۵٬۰۰۰ بشکه در روز کار میکرد و در نیمهٔ اول حدود ۲۱۵٬۰۰۰ بشکه در روز دیزل، سوخت جت و نفتا تولید کرد که بیشتر آن احتمالاً صادر میشود.
چگونه نفت بهواقع خارج میشود
میلر سامانه شاتلکامی را که هماکنون نفت خام خلیج را جابهجا میکند، شرح میدهد. تانکرها در داخل خلیج بارگیری میشوند، مسیر باز در تنگه هرمز را طی میکنند و محموله خود را به کشتیهای اقیانوسی در خلیج عمان منتقل مینمایند. کشتیهای بزرگ بخش عمده این کار را انجام میدهند؛ در یک هفتهٔ اواخر سپتامبر، ۱۷ تا از ۱۹ تانکر خروجی سوپرتانکر بودند که هر یک حدود ۲ میلیون بشکه حمل میکردند.
هشدار او مربوط به شمارش است. محمولهٔ ۲ میلیون بشکهای که در نقطهٔ بارگیری، سپس در تنگه و در نهایت در انتقال در دریا ثبت میشود، همچنان ۲ میلیون بشکه است و نه ۶ میلیون. این سامانه همچنین کند عمل میکند؛ شاتلی که ۲ میلیون بشکه حمل میکند و یک چرخهٔ کامل را در ۲۰ روز تکمیل مینماید، تنها ۱۰۰٬۰۰۰ بشکه در روز تأمین میکند. بنابراین برای جابجایی ۱ میلیون بشکه در روز، به ده کشتی کاملاً کارآمد بهعلاوه ناوگان پیشرو نیاز است؛ یک چرخهٔ ۳۰ روزه نیز به پانزده کشتی احتیاج دارد.
عربستان سعودی نقش مرکزی در بازسازی دارد و از هر دو طرف شبهجزیره با تهدیدهایی مواجه است. گزارش با تصویری ماهوارهای مورخ ۱۳ سپتامبر از خسارت به ایستگاه پمپاژ خط لولهٔ شرق‑غرب در المصباحه آغاز میشود. بارگیریهای یانبوی در دریای سرخ طبق گزارشها در ۲۷ سپتامبر از سر گرفتهاند و جریان خط لوله حدود ۳٫۵ میلیون بشکه در روز است که بخشی از آن به پالایشگاههای داخلی میرسد. در جنوبغرب، کارزار انصار الله علیه زیرساختهای انرژی و تهدیدهای حملونقل دریایی در دریای سرخ به این معناست که اپراتورهای سعودی باید برای قطعهای مکرر در جازان و در مسیر دریایی بودجهریزی کنند. میلر هشدار میدهد که هر حادثهٔ سعودی را صرفاً به حوثیها نسبت ندهیم. آزمون واقعی این است که آیا حملات از جهات مختلف میتوانند زنجیرهٔ صادراتی یکسان را همزمان قطع کنند یا نه.
چرا تعمیرات سالها میکشد
گزارش بازههای زمانی برنامهریزیشده برای تعمیر پس از صدور مجوز را بیان میکند:
• لولهکشی و ابزارهای محلی: چند هفته تا سه ماه
• مخازن و سیستمهای اطفای حریق: ۳ تا ۱۸ ماه
• سیستمهای برق و کنترل: ۶ تا ۲۴ ماه
• ماشینآلات فرآیندی اصلی: ۱۲ تا ۳۶ ماه
• بازسازی یکپارچهٔ شدید: ۲۴ تا ۶۰ ماه
به عبارت دیگر، بازگرداندن شدیداً آسیبدیدهترین سامانهها میتواند تا پنج سال طول بکشد. این بازهها بههم نمیپیوندند؛ کندترین سامانهٔ ضروری تاریخ نهایی را تعیین میکند. یک پالایشگاه سالم بدون برق، هیدروژن، آب، کنترل، مخازن و دسترسی به صادرات نمیتواند کار کند. یک ماشینآلات سفارشی میتواند کل تأسیسات را از کار بیندازد در حالی که بقیه آمادهاند.
میلر سه تاریخ را که معمولاً با هم اشتباه گرفته میشوند، متمایز میکند: اولین خروجی، زمانی که یک پیکربندی محدود میتواند بهصورت ایمن تولید کند؛ توان عملیاتی قابل اطمینان، زمانی که نرخ وعدهدادهشده را حفظ میکند؛ و بازسازی کامل، زمانی که تعمیرات دائمی، ظرفیت پشتیبان و قطعات یدکی در دسترس باشد. این تاریخها میتوانند سالها از هم فاصله داشته باشند.
قطر شواهد محکمی ارائه میدهد. آخرین پیشبینی آنها تعمیر دو خط LNG آسیبدیده را حدود سه سال برآورد میکند، در حالی که خط گاز‑به‑مایع آسیبدیده برای سهماههٔ اول ۲۰۲۷ هدفگذاری شده است. خطوط LNG سالم میتوانند پس از بازگشایی امن در عرض چند هفته بهکار بازگردند.
