🟢 #یمن #عربستان
🧠 چگونه درگیری حوثی‑سعودی بر کشورهای ساحل دریای سرخ آفریقا و فراتر از آن تأثیر میگذارد
🏛 منبع: Deutsche Welle
📄 عنوان اصلی: How the Houthi-Saudi conflict is affecting countries on Africa's Red Sea coast — and beyond
🔎 Houthi, Bab el-Mandeb, UNHCR, Red Sea, Gaza war
#تحلیل_راهبردی #اروپا_و_روسیه #جنگ #روابط_بین_الملل #DW
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🟢 ۲/۳
📌 چکیده:
در سپتامبر حوثیها جزیرهٔ پریم در تنگهٔ بابالماندب را بهدست گرفتند و در اوایل اکتبر نیروهای یمن‑سعودی عملیات ضدگشتگی را آغاز کردند؛ این تحولات باعث افزایش خطر بسته شدن مسیرهای دریایی به خلیج عدن و ارتقای هزینههای حملونقل برای بنادر جیبوتی، که بهعنوان قطب استراتژیک نظامی و تجاری شناخته میشود، شد. آژانس UNHCR اعلام کرد حداقل ۳۷۰۰ پناهنده یمنی به جیبوتی رسیدهاند و برای ۱۰٬۰۰۰ نفر دیگر کمکهای اضطراری در دست تهیه است؛ کمبود آب در منطقهٔ اوبوک، مرز اریتره، مشکلات انسانی را تشدید میکند. اتیوپی که حدود ۹۵ ٪ تجارت خود را از طریق بنادر جیبوتی انجام میدهد، بهدلیل افزایش حق بیمه و خطر جنگ، با فشارهای اقتصادی مواجه است و درگیریهای شمالی تیگرای این کشور مسیرهای تجاری را تهدید میکند. سه کشور غیر دائم آفریقایی شورای امنیت (کنگو، لیبریا و سومالی) جلسه اضطراری برگزار کرده و خواستار بازگشایی مسیرهای حملونقل و حل بحران یمن تحت سرپرستی سازمان ملل شدند.
در سپتامبر، یکی از درگیریهای اصلی خاورمیانه به افق آفریقا رسید؛ حامیان ایران، حوثیها، جزیرهٔ پریم یمن را به تصرف درآوردند.
این جزیره در باریکترین نقطهٔ تنگهٔ بابالماندب واقع شده است؛ تنگهای که ورودی جنوبی دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند. فاصلهٔ آن حدود ۲۰ کیلومتر (۱۲ مایل) از جیبوتی و ۲۰ دقیقه پرواز از اتیوپی است.
در اوایل اکتبر، نیروهای مسلح یمن به همراه متحدان سعودی خود به عملیات ضدگشتگی پرداختند. حامیان ایران، حوثیها، از آغاز جنگ غزه در سال ۲۰۲۳ به کشتیهای تجاری شلیک میکردند.
پیامدهای اقتصادی این تحولات برای آفریقا، همزمان با جریان پناهندگان، احساس میشود.
اقتصادهای آفریقایی پیش از این از بحران تنگهٔ هرمز رنج میبرند؛ بحرانی که بهویژه سوخت و کود را کمرسان و گران میکند.
اگر تنگهٔ بابالماندب نیز غیرقابل عبور شود، اوضاع میتواند تشدید شود. شرکتهای کشتیرانی مجبور خواهند شد مسیرهای دوری را از طریق کانال سوئز—که تحت کنترل مصر است—یا از طریق نوک جنوبی آفریقا انتخاب کنند؛ همانطور که برخی پیش از این انجام میدهند. هزینههای اضافی بهسر مشتریان منتقل میشود.
هزینهٔ انسانی تشدید تنشها در یمن بلافاصله بر جیبوتی تأثیر گذاشت. به گفتهٔ آژانس سازمان ملل برای پناهندگان (UNHCR)، حداقل ۳۷۰۰ پناهنده از یمن به جیبوتی عبور کردهاند؛ این تعداد از ۱۰ سپتامبر به شمار میآید. اکثر افرادی که به منطقهٔ شمالی اوبوک کشور رسیدهاند، زنان و کودکان هستند.
آژانس UNHCR در حال آمادهسازی کمک برای ۱۰٬۰۰۰ نفر دیگر است که هنوز به جیبوتی نرسیدهاند. اما اوبوک، که در مرز اریتره قرار دارد، بهطور فوقالعادهای خشک است و این موضوع مشکلات دیگری بهوجود آورده است.
«آب زیادی اینجا نداریم؛ آب زیرزمینی بهکل وجود ندارد»، الیزاندرا روکاسالو، نمایندهٔ برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) برای جیبوتی، به DW گفت. «همه چیز باید شیرینسازی شود».
جیبوتی یک قطب استراتژیک نظامی محسوب میشود.
اگرچه مساحت آن کوچک است، جیبوتی — کشوری با اکثریت مسلمان در شاخ آفریقا و جمعیتی کمی بیش از یک میلیون نفر — نقش مهمی در منطقه ایفا میکند. موقعیت آن در ورودی دریای سرخ، این کشور را به قطبی جذاب برای تجارت و ناوگانهای نظامی تبدیل کرده است.
ایالات متحده، چین، فرانسه، ایتالیا و ژاپن همگی پایگاههای نظامی در جیبوتی دارند. ارتش فدرال آلمان نیز تا سال ۲۰۲۱ در چارچوب مأموریتی دریایی برای مبارزه با دزدیهای دریایی حضور داشت.
بندرهای غیرنظامی کشور بهعنوان مراکز ترانسشیپ یا میانی برای بار، کالا و کانتینرهای جهانی عمل میکنند. تا کنون پیشروی حوثیها منجر به خالی شدن اسکلههای جیبوتی نشده است.
اما روکاسالو هشدار داد که هنوز پیامدهای احتمالی وجود دارد: «در اصل، اینجا رونق اقتصادی است — که همانند هر کشوری که در حال رشد است، نیاز به مصالح ساختمانی دارد: سیمان، مواد اولیه و سایر موارد».
در حال حاضر سرمایهٔ کمتری وارد میشود؛ زیرا کشتیها باید تقریباً دو برابر هزینهٔ بیمه و بیمهٔ مجدد را بپردازند. «کشتیهای بسیاری دیگر مایل به عبور از کانال سوئز نیستند؛ بسیاری نیز دیگر نمیخواهند از دریای سرخ عبور کنند».
تأثیرات زنجیرهای برای اتیوپی، همسایهٔ بیدریای این کشور، محسوس است.
🟢 ۳/۳
اتیوپی — پرجمعیتترین کشور بیدریا در جهان — حدود ۹۵ ٪ واردات و صادرات خود را از طریق بنادر جیبوتی انجام میدهد. افزایش قیمتها بهدلیل حق بیمهٔ بالاتر برای ریسک جنگی، تأثیر قابلتوجهی بر این کشور دارد.
چند روز پس از تصرف جزیره پریم توسط حوثیها، اقتصاد اتیوپی با تهدیدی دیگر و حتی فوریتر مواجه شد: در ۲۳ سپتامبر، درگیریها در منطقهٔ شمالی تیگرای کشور شعلهور شد.
از آن پس، نیروهای دفاع ملی اتیوپی (ENDF) طبق گزارشها پیشرفتهایی در مقابل ائتلاف شورشی تحت رهبری تیگرای که قصد سرنگونی دولت ملی را دارد، بهدست آوردهاند. شورشیان بهطور موقت به مسیر اصلی انتقال کالا بین بنادر جیبوتی و درونسرزمین اتیوپی پیشروی کردند.
برخی کارشناسان بر این باورند که پیشرفتهای نیروهای دفاع ملی اتیوپی خطر یک محاصره تجاری دیگر را کاهش داده است؛ اما تا زمانی که درگیری حلنشده بماند، احتمال تشدید مجدد وضعیت وجود دارد.
در ماههای اخیر، اتیوپی بیش از تقریباً تمام کشورهای آفریقایی دیگر از محاصره تنگه هرمز رنج میبرد و گاهی مجبور به محدود کردن سوخت شده است. در درازمدت، این کشور قصد دارد وابستگی به واردات را کاهش دهد؛ برای مثال با تأمین انرژی وسایل نقلیه از برق داخلی بهجای بنزین وارداتی.
آیا درگیری در اتیوپی میتواند دسترسی به بابالماندهب را تحت تأثیر قرار دهد؟
اتیوپی و همسایه شمالیاش، اریتره، روابط دیپلماتیک خود را قطع کردهاند؛ قدرتهای منطقهای دیگری چون سودان، مصر و سومالی ممکن است خود را در کنار اریتره نه اتیوپی قرار دهند.
اریتره خود را در مواجهه با تهدیدی میبیند که نخستوزیر اتیوپی، آبی احمد، در چندین بار تأکید کرده است: از زمان استقلال اریتره، اتیوپی دسترسی به دریا را از دست داده است و آبی احمد بارها به جبران این ناعدالتی اشاره کرده است — چه از طریق توافق سیاسی، همانگونه که پیشتر با منطقهٔ جداییطلب سومالیلند دنبال میشد، و چه از طریق زور.
بندر اساب در لبهٔ پانهندل اریتره قرار دارد — و اغلب بهعنوان محتملترین هدف در صورتی که آبی احمد مسیر تهاجمی را برگزید، توصیف میشود. اگر درگیریهای داخلی اتیوپی بهطور قابلتوجه به جنگی کامل منطقهای تبدیل شود، ممکن است محدودیتهای بیشتری بر عبور ایمن از تنگه بابالماندهب و آبهای اطراف آن تحمیل شود.
کارشناسان همچنین نگرانیهایی دربارهٔ همکاری فزایندهٔ حوثیها با گروه سنی الشباب (Al‑Shabab) که در سومالی مستقر است، ابراز کردهاند. اگرچه ایدئولوژیهایشان بهطور اساسی متفاوت است، اما بهویژه بهدلیل خصومت مشترکشان نسبت به اسرائیل و ایالات متحده، به یکدیگر پیوستهاند.
چه ابزارهایی در اختیار کشورهای آفریقایی برای کمک به رفع این وضعیت قرار دارد؟
سه عضو غیر دائم آفریقایی شورای امنیت سازمان ملل — جمهوری دموکراتیک کنگو، لیبریا و سومالی — در اواسط سپتامبر جلسه اضطراری برگزار کردند و بهصورت مشترک خواستار بازگشایی مسیرهای آزاد حملونقل شدند و تقاضای حل بحران یمن تحت سرپرستی سازمان ملل را تأیید کردند.
وضعیت در بابالماندهب و شمال اتیوپی دوباره نیازمند انعطافپذیری از سوی آفریقا است. در واقع، برخی اقتصادهای آفریقایی میتوانند از فعالیتهای جابجایی نیز سود ببرند: بنادر کنیا و تانزانیا بهعنوان مثال، بهتدریج جذابیت بیشتری برای ترانسشیپمنت پیدا میکنند.
در حالی که بسیاری از کشورها از قیمتهای بالای نفت رنج میبرند، گروه دانگوت نیجریه اعلام کرده است که عرضه اولیه عمومی خواهد داشت و یک پالایشگاه جدید در کنیا احداث میکند.
