🔴 ۴/۴
بحث پیرامون اوکراین عموماً به این میچرخد که پیشبینی کنیم رئیسجمهور روسیه، پوتین، چه کاری بعدی انجام خواهد داد. به همان اندازه باید انرژی صرف این شود که اوکراین و شرکایش چه اقداماتی میتوانند برای تغییر محاسبهٔ روسیه به کار گیرند. یک ائتلاف دریایی متشکل از کشتیهای پرچمدار کشورهای غربی میتواند نقطهٔ شروع مناسبی باشد.
جید مکگلین، نویسندهٔ کتاب «جنگ روسیه» و پژوهشگر در کالج کینگز لندن است. X: @DrJadeMcGlynn
تنیسون دیئرینگ، مدرس ارشد در دانشگاه ملی کیو‑موهیلای و مشاور دولت اوکراین است.
🔗 متن اصلی: https://foreignpolicy.com/2026/10/16/europe-russia-ukraine-odesa-shipping-black-sea/
🟠 #ایران #آمریکا
🧠 دموکراتها فرصتی برای پایان دادن به جنگ ایران دارند؛ آیا از آن استفاده خواهند کرد؟
🏛 منبع: The Intercept
✍️ نویسنده: Matt Sledge
📄 عنوان اصلی: Dems Have an Opportunity to Force an End to the Iran War. Will They Take It?
🔎 Iran, Donald Trump, Hakeem Jeffries, J Street, War Powers Resolution
#تحلیل_راهبردی #آمریکا_و_کانادا #جنگ #سیاست_داخلی #The_Intercept
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🟠 ۲/۴
📌 چکیده:
دموکراتها ماهها سعی کردند تا جمهوریخواهان را به رایگیری دربارهٔ جنگ ترامپ علیه ایران وادار کنند و این روند میتواند به بازپسگیری کنگره توسط دمکراتها کمک کند. در ژوئن مجلس نمایندگان و سنا قطعنامهای تصویب کردند که قدرت رئیسجمهور برای جنگ بدون تأیید کنگره را محدود میکند، اما ترامپ این رای را نادیده گرفت. دمکراتها میتوانند با افزودن شرط ممنوعیت استفاده از منابع لایحهٔ «تصویب مداوم» برای جنگ ایران، فشار بر دولت را افزایش دهند؛ در صورت عدم تصویب این لایحه، خطر تعطیلی دولت وجود دارد. برای پیشبرد این هدف، برخی نمایندگان دمکرات قصد دارند از قانون تأیید دفاع ملی (NDAA) یا لایحههای بودجه استفاده کنند، هرچند موفقیت این مسیرها به حمایت دوحزبی و تمایل جمهوریخواهان بستگی دارد.
ماههاست که دمکراتها جمهوریخواهان را مجبور میکردند تا بارها دربارهٔ جنگ نامحبوب ترامپ علیه ایران به رایگیری بپردازند. اکنون این رایگیریها میتوانند به دمکراتها کمک کنند تا کنگره را بازپس بگیرند — و بلافاصله فرصتهای عملی برای اجرای گفتمان ضدجنگ خود پیدا میکنند.
رهبران دمکراتی مانند رهبر اقلیت مجلس نمایندگان، هاکیم جفریز از نیویورک، در دورهٔ لیمدک پیش از تحلیف کنگرهٔ بعدی در ۳ ژانویه محتاط ماندهاند. تا کنون ماهها مانور در کنگره نتایج ملموسی بهدست نیاورده است و یکی از مسیرهای ممکن برای پیشرفت در پایان جنگ، با خطر همراه است: تهدید به تعطیلی دولت.
منتقدان جنگ میگویند که با فشار دمکراتها برای جلب حمایت بر پایهٔ تلاششان برای پایان جنگ، آنها باید هزینههای دولتی را به خطر بیندازند تا به رأیدهندگان پاسخگو باشند.
هانا موریس، معاون امور دولتی گروه لیبرال و طرفدار اسرائیل J Street که مخالف این درگیری است، گفت: «این بهوضوح نشان خواهد داد که آیا دمکراتها مایلند خود را به چالش بکشند، مبارزه کنند و در موقعیت نامطلوب قرار گیرند.» او افزود: «بخش بزرگی از گفتمان دربارهٔ جنگ ایران بوده است.»
از زمان آغاز درگیری در ۲۸ فوریه، دمکراتها و تعداد کمی از جمهوریخواهان مخالف جنگ، انرژی خود را عمدتاً به رایگیریهای مبتنی بر قطعنامهٔ قدرتهای جنگ ۱۹۷۳ اختصاص دادند؛ این قطعنامه قدرت رئیسجمهور را برای جنگ بدون تأیید کنگره محدود میکند. در ژوئن، آنها موفق شدند تا مجلس نمایندگان و سنا را به تصویب یک قطعنامهٔ قدرتهای جنگ برسانند، اما دولت ترامپ این رأی را نادیده گرفت و استدلال کرد که این قانون خلاف قانون اساسی است.
حامیان هنوز بر این باورند که دولت ترامپ باید به قطعنامهٔ ژوئن پایبند باشد، اما میپذیرند که مسیرهای دیگر ممکن است اثرگذاری بیشتری داشته باشند.
اگر واقعاً میخواهند جنگ را متوقف کنند، دمکراتها باید به مسائلی چون زمانبندی، تقسیمات درون کنگرهٔ خود و خطر تعطیلی دولت بپردازند.
یکی از فرصتهای کلیدی میتواند انقضای ۱۱ دسامبر یک لایحهٔ هزینهای به نام «تصویب مداوم» باشد؛ این لایحه از آخرین تعطیلی دولت تا کنون تأمین مالی دولت را انجام میدهد. دمکراتها میتوانند شرطی به این لایحه اضافه کنند که استفاده از هر یک از منابع آن برای جنگ ایران ممنوع شود. اگر این لایحه توسط هر دو مجلس تصویب نشود، دولت تعطیل میشود.
این روند به دمکراتها اهرم فشار نادری پیش از تحلیف کنگرهٔ بعدی میدهد.
رهبران دمکرات در کنگره هنوز اعلام نکردهاند که آیا حاضرند خطر تعطیلی را بپذیرند یا نه. جفریز در مصاحبهٔ اخیرش با CNN پاسخی صریح نداد. او گفت: «بشنوید، ما وقتی به فرآیند تخصیص بودجه میپردازیم، همانطور که میپردازیم، میپردازیم.» سپس افزود: «در حال حاضر، سازوکاری که پیش روی ماست، پیشبرد فعالانهٔ قطعنامههای قدرتهای جنگ است تا این جنگ را به نفع مردم آمریکا به پایان برسانیم.»
برخی از نامزدهای دمکرات در رقابتهای تند، فراتر از جفریز رفته و تمرکز خود را بر مسئله تخصیص بودجه گذاشتهاند. نمایندهٔ تام بارت (Tom Barrett) از حوزهٔ هفتم میشیگان، یکی از معدود جمهوریخواهان بود که به قطعنامهٔ قدرتهای جنگ ایران رأی داد. اما فعال محیط زیست ویل لارنس (Will Lawrence) همچنان در یک مناظرهٔ اخیر به او حمله کرد و دربارهٔ تأمین مالی جنگ انتقاد کرد.
موریس، که جزو ائتلافی از گروههاست که از کنگره خواستار قطع بودجه جنگ شدهاند، گفت مطمئن نیست که دمکراتها تا چه حد مایل به پیگیری فعال این موضوع در دورهٔ لیمدک باشند.
🟠 ۳/۴
«آیا آنها حاضرند بهخاطر این موضوع دولت را تعطیل کنند؟» او گفت: «پاسخ قطعی ندارم؛ بهنظر میرسد متغیرهای زیادی در اینجا وجود دارد.»
گزینهٔ دیگری که بسیاری از مدافعان از آن حمایت میکنند، مناظرهٔ پیشرو دربارهٔ قانون تأیید دفاع ملی (National Defense Authorization Act) و لایحهٔ سالانهٔ بودجه و سیاست پنتاگون است. مخالفان جنگ معتقدند کنگره میتواند بندی به قانون اضافه کند که مجوز جنگ را قطع نماید.
حسن ال‑تیاب، مدیر قانونگذاری برای سیاست خاورمیانه در کمیتهٔ دوستان برای قانونگذاری ملی، گفت: «دموکراتها باید در صورتی که لایحه شامل «محدودیتهای معنادار» بر توانایی دولت برای ادامهٔ جنگ نباشد، آن را مسدود کنند.»
«این همان مأموریتی است که از مردم آمریکا میشنویم»، او افزود. «آنها نباید لایحهٔ دفاعی عظیمی را تصویب کنند در حالی که دولت آزاد است بهسوی جنگی دیگر با دامنهٔ نامحدود در خاورمیانه پیش رود.»
لایحهٔ دفاعی عموماً بهعنوان قانون ضروری برای عبور در کاپیتول هیل شناخته میشود و برای دموکراتهای سنا اهرمی فراهم میکند تا با فیلیباستر آن را مسدود کنند. دفتر سناتور جک رید (D‑R.I.)، که بهعنوان دموکرات ارشد در کمیتهٔ خدمات نظامی سنا نقش کلیدی دارد، در پاسخ به درخواست برای اظهار نظر واکنشی نداد.
اگر این مسیرها محقق نشوند، دموکراتها میتوانند به تلاش برای تصویب قطعنامههای بیشتری دربارهٔ اختیارات جنگ ادامه دهند. با توجه به پیشبینیهای فراوان که حزبشان در انتخابات میانی بهسوی تغییر چشمگیری در سمت خود میرود، برخی مخالفان جنگ بر این باورند که دموکراتها میتوانند فشار بر قانونگذاران جمهوریخواه برای رأیگیری به نفع این قطعنامهها اعمال کنند.
دموکراتها میتوانند تا ژانویه صبر کنند، زمانی که پیشبینی میشود کنترل یک یا هر دو مجلس کنگره را بهدست آورند. در دست داشتن چکش مجلس نمایندگان یا سنا به آنها قدرت گستردهای برای تعیین هزینههای نظامی و راهاندازی تحقیقات دربارهٔ نحوهٔ اجرای جنگ میدهد.