تأخیر سرمایه را میخورد
🟠 ۴/۴
هر چه تعمیرات طولانیتر در معرض تورم، بازآرایی و درگیری باشد، هزینهٔ آن بیشتر میشود. در مدل نمونهای میلر، یک میلیارد دلار کار مستقیم تعمیر که بر پنج سال کشیده میشود، با دسترسی ثابت ۱٫۶۵ میلیارد دلار، تحت شرایط محدود ۲٫۳۹ میلیارد دلار و در شرایط درگیری مداوم ۳٫۶۵ میلیارد دلار هزینه میگیرد. سرمایهٔ متأخر ممکن است همان تعمیر فیزیکی را با قیمتی بسیار بالاتر بخرد بدون اینکه زمان عملیاتی از دست رفته جبران شود.
منطقهای که با خود رقابت میکند
عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، کویت، بحرین و عمان همگی به یک بازار جهانی تعمیرات متکی هستند: اسلاتهای کارخانههای توربین و کمپرسور، یاردهای ساخت، پیمانکاران تخصصی، تجهیزات سنگینبار و تیمهای راهاندازی. برنامهای که برای چند کشور یک اسلات کارخانهای یکسان در نظر بگیرد، قابل اجرا نیست؛ بازسازی بهصورت مرحلهای انجام میشود. عمان و امارات میتوانند بنادر جایگزین ارائه دهند، اما ارسال تمام محمولههای بازسازی به همان چند مرکز فقط گلوگاه را بهجای دیگری منتقل میکند.
چگونگی گسترش بحران
تأثیرات از طریق سوخت تحویل شده به بقیه جهان میرسند، نه از طریق تولید سرسری. جایگزینی یک محموله نفت خام، واحد دیزل آسیبدیده را جبران نمیکند. سوخت جت باید مطابق مشخصات هوانوردی باشد و از طریق سامانههای تأمین هوایی معتبر عبور کند. سفرهای طولانیتری ظرفیت مؤثر حملونقل را کاهش میدهند: ناوگانی که برای یک مسیر رفتوآمد دو برابر زمان میبرد، تقریباً نصف حجم قبلی را منتقل میکنند. خطوط LNG آسیبدیده بازارهای گاز و برق را پس از بهبود مسیرهای نفتی تحت فشار نگه میدارند. علاوه بر این، تجهیزاتی که به تعمیرات منحرف میشوند، پروژههای جدیدی را که بازار برای رفع فشار به آنها تکیه کرده بود، به تأخیر میاندازند.
جدول زمانی
میلر پنج سال را بهعنوان افق برنامهریزی برای خسارات جدی در نظر میگیرد. برنامهای با دورهٔ ۳۶ تا ۶۰ ماهه که در اواخر ۲۰۲۶ تصویب شد، تکمیل آن را بین اواخر ۲۰۲۹ و اواخر ۲۰۳۱ پیشبینی میکند و هر حملهای که تجهیزات حیاتی را آسیب بزند، این تاریخ را دوباره به تعویق میاندازد. میلر بر این نکته تأکید میکند که باید همیناکنون اقدام شود؛ مهندسی، تعیین مشخصات، رزرو اسلاتهای کارخانه و برنامهریزی لجستیک میتوانند پیش از بهبود شرایط امنیتی پیش بروند، و انتظار برای حل سیاسی منجر به از دست رفتن اولین اسلاتهای تولید میشود.
پیام میلر این است که بازسازی باید بهصورت عملی نشان داده شود، نه صرفاً اعلام. این زمان زمانی است که عرضه قابل اطمینان باشد، راهحلهای موقت از بین رفته باشند و سامانه بتواند یک شکست دیگر را تحمل کند؛ نه هنگامی که اولین تانکر بار میشود. با دورهٔ تعمیراتی که میتواند تا پنج سال طول بکشد، آن روز هنوز دور است. تا آن زمان، جهان به سامانهٔ انرژی نیمهتعمیر شدهای تکیه دارد که ظرفیت ذخیرهای کمتری دارد و هر بشکه سوخت را از طریق مسیر گرانقیمتتری تحویل میدهد.
🔗 متن اصلی: https://sonar21.com/the-gulf-restart-trap-why-reopening-hormuz-wont-end-the-energy-crisis/
🟣 #آمریکا #اتحادیه_اروپا
🧠 اگر تنگه هرمز در حال فوران است، چرا ترامپ مخازن دیزل اروپا را غارت میکند؟
🏛 منبع: Sonar21
✍️ نویسنده: Larry C. Johnson
📄 عنوان اصلی: If the Strait of Hormuz Is Gushing, Why Is Trump Raiding Europe’s Diesel Tanks?
🔎 Donald Trump, Strait of Hormuz, diesel embargo, G7, Scott Bessent
#تحلیل_راهبردی #ایران #خاورمیانه #روابط_بین_الملل #ژئوپلیتیک #Sonar21
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir