‏🔵 ۴/۴ ‏🔗 متن اصلی: https://sonar21.com/the-pipeline-that-was-supposed-to-save-saudi-arabia/

‏🟢 #خاورمیانه #آمریکا 🧠 تحول اقتصادی عربستان سعودی با جنگ و کاهش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در تقاطع قرار می‌گیرد ‏🏛 منبع: Fortune ‏✍️ نویسنده: Melissa Hancock ‏📄 عنوان اصلی: Saudi’s economic transformation collides with war and falling FDI ‏🔎 Vision 2030, FDI, PIF, OpenAI, UAE #تحلیل_راهبردی #ایران #آمریکا_و_کانادا #جنگ #اقتصاد_سیاسی #Fortune ‏✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل ‏🌍 @Geopolis_ir

‏🟢 ۲/۵ ‏📌 چکیده: سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی عربستان در سه‌ماهه دوم ۱۸٪ کاهش یافت و به ۲۲٫۳ میلیارد ریال (۵٫۹۵ میلیارد دلار) رسید؛ این عقب‌نشینی به‌دلیل تأثیر جنگ آمریکا و ایران بر تمایل سرمایه‌گذاران بین‌المللی است و در حالی رخ می‌دهد که هدف ریاض جذب ۱۰۰ میلیارد دلار سالانه تا ۲۰۳۰ برای پیشبرد Vision 2030 است. در عین حال، بازارهای ثانویه خلیج به‌عنوان منبع جدید نقدینگی برای فناوری‌های منطقه‌ای رشد می‌کند؛ کی‌کپیتال با صندوق ۵۰ میلیونی دلاری و حضور پنتئون در ابوظبی نشان از تقویت این بخش دارد. صندوق‌های ثروت ملی خلیج، به‌ویژه موبادالا، PIF و QIA، در سال ۲۰۲۶ به‌سرعت سرمایه‌گذاری می‌کنند و در معاملات بزرگ مانند خرید Paramount‑Skydance‑Warner Bros. Discovery مشارکت دارند، در حالی که OpenAI برای جذب ۳۰ میلیارد دلار سرمایه از صندوق‌های اماراتی مذاکراتی را پیش‌برده است. به Fortune Gulf Brief این هفته خوش آمدید. در این شماره به موارد زیر می‌پردازیم: • سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی عربستان سعودی ۱۸٪ کاهش یافت؛ پس‌زمینهٔ عقب‌نشینی ناشی از جنگ • آیا بازار ثانویه فرصت بزرگ بعدی خلیج است؟ • غول‌های سرمایه‌گذاری دولتی خلیج در معاملات جهانی گام برمی‌دارند • صندوق‌های امارات ممکن است پایهٔ جذب ۳۰ میلیارد دلار برای OpenAI شوند • و سه مطلبی که این هفته از خواندنشان لذت بردیم سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی به عربستان سعودی در سه‌ماهه دوم ۱۸٪ کاهش یافت و به ۲۲٫۳ میلیارد ریال سعودی (۵٫۹۵ میلیارد دلار) رسید؛ این کاهش نسبت به سه‌ماهه اول، تأثیر رو به رشد جنگ آمریکا و ایران بر تمایل سرمایه‌گذاران بین‌المللی را نشان می‌دهد. این عقب‌نشینی شدید در زمانی دشوار برای برنامه‌های رشد پادشاهی رخ می‌دهد. ریاض هدف‌گذاری کرده است تا تا سال ۲۰۳۰، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی سالانهٔ ۱۰۰ میلیارد دلار جذب کند؛ این هدف برای تأمین مالی و تسریع تحول اقتصادی پیش‌بینی‌شده در چارچوب Vision 2030 است. از این طریق، انتظار دارد فشار مالی بر دولت و صندوق سرمایه‌گذاری دولتی (PIF) کاهش یابد، در حالی که اندازهٔ بخش خصوصی گسترش یافته و شغل و تخصص به کشور وارد می‌شود. اما در ماه اوت، وام‌های بانکی عربستان به شرکت‌های دولتی ۱۸٫۴٪ نسبت به سال گذشته افزایش یافت؛ این نرخ سه برابر رشد اعتبار بخش خصوصی که ۶٪ بود، است. در مواجهه با فشار فزاینده بر مالیات عمومی، وزارت مالیه هفته گذشته کسری بودجهٔ تخمینی برای سال ۲۰۲۶ را به ۲۴۵ میلیارد ریال سعودی (۴٫۹٪ از تولید ناخالص داخلی) ارتقا داد؛ این رقم پیش از آن ۱۶۵ میلیارد ریال (۳٫۳٪) بود که در بودجهٔ اولیهٔ انتهای سال گذشته منتشر شده بود. این افزایش ناشی از هزینه‌های فراتر از بودجهٔ اولیه است، نه از کاهش کل درآمدها. در گزارشی که روز سه‌شنبه منتشر شد، Moody’s اشاره کرد که بازنگری Vision 2030 که در فوریهٔ امسال اعلام شد و بر پروژه‌های با بازدهی و کارایی سرمایهٔ بالا متمرکز است، به کاهش فشار بر مالیات عمومی کمک خواهد کرد. در حالی که پروژه‌های بزرگ پرمخاطبی چون نئوم در حال بازسازی هستند، دولت اکنون سرمایه‌گذاری را به سمت بخش‌های استراتژیک مانند لجستیک، تولید، خدمات عمومی، زیرساخت‌های دیجیتال و هوش مصنوعی اولویت می‌دهد. آژانس رتبه‌بندی گفت: «با بازآرایی پروژه‌ها و حفظ ذخایر مالی، دولت می‌تواند مسیر تنوع‌سازی را ادامه دهد و همزمان احتیاط مالی را حفظ کند». با این حال، نوسان قیمت نفت و ظرفیت صادرات همچنان ریسک‌های اصلی هستند؛ Moody’s پیش‌بینی می‌کند که تولید ناخالص داخلی واقعی عربستان در سال جاری ۳٫۳٪ کاهش یابد، چرا که جریان‌های تجاری نفتی همچنان مختل هستند. در روز دوشنبه، در یک انجمن انرژی در لندن، امین ناصر، مدیرعامل آرامکو، گفت جنگ آمریکا و ایران عرضهٔ نفت از این منطقه را نزدیک به ۳ میلیارد بشکه کاهش داده و ذخایر نفتی جهان اکنون «به‌طور ترسناکی کم» هستند. در روزهای اخیر، تشدید شدیدی در جنگ داخلی یمن رخ داده؛ نیروهای تحت حمایت عربستان حملاتی را برای بازگرداندن دستاوردهای سرزمینی اخیر حوثی‌ها آغاز کرده‌اند. روز سه‌شنبه، دولت به رسمیت شناخته‌شدهٔ یمن اعلام کرد که نیروهایش چندین موقعیت استراتژیک در سواحل غربی، از جمله موچا، دهوباب و مناطق اطراف تنگه باب‌ال‌مندب را بازپس گرفته‌اند. گزارش‌ها حاکی است که ائتلاف به رهبری عربستان که دولت را حمایت می‌کند، صد هواپیمای جنگنده را برای پروازهای شبانه‌روزی به منظور تأمین امنیت تنگه به کار گرفته است.

‏🟢 ۳/۵ در همین حال، گزارش‌ها می‌گویند حوثی‌ها با افزایش حملات موشکی و پهپادی به اهداف سعودی از جمله فرودگاه‌ها، پایگاه‌های نظامی و یک پالایشگاه نفتی آرامکو، به این اقدامات واکنش نشان می‌دهند. دوشنبه ترکیه، پاکستان و عربستان توافق کردند که نیروها را به سرعت به عربستان اعزام کنند تا در واکنش به حملات حوثی‌ها اقدام نمایند. این تصمیم در جلسه اضطراری رئیاض گرفته شد و نخستین بار استفاده از ائتلاف مکه برای دفاع (Mecca Alliance for Defence) را از زمان امضای آن در ۷ اوت نشان می‌دهد. ملیسا هانکاک (Melissa Hancock) همان‌طور که همیشه می‌گویم، از خواندن شما سپاسگزارم و نظرات و ایده‌های خود را با ما در میان بگذارید. توجه به بازارهای ثانویه جلب می‌شود آیا بازارهای ثانویه می‌توانند به حل چالش نقدینگی در خاورمیانه و شمال آفریقا کمک کنند؟ در طول هفته گذشته، بیش از ۳۵ بنیان‌گذار فناوری از سراسر خاورمیانه و شمال آفریقا به لندن آمدند تا در چارچوب کی‌تریک ۲۰۲۶ (Key Trek 2026) با سرمایه‌گذاران جهانی ارتباط برقرار کنند؛ برنامه‌ای هفت‌روزه که هدفش پیوند بنیان‌گذاران منطقه با سرمایه بین‌المللی و تقویت مرحلهٔ بعدی رشدشان است. اکوسیستم سرمایه‌گذاری خطرپذیر فناوری در خاورمیانه و شمال آفریقا به‌تدریج با فشار نقدینگی مواجه است؛ عواملی چون کاهش مشارکت سرمایه‌گذاران بین‌المللی، عدم‌اطمینان ژئوپولیتیکی و کمبود خروج‌های معنادار این فشار را تشدید می‌کنند. این برنامه توسط کی‌کپیتال (Key Capital)، یک مدیر دارایی اختصاصی بازارهای ثانویه سرمایه‌گذاری خطرپذیر مستقر در امارات متحده عربی که در سال ۲۰۲۴ تأسیس شد، سازماندهی شد؛ هدف آن بهبود مسیرهای نقدینگی در خلیج است. «به‌عنوان کسی که بیش از دو دهه در سرمایه‌گذاری خطرپذیر فعالیت داشته‌ام، به‌تدریج از دشواری نقدینگی که شرکت‌های فناوری با آن روبه‌رو هستند، آگاه‌تر شده‌ام»، باسیل موفتاح (Basil Moftah)، شریک مدیریت کی‌کپیتال، هفته گذشته در حاشیه یکی از رویدادهای این شرکت به من گفت. «اینکه یکی از پیشگامان این حوزه باشیم به این معناست که فرصت‌های بسیاری در سراسر بازار می‌بینیم و می‌توانیم معیارهای خودمان را برای مکان و روش اجرای سرمایه‌گذاری تعیین کنیم.» در ماه مه امسال، این شرکت با شُعاع کپیتال (SHUAA Capital) همکاری کرد تا کی فاند I (Key Fund I) را راه‌اندازی کند؛ صندوقی ۵۰ میلیونی دلاری که هدفش سرمایه‌گذاری در شرکت‌های فناوری با رشد بالا از طریق خرید سهام‌های ثانویه مستقیماً از سهامداران فعلی است. کی‌کپیتال برآورد می‌کند که بازار ثانویه منطقه‌ای حدود یک میلیارد دلار ارزش دارد. در مقابل، حجم معاملات ثانویهٔ جهانی در سال ۲۰۲۵ به رکورد ۲۴۰ میلیارد دلار رسید، به گفته جفرز (Jefferies). با این حال، تقاضای منطقه‌ای برای بازارهای ثانویه در حال افزایش است؛ عواملی چون نیاز رو به رشد به نقدینگی و حضور گسترده‌تر مدیران صندوق‌های بین‌المللی در این منطقه، این روند را تقویت می‌کنند. تصمیم شرکت جهانی بازارهای خصوصی پنتئون (Pantheon) در هفته گذشته برای افتتاح دفتر در ابوظبی، اهمیت رو به رشد خلیج را به‌عنوان بازار ثانویه نشان می‌دهد. این شرکت که از سال ۱۹۸۸ پیشرو در بازارهای ثانویه سرمایه‌گذاری خصوصی بوده، پس از آن حوزهٔ فعالیت خود را گسترش داده و به ثانویه‌های اعتبار خصوصی و زیرساخت نیز پرداخته است. در همین حال، صندوق‌های ثروت ملی پیشرو خلیج، مانند شورای سرمایه‌گذاری ابوظبی (Abu Dhabi Investment Council)، به‌طور فعال توانمندی‌های اختصاصی در زمینهٔ ثانویه‌ها را می‌سازند؛ به‌جای تکیه صرف بر مدیران خارجی، واحدهای سرمایه‌گذاری جداگانه با تیم‌های تخصصی و سرمایهٔ اختصاصی خود ایجاد می‌کنند. در مارس امسال، واحدی از ادارهٔ سرمایه‌گذاری ابوظبی (Abu Dhabi Investment Authority) همراه با شرکت بازارهای خصوصی آردیان (Ardian) پلتفرم ثانویه‌های املاک را راه‌اندازی کرد تا از فرصت‌های ناشی از بازنگری ارزش‌گذاری‌ها و افزایش تقاضا برای نقدینگی بهره‌برداری کند. این تحولات نشان می‌دهند که بازار ثانویه در حال تبدیل از منبع عمدتاً خصوصی و پراکندهٔ نقدینگی به بخشی مستحکم‌تر از اکوسیستم سرمایه‌ای منطقه است. می‌توانید مصاحبهٔ کامل من با باسیل موفتاح (Basil Moftah) را اینجا مطالعه کنید؛ او در آن بینش‌هایی دربارهٔ استراتژی سرمایه‌گذاری کی‌کپیتال و مزیت پیشگامی که برای شرکت به ارمغان می‌آورد، ارائه می‌دهد. صندوق‌های ثروت ملی خلیج در برابر جنگ ایستادگی می‌کنند