یک دموکرات کلیدی، نمایندهٔ آدم اسمیت (Adam Smith) از واشنگتن، به The Intercept گفت که آماده است مسیرهای متعددی برای پایان جنگ دنبال کند، اما همهٔ این مسیرها تا زمان برگزاری کنگرهٔ بعدی با مانعی مواجهاند.
او گفت: «من آمادهام گزینههای استفاده از NDAA یا لایحههای تخصیص بودجه را برای پایان جنگ بررسی کنم». او افزود: «این تلاش احتمالاً به حمایت دوحزبی نیاز دارد. متأسفانه، اطمینان ندارم که تمایل یا حمایت کافی از سوی جمهوریخواهان برای چنین اقدامات قانونگذاری یا برای عبور از یک ویتوی حتماً پیشآمده وجود داشته باشد.»
چه در این کنگره و چه در کنگرهٔ بعدی، قطع هزینههای جنگ بهنظر میرسد مؤثرترین راه برای مجبور کردن دولت ترامپ به مذاکره با ایران باشد، به گفته برایان فینوکین (Brian Finucane)، مقام پیشین وزارت امور خارجه که هماکنون مشاور ارشد در گروه بینالمللی بحران (International Crisis Group) است.
او گفت: «اگر آنها جدی هستند، باید آمادهٔ بازی سختگیرانه باشند و این مستلزم استفاده از قدرت کیف پول است.»
وضعیت حتی بدتر از آنچه تصور میکردیم است.
آنچه هماکنون از دونالد ترامپ میبینیم، تصاحب کامل استبدادی دولت ایالات متحده است. این ادعا اغراق نیست.
دستورات دادگاه نادیده گرفته میشوند. حامیان MAGA به رهبری نیروهای نظامی و نهادهای فدرال اجرای قانون سپرده شدهاند. ادارهٔ کارایی دولت (Department of Government Efficiency) قدرت مالی کنگره را سلب کرده است. رسانههایی که به ترامپ انتقاد میکنند یا از او دور شدهاند یا تحت تحقیق قرار گرفتهاند.
با این حال، تعداد زیادی هنوز حمله ترامپ به دموکراسی را همچون سیاست عادی میپوشانند؛ سرخطهای چاپلوسی او را «غیرمتعارف»، «آزمون مرزها» و «بهطور تهاجمی قدرت را به نمایش میگذارد» مینامند.
دی اینترسپت مدتهاست که به حکومتهای استبدادی، میلیاردرهای الیگارشی و دموکراسیهای پسرفتگی در سراسر جهان میپردازد. ما چالش ناشی از ترامپ را درک میکنیم و اهمیت حیاتی آزادی مطبوعات برای دفاع از دموکراسی را میپذیریم.
ما از منافع تجاری مستقل هستیم. آیا مایلید به ما کمک کنید؟
سال جاری برای روزنامهنگاری فاجعهبار بوده است؛ بدترین سال در تاریخ مدرن ایالات متحده.
🟠 ۴/۴
ما رئیسجمهاری داریم که بهطور کامل به حقیقت بیاحترامی میکند و با تهاجمی از تمام قدرتهای دولتی برای نابودی مطبوعات آزاد استفاده میکند. رسانههای تجاری از ترس فرار کرده و به دستیاران پروژه ترامپ برای ساختن «آمریکای پسادروغ» تبدیل شدهاند. میلیاردرهای راستگرا به سرعت وارد عمل شده، رسانهها را خریداری و محیط اطلاعاتی را به دلخواه خود بازسازی کردهاند.
در خطرناکترین لحظه برای دموکراسی، دی اینترسپت در حال مقابله است. اما برای اینکه مؤثر باشد، باید گسترش یابد.
در اینجا نقش شماست. آیا مایلید به ما در گسترش ظرفیت گزارشگریمان کمک کنید تا برای سال ۲۰۲۶ آماده به کار شویم؟
من بن موئسیگ، سردبیر دی اینترسپت هستم. سال جاری برای روزنامهنگاری فاجعهبار بوده است؛ بدترین سال در تاریخ مدرن ایالات متحده.
🔗 متن اصلی: https://theintercept.com/2026/10/17/congress-democrats-iran-war-end-strategy/
🟣 #آمریکا #هند_و_آرام
🧠 چگونه موشک «Steelfin» اندوریل میتواند هند‑اقیانوسیه را دگرگون کند
🏛 منبع: The National Interest
✍️ نویسنده: Harrison Kass
📄 عنوان اصلی: How Anduril’s ‘Steelfin’ Missile Could Reshape the Indo-Pacific
🔎 Anduril, Steelfin, Patriot, Mk 41 VLS, Operation Epic Fury
#تحلیل_راهبردی #آمریکا_و_کانادا #ژئوپلیتیک #National_Interest
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🟣 ۲/۳
📌 چکیده:
اندوریل، استارتاپ دفاعی کالیفرنیا، موشکهای سطح به هوای «استیلفین» را بهعنوان خانوادهای مدولار معرفی کرده که با استفاده از قطعات مشترک هزینهها را کاهش و امکان تولید انبوه سالانه چند هزار واحد را فراهم میکند. این سلاحها برای مقابله با تهدیدات متنوع از پهپادهای ارزان تا موشکهای بالستیک پیشرفته و فوقسرعتی طراحی شدهاند و میتوانند بر روی سامانههای موجودی مانند لانچر پاتریوت M903A2 یا Mk 41 VLS نصب شوند. اندوریل ادعا میکند این سامانه میتواند عدم تعادل هزینهای در دفاع موشکی را برطرف کند، چرا که هزینهٔ یک موشک رهگیری سنتی چند میلیون دلاری است در حالی که استیلفین هزینهٔ تولیدی بسیار پایینتری دارد. اگرچه جزئیات فنی مانند برد و سرعت هنوز فاش نشده و هنوز آزمونهای یکپارچهسازی لازم است، شرکت پیشبینی میکند که با بهاشتراکگذاری قطعات اصلی میتواند کمبودهای موجود در ذخایر موشکی را در درگیریهای طولانیمدت کاهش دهد.
نقطه قوت اصلی برنامه استیلفین، نه کاراییاش بلکه مقرونبهصرفه بودن و توانایی شرکت در تولید سریع و انبوه آن است.
اندوریل، استارتاپ دفاعی مستقر در کالیفرنیا، استیلفین را بهعنوان یک خانواده جدید از موشکهای سطح به هوا معرفی کرد. این موشکها برای مقابله با طیف وسیعی از تهدیدات هوایی، از پهپادهای ارزانقیمت تا موشکهای بالستیک پیشرفته و حتی موشکهای فوقصوتی، طراحی شدهاند. استیلفین از معماری مدولار استفاده میکند که هزینهها را کاهش و تولید انبوه را ساده میسازد.
اندوریل اعلام کرده که قصد دارد هر سال چند هزار موشک از این نوع تولید کند. این اعلامیه تقریباً هشت ماه پس از آغاز جنگ علیه ایران و در میانه نگرانیهای فزاینده دربارهٔ عدم توانایی آمریکا در حفظ ذخایر موشکی مورد نیاز برای انجام حملات گسترده منتشر شد؛ چرا که عملیات اپیک فیوری و سایر تعهدات در خاورمیانه بهطور قابلتوجهی ذخایر مهم مهمات را کاهش دادهاند.
نحوه کار برنامه موشکی استیلفین
اگرچه اندوریل روشن کرده که استیلفین را بهعنوان یک خانواده از موشکها میبیند نه یک سلاح منفرد، همهٔ آنها بر پایهٔ معماری دو مرحلهای مشترک ساخته میشوند: یک تقویتکننده که به موشک کمک میکند به سرعتهای بالا برسد و یک دستگاه رهگیری نهایی. قطعات مشترک بین همهٔ نسخهها شامل بدنه، سیستمهای الکترونیکی، نرمافزار، سیستمهای کنترل پروازی و رابطهای ارتباطی است. با این حال، نسخههای مختلف تقویتکننده، حسگر و اجزای نهایی متفاوتی خواهند داشت.
اندوریل قصد دارد هر دو نوع موشک رهگیری «ضربه برای کشت» را بهکار گیرد؛ موشکهایی که هدف را با برخورد مستقیم، همانند یک گلوله، نابود میکنند و موشکهای انفجاری‑تکهای که با انفجار و تکهتکه شدن به هدف آسیب میرسانند یا آن را از بین میبرند. تقویتکنندههای ۱۰ اینچی، ۱۸ اینچی و ۲۱ اینچی در دست بررسی هستند. تقویتکنندههای بزرگتر یا کوچکتر دامنهٔ برخورد و ارتفاعهای متفاوتی را فراهم میکنند. مجموعهٔ مأموریتهای مختلف میتواند از دفاع محلی نقطهای تا دفاع لایه بالایی در برابر موشکهای بالستیک را شامل شود. اندوریل هنوز مشخصات بیشتری مانند برد، سرعت یا دامنهٔ برخورد را فاش نکرده است؛ ادعای شرکت مبنی بر اینکه استیلفین میتواند تهدیدات فوقصوتی را خنثی کند، هنوز بهطور کامل ثابت نشده است.
آیا استیلفین میتواند معادلهٔ هزینهای جنگ نامتقارن را حل کند؟
استیلفین میکوشد تا عدم تعادل هزینهای در دفاع موشکی را برطرف کند. اکنون بهطور کلی پذیرفته شده است که پرتاب یک پهپاد یا موشک بسیار ارزانتر از نابودی مطمئن آن است. جنگ ایران این واقعیت نگرانکننده را بهوضوح نشان داد: یک موشک رهگیری THAAD حدود ۱۵٫۵ میلیون دلار هزینه دارد، در حالی که یک موشک رهگیری پیشرفتهٔ PAC‑3 از سامانهٔ پاتریوت میتواند تا ۵٫۳ میلیون دلار قیمت داشته باشد. بهکارگیری یکی از این سامانهها برای نابودی یک موشک بهقیمت یک میلیون دلار یا حتی بدتر، یک پهپاد پنجاههزار دلاری، منجر به عدم تعادل هزینهای شدیدی میشود.
