‏🟡 ۲/۴ ‏📌 چکیده: حملهٔ حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ملک‌خالد در ۱۰ اکتبر ترکیبی از پهپادهای انتحاری ساماد‑۳، موشک‌های کروز قدس و موشک‌های بالستیک برکان بود که به ترتیب سرعت‌های متفاوتی داشتند و در حدود ۴۵ دقیقه به هدف رسیدند؛ بیشترین خسارت به ترمینال‌های ۳ و ۴ و گیت‌های ۴۰۱ تا ۴۰۳ وارد شد. حمله بدون هشدار هوایی یا اعلام تخلیه انجام شد و رادارهای مدرن و سامانه‌های AWACS عربستان نتوانستند پرتاب‌ها را شناسایی کنند. مقامات سعودی اعلام کردند برخی موشک‌ها توسط سامانهٔ Patriot سرنگون شده‌اند، اما جزئیات دقیق در دسترس نیست. مقاله اشاره می‌کند این عملیات با فناوری‌های پیشرفته‌ای که منبع آن ایران و احتمالاً با کمک روسیه و چین است، انجام شده و نشان‌دهندهٔ ضعف ادغام حسگرها و نیاز به بهبود سامانه‌های دفاع هوایی در منطقه است. حملهٔ حوثی‌ها ترکیبی از پهپادهای انتحاری، موشک‌های کروز و موشک‌های بالستیک بود. از آنجا که این سلاح‌ها سرعت‌های متفاوتی دارند، ابتدا پهپادها، سپس موشک‌های کروز و در نهایت موشک‌های بالستیک پرتاب شدند. گزارش‌ها حاکی است که تمام حملهٔ ۱۰ اکتبر، که حدود ساعت ۱۵ به وقت محلی آغاز شد، تقریباً ۴۵ دقیقه به طول انجامید. ضربات به ترمینال‌های ۳ و ۴ (متصل به یکدیگر) احتمالاً در بازهٔ ۲۰ دقیقه‌ای صورت گرفت. بیشتر تلفات و خسارات در این دو ترمینال رخ داد؛ بدترین آسیب‌ها در گیت‌های ۴۰۱ تا ۴۰۳ بود که ابتدا توسط موشک‌های کروز قدس (هر کدام با بار ۱۵ کیلوگرمی) هدف قرار گرفتند. علاوه بر این، قطعاتی از موشک‌های Patriot بر روی ترمینال‌ها سقوط کرد که آتش‌سوزی به‌وجود آورد و شلیک‌های پراکنده ایجاد کرد. هیچ زنگ هشدار هوایی یا اخطاری پیش از حمله به صدا درنآمد. فرودگاه سامانهٔ دفاع مدنی، پناهگاه یا رویهٔ اعلامی تخلیه‌ای ندارد. ترمینال‌های ۳ و ۴ برای پروازهای داخلی و خطوط هوایی کم‌هزینهٔ منطقه‌ای به کار می‌روند. مشخص است این ترمینال‌ها به‌صورت عمدی هدف قرار گرفته‌اند و حوثی‌ها قصد داشته‌اند حادثه‌ای با تلفات جانی گسترده به‌وجود آورند و عربستان سعودی را به‌خاطر حمایت از نیروهای دولتی در یمن تنبیه کنند. فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ۱۹ سپتامبر، ۸ و ۹ اکتبر و ۱۰ اکتبر توسط حوثی‌ها هدف قرار گرفت. حوثی‌ها پیش از آن هشدارهای عمومی متعددی دربارهٔ نیت خود صادر کردند. اگرچه ریاض تنها هدف آن‌ها نبود، حوثی‌ها به‌وضوح اعلام کردند که قصد دارند فرودگاه را تعطیل کنند. با وجود رادارهای مدرن و سامانه‌های هشدار هوایی، پرتاب پهپادها، موشک‌های کروز و موشک‌های بالستیک شناسایی نشد. عربستان سعودی دارای پنج هواپیمای AWACS مدل E‑3A، دو سامانهٔ AWACS SAAB 2000 Erieye با رادارهای AESA مدرن (در حالی که رادار E‑3A سامانه‌ای پالسی‑دوپلر قدیمی است) و چندین پلتفرم شناسایی تاکتیکی ویژه (RE‑3A، RE‑3B) است. این سامانه‌ها و ایستگاه‌های راداری ساحلی در یک شبکهٔ دفاعی مرکزی یکپارچه شده‌اند که به سامانه‌های دفاع هوایی همچون Patriot، THAAD و تا ده باتری سامانهٔ کره‌ای KM‑SAM Block‑II (Cheongung‑II) برای دفاع لایهٔ پایین در برابر موشک‌های بالستیک کوتاه‌برد (SRBM)، موشک‌های کروز، هواپیماها و وسایل هوایی بدون سرنشین (UAV) متصل می‌شود. گزارشی مبنی بر این که دیگران، به‌ویژه ایالات متحده و اسرائیل، پرتاب‌های حوثی‌ها را شناسایی کرده یا در صورت شناسایی به عربستان سعودی هشدار داده‌اند، موجود نیست. به‌طور کلی، پرتاب پهپادها و موشک‌های کروز به‌راحتی پنهان می‌شود و برای کشف چنین عملیات‌هایی نیاز به اطلاعات دقیق (معمولاً HUMINT) دارد. موشک‌هایی چون بورکان، که موشک بالستیک کوتاه‌تا‑متوسط‌برد مورد استفاده علیه ریاض است، نسبتاً آسان‌تر شناسایی می‌شود؛ زیرا سوخت آن مایع است و پیش از پرتاب باید آماده شود، که این امر آن را در معرض سامانه‌های هوایی مانند ماهواره‌ها قرار می‌دهد. ابتکار عربستان برای ایجاد «توافق‌نامه دفاعی مشترک مکه» (که به «اتحاد دفاعی مکه» نیز شناخته می‌شود) با پاکستان و ترکیه، که ایالات متحده را کنار می‌گذارد و مانع تلاش واشنگتن برای گسترش توافق‌نامه‌های ابراهیم به پادشاهی می‌شود، ممکن است باعث کاهش علاقهٔ آمریکا به کمک به عربستان در مقابله با حوثی‌ها و یمن شده باشد. می‌توان گفت هدف اصلی واشنگتن تمرکز بر ایران و تنگه هرمز و حفظ مهمات و سلاح‌های هوشمند است؛ این مسأله واشنگتن را از درگیر شدن در بحران یمن دور می‌کند. اینکه آیا واشنگتن اکنون مداخله خواهد کرد، هنوز نامشخص است.

‏🟡 ۳/۴ حملهٔ حوثی‌ها حمله‌ای اشباعی بود که از فناوری‌های نوین یا بهبود یافته‌ای استفاده می‌کرد که منبع آن ایران بود و احتمالاً با کمک روسیه و چین. در این حمله، حوثی‌ها از پهپاد خودکشی ساماد‑۳ بهره بردند. ساماد‑۳ پهپاد کامیکازی با برد طولانی است که توسط موتور دو زمانهٔ دو سیلندر دو سر (معمولاً به عنوان مدل ۳W110i B2 یا کلاس DLE 170 شناخته می‌شود) به‌کار می‌رود و پروانهٔ فشاردهی عقب‌دار دارد. در عملیات‌های برد طولانی (مثلاً پروازهای بین ۱٬۵۰۰ تا ۲٬۶۰۰ کیلومتر) این پهپاد معمولاً با سرعت متوسط ۱۴۸ تا ۱۸۵ کیلومتر در ساعت (۸۰ تا ۱۰۰ نات یا حدود ۹۲ تا ۱۱۵ مایل در ساعت) برای صرفه‌جویی در سوخت پرواز می‌کند. کارشناسان غربی بر این باورند که ساماد‑۳ دقت بالایی ندارد؛ هرچند مدل‌های جدیدتر با پیوندهای ماهواره‌ای کم‌جوشی بهبود یافته‌اند. در حملات متوالی به فرودگاه بین‌المللی ملک خالید، بین ۳۰ تا ۴۰ عدد ساماد به کار رفته‌اند. موشک کروز قدس کشنده‌تر است، سرنگین بزرگ‌تری دارد، الکترونیک پیشرفته‌ای به کار می‌برد و توسط یک نسخهٔ کپی از توربوجت تجاری چکی PBS TJ100 (که در بقایای بازیابی‌شده معمولاً به عنوان «مدل T10S» شناخته می‌شود) نیرو می‌گیرد. این نسخهٔ کپی در ایران تولید می‌شود. قدس‑۲ از ناوبری ماهواره‌ای (GPS/GNSS) و سیستم‌های ناوبری اینرسی (INS) بهره می‌گیرد. به‌عنوان یک موشک کروز کم‌ارتفاع، می‌تواند با استفاده از پوشش‌پوشی زمینی رادارها و سامانه‌های دفاع هوایی معمولی را دور بزند. اینکه موشک‌های کروز قدس به‌طور موفقیت‌آمیزی ترمینال‌های ۳ و ۴ را هدف قرار دادند، نشانگر راهبری مؤثر و الکترونیک ضد‌جوشی قوی است. در ۱۰ اکتبر، بین ۳ تا ۴ موشک بالستیک برکان به‌همراه موشک‌های قدس و ساماد‑۳ شلیک شد. پیش از آن، در ۸ و ۹ اکتبر، تعداد دیگری حدود ۳ تا ۴ موشک برکان به فرودگاه شلیک شد. مقامات سعودی ادعا می‌کنند برخی از این موشک‌ها را با سامانهٔ Patriot سرنگون کرده‌اند، اما شمارش دقیق در دسترس نیست. به‌هرحال، تا جایی که می‌دانیم خسارت عمده توسط موشک‌های برکان وارد نشده است. برکان موشک بالستیک مدرن‌شده‌ای است. پس از اتمام فاز تقویت پس از پرتاب، سرنگین موشک از بدنه جدا می‌شود. سرنگین به‌تنهایی که با سرعت بالا می‌نوردد، تشخیص راداری دشواری دارد. برکان‑۲H و برکان‑۳ دارای سرنگینی جداشدنی و سه‌گوش (شبیه «بطری بچه») هستند که از طرح‌های ایرانی قیام‑۱ و شهاب‑۳ به ارث برده‌اند. سرنگین جداشده سطوح کنترلی فعالی (مانند پره‌های مشبک یا رانشگرها) برای انجام مانورهای فرار یا تغییر هدایت انتهایی در مقابل رهگیری‌کننده‌هایی چون MIM‑104 Patriot ندارد. با این حال، بدنهٔ موشک همان مسیر سرنگین را دنبال می‌کند و برای سامانه‌هایی مانند Patriot مشکل تشخیص و هدف‌گیری ایجاد می‌کند. قابل توجه است که خسارات حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ملک خالید به‌طور کلی معادل حملات ایرانی به چندین پایگاه آمریکایی و اسرائیلی است؛ این سلسله حملات از عملیات «شهید سلیمانی» ایران در سال ۲۰۲۰ که پایگاه هوایی ال‑اسد در عراق را هدف قرار داد، آغاز شد. در ژانویهٔ ۲۰۲۴، ایران با نیابتی خود، مقاومت اسلامی در عراق، به برج ۲۲ در اردن حمله کرد. در ۱ مارس ۲۰۲۴، ایران حملات موفقی به مرکز عملیات بندر شعیبه در کویت انجام داد. در ماه‌های ژوئیه و اوت همان سال، ایران حملات موفقی به پایگاه هوایی موافق سَلْطی و پایگاه هوایی ملک حسین در اردن انجام داد. پایگاه هوایی ملک حسین یک مرکز عملیاتی و لجستیکی مهم برای نیروی هوایی مرکزی ایالات متحده (USAFCENT) و نیروهای ائتلافی هم‌پیمان در خاورمیانه است. پایگاه‌های هوایی و مجتمع‌های اطلاعاتی اسرائیل نیز توسط موشک‌های بالستیک ایرانی هدف قرار گرفتند؛ از جمله نوواتیم و تل نوف در اکتبر ۲۰۲۴. از این رو می‌توان به وجود خلأهای جدی اطلاعاتی و ادغام ناکافی حسگرها، به‌ویژه رادارها، اشاره کرد؛ برخی از این حسگرها هدف موشک‌های ایرانی قرار گرفته و نابود شده‌اند. به عنوان مثال، رادار THAAD (AN‑TPY‑2) به ارزش نیم‌میلیارد دلار که در مووافیک سالتی در مارس ۲۰۲۶ مستقر بود، رادار هشداردهی اولیه ارتقا یافته AN/FPS‑132 بلوک ۵ (UEWR) در شمال قطر، نزدیک ال‌خور، که ردیابی موشک‌های بالستیک ایالات متحده و قطر را پشتیبانی می‌کرد، و رادارهای هشداردهی اولیه دیگر در امارات، همگی تحت فشار بوده‌اند. همچنین، دفاع هوایی کافی برای جلوگیری از خسارات بزرگ وجود ندارد.

‏🟡 ۴/۴ ایالات متحده بر بهبود سامانه‌های قدیمی مانند پاتریوت تمرکز کرده و برخی سامانه‌های میانی چون NASAMS را معرفی کرده است، اما به‌جز این، به‌دنبال یافتن راه‌حل‌های جدید دفاع هوایی تأکید نکرده است. سامانه‌هایی چون THAAD و موشک SM‑3 نیروی دریایی نیز می‌توانستند نقش ایفا کنند، اما کارایی آن‌ها محدود بوده است. در حمله به ریاض، THAAD به کار گرفته نشد. اگر حوثی‌ها و ایران بتوانند از شبکه‌های دفاع هوایی ایالات متحده و متحدان عبور کنند، واضح است که کل سامانه به‌طور جدی نیازمند بهبود است. کاهش حضور در پایگاه‌های خاورمیانه راه‌حلی نیست؛ صرفاً تسکین کوتاه‌مدت است. حتی اخراج از بریتانیا باید هشداری باشد مبنی بر این‌که بازنگری جدی در دفاع از پایگاه‌ها ضروری است. استیون بریِن (Stephen Bryen) معاون پیشین دفاع ایالات متحده و گزارشگر ویژهٔ آسیا تایمز (Asia Times) است. این مقاله نخست در سابستاک «سلاح و استراتژی» (Weapons and Strategy Substack) او منتشر شد و با اجازهٔ نویسنده بازنشر یافته است. ‏🔗 متن اصلی: https://asiatimes.com/2026/10/houthi-riyadh-airport-hit-shows-saudi-air-defenses-full-of-holes/

‏🔷 #عربستان #آمریکا 🧠 در یمن، درگیری‌ها بین حوثی‌ها و نیروهای دولتی از سر گرفته شد ‏🏛 منبع: Novaya Gazeta Europe ‏✍️ نویسنده: Kanevskaya Sofya, Volzhskiy Ilya ‏📄 عنوان اصلی: В Йемене возобновились бои между хуситами и правительственными войсками ‏🔎 Houthi, Red Sea, UNVIM, UAE, Saudi Arabia #تحلیل_راهبردی #بریتانیا #اروپا_و_روسیه #جنگ #روابط_بین_الملل #Novaya_Gazeta_EU ‏✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل ‏🌍 @Geopolis_ir

‏🔷 ۲/۷ ‏📌 چکیده: ارزیابی‌های اخیر نشان می‌دهد که پس از اجرای توافق‌نامه ریاض و آتش‌بس ۲۰۲۲، حوثی‌ها توانسته‌اند ذخایر نظامی خود را گسترش دهند و سلاح‌های پیشرفته‌ای از جمله موشک‌های کروز و پهپادها را به کار گیرند؛ این سلاح‌ها در حملات به کشتی‌های غیرنظامی در خلیج عدن و دریای سرخ به‌کار رفته‌اند. سازمان ملل از سال ۲۰۱۵ تحریم سلاحی جامع علیه حوثی‌ها اعمال کرده و با ایجاد سازوکار UNVIM سعی در بازرسی کشتی‌های تجاری دارد، اما تا کنون شواهدی مبنی بر قطع کامل قاچاق دریایی سلاح‌ها به بنادر حدیده و سلیف وجود ندارد. در سال‌های ۲۰۱۵‑۲۰۲۳، مجموعاً شانزده کشتی حامل سلاح، مهمات و قطعات موشکی توسط ناوگان‌های ایالات متحده، عربستان سعودی، فرانسه و استرالیا توقیف شده‌اند؛ خدمه این کشتی‌ها عمدتاً یمنی بوده و مواردی از ترکیب ملیت ایرانی‑پاکستانی نیز گزارش شده است. علاوه بر مسیرهای دریایی، قاچاق زمینی از طریق مرز عمان به‌ویژه در بنادر شهن با مخفی‌سازی موشک‌های پیشرفته در «ژنراتورهای» ساختگی انجام می‌شود. مقدمه ۸ ارزیابی واکنش به قاچاق سلاح‌های غیرقانونی در خلیج عدن و دریای سرخ توسط ایالات متحده آمریکا و کشورهای عضو هم‌پیمان برای استقرار مأموریت دریایی در دریای سرخ به منظور حفاظت از حمل‌ونقل بین‌المللی، دوره‌ای از آرامش نسبی را به پایان برد و درگیری در یمن را دوباره به مرکز توجه بین‌المللی آورد. ۱۴ راه‌اندازی بعدی حملات به اهداف داخل مناطق تحت کنترل حوثی‌ها در یمن توسط ایالات متحده و بریتانیا، به‌عنوان بخشی از کمپینی برای مقابله با حملات به کشتی‌های غیرنظامی، پیچیدگی بیشتری به وضعیت افزود. ۱۴ مصاحبه با نمایندگان ایالات متحده و بریتانیا در ماه‌های اکتبر و نوامبر ۲۰۲۳. پس از به اجرا در آمدن توافق، اجرای آن ناقص مانده است، به‌ویژه در زمینهٔ بازگشت کامل نیروهای نظامی حوثی‌ها از بنادر و شهر حدیده. ۸ این توافق به‌طور گسترده‌ای به‌عنوان نقطه عطفی در جنگ داخلی یمن شناخته شد. در سال ۲۰۱۹، امارات متحده عربی (UAE) اعلام کرد که اکثر نیروهای نظامی خود را عقب‌نشینی می‌کند⁹ و عربستان سعودی به‌دنبال مذاکرات مستقیم با حوثی‌ها بود. کاهش حمایت مادی توسط ائتلاف، به‌گزارش‌ها، به تنش‌های میان احزاب مختلف یمنی مخالف حوثی‌ها دامن زد و در آگوست ۲۰۱۹، درگیری بین سربازان وفادار به شورای انتقالی جنوبی، یک جنبش جدایی‌طلب، و نیروهای حامی هادی بر سر کنترل عدن شعله‌ور شد⁽¹⁰⁾. در حالی که این بحران از طریق «توافق ریاض» که توسط عربستان میانجیگری شد و سپس با تشکیل «شورای رهبری ریاست جمهوری» حل شد، خطوط شکاف بین جناح‌های مختلف کمپین ضد حوثی را تضعیف کرد⁽¹¹⁾. در همین حال، آتش‌بس میان حوثی‌ها و دولت بین‌المللی‌تاییدشده در آوریل ۲۰۲۲ توافق شد و اگرچه پس از هشت ماه به‌صورت رسمی منقضی شد، حوثی‌ها به‌طور عمده از حملات فرامرزی خودداری کرده‌اند و ائتلاف نیز حملات هوایی خود را در یمن از سر نگرفته است. در عین حال، امتیازات انسانی از سوی دولت، مانند عملیات پروازهای تجاری محدود از صنعا و بهبود دسترسی کشتی‌های تجاری به بنادر تحت کنترل حوثی‌ها، همچنان برقرار است⁽¹۲⁾. مذاکرات برای پیشبرد حل مسالمت‌آمیز گسترده‌تر درگیری تا کنون پیشرفت محدودی نشان داده‌اند. به‌نظر می‌رسد حوثی‌ها از دورهٔ آرامش برای گسترش ذخایر نظامی خود استفاده کرده‌اند؛ آن‌ها در مراسم‌های نظامی در صنعا و حدیده، در سالگردهای «انقلاب» خود و در تعطیلات دیگر در سپتامبر ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳، تعداد زیادی از سامانه‌های پیشرفتهٔ تسلیحاتی را به نمایش گذاشتند⁽۱۳⁾. پس از بروز درگیری غزه در اکتبر ۲۰۲۳، این سلاح‌ها برای حمله به سرزمین اسرائیل و کشتی‌های تجاری به کار گرفته شدند و تهدیدی برای خطوط مهم حمل‌ونقل بین سوئز و باب‌ال‌مندب ایجاد کردند. تهدیدهای مداوم و هدف قرار دادن کشتی‌های غیرنظامی در دریای سرخ و خلیج عدن و تصمیم‌گیری‌های بعدی ۸ ۹ Middle East Institute, 2019, Yemen’s peace process: The Hodeida Agreement that never was? BN1X923J/ 10 Al Jazeera, 2019, Battle for Aden: Who is fighting who and how things got here, 11 Ali‑Khan, V. (2023) Yemen’s Troubled Presidential Leadership Council. Crisis Group Commentary. Brussels.