ویرایش: بنیتا ون ایسن (Benita van Eyssen)
🔗 متن اصلی: https://www.dw.com/en/how-the-houthi-saudi-conflict-is-affecting-countries-on-africa-s-red-sea-coast-and-beyond/a-79588992?maca=en-rss-en-world-4025-xml-mrss
🔴 #روسیه #آمریکا
🧠 تهدید کالینینگراد روسیه به سمت متحدی که واشنگتن از جلسه کنار گذاشت
🏛 منبع: The Hill
✍️ نویسنده: Imran Khalid, opinion contributor
📄 عنوان اصلی: Russia’s Kaliningrad threat is aimed at the ally Washington left outside the room
🔎 Kaliningrad, NATO, Abrams, Valdai forum, Putin
#تحلیل_راهبردی #ناتو #آمریکا_و_کانادا #روابط_بین_الملل #The_Hill
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🔴 ۲/۳
📌 چکیده:
روسیه در ۳۰ سپتامبر سندی به ناتو ارسال کرد و هشدار داد در صورت تلاش ائتلاف برای محاصره کرملین، تمام سلاحهای خود را به کار خواهد گرفت؛ پوتین نیز روز بعد این تهدید را بهعنوان ضرورت فوری اعلام کرد. در همین زمان، حدود هزار سرباز آمریکایی با تانکهای «آبرامز» پس از چرخش در لیتوانی، تا پایان اکتبر به این کشور بازمیگردند و نیروهای جدید در منطقهای استثنایی روسی بین بلاروس و کرملین مستقر میشوند. ناتو هزینه دفاعی لیتوانی را ۵٫۳۳ ٪ از تولید ناخالص داخلی تخمین میزند و در پی پیشنهاد پنتاگون برای ایجاد پایگاه دائمی آمریکایی در این کشور است، در حالی که روسیه با اقدامات نظامی محدود در نزدیکی لیتوانی و کالینینگراد فشار میآورد تا تعهدات غرب به این همپیمان تحت بازنگری قرار گیرد.
تهدید روسیه نسبت به کرملین هدفش متحدی است که واشنگتن از گفتوگو کنار گذاشته است
حدود یک هزار سرباز آمریکایی به همراه تانکهای آبرامز، تا پایان اکتبر برای مأموریتی نهماهه به لیتوانی بازمیگردند. پابرد، میدانی که از سال ۲۰۱۹ میزبانی گردانهای چرخشی آمریکایی را بر عهده داشته، از ژوئن هیچ نیرویی نداشته است. نیروهای جدید در کشوری باریک بین بلاروس و کرملین، منطقهٔ استثنائی روسی که مسکو تازه اعلام کرده با سلاحهای هستهای از آن دفاع خواهد کرد، مستقر میشوند.
در ۳۰ سپتامبر، روسیه سندی به دولتهای ناتو ارسال کرد که رویترز آن را گزارش داد؛ در این سند هشدار داد که در صورت تلاش ائتلاف برای محاصره کرملین، تمام سلاحهای خود را به کار خواهد گرفت. مارک روت این تهدیدها را «بیفایده» نامید. روز بعد، در مجمع والدای، ولادیمیر پوتین گفت حمله مستقیم «استفاده از تمام سلاحهای روسیه را» بهطور ناگزیر و فوری در دستور کار میگذارد.
مارک روت بهدرستی سرش را تکان داد. هیچ برنامهای برای محاصره وجود ندارد. مسکو در واکنش به شش ماه سیگنالهای متناقض ایالات متحده نسبت به لیتوانی است و این یادداشت، آزمایشی است که قصد دارد در آنجا به کار گیرد.
نگاه کنید که کرملین این وقایع را چگونه میخواند. در ماه مه، پنتاگون استقرار یک تیپ زرهی ۴۰۰۰ نفره به لهستان را لغو کرد؛ این تیپ معمولاً پشتیبان گردان لیتوانی بود. در ژوئن، حدود یک هزار آمریکایی بدون جایگزین ترک کردند و وزیر دفاع رابرتاس کاوناس گفت چرخش بعدی «در حال بررسی» است. در ماه اوت، بر پایهٔ منابع ناتو که یورونوز به آن استناد کرده بود، رئیس سیاستگذاری پنتاگون البریج کولبی مقامات بالتیک را به ملایمت لحن خود نسبت به روسیه دعوت کرد. در ۲۲ سپتامبر، رئیسجمهور لیتوانی گیتاناس ناوسدا اعلام کرد نیروها بازمیگردند. هشت روز بعد، پولیتیکو گزارش داد کولبی کشورهای بالتیک، بریتانیا و فرانسه را از گروه برژن، گروه کاری خود برای آینده ناتو، حذف کرده است. همان روز، یادداشت روسیه منتشر شد؛ کولبی این گروه را در لهستان میزبانی میکند.
در مسکو، خروج، بازگشت و حذف پی در پی، نشانگر تعهدی است که واشنگتن هنوز به آن نرسیده است.
لیتوانی نمیتوان بهدلیل عدم هزینه کافی برای دفاع سرزنش کرد. ناتو هزینه دفاعی این کشور را ۵٫۳۳ ٪ از تولید ناخالص داخلی برآورد میکند؛ این بالاترین درصد در ائتلاف است و بیش از دو برابر متوسط ۲٫۵۳ ٪ برای همپیمانان اروپایی و کانادا میباشد. کاوناس در یک بازدید از پنتاگون در سپتامبر، پیشنهاد پایگاه دائمی آمریکایی داد و نخستوزیر مینداگاس سینکویچوس به بلومبرگ گفت لیتوانی «هزینه آن را میپردازد». در ۶ اکتبر، پارلمان با رأی ۱۰۶ به ۱۸ تصمیم گرفت ممنوعیت قانون اساسی بر پایهگذاری پایگاههای خارجی را لغو کند.
روسیه پیش از این همین استراتژی را علیه لیتوانی بهکار برده است. در ژوئن ۲۰۲۲، ویلنووس اجرای تحریمهای اتحادیه اروپا بر حملونقل ریلی به کرملین را آغاز کرد و مسکو تهدید به انتقام کرد. در ۱۳ ژوئیه، کمیسیون اروپا راهنمایی جدیدی صادر کرد؛ نه روز بعد، راهآهن لیتوانی حملونقلها را از سر گرفت. کرملین درسی مهم گرفت: فشار بر کوچکترین همپیمان جبههای، و پایتختهای بزرگ اروپایی به دنبال راهحل میگردند.
آزمایش بعدی احتمالاً زیر آستانهٔ مادهٔ پنجم ناتو میماند. این یادداشت با بازتعریف اقدامات روتین، مانند بازرسی یک کشتی تخطیکننده از تحریمها، زمینه را برای گامهای «محاصره» فراهم میکند.
🔴 ۳/۳
در ماه مه، وزیر امور خارجه کستوتیس بودریس به یک روزنامه سوئیسی گفت ناتو میتواند پایگاههای روسیه در کالینینگراد را تخریب کند. در ماه اوت، بستهٔ پروازی ناتو شامل جت حمله الکترونیکی جدید EA‑37B، نزدیک این مستقر جداگانه به مدت نزدیک به دو ساعت پرواز کرد. در اواسط سپتامبر، یک ناوشکن روسی دو شمع روشن به سمت هلیکوپتر نظامی دانمارکی شلیک کرد. در ۳ اکتبر، فرودگاه ویلنیوس بهمدت کمتر از یک ساعت بسته شد پس از عبور یک پهپاد مشکوک از بلاروس؛ این دومین بستهشدن در سه هفته بود. از آن پس، لیتوانی کولبی را برای مشاهدهٔ مستقیم این تخلفات هوایی دعوت کرد.
یک بنبست در خط راهآهن، خرابکاری یا آزار و اذیت در نزدیکی پابراده، واشنگتن را ملزم میکند به پرسشی که تا کنون از آن فرار کرده است، پاسخ دهد. آیا متحدی که از اتاق برنامهریزی کنار گذاشته شده، همچنان تمام تضمینها را دریافت میکند؟
روندگرایان آمریکایی نیز مطمئن نیستند. در نظرسنجی شورای شیکاگو برای سال ۲۰۲۵، ۵۵ ٪ از مردم استفاده از نیروهای ایالات متحده را در صورت حملهٔ روسیه به کشورهای بالتیک حمایت کردند، در حالی که برای لهستان این رقم ۶۲ ٪ بود. بحرانی که بهگونهای طراحی شده تا شبیه تجاوز بالتیک بهجای حمله باشد، هدفش کاهش این درصد زیر ۵۰ است. مشاورهٔ اوت کولبی نشان میدهد که بخشهایی از دولت پیشاپیش فرضیهٔ مسکو را میپذیرند.
به نقشه نگاه کنید. فاصلهٔ سووالکی، نوار ۶۵ مایلی بین کالینینگراد و بلاروس، لهستان را در یک طرف دارد؛ لهستان در اتاق تصمیمگیری کولبی صندلی دارد، در حالی که لیتوانی در طرف دیگر صندلیای ندارد. سپاههای آمریکایی بر روی سمت لیتوانی مستقر خواهند شد.
دلیلپذیری که کولبی مطرح میکند منطقی است. سیو‑دو عضو بهتدریج موافقت میکنند و واشنگتن میخواهد بزرگترین نیروهای نظامی اروپا، دفاع معمولی را بر عهده بگیرند تا نیروهای آمریکایی بتوانند بر چین متمرکز شوند. هیچیک از این موارد نیازی به کنار گذاشتن متحدانی که نزدیکترین تهدید را دارند، در هفتهای که تهدید بهصورت کتبی اعلام شد، ندارند. در حالی که حاملهواپیمای سوم به خاورمیانه میرود و رئیسجمهور ترامپ دربارهٔ اقدامات بیشتر علیه ایران میاندیشد، بحران بالتیک در این زمستان، واشنگتن را مجبور میکند تا بین جبهههایی انتخاب کند که استراتژی کولبی برای اجتناب از آنها تدوین شده بود.
راهحل ارزان است. بازنگری نیروهای اروپایی واشنگتن قرار است تا دسامبر به پایان برسد و ترامپ در ۵ اکتبر گفت که «بهطور قطع» به یک پایگاه در لیتوانی فکر خواهد کرد. تبدیل دورهٔ نهماههٔ چرخش به یک استقرار دائم و اعطای صندلی به کشورهای بالتیک در نشست بعدی برگن، هزینهای جزئی نسبت به یک مأموریت حاملهواپیما دارد و به مسکو بهوضوح میگوید تعهد غرب به ویلنیوس تحت بازنگری نیست. توکیو، سئول و مانیلا نیز همان پیام را دریافت خواهند کرد.
بدون این اقدام، روسیه به آزمایش تضمینی ادامه خواهد داد که پنتاگون اجازه داده بهتردید افتد. سربازانی که به پابراده میرسند، اولین آمریکاییانی خواهند بود که در مسیر آن قرار میگیرند.
عمران خالد پزشک است و دارای مدرک کارشناسی ارشد روابط بینالملل میباشد.