جنگهای جاری در اوکراین و خاورمیانه نیز سرعت تخلیهٔ ذخایر موشکهای رهگیری را نشان دادهاند. اندوریل ادعا میکند که نسخههای مختلف استیلفین میتوانند نسبت به سلاحهای کینتیکی سنتی صرفهجویی قابلتوجهی داشته باشند. البته اینها پیشبینیهای شرکت است، اما این فرضیه برای مسئولان خرید دفاعی که به دنبال ایجاد ساختار دفاع موشکی پایدارتر هستند، بسیار جذاب است.
🟣 ۳/۳
طبق فلسفهٔ کلی صرفهجویی در هزینهٔ محصول، استیلفین نیازی به زیرساختهای جدید پرتاب ندارد. اندوریل اعلام میکند که خانوادهٔ جدید موشکی با سامانههای موجودی چون لانچر پاتریوت M903A2، Mk 41 VLS و لانچر تایفون سازگار است. هر چه سازگاری استیلفین گستردهتر باشد، پذیرش آن توسط نیروی نظامی ایالات متحده آسانتر میشود. البته این موشک باید برای یکپارچهسازی بهطور صحیح آزمون شود؛ بهعنوان مثال انتظار نمیرود پیش از عملیات در ایران به خدمت وارد شود.
قابلذکر است که مهمترین نوآوری اندوریل در چارچوب برنامهٔ استیلفین، مدل پیشنهادی تولید است که با بهاشتراکگذاری قطعات اصلی و تجهیزات کارخانهای، امکان جابجایی تولید بین نسخهها را بهصورت روان فراهم میکند. این امر نسبت به ساخت رهگیرهای سنتی که معمولاً به خطوط تولید ویژه و قطعات خاص نیاز دارند، تسکینی محسوب میشود. شرکت خروجی چند هزار رهگیر در سال را پیشبینی میکند؛ این میتواند کمبودهای موجود را جبران کرده و در درگیریهای طولانیمدت فشارهای تأمین را کاهش دهد.
آیا اندوریل میتواند این هدف را محقق سازد؟ هنوز پاسخ مشخص نیست. در حال حاضر پروژه بیشتر در حوزهٔ آرمانگرایی است تا نتایج ملموس؛ اما این آرمان به یکی از واضحترین کاستیهای نیروی نظامی ایالات متحده میپردازد. استیلفین نشانگر تغییر اولویت در دفاع موشکی آمریکا است؛ از سامانههای پیچیده به سمت سامانههای قابل تولید انبوه میگراید.
دربارهٔ نویسنده: هریسون کاس (Harrison Kass) هریسون کاس نویسنده و وکیل است که بر امنیت ملی، فناوری و فرهنگ سیاسی متمرکز است. مقالات او در Tablet، City Journal، The Hill، The Spectator و The Cipher Brief منتشر شده است. او مدرک JD از دانشگاه اورگان و کارشناسی ارشد در برنامهٔ مطالعات جهانی و مشترک از NYU دارد. برای اطلاعات بیشتر به harrisonkass.com مراجعه کنید.
🔗 متن اصلی: https://nationalinterest.org/blog/buzz/andurils-steelfin-missile-could-reshape-indo-pacific-hk-101626
🟡 #فلسطین #اسرائیل
🧠 پایان غزه
🏛 منبع: Foreign Affairs
✍️ نویسنده: Khaled Elgindy
📄 عنوان اصلی: The End of Gaza
🔎 Gaza, Trump administration, Jared Kushner, cease-fire, Hamas
#تحلیل_راهبردی #آمریکا #جهانی #جنگ #روابط_بین_الملل #Foreign_Affairs
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🟡 ۲/۷
📌 چکیده:
یک سال پس از آتشبس اکتبر ۲۰۲۵ که توسط دولت ترامپ تنظیم شد، غزه هنوز بازسازی اساسی و خدمات پایهای را دریافت نکرده و بیش از دو‑میلیون ساکن آن در شهرکهای چادری شلوغ با کمبود غذا، دارو و آب شفاف زندگی میکنند؛ حملات هوایی مداوم اسرائیل در دورهٔ آتشبس بیش از ۱٬۴۰۰ فلسطینی را کشته است. توافق اولیهٔ طرح ترامپ تعهد به آزادی گروگانها، بازگرداندن زیرساختها و ایجاد نهاد حکومتی فلسطینی را شامل میشد، اما اسرائیل تعهدات مرحلهٔ اول را بهطور کامل اجرا نکرده و در مرحلهٔ دوم مانع ورود نهادهای حکومتی و تسلیحزدایی حماس شده است. نیکولای ملادنوف، نمایندهٔ هیئت صلح، هشدار داد که ادامهٔ بنبست میتواند غزه را بهطور دائم از بین ببرد و خطر تشدید جدیدی از خشونت را بهوجود آورد. این وضعیت به نفع رهبری اسرائیل است که بهنظر میرسد هدف نهاییاش اخراج جمعیت فلسطینی از نوار و تبدیل آن به منطقهای غیرقابل سکونت باشد.