‏🔷 ۳/۷ ۹ پهپاد (UAV)، سلاح‌های بمب‌گذاری وزن‌دار (WBIED) و سامانه‌های موشکی، با انتقالات خارجی تکمیل می‌شوند؛ این انتقالات از اسلحه‌های سبک و سلاح‌های کوچک تا موشک‌های بالستیک و کروز متغیر است که موشک‌های کروز به صورت قطعات قاچاق شده و در یمن دوباره سرهم می‌شوند. علاوه بر این، حوثی‌ها برای تأمین قطعات سامانه‌های سلاح بومی خود، به‌ویژه موتور، عملگرهای سروو و الکترونیک، و همچنین مواد شیمیایی قاچاق‌شده از خارج برای ساخت مواد منفجره و سوخت موشکی وابسته‌اند. برای قطع جریان تسلیحات، شورای امنیت سازمان ملل در آوریل ۲۰۱۵ تحریم سلاحی جامع علیه حوثی‌ها و متحدانشان اعمال کرد که تا زمان نگارش این متن همچنان برقرار است. ۱۶ از آنجا که فرودگاه‌های مناطق تحت کنترل حوثی‌ها از ابتدای عملیات «دسیسیو ۱۶» (Security Council 2015) به جز پروازهای انسانی بسته بودند، دسترسی هوایی به این مناطق به شدت محدود شد. پس از تصرف حوثی‌ها بر سنا در سپتامبر ۲۰۱۴، نیروهایشان با بخش‌هایی از نیروهای مسلح یمن ادغام شد که به‌طور قابل‌توجهی توانمندی‌هایشان و دسترسی به تجهیزات پیشرفته‌تری همچون هلیکوپتر و هواپیما را افزایش داد. اما حملات هوایی ائتلاف بسیاری از سامانه‌های بزرگ سلاحی آن‌ها را نابود کرد و حوثی‌ها با بهره‌گیری از دانش خود از زمین‌های سخت یمن، به جنگ چریکی روی آوردند. به مرور زمان موجودی‌های پیشین سلاح و مهمات کاهش یافت و حوثی‌ها شروع به تولید سلاح‌های خود کردند؛ این تولیدات اغلب با خلاقیت فراوان انجام می‌شد. این «صنعت کارگاهی» وسایل هوایی بدون سرنشین پیشرفته‌تری می‌ساخت. نسل نخستین سلاح‌های بمب‌گذاری وزن‌دار حوثی‌ها از سرنگ (warhead) موشک ضد کشتی P‑15 «استیکس» بازسازی‌شده به‌عنوان بار انفجاری اصلی استفاده می‌کرد. نمونه‌های دیگر شامل توسعه چندین نسل دستگاه‌های انفجاری دست‌ساز (IED) توسط حوثی‌ها برای جبران کمبود مین‌های زمینی به ارث‌برده از رژیم پیشین است؛ برای جزئیات به پروژه «ماسام» (2023) – به‌روزرسانی IED حوثی‌ها، عدن – مراجعه کنید. الگوهای قاچاق سلاح، مهمات و موارد مرتبط – نقشه ۱؛ توقیف‌های سلاح‌های دریایی در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳؛ الگوهای قاچاق سلاح، مهمات و موارد مرتبط. ۱۰ ارزیابی واکنش به قاچاق غیرقانونی سلاح‌ها در خلیج عدن و دریای سرخ؛ «طوفان» در مارس ۲۰۱۵ و آتش‌بس در آوریل ۲۰۲۲، و این‌که مرزهای زمینی یمن تحت کنترل دولت بین‌المللی به رسمیت شناخته‌شده است، تلاش‌ها برای اجرای تحریم‌ها را بر حوزه دریایی متمرکز کرد. دو بندر اصلی دریای سرخ تحت کنترل حوثی‌ها – حدیده و سلیف – پس از آغاز مداخله توسط کشتی‌های جنگی ائتلاف مسدود شدند. سازمان ملل با ایجاد سازوکار تأیید و بازرسی سازمان ملل برای یمن (UNVIM) به درخواست دولت یمن، برای اطمینان از اجرای قطعنامه ۲۲۱۶ شورای امنیت (۲۰۱۵) اقدام کرد. این سازوکار کشتی‌های تجاری که به این بنادر در جیبوتی می‌روند را بازرسی می‌کند تا اطمینان حاصل شود مواد غذایی و سوخت کافی به جمعیت مناطق تحت کنترل حوثی‌ها می‌رسد و سلاح‌ها قاچاق نمی‌شوند. ۱۷ در نتیجه، عملیات قاچاق دریایی حداقل تا سال ۲۰۲۳ از کشتی‌های بزرگ به کشتی‌های سنتی کوچکتر، معروف به «دهک»، تغییر مسیر داد که این دهک‌ها همچنان به‌صورت گسترده در دریای سرخ و خلیج عدن فعال هستند. سلاح‌های سبک (SALW) * موشک‌های ضد‑تانک هدایت‌شونده (ATGMs) * * مهمات 2015  0  75  0 2016  5,927  9  0 2017  0  0  0 2018  2,522  0  0 2019  0  171  476,000 2020  5,508  21  0 2021  8,625  50  220,000 2022  1,406  0  1,106,406 2023  5,265  30  578,400 کل  29,253  365  2,380,806 با توجه به حضور کشتی‌های جنگی ائتلاف در نزدیکی سواحل حوثی‌ها در دریای سرخ جنوبی، تمرکز اصلی قاچاق دریایی به دریای عرب معطوف شد. بین سپتامبر ۲۰۱۵ و ژانویه ۲۰۲۳، مجموعاً شانزده کشتی دریایی حامل سلاح، مهمات و قطعات سامانه‌های پیشرفته، از جمله موشک‌های کروز و پهپاد، توسط کشتی‌های جنگی ایالات متحده، عربستان سعودی، فرانسه و استرالیا توقیف شد. به‌جز یک مورد، این کشتی‌ها انواع مختلفی از دهک‌ها بودند؛ به‌ویژه دهک‌های بزرگ نوع Jelbut که برای سفرهای دریایی مناسب‌اند و دهک‌های کوچکتر نوع Shu’ai که عمدتاً برای ماهیگیری و تجارت ساحلی به کار می‌روند. اکثریت خدمه این کشتی‌ها از یمن، به‌ویژه سواحل دریای سرخ، می‌آمدند؛ دو خدمه عمدتاً سومالی و در یک مورد ترکیبی ایرانی‑پاکستانی بودند.

‏🔷 ۴/۷ جدول ۱ نمای کلی مقادیر سلاح و مهمات مصادره‌شده را نشان می‌دهد. ۱۹ محاسبات بر پایه تحلیل گزارش‌های پنل‌های کارشناسان دربارهٔ یمن و سومالی انجام شده است. این عدد شامل سه قایق‌سرعت بسیار کوچکتر نیست که توسط بریتانیا در خلیج شمالی عمان توقیف شده‌اند (به بخش مربوط به قاچاق از طریق مرز زمینی با عمان مراجعه کنید). ۲۰ استثنا، توقیف کشتی ماهیگیری Marwan‑1 بود که نیروی دریایی ایالات متحده در دسامبر ۲۰۲۲ با محموله‌ای شامل ۶,۶۹۰ عدد فیوز نزدیک‌سنج M122‑K، ۸۷۰ جعبه بارباری PG‑7، ۲۵,۰۰۰ دور گلوله کالیبر ۱۲.۷×۹۹ میلی‌متر و ۱,۰۸۰,۰۰۰ دور مهمات کالیبر ۷.۶۲×۵۴ میلی‌متر به‌دست آورد. *SALW: سلاح‌های سبک و سلاح‌های کوچک **ATGMs: موشک‌های ضد‑تانک هدایت‌شونده ۱۱. قاچاق دریایی در دریای سرخ به سمت یمن در حالی که بنادر حدیده و سالف از سال ۲۰۱۵ تحت کنترل حوثی‌ها باقی مانده‌اند، حضور نیروی‌دریایی ائتلاف در دریای سرخ به همراه نظام بازرسی UNVIM به‌طور تاریخی بازدارندگی مؤثری در برابر قاچاق گسترده سلاح به یمن از طریق این آب‌ها ایجاد کرده است.۲۴ با این حال، شواهد کمی مبنی بر قاچاق سلاح به حوثی‌ها از طریق دریای سرخ بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲ وجود دارد. کالایی که به‌طور مکرر و در مقادیر زیاد توقیف می‌شد، مواد شیمیایی بود؛ اغلب در کیسه‌هایی با برچسب «کود اوره».۲۵ اوره کودی با محتوای نیتروژن بالا است و به‌دلیل قیمت نسبتاً پایین، در کشاورزی کشورهای در حال توسعه محبوب است. این ماده می‌تواند برای تولید نیترات اوره، ماده‌ای انفجاری که در سلاح‌های خودساز به کار رفته، استفاده شود؛ اما تاکنون شواهدی مبنی بر استفاده حوثی‌ها از نیترات اوره برای ساخت سلاح‌های خودساز یافت نشده و به همین دلیل، ممنوعیت در عمل به‌طور قوی اجرا نشده است.۲۷ در سال ۲۰۲۲، پس از بررسی‌های پنل کارشناسان دربارهٔ یمن، شواهد جدیدی ظاهر شد که نشان می‌دهد همان شبکهٔ عاملان حوثی که قاچاق دریایی سلاح و مهمات را هماهنگ می‌کردند، مسئول قاچاق «کود اوره» نیز بوده‌اند. در ژانویه و نوامبر ۲۰۲۲، نیروی‌دریایی ایالات متحده دو دُوی جلبوت حامل مواد شیمیایی را توقیف کرد. در مورد اول بار بدون بررسی بیشتر از بین رفت؛ اما در مورد دوم بار به‌دقت بررسی شد و مشخص شد که حدود یک‌سوم کیسه‌ها حاوی اوره نیستند، بلکه پرکلرات آمونیوم، ماده‌ای اکسیدکننده در تولید سوخت‌های جامد موشکی، هستند. بر اساس شهادت خدمه، اوره به بندر اوبچ اختصاص یافته بود تا به دُوهای کوچکتر منتقل شود و از آنجا به بنادر تحت کنترل حوثی‌ها در دریای سرخ برسد.۲۸ از اکتبر ۲۰۲۳ به‌نظر می‌رسد گزارش‌هایی در رسانه‌های یمنی منتشر شده‌اند که ادعا می‌کنند کشتی‌های حامل سلاح، قطعات موشکی و پهپاد در بنادر حدیده و سالف تخلیه می‌شوند.۲۹ این گزارش‌ها، که به منابع ناشناس در بنادر استناد می‌کنند، بیان می‌کردند کشتی‌های مورد اشاره «کشتی‌های بزرگ» بوده‌اند نه دُوها. ۲۵. مصاحبه‌ها با نمایندگان نیروی ساحلی یمن در عدن در اکتبر ۲۰۲۳. ۲۶. مصاحبه‌ها با کارشناسان سلاح‌های خودساز (IED) در عدن در اکتبر ۲۰۲۳. ۲۷. مصاحبه‌ها با کارشناسان موضوعی در اکتبر و نوامبر ۲۰۲۳. ۲۸. سازمان ملل (۲۰۲۳) نامه مورخ ۲۱ فوریه ۲۰۲۳ از پنل کارشناسان دربارهٔ یمن که به رئیس شورای امنیت ارسال شده است. S/2023/130. سازمان ملل. نیویورک، به‌ویژه بندهای ۴۸ و ۴۹ و همچنین پیوست ۱۶. ۲۳. سازمان ملل (۲۰۲۳) نامه مورخ ۲۱ فوریه ۲۰۲۳ از پنل کارشناسان دربارهٔ یمن که به رئیس شورای امنیت ارسال شده است. S/2023/130. سازمان ملل. نیویورک، به‌ویژه بند ۴۱. 12. ارزیابی واکنش به قاچاق غیرقانونی سلاح‌ها در خلیج عدن و دریای سرخ از یمن. 33 احتمال دارد که محمولهٔ سه قایق‌سرعت که توسط نیروی دریایی بریتانیا در خلیج عمان در ژانویه و فوریهٔ 2022 34 و همچنین در فوریهٔ 2023 توقیف شد، شامل قطعات مختلف موشک‌های کروز و بالستیک و همچنین موشک‌های ضد‑تانک راهنمایی‌شده 35 باشد و برای قاچاق زمینی از طریق مرز شاهن (Shahn) مورد استفاده قرار گرفته باشد.