🔗 متن اصلی: https://thehill.com/opinion/international/6140160-russias-kaliningrad-threat-is-aimed-at-the-ally-washington-left-outside-the-room/
🟠 #عربستان #یمن
🧠 چرا عربستان سعودی به جنگ در یمن بازگشت
🏛 منبع: Responsible Statecraft
✍️ نویسنده: Annelle Sheline
📄 عنوان اصلی: Why Saudi Arabia has returned to war in Yemen
🔎 Houthis, Bab al-Mandab Strait, Red Sea, Saudi Arabia, Iran
#تحلیل_راهبردی #ایران #آمریکا_و_کانادا #جنگ #روابط_بین_الملل #Responsible_Statecraft
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🟠 ۲/۵
📌 چکیده:
در سپتامبر ۲۰۲۶ حوثیها سواحل دریای سرخ و جزایر استراتژیک تنگه بابالمانداب را تصرف کردند؛ اما در اوایل اکتبر نیروهای دولتی تحت حمایت عربستان سعودی با حملات هوایی گسترده به مواضع حوثیها واکنش نشان دادند و فرانسه، پاکستان و ایالات متحده نیز پرسنل خود را برای کمک به عربستان اعزام کردند. حملهٔ هواپیمای ایرانی به فرودگاه صنعا در ژوئیه ۲۰۲۶، که توسط حوثیها کنترل شد، آتشبس میان عربستان و حوثیها را که از آوریل ۲۰۲۲ برقرار بود، پایان داد و نشان داد که حوثیها با حمایت مخفیانهٔ جمهوری اسلامی ایران توانستهاند توان نظامی خود را ارتقا دهند. این تحولات در حالی رخ داد که عربستان سه گزینه استراتژیک—ادامهٔ همکاری با دولت یمن (PLC)، حمایت از جداییطلبان جنوب یا بازگشت به مذاکرات با حوثیها—را بررسی میکند، در حالی که ناتوانی PLC در مقابله با پیشروی حوثیها بهعنوان نشانهای از ضعف کلی دولت حاکم شناخته میشود.
در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶، هنگامی که انصار الله — که معمولاً به عنوان حوثیها شناخته میشوند — سواحل دریای سرخ یمن و جزایر استراتژیک در تنگه بابالمانداب را به تصرف درآورد، به نظر میرسید درگیری طولانیمدت یمن به نفع آنها باشد. اما در اوایل اکتبر، نیروهای دولتی تحت حمایت عربستان سعودی شروع به بازپسگیری بخشی از سرزمینهای تصرفشده کردند و عربستان سعودی حمله هوایی سنگینی به مواضع حوثیها انجام داد. فرانسه، پاکستان و ایالات متحده همگی پرسنل خود را برای کمک به عربستان در مقابله با حمله حوثیها اعزام کردهاند.
در خارج از منطقه، برخی حمله حوثیها را صحنهای دیگر در جنگ گستردهٔ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران میدانند. اما این جنگ منطقهای گسترده جدا از جنگ در یمن است؛ جنگ یمن به تصرف صنعا توسط حوثیها در سپتامبر ۲۰۱۴ و تصمیم عربستان سعودی برای تشکیل ائتلافی به منظور بیرون راندن آنها در مارس ۲۰۱۵ باز میگردد.
اگرچه حوثیها بهوضوح همپیمان ایران هستند و از سلاحها و حمایتهای مخفیانهای که تهران از حداقل سال ۲۰۰۹ به آنها میسپارد، بهره میبرند، اما برنامهٔ خاص خود را دارند: تحکیم کنترل بر یمن. حتی اگر واشنگتن و تهران بهنحوی موافقت کنند که جنگی را که ترامپ بهسرعت آغاز کرد پایان دهند، این هدف سیاسی را دنبال میکنند. با این حال، تصمیم اخیر آنها برای تشدید درگیری، نشانگر شتابی است که موفقیت ایران در مقاومت در برابر حملات آمریکا و اسرائیل ایجاد کرده است. بنابراین، هرچند این دو جنگ جداگانهاند، جنگ ایران هم به تشدید و هم به تعمیق اثرات خشونت در یمن منجر میشود.
حملهٔ حوثیها به دریای سرخ
محرک دور جدید خشونت در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶ رخ داد؛ آن روز یک هواپیمای غیرنظامی ایرانی که هیئت حوثیها را به همراه داشت و در مراسم تشییع جنازهٔ رهبر معظم انقلاب، آیتالله علی خامنهای، شرکت کرده بودند، به یمن بازگشت. هنگامی که هواپیما سعی کرد در فرودگاه بینالمللی صنعا فرود بگیرد، باند فرود بمباران شد. دولت بهرسمیتپذیر یمن تحت رهبری شورای رهبری ریاستجمهوری (PLC) مسئولیت این حمله را پذیرفت، در حالی که حوثیها عربستان سعودی را که از PLC حمایت میکند، مقصر دانستند. بهدلیل این حمله، هواپیما مجبور شد در حدیدیه تحت کنترل حوثیها فرود آید.
در ۲۰ ژوئیه، حوثیها مسدودیتی علیه عربستان سعودی اعلام کردند و صادرات نفت از طریق تنگه بابالمانداب را هدف گرفتند تا در برابر حملات و محدودیتهای مداوم بر سرزمینهای تحت کنترل خود انتقام بگیرند. پس از آن، حوثیها به تسهیلات نفتی عربستان و کشتیهای نفتبار در دریای سرخ هدف حمله کردند.
حمله به فرودگاه صنعا بهطور رسمی آتشبس را که از آوریل ۲۰۲۲ بین عربستان سعودی و حوثیها بهطور عمده پابرجا بود، پایان داد.
حمله به فرودگاه صنعا بهطور رسمی آتشبس را که از آوریل ۲۰۲۲ بین عربستان سعودی و حوثیها بهطور عمده پابرجا بود، پایان داد. با این حال، حتی پیش از این حادثه به نظر میرسید حوثیها برای بازگشت به درگیری آماده میشدند؛ جنگجویان خود را بسیج کرده و تجهیزات را به مواضع منتقل میکردند. در سخنرانی ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶، عبدالملک الحوثی اعلام کرد که گروه برای نبرد آماده است و از اقدام رسمی و مردمی برای پایان دادن به آنچه که بیش از یازده سال تجاوز و مسدودیت سعودی مینامد، خواستار شد.