یک سال پس از آنکه دولت ترامپ به توافقی برای پایان جنگ در غزه دست یافت، فلسطینیها همچنان در انتظار «روز پس از» هستند. طرح آتشبس اکتبر ۲۰۲۵ گروگانهای باقیمانده اسرائیلی را آزاد کرد و ظاهراً درگیریها را پایان داد، اما اسرائیل همچنان بهطور مداوم به اهداف در غزه حمله میکند و اغلب غیرنظامیان را کشته است؛ در سال گذشته حدود ۳۰۰ کودک جان باختند. این توافق، فرآیند سیاسی مرحلهای برای بازسازی سرزمین ویرانشده را نیز پیشبینی کرده بود. جارد کوشنر، پسرزن دونالد ترامپ و مسئول امور خاورمیانه، در ژانویهٔ امسال وعده داد که بازگرداندن خدمات اساسی و زیرساختها — از جمله آب، فاضلاب، شبکههای برق، بیمارستانها و نانواییها — در عرض ۱۰۰ روز آغاز میشود. اما نه ماه پس از آن، غزه هنوز هیچ بازسازی، هیچ بازگرداندن خدمات پایه و حتی پایان خشونت روزانهای ندیده است. در عوض، اکثر ساکنانش در شهرکهای چادری کثیف و پهنپراک در نوار کوچکی از سواحل که بهتدریج در حال کاهش است، متمرکز شدهاند؛ آنها با بیماریها و هجوم موشها دست و پنجه نرم میکنند و با کمبودهای شدید غذا، دارو، آب شفاف و دسترسی به بهداشت پایه مواجهاند.
اگرچه ساکنان غزه دیگر در وضعیت قحطی سالهای پیش نیستند، اما وضعیت انسانی همچنان فاجعهبار و غیرقابل تحمل است. این شرایط میتواند به تشدید جدیدی از خشونت منجر شود و در عین حال هدف نهایی بسیاری از رهبران اسرائیلی را پیش میبرد: اخراج نهایی بیش از دو میلیون فلسطینی ساکن غزه.
بهنظر میرسد وضعیت موجود به نفع رهبری اسرائیل است. در مصاحبهای اخیر، نیکولای ملادنوو، دیپلمان بلغاری که بهعنوان نماینده عالی هیئت صلح ترامپ، نظارتکننده طرح صلح غزه، فعالیت میکند، مانع اصلی پیشرفت را فاش کرد. او به تعهدات اسرائیل اشاره کرد و گفت: «در اینجا کمی گیر کردهایم». کوشنر نیز انتخابات «دیوانهوار» اسرائیل را که در اواخر این ماه برگزار میشود، سرزنش کرد و افزود که این انتخابات دولت نتانیاهو را «کمی غیرمنطقی» کردهاند.
اگرچه ملاحظات انتخاباتی بدون شک عاملی مهم است — بنیامین نتانیاهو درگیر کارزار انتخابی تنگ و برای او حیاتی است — اما گفتار و عمل اسرائیلیها به مسألهای عمیقتر و نگرانکنندهتر اشاره دارد: در نهایت استراتژی دولت نتانیاهو کمتر به تثبیت غزه یا خنثیسازی حماس مربوط میشود و بیشتر به غیرقابل سکونت کردن این سرزمین و اخراج جمعیت آن میپردازد.
چه دولت ترامپ این هدف را بهاشتراک بگذارد و چه نگیرد، احترام فوقالعادهاش به دولت راستگرای افراطی نتانیاهو و بیتفاوتی کلی نسبت به رنج فلسطینیان، این نتایج را میسر میکند. مگر آنکه ایالات متحده و متحدان و شرکای خود آماده شوند تا اسرائیل را به اجرای تعهداتش مجبور کنند، ممکن است تنها سؤال زمان باشد که آیا غزه برای همیشه از دست خواهد رفت.
جهنم بر روی زمین
🟡 ۳/۷
اندازهٔ مرگ، ویرانی و رنجی که در سه سال گذشته بر غزه و حدود ۲٫۲ میلیون ساکن آن وارد شده است، بهسختی میتوان بیش از حد توصیف کرد. پس از حملهٔ تروریستی حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل، مقامات نظامی و سیاسی اسرائیل قول دادند که غزه را «هموار» کنند و به «شهر چادری» تبدیل نمایند و افزودند: «غزه هرگز به وضعیت قبلیاش باز نخواهد گشت». این وعدهها به حقیقت پیوست. ۲۲۳٬۰۰۰ تن مواد منفجرهای که بر غزه سقوط کرد — معادل حدود ۱۵ برابر قدرت بمب اتمی هیروشیما — بیش از ۷۴٬۰۰۰ فلسطینی، عمدتاً غیرنظامی، را کشت و بیشتر شهر را به ویرانه تبدیل کرد. حملهٔ اسرائیل — که در حال حاضر بهدلیل ارتکاب نسلکشی در دادگاه بینالمللی عدالت (ICJ) محاکمه میشود — حدود ۹۲٪ مسکن، ۹۵٪ اراضی کشاورزی، تمام ۱۲ دانشگاه و نزدیک به نیمی از ۳۶ بیمارستان غزه را از بین برده است؛ به عبارت دیگر، زیرساختها و نهادهایی که زندگی را تأمین میکردند، نابود شدهاند.
پس از این ویرانی، آتشبس سال گذشته بهعنوان رهایی واضحی تلقی شد. در چارچوب مرحلهٔ اول طرح غزهٔ ترامپ، طرفین توافق کردند که تمام حملات نظامی بلافاصله پایان یابد، گروگانها و زندانیان مبادله شوند، خدمات اساسی بازگردانده شود و کمکهای انسانی بهصورت گسترده افزایش یابد. بهجز آزادی گروگانهای اسرائیلی توسط حماس، اکثر این تعهدات تنها جزئی اجرا شدهاند. مرحلهٔ دوم، که رسماً در ژانویه آغاز شد، هرچند اسرائیل هنوز تعهدات مرحلهٔ اول خود را انجام نداده بود، هدفش تثبیت غزه از طریق استقرار نیروی بینالمللی و تشکیل یک نهاد حکومتی تکنوکراتیک فلسطینی به نام «کمیتهٔ ملی ادارهٔ غزه» بود؛ این برنامه همزمان با تسلیحزدایی تدریجی حماس و خروج مرحلهای نیروهای اسرائیلی پیشبینی شده بود. این گامها پیششرطهای بازسازی بلندمدت نوار غزه در مرحلهٔ سوم محسوب میشوند.
یک سال پس از اعلام آتشبس، اسرائیل همچنان ورود نهادهای حکومتی و انتظامی فلسطینی که میتوانستند حماس را از قدرت برکنار کرده و بازسازی را آغاز کنند، مسدود میسازد. حماس و اسرائیل هنوز دربارهٔ ترتیب تسلیحزدایی گروه در ارتباط با خروج نیروهای اسرائیلی اختلاف دارند. اگرچه وضعیت غذا نسبت به قحطی سال گذشته بهبود یافته است، اسرائیل همچنان کمکهای انسانی را محدود میکند و تنها بخش کوچکی از ۶۰۰ کامیون روزانهٔ مورد توافق در آتشبس را اجازه ورود به سرزمین میدهد. بیش از ۹۰٪ ساکنان غزه بهصورت داخلی جابجا شدهاند. علاوه بر این، از زمان آتشبس ارتش اسرائیل کنترل خود را از کمی بیش از نیمی از سرزمین غزه به حدود ۶۵٪ گسترش داده است. حملات هوایی مکرر اسرائیل از زمان اعلام آتشبس بیش از ۱٬۴۰۰ فلسطینی را کشتهاند. ادامهٔ افزایش تعداد کشتهها در دورهٔ آتشبس، نشانگر واقعیتی دیستوپیایی است که بهعنوان وضعیت جدید غزه شناخته میشود. به گفتهٔ نمایندهٔ خاورمیانه سازمان ملل، سیگرید کاگ (Sigrid Kaag)، شرایط زندگی در غزه «جهنمی بر روی زمین است و چشماندازی برای تغییر قابلتوجهی در پیش نیست». فلسطینیها هنوز منتظر «روز پس از» هستند.
فقط اسرائیل مسئول تداوم شرایط جهنمی در غزه نیست؛ حماس نیز بخشی از تقصیر را بر عهده دارد. رهبری حماس ماهها بهسختی از درخواستهای تسلیحزدایی که در طرح ترامپ پیشبینی شده بود، مقاومت کرد و سرانجام تنها تحت فشار شدید مصر و سایر میانجیها موافقت کرد. دولت ترامپ نیز سهم قابلتوجهی از تقصیر دارد؛ این دولت اجازه داد فرایند سیاسی متوقف بماند، به اسرائیل آزادی عمل فراوانی بدهد و در اجرای مفاد آتشبس بهطرز نامتناسبی جانبدار باشد. بهطور مؤثری به اسرائیل اجازه داد جنگ در غزه را ادامه دهد، هرچند در مقیاس کوچکتری.
تنها چند ماه پیش بهنظر میرسید که بنبست سرانجام شکسته شده است. در اواخر ژوئیه، ترامپ پیشرفت مهمی در اجرای مرحله دوم طرح غزه خود اعلام کرد. پس از هفت ماه مذاکرات شدید و پرتنش، حماس و هیئت صلح به توافقی درباره تسلیحزدایی گروه مسلح فلسطینی دست یافتند که بهنظری حداقل مسیر شروع کارهای بحرانی بازسازی و بازسازی را هموار میکرد و امکان ورود ساختارهای جدید حکمرانی و نیروی پلیس فلسطینی را فراهم میساخت. موفقیت طرح به توالی دقیقی از رویدادها وابسته بود: حماس باید همزمان با خروج نیروهای نظامی اسرائیل تسلیحزدایی میکرد؛ طرحی که برای تضمین پیشرفت و جلوگیری از اعمال «وتو» توسط هر یک از طرفین طراحی شده بود.
🟡 ۴/۷
پذیرش هرگونه تسلیحزدایی توسط حماس، گروهی که بر پایه مقاومت مسلحانه شکل گرفته بود، پیشآمدی بیسابقه بود و ترامپ بهدرستی آن را «دستآورد تاریخی» نامید. با این حال، نتانیاهو این نقشه راه را بهطور قطعی رد کرد و اصرار داشت که تا زمانی که حماس کاملاً تسلیحزدایی نکند، خروج اسرائیل امکانپذیر نیست و اسرائیل آزاد است عملیات نظامی خود را در غزه ادامه دهد. به عبارت دیگر، اسرائیل میخواهد حماس تمام تعهدات مرحله دوم را اجرا کند در حالی که خود هنوز هیچیک از تعهدات مرحله اول را انجام نداده است؛ موقعیتی که طرح را غیرقابل اجرا میکند.
فرآیند دوباره به بنبست رسیده است. بدون پیشرفت در تسلیحزدایی حماس یا خروج اسرائیل، کمیته حاکمیتی فلسطینی (که در حال حاضر در قاهره محبوس است) و نیروی پلیس نمیتوانند وارد غزه شوند؛ هیچ نیروی بینالمللی نیز قادر به ورود نیست. دولت ترامپ و هیئت صلح از تابستان گذشته سعی در دستکاری ترتیب اقدامات داشتهاند؛ بهصورت عمومی موضع اسرائیلی را که حماس باید ابتدا کاملاً تسلیحزدایی شود میپذیرند، در حالی که بهصورت خصوصی به حماس و دیگران اطمینان میدهند نقشه راه تغییری نکرده است. اما ابهام معمولاً به نفع طرف قویتر عمل میکند؛ این دوگانگی واشنگتن در واقع تأیید صریح موضع اسرائیل بود. پس از اینکه دولت ترامپ با عدم محکوم کردن نقضهای تقریباً روزانه آتشبس توسط اسرائیل، بهطور مؤثری اسرائیل را از اکثر تعهدات مرحله اول رها کرد، اکنون نیز بهطور غیرمستقیم تعهدات مرحله دوم را از دوش اسرائیل برمیدارد. بازسازی و توانبخشی غزه بهطور نامحدود به تعویق افتاده است.
GONE FOR GOOD
خطرات بنبست کنونی را ملادنوف در مصاحبهای در سپتامبر بهخوبی تشریح کرد. او هشدار داد که عدم پیشرفت معنادار در غزه، آینده این سرزمین و امکان راهحل دوکشوری را به خطر میاندازد و پیامدهای وخیمی برای کل منطقه بهبار میآورد. ملادنوف افزود: «اگر اجازه دهیم غزه در وضعیتی که امروز داریم ادامه یابد، غزه از بین خواهد رفت. برای همیشه از بین خواهد رفت.» او ادامه داد: «اگر جامعه بینالمللی به وضعیت غزه که دو میلیون فلسطینی در شرایط دشوار زندگی میکنند، توجه نکند، نمیتوانیم به مسیری قابل اعتماد برای حل سؤال اسرائیل‑فلسطین بازگردیم.» سپس گفت: «ما در حال کاشت بذر بحران امنیتی‑نظامی بعدی هستیم که در آینده ظاهر خواهد شد.»
اما آنچه ملادنوف بهصراحت نگفت این است که نتانیاهو از این که فرآیند در این حالت گیر کرده باشد، راضی است. نخستوزیر اسرائیل که بهناراحتی به آتشبس غزهٔ ۲۰۲۵ که توسط ترامپ پیشنهاد شد، موافقت کرد، توانسته است جنگ در غزه را بدون هزینههای قابلتوجه ادامه دهد. عملیات نظامی مستمر و بحران انسانی در غزه در اسرائیل خشم معناداری برانگیخته نمیکند؛ حتی رقبای اصلی نتانیاهو در انتخابات نیز مجبور شدهاند نقشه راه غزه با حمایت ایالات متحده را رد کنند. خشم بینالمللی نسبت به خونریزی در غزه نیز بهطور عمده فروکش کرده است؛ بسیاری از کشورها بهجای هیچچیز، فرآیند صلح معیوب را ترجیح میدهند.
برای نتانیاهو، خشونت مداوم در این سطح — بهانداز کافی برای جلوگیری از بهبود و بازسازی معنادار غزه اما نه بهانداز کافی برای برانگیختن اعتراض بینالمللی گسترده — به هدفی خودکفا تبدیل شده است. همانطور که او در دو سال نخست جنگ بهدنبال هدف غیرواقعی «پیروزی کامل» بود، اکنون بر هدف غیرقابل دستیابی «نابودی کامل» حماس پافشاری میکند. رها کردن موشکها، موشکهای بالستیک، خمپارهبر و سلاحهای سنگین دیگر توسط حماس کاری است که میتوان تصور کرد، اما انتظار تسلیم تمام تفنگها و اسلحههای کوچک توسط این گروه، بهویژه در حالی که نیروهای اسرائیلی همچنان در سرزمین حضور دارند، غیرواقعی است. موضع غیرقابل سازش نتانیاهو به آرامش شرکای ائتلاف افراطیاش کمک میکند، کنترل نظامی دائم اسرائیل بر غزه را توجیه میکند و بهطور نامحدود هرگونه سازش سیاسی با فلسطینیان را به تعویق میاندازد.
بهنظر میرسد وضعیت موجود برای رهبری اسرائیل مناسب باشد.