‏🔷 ۵/۷ در موارد دیگر، اقلام دوکاره‌ای که هم کاربردهای غیرنظامی و هم نظامی دارند، از طریق این مرز قاچاق می‌شوند. این اقلام شامل موتورهای احتراق، سرووموتورها و قطعات الکترونیکی هستند که حوثی‌ها برای ساخت پهپادها و سلاح‌های دیگر به کار می‌برند. در این حالت، قطعات به‌صورت قانونی توسط شرکت‌های مستقر در عمان وارد می‌شوند و سپس با استفاده از خدمات حمل‌ونقل جاده‌ای تجاری به یمن منتقل می‌گردند. گزارش‌های مبنی بر تأمین این اقلام از مسیر مذکور به ژانویهٔ 2019 باز می‌گردد، زمانی که نیروهای ائتلاف یک کامیون را توقیف کردند 33. United Nations (2023) Letter dated 21 February 2023 from the Panel of Experts on Yemen addressed to the President of the Security Council. S/2023/130. United Nations. New York, in particular paragraphs 54 to 56, as well as annex 19. 34. United Nations (2023) Letter dated 21 February 2023 from the Panel of Experts on Yemen addressed to the President of the Security Council. S/2023/130. United Nations. New York, in particular paragraphs 50 to 52, as well as annex 18. 35. United Nations (2023) Letter dated 18 May 2023 from the Permanent Representative of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland to the United Nations addressed to the Secretary‑General and the President of the Security Council. S/2023/362. United Nations. New York. این موارد پیشتر بر قاچاق حاکم بوده‌اند. همان‌طور که در این گونه موارد معمول است، تأیید صحت این گزارش‌ها دشوار است؛ چرا که شواهد مادی (مانند تصاویر ماهواره‌ای یا سایر تصاویر) برای اثبات وجودشان موجود نیست. با این حال، چندین ناظر از اکتبر 2023 به این نکته اشاره کرده‌اند که سیگنال‌های AIS حضور کشتی‌هایی را در آن بنادر نشان می‌دهند که توسط UNVIM تأیید نشده‌اند. 30 مأموریت سازمان ملل برای حمایت از توافق‌نامهٔ الحدیده (UNMHA) که در حال حاضر گشت‌های محدود به بنادر انجام می‌دهد، اعلام کرد تیم‌هایش در طول اجرای مأموریت، حضور آن کشتی‌ها را مشاهده نکرده‌اند. 31 قاچاق از طریق مرز زمینی با عمان از ابتدای جنگ در یمن، تمرکز تلاش‌های ضد گسترش سلاح‌های کشتار جمعی را بر حوزهٔ دریایی گذاشته بود. از آنجا که فرودگاه‌های مناطق تحت کنترل حوثی تا مه 2022 برای تمام پروازها به‌جز پروازهای بشردوستانه بسته بود 32 و مرز زمینی بین یمن و عربستان سعودی به‌طور گسترده نظامی‌سازی شده بود، تنها مرزی که برای سفر شهروندان عادی یمن باز بود، مرز با عمان بود. در امتداد این مرز دو نقطه عبور وجود دارد که تنها یکی، بندر زمینی شاهن، برای کامیون‌های تجاری باز است. برای دسترسی به این نقاط از سرزمین‌های تحت کنترل حوثی، باید صدها کیلومتر در جاده‌های تحت کنترل نیروهای امنیتی دولت بین‌المللی‌ً شناخته‌شده طی کرد. با این حال، چندین توقیف در سال‌های 2022 و 2023 نشان می‌دهد سلاح‌ها و اقلام مرتبط دیگر از طریق این مرز به نیروهای حوثی قاچاق می‌شوند. بزرگ‌ترین توقیف در مارس ۲۰۲۲ رخ داد؛ در آن زمان مأموران گمرک یمن کامیونی را که از عمان می‌آمد بررسی کردند. داخل چهار ژنراتور بزرگ الکتریکی ساختگی که به‌طور اختصاصی برای قاچاق ساخته شده بودند، ۵۲ موشک پیشرفته هدایت‌شونده ضد‌تانک از نوعی که معمولاً از قایق‌های دهو در دریای عربی ضبط می‌شود، پنهان شده بود. این موشک‌ها هنگام اسکن با پرتو ایکس کامیون در پایانه مرزی شهن شناسایی شدند. تحقیقات بعدی نشان دادند که راننده برای یک شرکت حمل‌ونقل و انبارداری در صنعا کار می‌کرد و «ژنراتورها» و همچنین ۴,۰۰۰ جعبه شیر را از انبار در منطقه آزاد مازیوناه که مستقیماً در مقابل پایانه مرزی قرار دارد، برداشت. ۳۰ مصاحبه با کارشناسان مختلف بین اکتبر و دسامبر ۲۰۲۳. ۳۱ مصاحبه با منابع سازمان ملل در اکتبر و نوامبر ۲۰۲۳ نشان دادند که مأموریت تحت‌مقررات شورای امنیت برای عملیات در یمن شامل نظارت بر تحریم تسلیحات نیست. این مأموریت بازدیدهای هفتگی برنامه‌ریزی‌شده‌ای به مناطق بندری انجام می‌دهد؛ در صورت تأیید، این بازدیدها به همراه نیروهای حوثی صورت می‌گیرد. ۳۲ پروازهای تجاری بین صنعا و عمان (اردن) در مه ۲۰۲۲ از سر گرفته‌اند و از آن پس به‌عنوان رگ حیات مهمی برای یمنیان ساکن مناطق تحت کنترل حوثی‌ها عمل می‌کنند. تا کنون هیچ نشانه‌ای مبنی بر استفاده از این پروازها برای قاچاق قطعات برنامه تسلیحات حوثی‌ها مشاهده نشده است.

‏🔷 ۶/۷ ۱۳. قاچاق سلاح از یمن به سایر کشورها در حالی که قاچاق سلاح به یمن و به‌ویژه به حوثی‌ها از سال ۲۰۱۵ مرکز توجه بوده است، گاهی این واقعیت که تسلیحات به‌صورت قابل‌توجهی از کشور خارج می‌شوند، نادیده گرفته می‌شود. این نکته با توجه به این که یمن به‌طور سنتی به‌عنوان قطب مهمی برای قاچاق غیرقانونی سلاح، به‌ویژه برای شاخ آفریقا، عمل می‌کرد و بازار داخلی فعال و عمدتاً بدون نظارت برای اسلحه‌های سبک و کوچک دارد، شگفت‌آور است. این بازار شامل فروشگاه‌های فیزیکی در اکثر شهرهای بزرگ و همچنین فروش توسط فروشندگان خصوصی در پلتفرم‌های شبکه‌های اجتماعی چون فیس‌بوک و تلگرام می‌شود. ۳۸ به‌طور سنتی این بازار سلاح را به افراد خصوصی می‌فروخت نه به گروه‌های سازمان‌یافته. مالکیت سلاح در یمن به‌طور تاریخی بسیار بالا بوده و برخی برآوردها ادعا می‌کنند که این کشور پس از ایالات متحده آمریکا، دومین کشور از نظر تعداد اسلحه‌های گرم به ازای هر نفر است. ۳۹ این تقاضای داخلی قوی که پیش از درگیری فعلی شکل گرفته، ناشی از ترکیبی پیچیده از عوامل است؛ از جمله هنجارهای اجتماعی (مالکیت سلاح با پرستیژ مرتبط است) و نیاز عملی به دفاع از جامعه در غیاب نهادهای دولتی قوی. ۴۰ با توجه به بازار داخلی پررونق، برخی از این سلاح‌ها به کشورهای دیگر در زیرمنطقه نیز تأمین می‌شوند. با توجه به روابط تجاری نزدیک میان جوامع سواحل جنوبی یمن و سواحل شمالی سومالی، خلیج عدن همچنان یکی از مسیرهای کلیدی عبور سلاح‌هاست. سلاح‌ها در هر دو جهت منتقل می‌شوند؛ مقادیر زیادی از سلاح‌های عمدتاً نو، از کشتی‌های بزرگ در سواحل سومالی به قایق‌های کوچک‌تر که به سمت حضرموت و مهرا می‌روند، انتقال می‌یابند و پس از قاچاق توسط شبکه‌های جنایی از طریق صحرای داخلی به حوثی‌ها می‌رسند. 41 همزمان، محموله‌های کوچکتر و ترکیبی‌تری از سلاح‌های عمدتاً کارکرده از بنادر یمنی نظیر موکلا و الشهر بر روی دوهای کوچک به سمت سومالی قاچاق می‌شوند؛ این محموله‌ها غالباً به بندر برِربرا در بوساسو، و همچنین به سواحل گلمودوغ می‌رسند و به‌ندرت‌تر به مقاصد دیگر فرستاده می‌شوند. 42 38 در یک مورد، سه تن قطعات شامل موتورهای UAV که ابتدا به مسقط ارسال شده بودند، به همراه محموله‌ای دیگر منتقل شد. 36 انتقالات مشابه تا حداقل دسامبر ۲۰۲۲ ادامه یافت؛ در آن زمان صد موتور UAV که زیر تجهیزات ارتباطی مخفی شده بودند، توسط گمرک یمن توقیف شد. 37 قاچاق اقلام دوکاره چالش‌های خاصی برای تلاش‌های ضد گسترش ایجاد می‌کند. یکی از جنبه‌ها مربوط به توان‌سازی است: در حالی که مأموران گمرک و اعضای نیروهای امنیتی، مثلاً در ایست‌های بازرسی، معمولاً می‌توانند سلاح‌ها را به‌راحتی شناسایی کنند، این امر برای اقلام دوکاره صادق نیست؛ شناسایی آن‌ها اغلب به آموزش‌های فراوانی نیاز دارد. جنبه دیگر نظارتی است؛ اقلامی چون موتور یا قطعات الکترونیکی برای سامانه‌های سلاحی حوثی‌ها تحت قوانین اکثر کشورها محدود محسوب نمی‌شوند، یعنی می‌توانند آزادانه وارد شوند. این شرایط به کسب‌وکارها امکان می‌دهد تا این اقلام را وارد کرده و سپس انتقال آن‌ها به یمن را ترتیب دهند؛ در بسیاری از موارد روشن نیست آیا آن‌ها می‌دانند این قطعات برای ساخت سلاح استفاده خواهند شد یا مقصدشان حوثی‌ها است. ۱۴. ارزیابی واکنش به قاچاق غیرقانونی سلاح‌ها در خلیج عدن و نقاط دریای سرخ در جنوب بیشتر. ۴۳ برخلاف مورد سلاح‌های حوثی‌ها، این صادرات به‌نظر می‌آید صرفاً تجاری باشند، اگرچه حداقل بخشی از سلاح‌ها در نهایت به گروه‌های مسلحی چون الشباب و دولت اسلامی می‌رسند. ۴۴ پژوهشگران مستقل نشان داده‌اند که فروشندگان سلاح در یمن و سومالی اغلب از طریق تلفن همراه ارتباط برقرار می‌کنند و برای انجام و دریافت پرداخت‌های بین‌المللی از سامانه حوالهٔ حَوَلا استفاده می‌نمایند. ۴۵ با توجه به این‌که افراد و دهوهای مستقر در همان بنادر که در موارد مستندتر انتقال سلاح به یمن حضور داشته‌اند، به‌نظر می‌آید حداقل برخی از آن‌ها در هر دو الگوی گسترش دخیل باشند. ۴۶ ۴۳ موسسه هیراال (2022) «اسلحه‌خانه الشباب – از مالیات تا ترور». موگادیشو.

‏🔷 ۷/۷ در کنار قاچاق مستمر سلاح‌ها در خلیج عدن، در سال‌های اخیر قاچاق در دریای سرخ نیز افزایشی نشان داده است. در حالی که نیروی ساحلی یمن مستقر در موچا پیش‌تر قایق‌های ماهیگیری کوچک حاوی چند تپانچه یا چند صد دور گلوله را توقیف می‌کرد، اکنون محموله‌های بزرگتر سلاح از مناطق تحت کنترل حوثی‌ها در سواحل غربی به سمت سودان روانه می‌شوند. در سپتامبر ۲۰۲۲، دولت سودان اعلام کرد که نیروی دریایی این کشور دهوئی منبع یمن را که حاوی ۹۰ تفنگ حمله‌ای، چند صد جعبه مهمات سلاح‌های سبک (SALW) و کابل‌های انفجاری و فیوز بود، توقیف کرده است. دومین توقیف سلاح‌های مقصد سودان در دسامبر ۲۰۲۳ رخ داد؛ نیروی ساحلی یمن دو قایق کوچک حامل سلاح و مهمات را بازداشت کرد. ۴۷ با توجه به وضعیت سودان از آوریل ۲۰۲۳، به‌نظر محتمل است که قاچاق سلاح از یمن به سودان در آینده نزدیک ادامه یابد. ۱۵. برای به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات، یک تماس آنلاین غیررسمی ماهانه برگزار می‌شود که شامل EUNAVFOR ATALANTA، CMF، UNODC و دو پنل کارشناسان دربارهٔ یمن و سومالی می‌باشد. ۵۲ این بستر مفید است، اما ماهیت آن اجازهٔ اشتراک‌گذاری اطلاعات طبقه‌بندی‌شده را نمی‌دهد. در این منطقه، بازیگران کلیدی شامل نیروهای امنیتی یمن، به‌ویژه نیروی ساحلی یمن، و همچنین نیروهای امنیتی همسایگان نزدیک، به‌خصوص عربستان سعودی، عمان، سومالی و جیبوتی هستند. همه این کشورها نقش مهمی ایفا می‌کنند؛ یا در مورد عربستان سعودی، به‌عنوان عامل مهمی که از نیروهای ضد حوثی در یمن حمایت می‌کند، یا به این دلیل که سلاح‌ها و اقلام مرتبط از سرزمین آن‌ها به حوثی‌ها قاچاق می‌شود (به الگوهای قاچاق سلاح، مهمات و اقلام مرتبط در بالا مراجعه کنید). ‏🔗 ادامه‌ی مقاله در منبع اصلی: https://novayagazeta.eu/articles/2026/10/10/v-iemene-vozobnovilis-boi-mezhdu-khusitami-i-pravitelstvennymi-voiskami

‏🔶 #آمریکا #خاورمیانه 🧠 تحلیل کوتاه: دولت اسلامی عراق پس از خروج ایالات متحده ‏🏛 منبع: WINEP Military Security ‏📄 عنوان اصلی: Brief Analysis The Islamic State in Iraq After the U.S. Withdrawal To prevent the type of jihadist resurgence seen after past U.S. military departures, Washington will need to sustain counterterrorism support and close any political, security, and detention gaps that IS could exploit. Oct 8, 2026 ◆ Aaron Y. Zelin ‏🔎 Islamic State, Erbil Air Base, Washington Institute, Abu Khadija, U.S. withdrawal #تحلیل_راهبردی #جنگ #روابط_بین_الملل #WINEP_Military_Security ‏✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل ‏🌍 @Geopolis_ir

‏🔶 ۲/۵ ‏📌 چکیده: آرون وای زِلین، پژوهشگر ارشد مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، در تحلیل خود پس از خروج نیروهای آمریکایی از پایگاه اربیل (۳۰ سپتامبر) می‌گوید که دولت اسلامی در عراق از نقطه ضعف به‌سوی کاهش حملات (از ۱٬۴۵۹ مورد در ۲۰۲۰ به ۱۶ مورد در ۲۰۲۵) و دستگیری‌های کمتر پیش رفته است، اما شبکه همچنان فعال و زیرآستانه‌وار باقی مانده و با استفاده از خلاهای سیاسی‑امنیتی ممکن است کمپین جدیدی برای بهره‌برداری از خروج آمریکا آغاز کند. نشانه‌های هشداردهنده شامل اعدام مخبران، حملات به نیروهای امنیتی و تخریب زیرساخت‌های اقتصادی است که نشان می‌دهد داعش سعی دارد برنامه ترسانی روستایی و «جنگ اقتصادی» را بازسازی کند. برای جلوگیری از احیای مشابه دوره‌های ۲۰۱۱‑۱۴ و ۲۰۱۹‑۲۰، مؤسسه واشنگتن پیشنهاد می‌کند حمایت‌های ضدتروریستی، تقویت نهادهای مشترک عراقی‑آمریکایی و نظارت بر بازداشت‌ها و زندان‌ها ادامه یابد. آرون وای زِلین (Aaron Y. Zelin) پژوهشگر ارشد گلوریا و کن لِوی در مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک (Washington Institute for Near East Policy) است؛ تمرکز پژوهش‌های او بر گروه‌های جهادی عرب سنی در شمال آفریقا و سوریه، جنگ‌های خارجی و جهادیسم آنلاین است. تحلیل کوتاه برای جلوگیری از احیای جهادی مشابه آنچه پس از خروج‌های نظامی پیشین آمریکا رخ داد، واشنگتن باید حمایت‌های ضدتروریستی را ادامه داده و هر گونه خلاهای سیاسی، امنیتی و بازداشتی که دولت اسلامی می‌تواند از آن بهره‌برداری کند، بسته نگه دارد. در ۳۰ سپتامبر، آخرین نیروهای آمریکایی پایگاه هوایی اربیل در عراق را ترک کردند و مأموریت ائتلافی علیه دولت اسلامی (IS) که از سال ۲۰۱۴ آغاز شده بود، به پایان رسید. تقریباً بر اساس تمام معیارها، «استان» عراق این سازمان جهادی اکنون در نقطه ضعف خود قرار دارد. با این حال، این گروه نیز در سال ۲۰۱۰ به پایین‌ترین سطح تاریخی خود رسیده بود؛ پیش از آنکه خروج آمریکا در ۲۰۱۱ به آن امکان تصرف سرزمین و ایجاد یک پیش‌دولت را در طی سه سال بدهد. امروز شرایط به‌صورت مهمی متفاوت است؛ شکست تلاش دولت اسلامی برای بازگشت در سال‌های ۲۰۱۹‑۲۰ نشانگر این تفاوت است. با این وجود، نشانه‌هایی وجود دارد که گروه ممکن است در حال ساختن یک کمپین جدید برای بهره‌برداری از خروج ماه گذشته آمریکا باشد. وضعیت دولت اسلامی در عراق تعداد ادعاهای حملات دولت اسلامی در عراق در سال‌های اخیر به‌طور چشمگیری کاهش یافته است؛ از ۱٬۴۵۹ مورد در سال ۲۰۲۰ به تنها ۱۶ مورد در سال ۲۰۲۵ رسیده. این کاهش تا حدی ناشی از این است که چهار «خلیفه» دولت اسلامی بین سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۳ کشته شدند، در حالی که حملهٔ مشترک آمریکا‑عراق در مارس ۲۰۲۵ در آنبار، ابو خدیجه، رئیس عملیات جهانی گروه، را کشت. علاوه بر این، مکاتبات نشت‌شده‌ای که توسط یک رسانه ضد‑دولت اسلامی منتشر شد، نشان می‌دهد که در ژوئیه ۲۰۲۴، «امیر» عراقی گروه از «درد مالی» سخن گفته و جنگجویان را به استخراج پول از کسب‌وکارهای محلی، از جمله مؤسسات سنی، فراخوانده است. اگر این اطلاعات اصیل باشد، نشانگر ضربه‌ای جدی به خزانهٔ گروه و همچنین جدایی قابل توجهی از ادعای دیرینهٔ حفاظت از سنی‌هاست. افزون بر این، سرمقاله‌ای در آگوست ۲۰۲۵ در هفته‌نامهٔ «النبأ» (al‑Naba) بیشتر شبیه ادای احترام به گذشتهٔ استان عراقی بود تا ادعای توانمندی‌های کنونی، و به سختی‌هایی اشاره کرد که «موها را سفید می‌کند». با این وجود، دستگیری‌ها به همان سرعت کاهش حملات نرسیده‌اند. بر پایهٔ نقشهٔ فعالیت‌های جهانی دولت اسلامی مؤسسه واشنگتن، مقامات عراقی و کردستان در بازهٔ نوامبر ۲۰۲۴ تا سپتامبر ۲۰۲۶، ۹۸ دستگیری مرتبط با دولت اسلامی انجام داده‌اند؛ تقریباً ۴٫۵ مورد در ماه، در حالی که در سال‌های ۲۰۲۳‑۲۴ حدود ۵٫۶ مورد در ماه ثبت شده بود. این نشان می‌دهد که شبکه همچنان پابرجاست اما اکثر فعالیت‌های آن زیر آستانهٔ خشونت باقی مانده‌اند. درس‌های دورهٔ ۲۰۱۱‑۱۴ و ۲۰۱۹‑۲۰ احیای دولت اسلامی در دورهٔ ۲۰۱۱‑۱۴ بر پایهٔ پنج ستون بود: خروج آمریکا و نقاط ضعف امنیتی عراق که این خروج آشکار کرد؛ تأمین مالی جنایی؛ نارضایتی سنی‌ها تحت رهبری نوری المالکی؛ جنگ داخلی سوریه که نیروی جذب نیرو، سلاح و جنگجویان خارجی را به ارمغان آورد؛ و فرارهای گستردهٔ زندانیان. به عنوان مثال، گزارش‌ها حاکی است که ابو خدیجه در جریان یک سری حملات به زندان‌ها در سال ۲۰۱۲ آزاد شده است.