🟠 ۳/۵
سخنرانی، روایت حوثیها را از حمایت از فلسطینیان که پیش از آن بهعنوان پایهٔ مشروعیت داخلی گروه در پی حملهٔ مستمر اسرائیل به غزه از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ شکل گرفته بود، جابهجا کرد. در ماههای بعد، هنگامی که حوثیها در واکنش به خشونت اسرائیل علیه فلسطینیان، کشتیهای اسرائیلی را در دریای سرخ هدف قرار دادند، اعتبارشان در داخل کشور بهطور چشمگیری افزایش یافت و این امر به پوشاندن سرکوب و ناتوانی آنها در بهبود زندگی روزمرهٔ یمنساکنان تحت کنترلشان کمک کرد. حمایت حوثیها از فلسطین همچنین موجب جذب نیرو شد و نمایهٔ بینالمللی آنها را ارتقا داد. اما این همبستگی هزینهای نیز به دنبال داشت؛ ایالات متحده و اسرائیل با حملات هوایی کشنده به مناطق تحت کنترل حوثیها پاسخ دادند. در آگوست ۲۰۲۵، اسرائیل چند وزیر کابینهٔ حوثی، از جمله نخستوزیر، را به قتل رساند. پس از اعلام تعهد نتانیاهو به آتشبس در غزه در اکتبر ۲۰۲۵، حوثیها نشانهای از توقف عملیات خود علیه اسرائیل نشان دادند. علیرغم نقض روزانهٔ آتشبس توسط اسرائیل، حوثیها حملات خود به اسرائیل را محدود کردهاند؛ این نشان میدهد که گروه ممکن است بخواهد از بازگشت به درگیری آشکار با تلآویو اجتناب کند. بهجای آن، حوثیها تمرکز خود را به محدودیتهای عربستان سعودی بر فضای هوایی و بنادرشان و همچنین حمایت سعودی از گروههای رقیبی که علیه حاکمیت حوثیها میجنگند، معطوف کردند.
رونق دوبارهٔ حوثیها
در چهار سال گذشته، حوثیها توانمندیهای نظامی خود را بهبود بخشیدهاند. بهتدریج میتوانند سلاحها را داخل یمن تولید کنند، هرچند شبکهای از تأمینکنندگان، از جمله ایران، مواد اولیه و سایر مؤلفههای لازم را فراهم میکند. تحلیلگران ادعا میکنند حوثیها محمولههای بزرگ مواد نظامی، تجهیزات و سلاحها را وارد میکردند. همچنین گزارشهایی وجود دارد که آنها از Claude، ابزار هوش مصنوعی شرکت Anthropic، برای توسعه سلاحهای هدایتشده استفاده کردهاند. از سال ۲۰۱۷، حوثیها با استفاده از یک کشتیدرونپیمای آزمایشی اقدام کردند و از آن پس، در بهکارگیری فناوریهای نوظهور برای تهدید مخالفان با منابع و توان آتش بیشتری، در خط مقدم باقی ماندهاند.
توانایی حوثیها برای بهسرعت تصرف سواحل دریای سرخ از نیروهای وفادار به PLC، با خروج امارات متحده عربی از یمن در ژانویهٔ ۲۰۲۶ تحت فشار عربستان سعودی تسهیل شد. تا اوایل ۲۰۲۶، امارات بهطور قابلتوجهی به جنبش جداییطلبی جنوب یمن، که توسط شورای انتقالی جنوب (STC) رهبری میشد، کمک میکرد. رئیس STC، آیداروس الزبیدی، همچنین عضو PLC بود. اما در دسامبر ۲۰۲۵، نیروهای STC بهطور ناگهانی بخشهای وسیعی از سرزمینهای شرق یمن را که شامل مناطق مرزی عربستان در استانهای حضرموت و مهرا میشد، تصرف کردند. عربستان سعودی بهسرعت واکنش نشان داد؛ کشتیهای اماراتی حامل سلاح به STC را بمباران کرد و خواستار خروج کامل امارات از یمن شد. تحت فشار عربستان، رهبری STC اعلام انحلال گروه کرد و الزبیدی به امارات پناه برد. PLC عضویت الزبیدی در شورا را به همراه یک همپیمان دیگر STC، فرماندار پیشین حضرموت، لغو کرد و آنها را با دو شخصیت جدید جایگزین کرد. با این حال، تلاش عربستان برای سرکوب STC، خواستهای استقلال جنوب را خاموش نکرد؛ بلکه بهنظر میرسید جداییطلبانی که پیشتر از PLC حمایت میکردند، از این اقدام خشمگین شده و امید داشتند این امر به ایجاد یمن جنوبی مستقل منجر شود.
ناتوانی اولیهٔ PLC در دفع پیشروی حوثیها در سواحل دریای سرخ در این درگیری، حتی با پشتوانهٔ عربستان، بهعنوان نشانهای از ناکارآمدی کلی دولت حاکم محسوب شد.
PLC تا حد زیادی صعود به قدرت خود را مدیون عربستان میداند. پس از آنکه اعتراضات بهار عربی، رئیسجمهور علیعبدالله صالح را به استعفا واداشت و پس از بیش از ۳۳ سال حکومت بر یمن، در سال ۲۰۱۲، عبدربه منصور هادی دولت بینالمللی شناختهشدهای را که او را جایگزین کرد، رهبری کرد؛ این دولت در ابتدا با حمایت عربستان شکل گرفت. اگرچه سمت موقت هادی برای دو سال در نظر گرفته شده بود، اما به ده سال گسترش یافت. پس از آنکه عربستان حمایت خود را قطع کرد و اختیار را به PLC واگذار کرد، حکومت او به پایان رسید. PLC در ابتدا از هشت نفر تشکیل میشد: چهار نفر عمدتاً به عربستان و چهار نفر دیگر به امارات متحده عربی تمایل داشتند.