‏🟢 ۴/۵ موبادالا (Mubadala) رهبری دورهٔ سرمایه‌گذاری پرشتاب صندوق‌های ثروت ملی خلیج را بر عهده دارد. اکثریت صندوق‌های ثروت ملی خلیج به‌نظر می‌رسد در سال ۲۰۲۶ بیش از میانگین سالانهٔ سرمایه‌گذاری‌های خود در دورهٔ ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ سرمایه‌گذاری کنند، چرا که هم در داخل کشور و هم در خارج از آن به‌سرعت سرمایه‌گذاری می‌کنند. طبق Global SWF، سامانه‌ای که صندوق‌های ثروت ملی را ردیابی می‌کند، سرمایه‌گذاران دولتی منطقه‌ای در نه ماه نخست ۲۰۲۶، ۱۰۲ میلیارد دلار را در ۲۴۵ معامله به‌کار بردند. اگر این سرعت تا پایان سال حفظ شود، صندوق‌های منطقه‌ای در سال ۲۰۲۶ به ۱۳۶ میلیارد دلار می‌رسند؛ این رقم دومین بالاترین مقدار ثبت‌شده برای معاملات است. موبادالا ابوظبی، که دارایی‌های تحت مدیریتش ۳۸۵ میلیارد دلار است، تا پایان سپتامبر ۲۶٫۲ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کرد و پیشتاز شد. این رقم شامل سرمایه‌ای است که زیرمجموعه‌های ADIC، Mubadala Capital و MGX در دورهای چند میلیاردی تأمین مالی OpenAI، Anthropic و Databricks به‌کار بردند. پس از موبادالا، صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان (PIF) با ۱۴ میلیارد دلار، اداره سرمایه‌گذاری ابوظبی با ۱۲٫۲ میلیارد دلار، L’IMAD ابوظبی با ۱۰٫۸ میلیارد دلار و صندوق سرمایه‌گذاری قطر (QIA) با ۱۰٫۳ میلیارد دلار قرار دارند. ماه گذشته، کمیسیون فدرال ارتباطات ایالات متحده (FCC) برنامه‌هایی را که PIF، L’IMAD و QIA برای عبور از سقف مالکیت خارجی در ادغام ۱۱۱ میلیارد دلاری Paramount‑Skydance‑Warner Bros. Discovery داشتند، تأیید کرد. به‌گزارش‌ها، این سه صندوق مجموعاً ۲۴ میلیارد دلار برای تأمین مالی این خرید اختصاص داده‌اند؛ این مبلغ تقریباً نیمی از ۴۷ میلیارد دلار سرمایهٔ سهام مورد نیاز معامله را پوشش می‌دهد. سرمایه‌گذاران دولتی خلیج اکنون بیش از ۱۲٬۰۰۰ نفر پرسنل دارند. PIF به‌عنوان بزرگ‌ترین صندوق ثروت ملی جهان از نظر نیروی انسانی شناخته می‌شود؛ این صندوق ۳٬۳۲۱ کارمند دارد که ۸۶ ٪ آن‌ها سعودی هستند. OpenAI در مذاکرات تأمین مالی با امارات OpenAI به جیب‌های عمیق امارات برای جذب سرمایهٔ جدید روی می‌آورد. به‌گزارش‌ها، OpenAI در حال مذاکرات با چندین صندوق سرمایه‌گذاری اماراتی، از جمله MGX مستقر در ابوظبی، برای پایه‌گذاری دور جمع‌آوری ۳۰ میلیارد دلاری برای شرکت است. صندوق‌های اماراتی ممکن است به‌صورت یک کنسرسیوم سرمایه‌گذاری کنند؛ بلومبرگ گزارش داد که آن‌ها دربارهٔ سرمایه‌گذاری مشترک تا ۱۰ میلیارد دلار در حال بحث هستند. بلک‌راک، بزرگ‌ترین مدیر دارایی جهان، نیز دربارهٔ مشارکت در این دور جمع‌آوری سرمایه گفتگو می‌کند. به‌گزارش‌ها، OpenAI هدف‌گذاری بر ارزیابی حدود ۱٫۴ تریلیون دلار دارد. اگر درست باشد، این افزایش چشمگیری در عرض چند ماه است؛ OpenAI در مارس ۱۲۲ میلیارد دلار جمع‌آوری کرد و ارزش‌گذاری‌اش ۸۵۲ میلیارد دلار بود. MGX، شرکت سرمایه‌گذاری که در فناوری تخصص دارد، پیش از این در دورهای مالی OpenAI و Anthropic شرکت کرده است. این شرکت که توسط رئیس‌جمهور شیخ تهنون بن زاید ال نهیان رهبری می‌شود و توسط Mubadala Investment Co. و G42 پشتیبانی می‌شود، در مارس ۲۰۲۴ تأسیس شد و به‌سرعت به‌عنوان یکی از جسورترین سرمایه‌گذاران هوش مصنوعی شناخته شد. امروز این شرکت دارای پرتفولیوی متنوعی است که شامل مدل‌های پیشرفتهٔ هوش مصنوعی، زیرساخت‌های نیمه‌رسانا و مراکز داده می‌شود. ماه گذشته گزارش‌ها نشان دادند که گروهی از سرمایه‌گذاران، که شامل Artificial Intelligence Infrastructure Partnership حمایت‌شده توسط BlackRock و در آن MGX سرمایه‌گذار است، در حال مذاکرات برای خرید پرتفولیوی مراکز داده آسیا‑پاسیفیک Stack Infrastructure به‌قیمت تا ۲۵ میلیارد دلار هستند. MGX همچنین در Stargate، سرمایه‌گذاری مشترک ۵۰۰ میلیارد دلاری بین OpenAI، Oracle و SoftBank، سرمایه‌گذار است. ساخت فاز اول این پروژه، خوشهٔ محاسباتی ۱ گیگاواتی به‌نام Stargate UAE با هزینه ۳۰ میلیارد دلار، سال گذشته آغاز شد؛ ۲۰۰ مگاوات ظرفیت اولیه این خوشه امسال به‌کار خواهد افتاد. قابل توجه است که در ژوئن امسال، MGX نزدیک به ۵۰ میلیارد دلار از سرمایه‌گذاران منطقه‌ای و جهانی جذب کرد تا هزینه‌های زیرساخت‌ها و فناوری هوش مصنوعی را افزایش دهد. این امر شرکت را از سایر صندوق‌های ثروت ملی خلیج متمایز می‌کند؛ این صندوق‌ها عمدتاً برای سرمایه‌گذاری‌های خود به سرمایه دولتی تکیه دارند. عدد بزرگ ۰

‏🟢 ۵/۵ ایران در ماه سپتامبر هیچ نفت خامی را بر روی تانکرها بارگذاری نکرد؛ این واضح‌ترین نشانهٔ این است که محاصرهٔ نیروی دریایی ایالات متحده دسترسی جمهوری اسلامی به بازارهای جهانی انرژی را خفه کرده است. داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط Bloomberg نشان می‌دهد بارگیری‌های نفت خام از حدود ۲۵۰ هزار بشکه در روز در ماه اوت به صفر در سپتامبر سقوط کرده‌اند، که اولین بار این‌چنین از زمان آغاز جنگ در فوریه رخ داده است. سه مطلبی که این هفته از خواندنشان لذت بردیم ‑ خدمهٔ کشتی‌های نفت‌کش در خلیج به‌دلیل جنگ ایران، حقوق فوق‌العاده‌ای دریافت می‌کنند — معادل ۱۰۰ هزار دلار در ماه به‌همراه پاداش ۵۰ هزار دلاری — تا کشتی‌ها را از طریق تنگه هرمز عبور دهند، طبق گزارش FT. چون اکثر کشتی‌ها مسیر شاتل را به‌صورت مکرر در تنگه طی می‌کنند، خدمه می‌توانند این نرخ‌های بالای پاداش را برای ماه‌ها دریافت کنند، در حالی که تهدید مداوم حملات موشکی و پهپادی ایران را تحمل می‌نمایند. بر اساس اطلاعات شرکت امنیت دریایی Vanguard، از ۲۰ سپتامبر تاکنون حداقل ۱۴ حمله رخ داده است که چهار کشتی از شنبه گذشته هدف قرار گرفته‌اند. یک سفر معمولی به خلیج، شامل بارگیری و بازگشت، حدود چهار روز طول می‌کشد، اما تعداد کمی از کشتی‌ها مایل به انجام این مسیر هستند. ‑ آخرین تحولات در یمن، شدیدترین تشدید تنش در این درگیری از زمان آتش‌بس میان‌المللی ۲۰۲۲ است. همان‌طور که این مقالهٔ نظر Al Jazeera بیان می‌کند، جنگ به‌طور عمده به‌عنوان یک مناقشهٔ منجمد برای چهار سال مدیریت می‌شد — اما اکنون هر دو طرف در پی بازآرایی تعادل سرزمین و قدرت هستند. سواحل غربی جایی است که کمپین نظامی می‌تواند پیروز یا شکست‌خورده شود؛ در حالی که ایران حمل و نقل دریایی از طریق تنگه هرمز را مختل می‌کند، دریای سرخ به‌عنوان یک رگ استراتژیک حیاتی برای خلیج ظاهر شده است. با این حال، محاسبات حوثی‌ها اکنون فراتر از یمن است و به‌طور فزاینده‌ای تحت تأثیر جنگ تهران و مذاکرات آن با واشنگتن شکل می‌گیرد. حتی شکست‌های بزرگ میدانی ممکن است گروه را به سازش وادار نکند، اگر رهبری آن معتقد باشد هر گونه امتیاز باید بخشی از یک معاملهٔ منطقه‌ای گسترده‌تر باشد. ‑ هفت کشور عربی فیلم‌هایی برای دستهٔ «بهترین فیلم بین‌المللی» در اسکارهای ۲۰۲۷ ارائه داده‌اند. این آثار در ژانرهای مختلفی از ترسناک و هیجان‌انگیز تا درام خانوادگی و مستند می‌چرخند و به مسائلی چون منازعهٔ داخلی الجزایر، بحران بانکی لبنان، داعش، بهره‌کشی از کارگران مهاجر و زندگی در غزه می‌پردازند. برخی از این فیلم‌ها پیش از این در جشنواره‌های بزرگ مانند ونیز و کن به نمایش درآمده‌اند. فهرست نهایی ۱۵ فیلم در ۱۵ دسامبر منتشر می‌شود و پنج نامزد نهایی در ۲۱ ژانویهٔ سال آینده اعلام خواهند شد. ‏🔗 متن اصلی: https://fortune.com/2026/10/07/saudi-economic-transformation-collides-war-falling-fdi/

‏🔴 #اوکراین #آمریکا 🧠 پوتین آتش‌بس ترامپ را رد می‌کند؛ روسیه قصد دارد اوکراین را غیرقابل سکونت سازد ‏🏛 منبع: Atlantic Council ‏✍️ نویسنده: Maksym Beznosiuk, William Dixon ‏📄 عنوان اصلی: Putin snubs Trump’s ceasefire as Russia aims to make Ukraine unlivable ‏🔎 Vladimir Putin, Donald Trump, Kyiv, Moscow, Atlantic Council #تحلیل_راهبردی #جهانی #جنگ #روابط_بین_الملل #Atlantic_Council ‏✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل ‏🌍 @Geopolis_ir

‏🔴 ۲/۳ ‏📌 چکیده: چند ساعت پس از اعلام ناگهانی آتش‌بس انرژی بین کیف و مسکو توسط رئیس‌جمهور ایالات متحده، روسیه با بمباران تعدادی نیروگاه اوکراینی واکنش نشان داد و این نشان می‌دهد که کرملین به تلاش‌های صلح تحت رهبری آمریکا علاقه‌ای ندارد. طرح بازنگری‌شده روسیه بر حمله هوایی گسترده‌تری متمرکز است و ترکیبی از موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز و پهپادهای پیشرفته را برای ضربه زدن به زیرساخت‌های غیرنظامی به کار می‌گیرد؛ هدف غیرقابل سکونت ساختن بخش عمده‌ای از اوکراین است. در عین حال، اوکراین در چارچوب عملیات ویوالدی بخش‌هایی از دونتسک را بازپس گرفته و پیشرویی داشته است، اما روسیه با گسترش حملات به بنادر، راه‌آهن، تأسیسات سوخت و کارخانه‌های فولاد سعی در تخریب پایه‌های اقتصادی اوکراین دارد. مقامات اوکراینی ادعا می‌کنند اسنادی مبنی بر برنامهٔ زمستانی روسیه برای بمباران شهرهای بزرگ، از جمله کیف، که هدف آن تخریب نیروگاه‌های هیدروالکتریک، تصفیه آب و مسیرهای واردات برق است، به دست آمده است. چند ساعت پس از اعلام ناگهانی آتش‌بس انرژی بین کیف و مسکو توسط رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، روسیه با بمباران تعدادی نیروگاه اوکراینی واکنش نشان داد. این رد واضح نشان می‌دهد کرملین به تلاش‌های صلح تحت رهبری آمریکا علاقه‌ای ندارد و عزم پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، برای تشدید حمله‌اش را تأیید می‌کند. در ماه‌های اخیر طرح بازنگری‌شده‌ای برای پیروزی روسیه شکل گرفته است که بر حمله هوایی گسترده‌تری متمرکز است و از ضعف‌های دفاعی اوکراین بهره می‌گیرد. کرملین قصد دارد ترکیبی از موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز و پهپادهای جنگی پیشرفته‌تر را برای ضربه زدن به مناطق غیرنظامی آسیب‌پذیر در سراسر کشور به کار گیرد. این عملیات استراتژیک بمبارانی هم‌اکنون به‌خوبی پیش می‌رود؛ شامل حملات شبانه‌روزی به مراکز جمعیتی بزرگ و حملات هوایی هدفمند به زیرساخت‌های حیاتی غیرنظامی و به مکان‌های اقتصادی کلیدی است. هدف کلی روسیه، غیرقابل سکونت ساختن بخش عمده‌ای از اوکراین و ایجاد فاجعه‌ای انسانی است که کیف را به تسلیم واداراند. در حالی که جهان به گسترش حمله روسیه به اوکراین نظاره‌گر است، UkraineAlert دو بار در هفته بهترین تحلیل‌ها و بینش‌های کارشناسان آتلانتیک‌کونسل درباره اوکراین را مستقیماً به صندوق ایمیل شما می‌فرستد. تاکید کنونی بر نیروی هوایی نشانگر ناکامی روسیه در کسب پیروزی میدانی است. با وجود بیش از چهار سال جنگ سنگین و هزینه‌های انسانی و مادی عظیم، ارتش روسیه نتوانسته پیشرفت قاطعی به‌دست آورد و هم‌اکنون در هر گونه پیشرفتی با مشکل مواجه است. در برخی نقاط جبهه، اوکراین از ابتدای سال ۲۰۲۶ توانسته پیشروی کند. به‌ویژه، نیروهای اوکراینی در چارچوب عملیات ویوالدی (Operation Vivaldi) بخش‌هایی از منطقه دونتسک را بازپس گرفتند؛ این عملیات به‌عنوان عاملی برای کند کردن تلاش‌های روسیه در محاصرهٔ حلقهٔ قلعه‌ای استراتژیک شهرهای اوکراینی در دونباس شمالی شناخته می‌شود. با توجه به عدم چشم‌انداز پیروزی نظامی قاطع در اوکراین، روسیه به‌جای آن سعی دارد مقاومت اوکراین را با تضعیف پایه‌های زندگی غیرنظامی در کشور نابود کند. حملات روسیه به زیرساخت‌های غیرنظامی اوکراین تازه نیست و از ابتدای تهاجم به‌عنوان ویژگی اصلی جنگ مطرح بوده است. با این حال، شش ماه گذشته شاهد افزایشی بی‌سابقه در مقیاس و دامنهٔ حمله هوایی روسیه بوده‌اند. اکنون در کیف و سایر نقاط نگرانی‌ها این است که فاز پرشدت‌ترین حملهٔ بمبارانی روسیه هنوز در پیش است، چرا که پوتین قصد دارد یخبندان فصلی پیش‌رو را به‌سلاح تبدیل کند. در اوایل اکتبر، ولادیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، هشدار داد که روسیه تا هفت‌صد موشک بالستیک برای حملات زمستانی انبار کرده است. مقامات اوکراینی ادعا می‌کنند اسنادی روسی را رهگیری کرده‌اند که جزئیات سردی از یک برنامهٔ بمبارانی در دورهٔ زمستانی نشان می‌دهد؛ این برنامه شهرهای بزرگ اوکراین، از جمله کیف، را غیرقابل سکونت می‌سازد. اهداف گزارش‌شده شامل نیروگاه‌های هیدروالکتریک و حرارتی، تأسیسات تصفیه آب، مسیرهای واردات برق از اتحادیهٔ اروپا و مراکز اتصال نیروگاه‌های هسته‌ای کشور به شبکهٔ برق است.

‏🔴 ۳/۳ به‌موازات، روسیه قصد دارد با به‌کارگیری نسل جدیدی از پهپادهای جت، که نسبت به پیشینیان پره‌دارشان به‌مراتب سخت‌تر رهگیری می‌شوند، حملات هوایی بی‌وقفه‌ای به شهرهای اوکراین ادامه دهد و جمعیت غیرنظامی باقی‌مانده را در وضعیت استرس و عدم‌اطمینان دائمی نگه دارد. از آخرین هفته‌های تابستان، افزایش حملات پهپادهای جت تقریباً تمام جنبه‌های زندگی روزمره در کیف را مختل کرده است؛ مدارس، کسب‌وکارها و حمل‌ونقل عمومی اغلب قادر به کار نیستند. کرملین نیز در صدد تخریب پایه‌های اقتصاد اوکراین است. از ابتدای سال ۲۰۲۶، مسکو حملات خود به بنادر دریای سیاه، راه‌آهن، زیرساخت‌های سوخت و مراکز لجستیکی اوکراین را به‌طور چشمگیری گسترش داده است. در همین حال، سلسله‌ای از حملات موشکی اخیر بزرگ‌ترین کارخانه‌های فولاد کشور را مجبور به تعطیلی کرده‌اند. این امر صادرات دریایی را مختل می‌کند، شرایط اقتصادی سخت و بیکاری را در سرتاسر مناطق به‌وجود می‌آورد و بودجه را از درآمدهای حیاتی محروم می‌سازد. Eurasia Center events تاکتیک‌های روسیه ترکیبی برای فاجعه انسانی است که می‌تواند میلیون‌ها اوکراینی را مجبور به ترک خانه‌هایشان کند و موج جدیدی از پناهندگان به سمت اتحادیهٔ اروپا بفرستد. مقامات سازمان ملل پیش از این هشدار داده‌اند که اوکراین با سخت‌ترین زمستان جنگی از زمان آغاز تهاجم تمام‌عیار مواجه است. سرپرست آژانس توسعه سازمان ملل، الکساندر دِ کرو (Alexander De Croo) اخیراً اعلام کرد که اکنون «مسابقه‌ای علیه زمان» برای تعمیر شبکهٔ برق اوکراین پیش از فروکش دماها وجود دارد. بسیاری همچنان می‌پرسند آیا کمپین بمبارانی روسیه واقعاً مؤثر خواهد بود یا نه. منتقدان به پیشینه‌های تاریخی متعدد اشاره می‌کنند که بمباران جمعیت غیرنظامی و زیرساخت‌های حیاتی غالباً نتیجهٔ معکوس دارد و مقاومت را تقویت می‌کند. در چهار سال گذشته، کمپین‌های زمستانی بمبارانی روسیه به‌عنوان محرکی برای دریافت کمک‌های بیشتر هم‌پیمانان عمل کرده و به رهبران غربی سرمایهٔ سیاسی لازم برای تصویب حمایت‌های اضافی را فراهم کرده است. اکنون افزایش حمایت‌های بین‌المللی پیش از آغاز جدی فصل زمستان امری حیاتی است. شرکای اوکراین باید مواردی چون سامانه‌های دفاع هوایی اضافی، لوکوموتیوهای جایگزین و ماشین‌آلات تعمیراتی برای شبکهٔ راه‌آهن، و ژنراتورهای صنعتی برق برای شهرداری‌ها را در اولویت قرار دهند تا خدمات عمومی حیاتی در طول خاموشی‌های طولانی انرژی حفظ شود. پوتین بر این باور است که می‌تواند اوکراین را در زمستان پیش رو شکست دهد و قصدی برای پذیرش هرگونه توقف موقت یا پیشنهاد آتش‌بس ندارد. برعکس، او در حال برنامه‌ریزی برای بزرگ‌ترین کمپین بمبارانی در تمام طول جنگ است. اگر پوتین موفق شود بزرگ‌ترین کشور اروپا را غیرقابل سکونت کند، پیامدهای انسانی و امنیتی آن فراتر از مرزهای اوکراین خواهد رفت. رهبران غربی باید هم‌اکنون برای تقویت مقاومت اوکراین اقدام کنند و تا زمان تشدید بحران در ماه‌های آینده صبر نکنند. ماکسیم بزنوسیوک (Maksym Beznosiuk) تحلیلیست که کار او بر روسیه، اوکراین و امنیت بین‌المللی متمرکز است. او همکار پژوهشی در GLOBSEC است. ویلیام دیکسون (William Dixon) پژوهشگر ارشد در مؤسسهٔ خدمات متحدین سلطنتی (Royal United Services Institute) و همکار پژوهشی در GLOBSEC است؛ او در زمینهٔ امنیت سایبری و امنیت بین‌المللی تخصص دارد. ‏🔗 متن اصلی: https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/putin-snubs-trumps-ceasefire-as-russia-aims-to-make-ukraine-unlivable/

‏🟠 #قطر #ایران 🧠 شوک‌های دیگر هرمز: گاز مایع طبیعی و هلیوم. اثرات اقتصادی قطع دسترسی خلیج فارس، از مرتبهٔ اول تا مرتبهٔ سوم ‏🏛 منبع: Sonar21 ‏✍️ نویسنده: Larry C. Johnson ‏📄 عنوان اصلی: The Other Hormuz Shocks: LNG and Helium. Economic effects of the Persian Gulf cutoff, from first-order to tertiary ‏🔎 LNG, helium, Ras Laffan, Qatar, Iran #تحلیل_راهبردی #هند #خاورمیانه #ژئوپلیتیک #اقتصاد_سیاسی #Sonar21 ‏✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل ‏🌍 @Geopolis_ir

‏🟠 ۲/۵ ‏📌 چکیده: در اثر حمله‌های موشکی به راس لافان و بسته شدن تنگه هرمز، تأمین جهانی LNG و حدود یک‌سوم هلیوم که از گاز طبیعی قطر استخراج می‌شود، به‌طور ناگهانی قطع شد؛ این شوک به‌ویژه برای کشورهای جنوب آسیا که به‌ LNG برای تولید برق، کود شیمیایی و صنایع نساجی وابسته‌اند، منجر به تعطیلی کارخانجات، کاهش صادرات و فشار بر تراز پرداخت‌ها شد. هلیوم که در تولید نیمه‌رساناها، اسکنرهای MRI و سامانه‌های دفاعی نقش حیاتی دارد، با تخصیص مدیریت‌شده توسط پنج شرکت گاز صنعتی تأمین می‌شود و تا پیش از ۲۰۲۸ منبع جایگزین غیرقطری در دسترس نخواهد بود. ایالات متحده به‌عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده LNG و هلیوم، از این وضعیت سود برده اما هزینه‌های داخلی گاز مسکونی را نیز افزایش داده است؛ در عین حال کشورهای واردکننده کم‌درآمد به سمت زغال‌سنگ، انرژی هسته‌ای و تجدیدپذیر روی می‌آورند که می‌تواند تقاضای بلندمدت برای LNG را کاهش دهد. مقدمه این مقاله پیرو مطلب پیشین من دربارهٔ اثرات اقتصادی قطع‌سیر گوگرد و اوره در خلیج فارس است. در آن مقاله استدلال کردم که گفتمان عمومی پیرامون تنگه هرمز صرفاً بر نفت خام متمرکز شده و سایر کالاهای تأمین‌شده توسط خلیج — LNG، اوره، گوگرد و هلیوم — را نادیده می‌گیرد. پس از بررسی گوگرد و اوره، اکنون به دو کالای باقی‌مانده، گاز طبیعی مایع و هلیوم، می‌پردازم و آسیب‌های ناشی از آن‌ها را در سه حلقه بررسی می‌کنم: کشورهایی که تأمین مستقیمشان قطع شده، صنایع و صادرات آن کشورها که به این کالاها وابسته‌اند، و مشتریان و اقتصادهای زنجیره‌ای پایین‌تر. این دو کالا به‌هم پیوسته‌اند چون از یک منبع مشترک می‌آیند. هلیوم قطر از همان گاز طبیعی استخراج می‌شود که خطوط مایع‌سازی گاز (LNG) در راس لافان آن را تغذیه می‌کند. زمانی که موشک‌های ایرانی در ماه مارس به راس لافان اصابت کردند و تنگه هرمز بسته شد، جهان در یک‌باره سهم قابل‌توجهی از LNG و تقریباً یک‌سوم هلیوم خود را از دست داد. شوک LNG به مراتب بزرگ‌تر است؛ شوک هلیوم، اگرچه کوچکتر است، اما خاص‌تر می‌باشد، چرا که گازی که بیشتر مردم آن را با بادکنک‌های جشن می‌شناسند، برای تراشه‌های حافظه، اسکنرهای MRI و موشک‌ها ضروری است. نتیجه‌گیری‌های اصلی من به این شکل است. شوک LNG بیشترین ضربه را به اقتصادهای فقیر و وابسته به واردات در جنوب آسیا وارد کرده است؛ این کشورها کارخانجات کود شیمیایی را تعطیل، کارخانجات نساجی را تعطیل و شبکه‌های برق را خاموش کرده‌اند و از این طریق به‌صورت مستقیم به مشکلات اوره و غذا که پیش‌تر شرح دادم، دامن می‌زنند. شوک هلیوم تا کنون با استفاده از ذخایر و تخصیص مدیریت می‌شود، نه با تعطیلی؛ این امر برای ایالات متحده اهرم فشار جدیدی فراهم کرده و به‌طور غیرمستقیم هزینهٔ توسعهٔ هوش مصنوعی را افزایش داده است. شاید ماندگارترین اثر بر خود LNG باشد: واردکنندگانی که یک‌بار متضرر شده‌اند، به سمت زغال‌سنگ، انرژی هسته‌ای و خورشیدی روی می‌آورند؛ این مسأله آیندهٔ صادراتی که آمریکا و قطر به آن تکیه دارند، به‌خطر می‌اندازد. چرا LNG و هلیوم مهم هستند LNG گاز طبیعی مایع، روشی است که به وسیلهٔ آن گاز از طریق اقیانوس‌ها منتقل می‌شود. برای کشورهای واردکننده، این گاز نیروگاه‌ها را تغذیه، منازل را گرم و صنایع را تأمین می‌کند و به‌ویژه به‌عنوان مادهٔ اولیه برای تولید آمونیاک و اوره به‌کار می‌رود. گاز همچنین سوخت انعطاف‌پذیری است که هنگام اوج تقاضا یا کاهش تولید انرژی‌های تجدیدپذیر، تعادل شبکه‌های برق را حفظ می‌کند. کشورهایی چون پاکستان، بنگلادش، تایوان، ژاپن و کره‌جنوبی ذخایر گاز داخلی کمی یا ندارند؛ بنابراین LNG تنها گزینهٔ آن‌هاست. حدود یک‌پنجم عرضهٔ جهانی LNG در سال گذشته از طریق تنگه هرمز عبور کرد؛ تقریباً تمام این مقدار از قطر و امارات صادر می‌شد. خود قطر در سال 2025 حدود 81.5 میلیون تن صادر کرد. هلیوم

‏🟠 ۳/۵ هلیوم محصول فرعی برخی جریان‌های گاز طبیعی است و نمی‌توان آن را به‌صورت مصنوعی تولید کرد. این گاز تنها خنک‌کنندهٔ عملی برای آهنرباهای ابررسانا و سایر سامانه‌هایی است که باید در نزدیکی صفر مطلق کار کنند و به‌دلیل اندازهٔ اتمی کوچکش، گاز استاندارد برای تشخیص نشتی محسوب می‌شود. کاربردهای حیاتی آن شامل خنک‌سازی ویفر، اچینگ و لیتوگرافی EUV در ساخت نیمه‌رسانا، اسکنرهای MRI، پرتاب‌های فضایی، سامانه‌های دفاعی، فیبرنوری، محاسبات کوانتومی و تحقیقات سرمیکروژنیک است. برای اکثر این موارد، همان‌طور که سرویس زمین‌شناسی ایالات متحده اشاره می‌کند، جایگزینی وجود ندارد. هلیوم همچنین از نظر لجستیکی بسیار حساس است. این گاز به‌صورت مایع در حدود ‑۲۶۹ °C در مخازن سرمیکروژنیک ویژه حمل می‌شود و پس از حدود ۳۵ تا ۴۸ روز شروع به تبخیر می‌کند. به همین دلیل نمی‌توان آن را در دریا انبار کرد یا به‌صورت آهسته همانند نفت مسیر دیگری داد. مقیاس شوک تأمین اعداد سرعنوانی حجم‌ها به‌دلیل یک نکته، خسارت را کم‌ارزی می‌کنند: عرضهٔ جایگزین به کشورهایی که آن را از دست دادند، نرسید. محموله‌های ایالات متحده عمدتاً به خریدارانی که توان پرداخت داشتند، به‌ویژه در اروپا و آسیای شمال‌شرقی، روان شد. قیمت‌های LNG در بازارهای نقطه به نقطه در آسیا و اروپا نزدیک به بالاترین سطح خود از اواخر ۲۰۲۲ است؛ JKM آسیایی در حدود بیست و چند دلار برای هر MMBtu و TTF اروپایی حدود ۲۴ دلار در اواخر سپتامبر، در مقابل حدود ۳ دلار در Henry Hub. کشورهایی که از این بازار حذف شدند، بیشترین خسارت را دیدند. اثرات سطح اول: چه کشورهایی عرضه را از دست دادند اثرات سطح دوم: این کشورها چه می‌سازند آسیا جنوبی: کود، پوشاک، سرامیک در اینجا شوک LNG به شوک اوره‌ای که در مقالهٔ قبلی‌ام شرح دادم می‌پیوندد. گاز، مادهٔ اولیهٔ تولید اوره است؛ بنابراین از دست دادن LNG به معنای از دست رفتن تولید داخلی کود، علاوه بر واردات خلیج فارس، می‌شود. در هند، LNG ۸۰ ٪ گاز مورد نیاز بخش کود را در سال ۲۰۲۵ تأمین می‌کرد؛ دولت برای بازگرداندن عرضه به کارخانه‌های کود مداخله کرد و به همین دلیل کشاورزان هندی نسبتاً محافظت شده‌اند. بنگلادش نتوانست همین کار را انجام دهد؛ شش کارخانهٔ بزرگ اورهٔ این کشور تعطیل یا تولیدشان کاهش یافته و کارخانهٔ دولتی Ashuganj بیش از یک سال بیکار مانده است. بنگلادش دومین صادرکنندهٔ بزرگ پوشاک جهان است و پوشاک حدود ۸۰ ٪ از درآمدهای صادراتی آن را تشکیل می‌دهد. صدها کارخانه، از جمله کارخانجات نساجی، تولید خود را کاهش یا متوقف کرده‌اند و تولیدکنندگان پوشاک به ژنراتورهای دیزلی گران‌قیمت روی آورده‌اند. کارخانه‌ها با تأخیر در بارگیری، جریمه‌ها و لغو سفارش‌ها مواجه‌اند. خریداران عمدتاً خرده‌فروشان پوشاک اروپایی و آمریکایی هستند؛ گزارشی که مقدار سفارش‌های منتقل‌شده به سایر کشورها را عددی کند، ندیده‌ام، اما خطر این است که بخشی از این تجارت به‌صورت دائم به تأمین‌کنندگان با برق پایدار منتقل شود. در هند، خوشهٔ سرامیک Morbi در Gujarat، یکی از بزرگ‌ترین مراکز تولید کاشی جهان، تأمین گاز خود را به‌نصف کاهش داد و برخی واحدها تعطیل شدند. همچنین شیشه، پتروشیمی و پالایش با کمبود گاز مواجه شدند. صنعت نساجی پاکستان، بزرگ‌ترین صادرکنندهٔ این کشور، به برق تولیدی داخلی مبتنی بر گاز وابسته است و با همان قطع‌خدمات مواجه شده؛ هرچند آمارهای صادرات ۲۰۲۶ را نیافته‌ام. مصر: برق و صادرات مصر دو بار ضربه خورد: گاز خط لولهٔ اسرائیلی هنگام آغاز جنگ قطع شد و قرارداد LNG قطری آن تحت فورس ماژور قرار گرفت. با ۸۲ ٪ برق‌اش که از گاز تأمین می‌شود، صورتحساب ماهانه واردات انرژی تقریباً سه‌برابر شد. مصر همچنین صادرکنندهٔ مهمی از اوره و سایر محصولات مبتنی بر گاز به اروپا است و در کمبودهای گاز پیشین ابتدا کارخانه‌های کود را تعطیل می‌کرد؛ بنابراین صادراتش نیز در معرض همان فشار است. اروپا: شیمی و صنایع سنگین اروپا به جای کاهش تولید، هزینه‌های بیشتری می‌پردازد. برق عمده‌فروشی آلمان در مارس حدود ۱۳۲ دلار/MWh بود، در مقابل ۴۸ دلار در ایالات متحده. فدراسیون شیمیایی آلمان (VCI) اعلام کرد شرکت‌هایش «در حالت بحران کامل» عمل می‌کنند؛ Lanxess ۵۵۰ شغل را کاهش می‌دهد و شرکت‌های کوچکتر استخدام را متوقف کرده‌اند. با ذخیره‌سازی زیر متوسط پنج‌ساله پیش از زمستان، خطر دور دوم کاهش صنعتی در صورت سردی فصل وجود دارد. تایوان و کره: برق برای تراشه‌ها