🟠 ۴/۵
این تحولات منجر به تقسیمات عمیق داخلی در PLC شد؛ این نهاد همچنین به اتهامات فساد و ناتوانی در ارتقای سطح زندگی مردم تحت سلطهاش مواجه شده است. برخی منتقدان یمنی خواستار اصلاحاتی برای افزایش پاسخگویی و نمایندگی PLC نسبت به تمام یمنیان هستند. در پاسخ به این انتقادات، در ژانویهٔ ۲۰۲۵، رئیس PLC، رشاد الیعلیمی، اعلام کرد که اقداماتی برای سرکوب فساد آغاز میشود. با این حال، ناتوانی اولیهٔ PLC در دفع پیشروی حوثیها در سواحل دریای سرخ در این درگیری، حتی با پشتوانهٔ عربستان، همچنان بهعنوان نشانهای از ناکارآمدی کلی دولت حاکم تلقی میشود.
ریاض و حوثیها: چه میخواهند؟
در طول جنگ حوثیها با نیروهای تحت حمایت عربستان از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲، این گروه توانمندیهای نظامی خود را عمدتاً با حمایت مخفیانهٔ ایران ارتقا داد. نقطهٔ عطف این جنگ در مارس ۲۰۲۲ بود؛ حوثیها در گرندپری فرمول یک عربستان سعودی که در جده برگزار میشد، به هدفهای سعودی حمله کردند. این حمله نشان داد حوثیها نه تنها میتوانند گردشگران و سرمایهگذاران را از سفر به عربستان بازدارند، بلکه میتوانند موفقیت برنامهٔ جاهطلبانهٔ Vision 2030 ولیعهد محمد بن سلمان برای تحول اقتصاد و جامعهٔ پادشاهی را تهدید کنند. پس از این حمله، عربستان در آوریل ۲۰۲۲ برای اولین بار به یک آتشبس دوماهه تحت نظارت سازمان ملل متحد (UN) موافقت کرد.
تا مارس ۲۰۲۳، گزارشها نشان میدادند که عربستان مشتاق یافتن توافقی بلندمدت برای پایان دادن به مشارکت پرهزینه و در نهایت بینتیجهاش در یمن است. در ماههای بعد، ریاض مذاکرات مستقیم با حوثیها را به واسطهٔ عمان برای دستیابی به این هدف آغاز کرد؛ این مذاکرات منجر به توافق جامع تحت نظارت سازمان ملل متحد (UN) در دسامبر ۲۰۲۳ شد. بر پایهٔ این توافق، عربستان قرار بود حقوق کارمندان بخش عمومی، حتی در سرزمینهای تحت کنترل حوثیها، پرداخت کند و محدودیتهای حمل و نقل هوایی و دریایی را کاهش دهد. همچنین این قرارداد میتوانست صادرات نفت را از سرگیری کند و سازوکار سیاسی فراگیری تحت رهبری یمن و به سرپرستی UN ایجاد نماید. در واقع، این توافق میتوانست قدرت PLC را که بهطور عمده به حمایت عربستان وابسته است، تضعیف کند. زمانی که حوثیها در اواخر ۲۰۲۳ به اسرائیل حمله کردند — حملهای که ایالات متحده را بر آن داشت تا عملیات Prosperity Guardian را علیه آنها راهاندازی کند — عربستان بهوضوح غایب ماند و تمایلی به ریسک تجدید حملات مرزی نشان نداد.
پروازهای متناوب حوثیها از تهران در ژوئیهٔ ۲۰۲۶ بهنظر میرسد خط قرمز عربستان را عبور کرده باشد.
با این حال، پروازهای متناوب حوثیها از تهران در ژوئیهٔ ۲۰۲۶ بهنظر میرسد خط قرمز عربستان را عبور کرده باشد و ریاض نگران بود که در این شرایط خودداری از اقدام، حوثیها را بیش از پیش تشویق کند. در پسزمینهٔ جنگ ایران و بسته شدن تنگه هرمز، عربستان سعودی برای صادرات نفت خود بهطور بیشتری به دریای سرخ تکیه کرد. وقتی حوثیها شروع به هدف قرار دادن زیرساختهای نفتی سعودی کردند، محمد بن سلمان احتمالاً ایننظر داشت که ایالات متحده برای رساندن نفت سعودی به بازار جهانی مداخله خواهد کرد. اما امتناع ترامپ از ارائهٔ کمک مستقیم به سعودیها در مواجهه با حوثیها، نشانگر عدم تمایل واشنگتن برای بازگشت به کارزار یمنی است، در حالی که این کشور در نقاط دیگر منطقه بهطور گستردهای مشغول به فعالیت است.
گزینههای استراتژیک ریاض
در حال حاضر ریاض سه مسیر پیش روی خود میبیند: ۱) بازگرداندن دستاوردهای حوثیها از طریق ادامهٔ همکاری با PLC؛ ۲) انتقال حمایت به جداییطلبان جنوب در STC؛ یا ۳) تجدید مذاکرات با حوثیها بهمنظور خروج از یمن. بهنظر میرسد سعودیها در حال پیگیری گزینهٔ اول هستند. اگرچه ایالات متحده از ادامهٔ حملات هوایی به مواضع حوثیها خودداری کرده است، بریتانیا در حال سوختگیری هواپیماهای سعودی بر فراز یمن است. فرانسه نیز اعلام کرده است که نیروهایی به شهر یَنبهٔ سعودی اعزام کند تا پایگاههای انرژی را ایمنسازی نماید. پاکستان سال گذشته نیروهایی اعزام کرده و بین ۳۰٬۰۰۰ تا ۴۰٬۰۰۰ نفر را به عربستان سعودی فرستاده است، هرچند این نیروها در خط مقدم یمن مستقر نشدهاند.
🟠 ۵/۵
با این حال، دوام بلندمدت PLC زیر سؤال است. ناتوانی PLC در مقایسه با کارآمدی نسبی STC، برخی تحلیلگران را بر آن داشته تا پیشنهاد دهند عربستان سعودی حمایت خود را به گروههای حامی جدایی جنوب منتقل کند. با توجه به نگرانیهای سعودیها دربارهٔ پیامدهای یک یمن جنوبی مستقل برای امنیت خود، این گزینه بعید بهنظر میرسد؛ هرچند پس از اخراج امارات، ممکن است عربستان سعی در بهبود روابط با گروههای جنوبی داشته باشد.
در این صورت گزینهٔ سوم باقی میماند. اگر درگیری جاری هزینههای بیش از حدی بگیرد یا عربستان احساس کند با آسیبزدن کافی به حوثیها موقعیت چانهزنی خود را بهبود بخشیده است، ریاض ممکن است به میز مذاکرات بازگردد. عربستان پیش از این تمایل به مذاکره با حوثیها تحت توافقات میانالمللی سازمان ملل نشان داده بود. اگر دوباره این مسیر را انتخاب کنند، ممکن است به توافقی مشابه دست یابند؛ بهطوری که حمایت از نیروهای ضد حوثی را قطع کرده و به حوثیها اجازه دهند کنترل را تثبیت کنند. اما برای بسیاری از یمننشینانی که از حکومت حوثیها فرار کردهاند، این گزینه فاجعهای خواهد بود. بهعنوان مثال، اگرچه سازمان ملل گزارش داده است که تمام طرفهای درگیری از کودکسرباز استفاده کردهاند، حوثیها این کار را بهطور قابلتوجهی بیشتر انجام میدهند. آنها صدها نفر را بازداشت کردهاند و بهویژه فعالان جامعه مدنی یمن را هدف قرار میدهند. انحراف سیستماتیک کمکهای بشردوستانه توسط حوثیها نیز بهخوبی توسط گروههای حقوق بشری مستند شده است. در واقع، شیوهٔ ربودن یا حمله به پرسنل سازمان ملل و کارگزاران کمکهای بشردوستانه توسط حوثیها—که آنها را جاسوس واشنگتن یا تلآویو میدانند—باعث شده است چندین سازمان بشردوستانه از فعالیت در سرزمینهای تحت کنترل حوثیها دست بکشند که پیامدهای ویرانگری برای جمعیت محلی بهبار آورده است.
با این حال، حوثیها نشان دادهاند که توانمندترین نیروی امنیتی داخل یمن هستند. علیرغم حملات دولت مرکزی در دههٔ ۲۰۰۰، هفت سال جنگ با عربستان سعودی و امارات متحدهٔ عربی، و عملیات هوایی اسرائیل و ایالات متحده، بهنظر میرسد حوثیها قویتر شدهاند. تجدید حملات توسط کشورهای خارجی تنها روایت آنها را تقویت میکند که خود را تنها مدافعان حاکمیت یمن میدانند.
اگر قدرتهای خارجی به تغذیهٔ درگیری یمن ادامه دهند، این جنگ بهطور مستمر ادامه خواهد یافت.
از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲، عربستان سعودی سعی کرد با هزینهٔ انسانی سنگین، حوثیها را از یمن بیرون کند؛ محاصرهٔ طاقتفرسای این کشور منجر به مرگ دهها هزار کودک شد. بنابراین، سعودیها میتوانند تصمیم بگیرند با حوثیها معاملهای بسته و از یمن عقبنشینی کنند. با برقراری رابطهای با حوثیها، میتوانند بهتدریج وابستگی آنها به ایران را کاهش دهند. در این سناریو، حوثیها، جداییطلبان جنوب و سایر بازیگران محلی مسئول تعیین توازن قدرت در یمن خواهند شد. بدون بهانهٔ مهاجم خارجی، حوثیها هیچکس را برای عدم توانایی در تأمین نیازهای مردم یمن مقصر نخواهند دانست. اما اگر قدرتهای خارجی به تغذیهٔ درگیری ادامه دهند، جنگ ادامه خواهد یافت.
اگرچه میاندوری سازمان ملل در یمن نیاز به بازنگری دارد، این سازمان میتواند بهطور مؤثری به تسهیل گفتوگوی میان جناحهای یمنی کمک کند تا سرانجام به پایان رساندن درگیری منجر شود.
متأسفانه، عربستان سعودی بههمراه حمایت بینالمللی، حملهٔ بینتیجهاش به یمن را از سر گرفته است. بهنظر میرسد ریاض بر این باور است که دیپلماسی شکست خورده و تلاشهای پیشین برای آرام کردن حوثیها تنها باعث گسترش جاهطلبیهایشان شده است. جمعیت یمنی که بسیاری از آنها در آستانهٔ بقا هستند، با این وضعیت قیمت سنگینی میپردازند.
این مقاله با اجازه از مرکز عربی واشنگتن دیسی بازنشر شده است.
• Houthis could be first big test for Mecca mutual defense pact ›
• How Saudi Arabia's anti-Houthi strategy crashed and burned ›
• Will Houthis' rapid advance drag US, Saudi Arabia back into Yemen? ›
🔗 متن اصلی: https://responsiblestatecraft.org/saudi-arabia-yemen-war/
🟣 #ارمنستان #آذربایجان
🧠 طرح جدید روسیه برای نابود کردن مسیر TRIPP ارمنستان‑آذربایجان
🏛 منبع: The National Interest
✍️ نویسنده: Joseph Epstein
📄 عنوان اصلی: Russia’s New Plan to Kill the Armenia-Azerbaijan TRIPP Corridor
🔎 TRIPP, Nikol Pashinyan, Khosrov Harutyunyan, Kremlin, USA
#تحلیل_راهبردی #روسیه #آمریکا_و_کانادا #ژئوپلیتیک #روابط_بین_الملل #National_Interest
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir