🟣 ۴/۸
مؤسسه مطالعات هوافضای چین ۱. مقدمه
نیروی موشکی ارتش خلق چین (PLARF)، که تا سال ۲۰۱۶ بهعنوان نیروی دوم توپخانهای ارتش خلق چین (PLASAF) شناخته میشد، مسئول موشکهای بالستیک زمینی هستهای و معمولی ارتش است. نیروی دوم توپخانهای در سال ۱۹۶۶ بهصورت رسمی تأسیس شد و مسئولیت موجودی محدود موشکهای هستهای منطقهای زمینی چین را بر عهده گرفت. این موشکهای نسل اول عمدتاً ساده و با برد و توان محدود بودند.
مسیر PLARF/PLASAF نشاندهندهٔ رشد پیوسته و پیشرونده در اندازه و توان است؛ این رشد از توسعهٔ سامانههای با برد طولانیتر در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ آغاز شد و با معرفی DF‑5 در اوایل دههٔ ۱۹۸۰، اولین موشک بالستیک بینقارهای توانمند برای هدفگیری ایالات متحده بهدست آمد. دههٔ ۱۹۸۰ برای PLASAF دو تحول مهم دیگر بههمراه داشت: نخست، توسعهٔ DF‑21 که اولین سامانهٔ موشکی بالستیک جابجاییپذیر جادهای ارتش بود؛ دوم، تصمیم به بهکارگیری موشکهای معمولی در کنار هستهای که منجر به معرفی موشکهای بالستیک کوتاهبرد DF‑11 و DF‑15 در اوایل دههٔ ۱۹۹۰ شد.
تنوع پیوستهٔ سکوها و ارتقای توانهای اختصاص یافته به PLASAF، همزمان با رشد همسویی در اندازهٔ آن پیش رفت. در بازهٔ ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۰، چهار تیپ جدید تشکیل شد که سهتا از آنها با این سامانههای تسلیحاتی نوین مجهز گشتند. در دههٔ ۲۰۰۰ این گسترش سرعت گرفت: بین سالهای ۲۰۰۰ و ۲۰۱۰، PLASAF یازده تیپ جدید را مستقر کرد که با سلاحهای افزایشی خود، از جمله اولین موشک کروز پرتابشده از زمین CJ‑10 و اولین موشک بالستیک بینقارهای جابجاییپذیر جادهای DF‑31، مجهز شدند.
سرعت رشد بین سالهای ۲۰۱۰ و ۲۰۲۰ نیز افزایش یافت؛ PLASAF (و پس از تغییر نام در ۲۰۱۶، نیروی موشکی ارتش خلق چین) ۱۳ تیپ جدید و سامانههای مهمتری همچون موشک بالستیک ضدکشتی DF‑21D، موشک بالستیک بینقارهای جابجاییپذیر جادهای DF‑41 با برد طولانیتر و توان بالاتر، موشک میانبرد هستهای‑معمولی DF‑26 و وسیلهٔ پروازی هیپرسونیک DF‑17 (HGV) را اضافه کرد. بهطور شگفتانگیز، بین سالهای ۲۰۱۷ و اواخر ۲۰۱۹، PLARF حداقل ده تیپ موشکی جدید افزود. این گسترش بیسابقه از ۲۹ به ۳۹ تیپ، افزایشی بیش از ۳۳ ٪ در اندازه تنها در سه سال نشان داد. سپس در سال ۲۰۲۱، گسترش چشمگیری در نیروی موشکهای بالستیک بینقارهای مبتنی بر سیلوهای PLARF بهنظر میرسد.
بدین ترتیب، PLARF از نیرویی کوچک و ساده با موشکهای بالستیک کوتاهبرد و آسیبپذیر به نیرویی بزرگتر و مدرن با مجموعهٔ گستردهای از سکوهای هستهای و معمولی تبدیل شده است. اگرچه پژوهشهای اخیر تا حد زیادی پردهٔ ابهام بر نیروی بالستیک چین را برداشتهاند، این نیرو همچنان بهصورت گستردهای ناشناخته باقی مانده؛ حتی با توجه به استانداردهای سختگیرانهٔ PLA، سطح سانسور بهطور غیرعادی بالاست.
با این درک، هدف این گزارش ارتقای جزئیات در دسترس پژوهشگران است؛ برای این منظور، جامعترین دایرهالمعارف از واحدهای نیروی موشکی ارتش خلق چین که در منابع باز موجود است، ارائه میشود. نویسنده سعی کرده است پروندههای بیشترین تعداد ممکن از واحدها و مؤسسات PLARF را جمعآوری کند؛ در صورت موجود بودن، اطلاعاتی درباره تاریخچه، مأموریت، مکان، رهبری، تجهیزات و ساختار نیروی هر واحد، با بهرهگیری از منابع متنوع عمدتاً به زبان چینی، گنجانده شده است.
نویسنده امیدوار است که اطلاعات این گزارش، خلأ حیاتی در پژوهشها را پر کند، منبعی ارزشمند برای جامعه پژوهشی PLARF باشد و زمینهساز پژوهشهای بیشتر و درک عمیقتر از این نیروی موشکی گردد. برای جزئیات بیشتر به مقالهٔ ما شیو و پیدبلیو سِنجر در مجلهٔ Popular Science، «China’s missile force is growing at an unprecedented rate»، ۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، مراجعه کنید.
🟣 ۵/۸
موسسه مطالعات هوافضای چین – ساختار نیروی موشکی ارتش خلق چین (PLARF)
نیروی موشکی ارتش خلق چین مستقیماً زیرمجموعهٔ کمیسیون نظامی مرکزی (CMC) است، که بالاترین مرجع دفاع ملی جمهوری خلق چین (PRC) به شمار میآید. فرماندهی نیروهای پرتاب هستهای این نیروی موشکی تا حدودی پیچیده است؛ از نظر اداری، این نیروها به پایگاههای خود وابستهاند، اما در زمان جنگ تحت کنترل عملیاتی مستقیم CMC قرار میگیرند. کنترل عملیاتی نیروهای موشکی معمولی، بهویژه میزان وابستگی آنها به فرماندهی مشترک تئاتر محلی در مقابل پایگاههای فردی PLARF، هنوز بهطور کامل روشن نشده است. شواهد اولیه نشان میدهد که ادغام نیروهای موشکی معمولی در فرماندهی تئاتر محلی در حال پیشرفت است و این فرماندهی میتواند سطحی از کنترل عملیاتی بر این نیروها اعمال کند تا عملیات مشترک بین موشکها و نیروهای هوایی، زمینی و دریایی تسهیل شود.
نیروی موشکی ارتش خلق چین نه پایگاه دارد که همهٔ آنها در ردهٔ سپاه یا معاون سپاه قرار گرفتهاند. شش پایگاه (پایگاههای ۶۱ تا ۶۶) مسئول عملیات موشکی بالستیک هستند؛ سه پایگاه دیگر (پایگاههای ۶۷ تا ۶۹) مأموریتهای پشتیبانی انجام میدهند: پایگاه ۶۷ نظارت بر ذخیره هستهای مرکزی را بر عهده دارد، پایگاه ۶۸ مهندسی و زیرساختهای فیزیکی را مدیریت میکند و پایگاه ۶۹ که جدیدترین پایگاه است، بهطور کامل شناخته نشده اما به نظر میرسد مسئول آموزش پرسنل و آزمون موشکها باشد. هر یک از شش پایگاه عملیاتی حوزه جغرافیایی مشخصی را پوشش میدهند. همانطور که در نقشهٔ زیر میبینید، تیربارهای موشکی پایگاه ۶۱ شرق و بخشی از جنوبشرقی چین را پوشش میدهند؛ پایگاه ۶۲ بقیهٔ جنوبشرقی را، پایگاه ۶۳ جنوب داخلی چین، پایگاه ۶۴ شمال‑غرب و شمال‑مرکزی چین، پایگاه ۶۵ شرق و شمال‑شرق چین و پایگاه ۶۶ مرکز چین را در بر میگیرد. ترکیب نیروهای هستهای و معمولی هر پایگاه بسته به مأموریت و نیاز استراتژیک متفاوت است؛ به عنوان مثال، پایگاه ۶۱ عمدتاً از تیربارهای موشکی کوتاهبرد معمولی تشکیل شده که هدف اصلی آنها تایوان است، در حالی که پایگاههای داخلیتری مانند ۶۴ و ۶۶ بیشتر شامل نیروهای هستهای با برد بلند هستند.
برای اطلاعات بیشتر به رودریک لی، «یکپارچهسازی نیروی موشکی ارتش خلق چین در عملیات تئاترهای معمولی»، Jamestown Foundation، ۱۴ اوت ۲۰۲۰، مراجعه کنید.
ستاد کل نیروی موشکی ارتش خلق چین – پکن
پایگاه ۶۱ – عملیات – هوانگشان
پایگاه ۶۲ – عملیات – کونمینگ
پایگاه ۶۳ – عملیات – هویهوا
پایگاه ۶۴ – عملیات – لانسو
پایگاه ۶۵ – عملیات – شنیانگ
پایگاه ۶۶ – عملیات – لوویانگ
پایگاه ۶۷ – ذخیره هستهای – باجی
پایگاه ۶۸ – مهندسی – لوویانگ
پایگاه ۶۹ – آزمون و آموزش – یینچوان
اداره ستاف
اداره کار سیاسی
اداره تجهیزات
اداره تدارکات
مؤسسه مطالعات هوافضای چین ۳ ساختار پایگاههای عملیاتی نیروی موشکی ارتش خلق
شش پایگاه عملیاتی نیروی موشکی ارتش خلق چین عمدتاً از ساختار استانداردی پیروی میکنند؛ بسته به هر پایگاه، بین شش تا هفت بریگاد موشکی زیرمجموعه و بین پنج تا هفت گردان پشتیبانی دارد.
ساختار استاندارد هر پایگاه به شرح زیر است:
ستاد پایگاه
بریگادهای موشکی (۶‑۸)
گردان آموزش REG
گردان ارتباطات REG
گردان پشتیبانی عملیات REG
گردان پشتیبانی جامع REG
گردان/دسته بازرسی تجهیزات REG/BDE
بیمارستان پایگاه
اداره ستاد
اداره کار سیاسی
اداره پشتیبانی
مؤسسه مطالعات هوافضای چین – بریگادهای موشکی (导弹旅): مسئول پرتاب موشکهای بالستیک هستند؛ هر پایگاه بین شش تا هشت این بریگاد را تحت نظارت دارد.
گردان آموزش (训练团): آموزش پایهٔ نیروهای تازهوارد به این پایگاه را بر عهده دارد و در صورت نیاز دورههای تخصصی پیشرفته نیز برگزار میکند.
گردان ارتباطات (通信团): ارتباط بین ستاد پایگاه و واحدهای زیرمجموعه را تضمین میکند. این گردانها روشهای مختلف ارتباطی مورد استفادهٔ PLARF شامل فیبرنوری، ماهوارهای، مایکروویو و تروپوسکاتر را مدیریت مینمایند.
گردان پشتیبانی عملیات (作战保障团): حدود سال ۲۰۱۲ با ادغام چند وظیفهٔ پشتیبانی پراکنده در یک گردان تأسیس شد. این واحد مسئول امنیت، مهندسی، هواشناسی، نقشهبرداری و دفاع NBC پایگاه است.
🟣 ۶/۸
گردان پشتیبانی جامع (综合保障团): این نوع گردان در سال ۲۰۱۷ با ترکیب کارخانه تعمیرات پایگاه (修配厂) و گردان خدمات فنی (技术勤务团) ایجاد شد و مسئولیتهای هر دو را بر عهده گرفت. بنابراین، تعمیر و نگهداری وسایل نقلیه و تجهیزات پایگاه، انبارسازی موشکها، سوخت، مهمات و سایر لوازم، و جابهجایی این منابع از طریق جاده و راهآهن به واحدهای پایگاهی را انجام میدهد. همچنین ممکن است مأموریتهای متفرقهای چون رانندگی وسایل نقلیه، تهیه غذا، کارهای فرهنگی و رسانهای و آموزش برخی پرسنل پشتیبانی را بر عهده داشته باشد. ادغام وظایف وسایل نقلیه، حملونقل، تعمیر و پشتیبانی لجستیکی در یک واحد، هدف بهبود کارایی و هماهنگی لجستیکی است.
گردان بازرسی تجهیزات (装检团): این گردان ذخیرهسازی، مدیریت و توزیع سرنوشتسازهای هستهای اختصاص یافته به هر پایگاه را بر عهده دارد. اگرچه بیشترین بخش ذخایر هستهای PLARF در مکان مرکزی تایبای نگهداری میشود، گمان میشود تعداد محدودی سرنوشتساز به هر پایگاه پیشپست شده و توسط این گردانها مدیریت میشود. این گردانها سرنوشتسازها را با قابلیت حملونقل جادهای و ریلی خود به بریگادهای موشکی میرسانند.
پایگاه ۶۴ تنها پایگاهی است که به جای گردان، یک بریگاد بازرسی تجهیزات دارد.
بیمارستان پایگاه (医院): هر پایگاه حداقل یک بیمارستان وابسته دارد. پرسنل بیمارستان بهطور مکرر برای آموزش با واحدهای پایگاهی اعزام میشوند. در زمان جنگ، این بیمارستانها تیمهای پزشکی میدانی را برای ارائه مراقبتهای کامل به واحدهای پایگاهی در خط مقدم میفرستند. بیمارستانهای پایگاهی معمولاً در ردهٔ فرمانده یا معاون فرماندهٔ بخش قرار دارند.
از شش پایگاه عملیاتی، چهار پایگاه دقیقاً این ساختار را دارند؛ دو پایگاه دیگر، ۶۱ و ۶۳، کمی متفاوتند. پایگاه ۶۱ یک گردان اضافی برای عملیات پهپادها دارد و پایگاه ۶۳ یک گردان اضافی دارد که عمدتاً سوخترسانی موشکهای بالستیک مایعسوز خود را بر عهده دارد.
برای اطلاعات بیشتر به مرجع زیر مراجعه کنید: مارک استوکس، «سیستم ذخیرهسازی و جابجایی سرنوشتسازهای هستهای چین»، مؤسسه پروژه ۲۰۴۹، ۱۲ مارس ۲۰۱۰
مؤسسه مطالعات هوافضای چین – ساختار تیربار موشکی ۵
نیروی موشکی ارتش آزادیبخش خلق (PLARF) بر ۴۰ تیربار موشکی نظارت دارد که تمام نیروی موشکی این سازمان را تشکیل میدهند. همانطور که پیشتر اشاره شد، هر پایگاه عملیاتی بین شش تا هشت از این تیربارها را فرماندهی میکند؛ این تیربارها عمدتاً از شش دژمان شلیک (که معمولاً هر کدام از دو شرکت شلیک تشکیل میشود) و چهار تا شش دژمان پشتیبانی ساخته شدهاند.
ساختار یک تیربار موشکی استاندارد به این شکل است:
بهنوعی، تیربارهای موشکی شبیه پایگاههای مینیاتوری هستند؛ آنها دارای دژمانهای ارتباطات، پشتیبانی عملیات و پشتیبانی جامع میباشند.
تعداد موشکپرتابکنندههای اختصاصی هر تیربار بسته به نوع موشک بهطرز چشمگیری متفاوت است. اگرچه برآوردهای رسمی و جامع دربارهٔ تعداد موشکها و موشکپرتابکنندهها در هر تیربار موجود نیست، ناظران آگاه تخمینهایی بین ۶ تا ۱۲ موشکپرتابکننده برای برخی موشکهای بالستیک استراتژیک (ICBM)، ۱۲ تا ۲۴ برای موشکهای بالستیک میانی (MRBM)، ۱۸ تا ۳۶ برای موشکهای بالستیک برد میانی (IRBM) و ۳۶ تا ۴۸ موشکپرتابکننده برای موشکهای بالستیک کوتاهبرد (SRBM) و موشکهای پروازی (GLCM) ارائه کردهاند.
بهنظر میرسد هر تیربار حداقل یک دژمان فنی داشته باشد و در برخی موارد دو دژمان فنی داشته باشد. دژمانهای فنی مسئول مجموعهای از مأموریتهای پشتیبانی شلیک هستند؛ از جمله بارگیری و بالابردن موشک، تزریق سوخت، و آزمونها و تشخیصهای پیش از شلیک. آنها ممکن است در مونتاژ موشک و ترکیب سرنوشتساز نیز نقش داشته باشند. مشخص نیست آیا داشتن دژمان فنی دوم استثنایی است که به تعداد کمی از تیربارها محدود میشود یا بهعنوان استاندارد محسوب میشود.
علاوه بر این، دژمانهای اضافی بهندرت دیده میشوند، اما وجود دارند. به عنوان مثال، تیربار ۶۳۳ دارای دژمان تلومتری [遥测营] و تیربار ۶۳۵ دارای دژمان جنگ الکترونیک (ECM) [电抗营] است.
🟣 ۷/۸
iv ببینید Decker Eveleth، «نقشهبرداری نیروی موشکی ارتش آزادیبخش خلق»، ۲۹ مارس ۲۰۲۰؛ مؤسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک (IISS) برآوردهایی مبنی بر ۱۲ موشکپرتابکننده برای هر تیربار MRBM، ۱۸ برای هر تیربار IRBM و ۲۷ برای هر تیربار موشککروز ارائه کرده است. همچنین Henry Boyd، «گزارش ۲۰۱۹ پنتاگون: مسیر نیروی موشکی چین»، IISS، ۱۵ مه ۲۰۱۹.
تیربار موشکی: دژمان اول شلیک، فرمانده اول شلیک، فرمانده دوم شلیک، دژمان دوم شلیک، دژمان سوم شلیک، دژمان چهارم شلیک، دژمان پنجم شلیک، دژمان ششم شلیک، دژمان ارتباطات، دژمان پشتیبانی عملیات، دژمان پشتیبانی ترکیبی، دژمان فنی.
مؤسسه مطالعات هوافضای چین – بخش ۶: چگونگی خواندن MUCDهای نیروی موشکی ارتش آزادیخواهی چین
هر واحدی از ارتش آزادیخواهی چین که در رده فرماندهی گردان یا بالاتر باشد، یک کد پوشش واحد نظامی (MUCD) پنج رقمی منحصربهفرد دریافت میکند؛ این کد برای شناسایی عمومی آن واحد به کار میرود.
نیروی موشکی ارتش آزادیخواهی چین در آوریل ۲۰۱۷ سامانه جدیدی برای MUCD به کار گرفت؛ این سامانه منظم و شهودی است. پژوهشگری که بداند چه نکاتی را جستجو کند، میتواند تنها از طریق کد MUCD، اطلاعات مهمی درباره اندازه، مأموریت و تابعیت یک واحد استخراج کند.
با این درک، راهنمای زیر برای خواندن هوشمندانه MUCDهای نیروی موشکی ارتش آزادیخواهی چین، رقم به رقم، ارائه میشود.
اگر دو رقم اول …
• 96xxx – این یک واحد نیروی موشکی است.
• غیر 96xxx – این یک واحد نیروی موشکی نیست.
اگر رقم سوم …
• 961xx تا 965xx – این یک MUCD منسوخشده از سامانه پیش از ۲۰۱۷ است و دیگر به کار نمیرود.
• 966xx – بسته به رقم چهارم، یا یک پایگاه یا یک واحد مستقیم تحت فرماندهی ستاد است.
o اگر رقم چهارم 9661x تا 9666x باشد – این یک واحد مستقیم تحت فرماندهی ستاد است. از سال ۲۰۱۹ این کدها بهتدریج جایگزین سری 969xx میشوند؛ اما تا سال ۲۰۲۰ بسیاری هنوز به کار میروند.
▪ توجه: واحدهای 9664x از آن پس به پایگاه 68 منتقل شدهاند.
o اگر رقم چهارم 9660x باشد – این یک پایگاه است.
▪ رقم پنجم شمارهٔ پایگاه را نشان میدهد؛ مثلاً 96602 برابر با پایگاه 62 است.
• 967xx – این یک تیربار یا واحدی به اندازه تیربار تحت یک پایگاه نیروی موشکی است.
o اگر رقم چهارم 9671x تا 9676x باشد – این یک تیربار موشکی است؛ رقم مربوط به پایگاهی است که تیربار به آن وابسته است. مثلاً تیربار 9672x زیر پایگاه 62 قرار دارد.
▪ رقم پنجم ترتیب تیربارها در آن پایگاه را نشان میدهد؛ به عنوان مثال 96711 اولین تیربار زیر پایگاه 61 (تیربار 611) و 96722 دومین تیربار زیر پایگاه 62 (تیربار 622) است.
o اگر رقم چهارم 9677x تا 9679x باشد – این یک تیربار پشتیبانی یا واحدی به اندازه تیربار است؛ رقم نشانگر پایگاه پشتیبانی است که واحد به آن وابسته است. مثلاً واحد 9678x یک تیربار پشتیبانی زیر پایگاه 68 است.
• 968xx – این یک گردان یا واحدی به اندازه گردان تحت یک پایگاه نیروی موشکی است.
o اگر رقم چهارم 9681x تا 9688x باشد – این یک گردان پشتیبانی تحت پایگاههای 61 تا 68 است؛ رقم مربوط به شمارهٔ پایگاه است. به عنوان مثال 9682x یک گردان پشتیبانی زیر پایگاه 62 است.
▪ اگر رقم پنجم 1 باشد (968x1) – این گردان آموزش پایگاه است.
▪ اگر رقم پنجم 2 باشد (968x2) – این گردان ارتباطات پایگاه است.
▪ اگر رقم پنجم 3 باشد (968x3) – این گردان پشتیبانی عملیات پایگاه است.
موسسه مطالعات هوافضای چین 7
▪ اگر رقم پنجم 968x4 باشد – این گردان پشتیبانی جامع پایگاه است.
▪ اگر رقم پنجم 968x5 باشد – این گردان خدمات فنی پایگاه است.
▪ نکته: دو استثنای شناختهشده وجود دارد. پایگاه 61 یک گردان پشتیبانی ششم دارد که از کد 96816 استفاده میکند؛ همچنین واحد 96819، یک MUCD منسوخشده برای آکادمی پژوهشی بود.
o اگر رقم چهارم 9689x باشد – این گردان پشتیبانی پایگاه 69 است. تا سال 2020 اطلاعات کمی درباره این گردانها موجود است.
🟣 ۸/۸
• 969xx – این واحد مستقیماً به ستاد گزارش میدهد. این MUCDها از سال 2019 جایگزین سری قبلی 966xx برای واحدهای ستادی شدند و این فرایند هنوز ادامه دارد.
o اگر رقم چهارم 9690x باشد – این آکادمی پژوهشی نیروهای موشکی ارتش خلق چین (96901) یا واحد 96902 است که هنوز شناسایی نشده است.
o اگر رقم چهارم 9691x باشد – این واحد زیرمجموعهٔ آکادمی پژوهشی نیروهای موشکی ارتش خلق چین است.
o اگر رقم چهارم 9692x باشد – این واحد زیرمجموعهٔ واحد 96902 است.
o اگر رقم چهارم 9693x باشد – نامشخص.
o اگر رقم چهارم 9694x باشد – این واحد زیرمجموعهٔ بخش ستاد نیروهای موشکی ارتش خلق چین است.
o اگر رقم چهارم 9695x باشد – این واحد زیرمجموعهٔ بخش لجستیک نیروهای موشکی ارتش خلق چین است.
o اگر رقم چهارم 9696x باشد – این واحد زیرمجموعهٔ بخش تجهیزات نیروهای موشکی ارتش خلق چین است.
• 960xx – این واحد بازرسی تجهیزات پایگاه است که مسئول مدیریت و حمل سرنوشتهای هستهای میباشد.
o رقم چهارم همیشه 9603x است.
▪ رقم پنجم شمارهٔ پایگاه را نشان میدهد؛ به عنوان مثال 96032، گردان بازرسی تجهیزات پایگاه 62 است.
▪ واحدهای 96037 و 96038 هر دو مسئول مدیریت و حمل سرنوشتهای هستهای ذخیرهگاه مرکزی در تایبای هستند.
اگرچه این سامانه در نگاه اول پیچیده به نظر میرسد، اما دانستن این که هر MUCD همواره نوع خاصی از واحد را نشان میدهد، بسیار مفید است. بهعنوان مثال، اگر واحدی با MUCD 96753 بیابیم، فوراً میدانیم این یک بریگاد موشکی زیرمجموعهٔ پایگاه 65، بهویژه بریگاد 653 است. اگر MUCD 96832 را ببینیم، میدانیم این گردان ارتباطات پایگاه 63 است. اگر MUCD 96941 را ببینیم، میدانیم این واحد مستقیماً زیرمجموعهٔ بخش ستاد نیروهای موشکی ارتش خلق چین است. امید است این شفافسازی از MUCDهای نیروهای موشکی ارتش خلق چین، شناسایی واحدها را در آینده سادهتر کند.
موسسه مطالعات هوافضای چین 8
نیروهای موشکی ارتش خلق چین – درجه فرماندهی: رهبر تئاتری¹
واحد والد: کمیسیون نظامی مرکزی
مکان: 31 Xiaoying W.
🔗 ادامهی مقاله در منبع اصلی: https://smallwarsjournal.com/2026/10/15/special-forces-in-chinas-nuclear-and-missile-operations/
🟡 #چین #آمریکا
🧠 چین ما را زیر نظر دارد؛ آیا نیروی هوایی ایالات متحده هنوز چین را زیر نظر دارد؟
🏛 منبع: War on the Rocks
✍️ نویسنده: Peter Mattis
📄 عنوان اصلی: China is Watching Us. Is the U.S. Air Force Still Watching China?
🔎 Military-Civil Fusion, PLA Air Force, BluePath Labs, China Aerospace Studies Institute, Xi Jinping
#تحلیل_راهبردی #آمریکا_و_کانادا #ژئوپلیتیک #War_on_the_Rocks
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🟡 ۲/۸
📌 چکیده:
گزارش BluePath Labs برای مؤسسه مطالعات فضایی چین به بررسی جامع استراتژی ادغام نظامی‑مدنی (MCF) جمهوری خلق چین میپردازد و نشان میدهد این برنامه تحت رهبری حزب کمونیست چین، بهویژه شی جینپینگ، با بهکارگیری تمام اهرمهای دولتی و تجاری، هدف ارتقای توان نظامی و توسعه اقتصادی را دنبال میکند. در طول تاریخ، از زمان مائو زدونگ تا امروز، ادغام نظامی‑مدنی بهصورت تدریجی گسترش یافته و در دوره شی جینپینگ بهصورت «ادغام عمیق» با شش سامانهٔ سامانهها (SoS) و ترکیب نظامی‑مدنی در حوزههای فضایی، سایبری و دریایی متمرکز شده است. گزارش تأکید میکند که پیشرفتهای قابلتوجهی در بهینهسازی منابع و همپیوستگی در برنامه پنجساله سیزدهم (۲۰۱۶‑۲۰۲۰) حاصل شده و این استراتژی بهعنوان پایهای برای حمایت از ابتکارات ملی چون کمربند و جاده و خروج صنعتی دفاعی بهکار میرود. در عین حال، چالشهای اصلی شامل تقویت پایه نوآوری، خودکفایی فناوریهای حیاتی و تعادل بین نقش دولت و بازار برای اجرای مؤثر MCF شناخته شدهاند.
گزارش BluePath Labs توسط الکس استون (Alex Stone) و پیتر وود (Peter Wood) برای مؤسسه مطالعات فضایی چین: استراتژی ادغام نظامی‑مدنی چین – نگاهی از استراتژیستهای چینی
مؤسسه مطالعات فضایی چین (CASI) از تیم متعهد BluePath Labs به خاطر کارشان در این پروژه تشکر میکند. ساعتها بیشماری صرف شد تا متون فشردهای که به زبان ماندارین نوشته شده بودند، بررسی شوند و برنامه ادغام نظامی‑مدنی چین بهطور کامل مورد ارزیابی قرار گیرد. بدون تلاش خستگیناپذیر و تمایل آنها به پیگیری مسیرهای دشوار، این گزارش ممکن نمیشد.
استراتژی ادغام نظامی‑مدنی چین ۱
ماموریت CASI ارتقای درک از توانمندیها، توسعه، مفاهیم عملیاتی، استراتژی، دکترین، پرسنل، ساختار و محدودیتهای نیروهای فضایی چین است که شامل نیروی هوایی ارتش خلق چین (PLAAF)؛ هوانوردی نیروی دریایی ارتش خلق چین (PLAN Aviation)؛ نیروی موشکی ارتش خلق چین (PLARF)؛ هوانوردی ارتش ارتش خلق چین (PLAA)؛ نیروی پشتیبانی استراتژیک ارتش خلق چین (PLASSF) که عمدتاً در حوزههای فضا و سایبری فعالیت میکند؛ و زیرساختهای غیرنظامی و تجاری که از این نیروها پشتیبانی مینمایند.
CASI از دبیر، رئیس ستاد نیروی هوایی، رئیس عملیات فضایی و سایر رهبران ارشد هوایی و فضایی حمایت میکند. این مؤسسه پژوهش و تحلیل تخصصی ارائه میدهد تا به تصمیمگیرندگان و سیاستگذاران در وزارت دفاع و در سراسر دولت ایالات متحده کمک کند. CASI میتواند تمام واحدها و سازمانهای نیروی هوایی ایالات متحده، نیروی فضایی ایالات متحده و وزارت دفاع را پوشش دهد.
CASI مأموریت خود را از طریق انجام فعالیتهای زیر پیش میبرد:
• CASI عمدتاً پژوهشهای منبع باز به زبان بومی را در پنج حوزه اصلی خود انجام میدهد.
• CASI همایشها، کارگاهها، میزگردها، پنلهای کارشناسان موضوعی و گفتگوهای رهبران ارشد را برای پیشبرد مأموریت خود برگزار میکند؛ پرسنل CASI در این رویدادها—چه دولتی، چه دانشگاهی و چه عمومی—شرکت میکنند تا از پژوهشها و فعالیتهای ارتباطی خود حمایت کنند.
• CASI نتایج پژوهشی، مقالات، مقالههای ژورنالی، مونوگرافها و جلدهای ویرایششده را برای توزیع عمومی یا فقط دولتی، بسته به نیاز، منتشر میکند.
• CASI روابط نهادی با سازمانها و مؤسسات در PLA، جمهوری خلق چین بهطور کلی و با شرکا و متحدان فعال در منطقه برقرار و حفظ میکند.
• CASI توانایی حمایت از رهبران ارشد و تصمیمگیرندگان سیاستی را در تمام سطوح و در گستره کامل موضوعات و پروژههای مرتبط با فضایی چین حفظ میکند.
CASI با ارائه پژوهشهای با کیفیت بالا و بدون طبقهبندی درباره تحولات فضایی چین، در چارچوب ضرورتهای استراتژیک ایالات متحده در منطقه آسیا‑پاسیفیک، از وزارت دفاع ایالات متحده و جامعه پژوهشی چین بهطور کلی حمایت میکند. این مؤسسه عمدتاً بر نیروهای هوایی، فضایی و موشکی نظامی چین متمرکز است و با بهرهگیری از منابع زبان بومی عمومی، به درک نحوهٔ گفتوگوی چینیها درباره این موضوعات میرسد.
مؤسسه مطالعات فضایی چین
🟡 ۳/۸
مؤسسه مطالعات فضایی چین ۲ یکپارچگی نظامی‑مدنی (MCF)؛ این واژه شبیه معادل آمریکایی یکپارچگی نظامی‑مدنی (CMI) به نظر میرسد، اما در واقع عمیقتر و پیچیدهتر است. بر اساس گزارش دفتر ارزیابی فناوری کنگرهٔ ایالات متحده، یکپارچگی نظامی‑مدنی آمریکا «همکاری بین دولت و مؤسسات تجاری در تحقیق و توسعه (R&D)، تولید و/یا عملیات نگهداری» است؛ در مقابل، استراتژی یکپارچگی نظامی‑مدنی چین برنامهای تحت رهبری و هدایت دولت است که با به کارگیری تمام اهرمهای قدرت دولتی و تجاری، توان نظامی حزب کمونیست چین، یعنی ارتش آزادیبخش خلق (PLA) را تقویت میکند.
برنامهٔ یکپارچگی نظامی‑مدنی چین تازهکار نیست. از زمان مائو زدونگ هر رهبر برنامهای برای جلب حمایت بخشهای «تجاری» و «مدنی» جامعه چین از ارتش آزادیبخش خلق داشته است. این برنامه تحت عناوین متفاوتی مانند یکپارچگی نظامی‑مدنی، توسعهٔ ترکیبی نظامی‑مدنی و غیره شناخته میشد. دبیرکل کمیته مرکزی حزب کمونیست چین شی جینپینگ این مفهوم را به یکپارچگی نظامی‑مدنی ارتقا داد. اما در همه موارد، «نظامی» پیشقدم است.
در ایالات متحده شراکتی برای فناوریهای جانبی و تکمیلی وجود دارد که هدف آن کمک به شرکتهای تجاری و همزمان ارتش است؛ در چین این صرفاً یک تصادف خوشایند است که در صورت وقوع رخ میدهد.
از زمان بهدست گرفتن قدرت توسط شی جینپینگ، نقش نظامی و اهمیت یکپارچگی نظامی‑مدنی بهوضوح افزایش یافته است. دبیرکل شی بهوضوح تأکید را از بیانیهٔ مشهور دنگ شیاوپینگ جابهجا کرده است. اکثر مردم بخش اول گفتهٔ دنگ «韬光养晦» را که معمولاً به «صبر و پنهانسازی تواناییها» ترجمه میشود، به یاد میآورند؛ اما بیشتر آمریکاییها و غربیها بخش دیگر آن را فراموش کردهاند. متن کامل عبارت این است: «冷静观察, 稳住阵脚, 沉着应付, 韬光养晦, 善于守拙, 决不当头, 有所作为». اکنون چهار کاراکتر آخر که بهصورت آزاد «بهدست آوردن نتایج، اقدام کردن» ترجمه میشود، مورد تأکید قرار گرفتهاند. این تغییر، رشد جسارت چین و تأکید بر بخش نهایی «چهار مدرنسازی» دنگ شیاوپینگ، یعنی نظامی، را توضیح میدهد.
تا کنون اکثر نظرسنجیها و تحلیلهای مربوط به یکپارچگی نظامی‑مدنی بر مثالهای عینی تمرکز کردهاند؛ یعنی اینکه این برنامه چگونه کار میکند یا نمیکند. این جنبهها برای درک و بررسی مهماند. اما این گزارش به جای تمرکز بر جزئیات اجرایی، به بررسی جایگاه یکپارچگی نظامی‑مدنی در استراتژی کلی حزب کمونیست چین و جمهوری人民 چین میپردازد؛ بررسی میکند که این مفهوم چگونه با سایر ابزارهایی که حزب برای هدایت مسیر توسعهٔ جمهوری人民 چین به کار میگیرد، همراستا است؛ و به جای «نگاه به پایین» برای جزئیات اجرا، «نگاه به بالا» به استراتژیها و سیاستهایی که بافت کلی سیستم را میسازند، اتخاذ میکند. این گزارش برای سیاستگذاران و عملگرایان تهیه شده تا به آنها کمک کند ارتباط ذاتی یکپارچگی نظامی‑مدنی با سایر برنامههای استراتژیک ملی چین را بهتر درک کنند و با شناخت ماهیت سیستمی که در آن رقابت میکنیم، در درازمدت رقابت مؤثرتری داشته باشند.
دکتر برندان اس. مولوانی، مدیر مؤسسه مطالعات فضایی چین، پیشگفتار
استراتژی ترکیب نظامی‑مدنی چین ۳
فهرست مطالب
یافتههای کلیدی ۶
مقدمه ۸
یادداشت دامنه ۸
منابع و روششناسی ۱۰
چشمانداز پژوهشی ترکیب نظامی‑مدنی در چین ۱۱
سازماندهی این گزارش ۱۸
یادداشت درباره اصطلاحات ۱۸
بخش ۱: ترکیب نظامی‑مدنی: مروری کلی ۲۰
۱.۱ ترکیب نظامی‑مدنی: از مائو تا شی ۲۱
۱.۲ ترکیب نظامی‑مدنی بهعنوان یک استراتژی کلان ۲۵
۱.۲.۱ «هدف اساسی» ۲۸
۱.۲.۲ «هدف نهایی» ۳۶
۱.۳ ترکیب نظامی‑مدنی با ویژگیهای چینی؟ ۳۹
بخش ۲: ساختار مدیریت ترکیب نظامی‑مدنی ۴۱
۲.۱ سازمان و نظام مدیریت ترکیب نظامی‑مدنی ۴۳
۲.۲ نظام عملیاتی ترکیب نظامی‑مدنی ۴۷
۲.۳ نظام حقوقی، نظارتی و سیاستی ترکیب نظامی‑مدنی ۵۰
🟡 ۴/۸
بخش ۳: نقشهراه [۶+۳+ن+۱] ۵۲
۳.۱ شش سامانهٔ سامانهها ۵۳
۳.۱.۱ سامانهٔ اشتراک منابع حوزهٔ بنیادی (SoS) ۵۴
۳.۱.۲ سامانهٔ علم، فناوری و صنعت دفاع پیشرفته با ویژگیهای چینی ۵۹
۳.۱.۳ سامانهٔ نوآوری هماهنگ علم و فناوری نظامی‑مدنی ۷۳
۳.۱.۴ سامانهٔ پرورش نیروی انسانی نظامی ۸۴
۳.۱.۵ سامانهٔ پشتیبانی و نگهداری اجتماعی برای ارتش خلق چین (PLA) ۸۷
۳.۱.۶ سامانهٔ بسیج دفاع ملی ۹۰
۳.۲ حوزههای امنیتی عمده ۹۳
۳.۲.۱ ترکیب نظامی‑مدنی در حوزهٔ دریایی ۹۴
۳.۲.۲ ترکیب نظامی‑مدنی در حوزهٔ فضایی ۹۷
۳.۲.۳ ترکیب نظامی‑مدنی در حوزهٔ فضای سایبری ۹۹
۳.۳ حوزههای فناوری نوظهور ۱۰۱
۳.۴ ترکیب نظامی‑مدنی «بهسوی جهانی شدن» ۱۰۴
نتیجهگیری ۱۰۷
مؤسسه مطالعات فضایی چین ۴
پیوست: مرور ادبیات انگلیسی درباره ترکیب نظامی‑مدنی ۱۰۹
کتابنامهٔ مرور ادبیات انگلیسی ۱۱۳
پانویسها ۱۱۷
استراتژی ترکیب نظامی‑مدنی چین ۵
آکادمی علوم نظامی (AMS)
شرکت هوافضای چین (AVIC)
ابتکار کمربند و جاده (BRI)
آکادمی مهندسی چین (CAE)
آکادمی علوم چین (CAS)
شرکت علوم و فناوری فضایی چین (CASC)
مرکز اطلاعات و توسعه صنعتی چین (CCID)
حزب کمونیست چین (CCP)
کمیسیون نظامی مرکزی (CMC)
زیرساخت ملی دانش چین (CNKI)
پایه تجاری فناوری و صنعتی (CTIB)
علوم، فناوری و صنعت دفاعی (DSTI)
پایه فناوری و صنعتی دفاع (DTIB)
اداره توسعه تجهیزات (EDD)
مؤسسات آموزش عالی (IHEs)
نیروهای مشترک پشتیبانی لجستیک (JLSF)
اداره پشتیبانی لجستیک (LSD)
طرح میانمدت تا بلندمدت (MLP)
ترکیب نظامی‑مدنی (MCF)
وزارت صنعت و فناوری اطلاعات (MIIT)
وزارت علوم و فناوری (MOST)
کمیسیون توسعه و اصلاحات ملی (NDRC)
کمیته بسیج دفاع ملی (NDMC)
اداره بسیج دفاع ملی (NDMD)
دانشگاه ملی دفاع (NDU)
پایه ملی فناوری و صنعتی (NTIB)
دانشگاه ملی فناوری دفاع (NUDT)
دانشگاه پلیتکنیک شمالغربی (NWPU)
دفتر ارزیابی فناوری (OTA)
اداره نیروهای مسلح مردم (PAFD)
سازمان دولتی علوم، فناوری و صنعت برای دفاع ملی (SASTIND)
سیستمهای سامانهها (SoS)
نیروی پشتیبانی استراتژیک (SSF)
اختصارات
مؤسسه مطالعات فضایی چین – ادغام نظامیمدنی، مسیر چین به سوی پیروزی در مواجههٔ جهانی سامانهها
بهنظر استراتژیستهای چینی، جنگ مدرن و اطلاعاتی با مواجههٔ سامانهای مشخص میشود که در آن استراتژیها، سامانهها و میزان همافزایی نظامیمدنی هر کشور در مقابل یکدیگر قرار میگیرد. نتایج این رقابت به توان انطباق و قابلیت یک کشور برای بسیج اراده و توان کل جامعه بهمنظور حمایت از اهداف امنیتی و توسعهای وابسته است.
در دیدگاه آنان، ادغام نظامیمدنی (MCF) بهعنوان رویکرد حکمرانی دولتی شناخته میشود که میتواند توانایی جمهوری خلق چین را برای پیروزی در یک رقابت راهبردی بلندمدت مستقیماً تقویت کند.
استراتژی MCF بهوضوح اهداف کوتاهمدت و بلندمدت را مشخص میکند
• هدف کوتاهمدت، دستیابی به وضعیت «توسعه عمیق MCF» است؛ وضعیتی که با بهینهسازی فرایندها و اشتراک منابع، همپیوستگی، کارایی بالاتر و تخصیص بهینهٔ منابع را بهدست میآورد.
• هدف بلندمدت، یکپارچهسازی تدریجی تمام استراتژیهای نظامی و غیرنظامی بهگونهای است که توانمندی راهبردی برای موفقیت در مواجههٔ سامانهای ایجاد شود. MCF صرفاً طرح ملی دیگری نیست؛ بلکه استراتژیای است که مؤلفههای آن در چارچوب سایر اولویتهای استراتژیک ملی جمهوری خلق چین بافته میشود تا اهداف کلی امنیتی و توسعهای کشور پیش بروند.
MCF شتابدهندهٔ ابتکارات پیشین است
• هر رهبر جمهوری خلق چین از ماو زدونگ تا هو جینتاو بهنوعی به ادغام نظامیمدنی (CMI) پرداختهاند. اگرچه استراتژی MCF این مسیرها را پیشی میگیرد، باید خاطرنشان کرد که اکثر مؤلفههای استراتژی کنونی MCF ریشه در ابتکارات دورهٔ جیانگ زیمین و هو جینتاو دارد.
• تلاشهای اولیه، از جمله اصلاح مالکیت کنگلومراهای دفاعی دولتی، علیرغم دستورهای واضح سیاستی، بهنتیجه نرسیدند؛ پیش از سال ۲۰۱۴ پیشرفتها عمدتاً در حوزههایی بود که کمترین اصطکاک را داشتند.
🟡 ۵/۸
عملیاتیسازی MCF مستلزم شکستن موانع و برهمزدن منافع مستقر است
• شی جینپینگ پس از بهدست گرفتن قدرت، مسیر کلی ادغام نظامیمدنی پیشینان را تأیید کرد، اما بر این باور بود که ضرورت فوری تبدیل «ادغام اولیهٔ دولتی» به «ادغام عمیق» وجود دارد؛ فرایندی که بهنظر او توسط ذهنیتهای مشکلساز، موانع سیستمی و منافع مستقر مانع شده بود. برای رفع این مشکلات، شی دستور داد که «دژها را فرو بریزند، یخهای سفت را شکسته، در میان صخرههای خطرناک قدم بگذارند و «پنیر مردم» را جابهجا کنند» تا پتانسیل کامل MCF بهدست آید.
• ارتقای MCF بهعنوان استراتژی ملی توسط پژوهشگران چینی MCF بهعنوان گامی برای رفع مشکلات ریشهای و دستیابی به نتایج ملموس تلقی میشود. اقتدار حزب بهعنوان نیرویی دیده میشود که میتواند موانع و سدهای ایجادشده توسط گروههای ذینفع موجود را از میان ببرد.
یافتههای کلیدی ۶
استراتژی ادغام نظامیمدنی جمهوری خلق چین ۷ – نقشهٔ راه استراتژی MCF شامل دوازده حوزه است
توسعهٔ MCF در حوزههایی صورت میگیرد که سطح بالایی از اشتراک بین سامانههای غیرنظامی و دفاعی و پتانسیل بزرگ برای یکپارچهسازی بیشتر دارند. «ادغام عمیق» نظامیمدنی توسط تشکیل شش سامانهٔ سامانهها (SoS) ممکن میشود؛ این اکوسیستمهای پویا، بخش دفاعی و غیرنظامی را بههم پیوند میدهند. این حوزهها بههمراه شش SoS ستون فقرات استراتژی MCF را تشکیل میدهند.
• MCF پیشرفتهای قابلتوجهی در ارتقای همپیوستگی و بهاشتراکگذاری منابع در این حوزهها در دورهٔ برنامهٔ پنجسالهٔ سیزدهم (۲۰۱۶‑۲۰۲۰) بهدست آورده است.
استراتژی MCF، اهداف جهانی چین را پیش میبرد
چین دو استراتژی ملی دارد: سیاست خروج و ابتکار کمربند و جاده که بهطور فعال گسترش حضور و منافع اقتصادی ملی را در خارج ترویج میدهند. استراتژیستهای چینی بر این باورند که جهانیسازی منافع قدرتهای بزرگ، بهطور اجتنابناپذیر نیازمند توسعه توانمندیهایی برای حفاظت از منافع ملی در خارج است. استراتژی MCF هر دو استراتژی را تکمیل و پشتیبانی میکند تا منافع اقتصادی و امنیتی چین را در خارج پیشبرد. این اقدامات شامل خروج صنعت دفاعی ملی، توسعه تسهیلات لجستیکی در خارج و برگزاری فعالیتهای تبادل نظامی بینالمللی در چارچوب ابتکار کمربند و جاده میشود.
یکپارچهسازی پایههای صنعتی و نوآوری نظامی و غیرنظامی، از مهمترین اولویتهاست
• اگرچه پیشرفتهای قابلتوجهی که پایه صنعتی و پایه نوآوری در چند دههٔ اخیر داشتهاند، بهطور کامل به رسمیت شناخته میشود، اما رهبران، پژوهشگران و کارشناسان ارشد چین نگران این هستند که پایه صنعتی دفاعی و پایه نوآوری در وضعیت فعلی، برای تأمین همزمان نیازهای دفاعی و تجاری بهطور کافی آماده نیستند.
• بزرگترین نگرانی، ناتوانی پایه نوآوری در تولید نوآوریهای اصیل و فناوریهای پیشگام و خودکفایی پایین پایه صنعتی دفاعی در زمینهٔ «فناوریهای اصلی و حیاتی» است.
ایالات متحده همچنان الگوی اصلی الهامبخش است
با اینکه همهٔ کشورها باید دو هدف متضاد امنیت و توسعه را متعادل کنند، پژوهشگران و کارشناسان چینی مدلهای MCF و CMI بهکار رفته در سایر کشورها را بهدقت بررسی کردهاند. پژوهشگران برجستهٔ MCF در چین بهطور مکرر به شیوههای آمریکایی اشاره میکنند و حسابهای شبکههای اجتماعی متمرکز بر MCF که توسط نهادهای دولتی یا اندیشکدههای وابسته به دولت اداره میشوند، بهطور منظم تحولات اخیر مرتبط با MCF در ایالات متحده را رصد مینمایند.
توازن تقاضاهای بازار با کنترل حزب همچنان چالشی اساسی است
ابتکارات MCF باید بتوانند منافع تمام طرفهای درگیر را متعادل کرده و مشوقهای مناسب را فراهم کنند. اگرچه پژوهشگران MCF اغلب بر ضرورت نقش کلیدی مکانیزمهای بازار در شکلدادن به محیطی که عوامل MCF در آن فعالیت میکنند، تأکید میورزند، روشنسازی مرزهای عملکردی دولت و بازار زمانی دشوار میشود که نقش رهبری حزب بارها برجسته شود. تصمیمگیرندگان چینی عمدتاً رهبری حزب و دولت و توانایی آنها در تدوین و اجرای سیاستها را کلید موفقیت استراتژی میدانند. اینکه آیا این تصور بهدرستی واقعیت را بازتاب میدهد، موضوعی برای بحث است. یافتن تعادل بین نقش دولت و بازار، یکی از سختترین چالشهای اجرای استراتژی MCF خواهد بود.
🟡 ۶/۸
مؤسسه مطالعات فضایی چین 8 هر رهبر جمهوری خلق چین از ماو تا شی جینپینگ، نوعی از ادغام نظامی‑مدنی را دنبال کرده است. در دوران ماو زدونگ و دنگ شیاوپینگ، این مفهوم در ابتدا بر پایهٔ صنعت دفاعی متمرکز بود؛ اما تحت رهبری جیانگ زیمین و هو جینتائو، ادغام نظامی‑مدنی به تدریج گسترش یافت و شامل مؤلفههایی چون آموزش پرسنل نظامی، تدارکات، برنامهریزی و ساخت زیرساختها شد.
در قالب فعلیاش که تحت رهبری دبیر کل حزب کمونیست چین، شی جینپینگ، قرار دارد، این ادغام به یک استراتژی ملی تبدیل شده و نقشهراه واضحی شامل اجزای متحرک و اهداف کوتاهمدت و بلندمدت دارد. شی جینپینگ این استراتژی را «تصمیمگیری کلان سیاستی برای تعادل بین امنیت و توسعه» و «اقدام مهمی در پاسخ به تهدیدات امنیتی پیچیده و راهی برای کسب مزایای استراتژیک» توصیف کرده است. همانطور که از نام آن پیداست، این استراتژی به دنبال دستیابی به وضعیت «ادغام عمیق» از طریق ترکیب دو بلوک اساسی است: «نظامی» و «مدنی».
بخش «نظامی» شامل تمام جنبههای دفاع ملی و ساخت نیرو است؛ از جمله نیروهای مسلح، فناوری دفاعی، صنعت، تأسیسات، بسیج، آموزش، منابع و حوزههای عملیاتی اصلی. بخش «مدنی» به حوزههای اقتصادی و اجتماعی اشاره دارد که بهطور نزدیک با دفاع ملی و ساخت نیرو مرتبط هستند؛ این حوزهها شامل نظام علمی‑فنی و صنعتی ملی، نظام آموزش و پرورش نیروی انسانی، نظام خدمات اجتماعی، نظام مدیریت اضطراری، و همچنین حوزههای نوظهور و فناوریهای نوین چون دریایی، فضایی، فضای سایبری و هوش مصنوعی است که به تولید «قابلیتهای جنگی نوع جدید» مرتبط میشوند.
بهینهسازی تخصیص منابع ملی و تولید آمادگی جنگی همراه با سودهای اقتصادی، اهداف پایهای و کوتاهمدت این استراتژی هستند. هدف نهایی آن، بر پایهٔ گفتههای شی جینپینگ و کارشناسان چینی، «تدریجی ساختن سامانهٔ یکپارچهٔ نظامی‑مدنی چین از استراتژیها و توانمندیهای استراتژیک» است [军民一体化的战略体系和能力] (در بخش 1.2.2 بررسی میشود). از متون چینی واضح است که ادغام نظامی‑مدنی صرفاً افزودنی به سایر اولویتهای استراتژیک ملی چین نیست؛ بلکه استراتژیای است که مؤلفههایش باید در سامانهٔ استراتژیهای ملی چین تنیده شوند تا سامانهای ارگانیک، قدرتمند و جامع شکل گیرد که اهداف کلی امنیتی و توسعهای جمهوری خلق چین را پیش برد.
هدف این مطالعه تسهیل درک بهتر چارچوب نظری و اهداف استراتژیک استراتژی ادغام نظامی‑مدنی چین است. برای ارائهٔ پایهای از پژوهشهای موجود در این زمینه، در اوایل نوامبر ۲۰۱۹، مرور ادبیاتی شامل بیش از ۸۰ مقالهٔ خبری، پژوهش و گزارش چندرسانهای به زبان انگلیسی که توسط دانشگاهها، خبرگزاریها، اندیشکدهها و نهادهای دولتی ایالات متحده دربارهٔ موضوعات مرتبط با ادغام نظامی‑مدنی منتشر شده بود، انجام شد. تا مارس ۲۰۲۰، مجموعاً سه مطالعهٔ بلندمدت و فصلی کتاب دربارهٔ این استراتژی در حوزهٔ عمومی موجود بود.
اولین مطالعه، پژوهش ۲۰۱۹ C4ADS با عنوان «دستهای باز: ارزیابی مواجههٔ جهانی با پایهٔ دفاعی‑صنعتی چین» است که پیامدهای همپوشانی استراتژی ادغام نظامی‑مدنی (MCF) و رویکرد «معرفی، هضم، جذب، نوآوری مجدد» چین را بررسی کرده و «سیگنالهای خطر»ی شناسایی میکند که میتواند به آگاهی حوزهای کمک نماید.3
مطالعهٔ دوم، «خطوط مبهم»، در بخش ۱ به ردیابی سیر تاریخی این استراتژی میپردازد و جزئیات نسخهٔ کنونی آن را ارائه میدهد.
در این زمینه، نویسندگان مختلف روشن میسازند که «سیستم استراتژیها» (System of Strategies) — مجموعهٔ استراتژیهای پیگیریشده توسط چین — با «سیستمهای استراتژیک» یا تواناییهایی که اثرات استراتژیک ایجاد میکنند (Strategic Systems) متفاوت است. اگرچه این تعاریف بهترین درک ما از این واژگان است، اما در نحوهٔ اشارهٔ مختلف نویسندگان و در زمانهای گوناگون به این مفاهیم، ناسازگاریهایی مشاهده میشود.
مقدمه 8
استراتژی ادغام نظامی‑مدنی چین 9؛ کتاب «ادغام نظامی‑مدنی و خروج صنعت دفاعی چین» نوشتهٔ گرگ لِوِسک (Greg Levesque) و مارک استوکس (Mark Stokes) به بررسی توسعهٔ MCF و «خروج» صنعت هواپیمایی چین میپردازد. 4 در نهایت، فصلی از برایان لافرتی (Brian Lafferty) در کتاب «رییسجمهور شی ارتش خلق را بازسازی میکند: ارزیابی اصلاحات نظامی چین» که توسط دانشگاه دفاع ملی منتشر شده است، نکات مهمی دربارهٔ نقش MCF در پیشبرد مدرنسازی ارتش خلق ارائه میدهد. 5
🟡 ۷/۸
بررسی نشان داد که مقالات و گزارشهای خبری دیگر بهطور عمده بر پیگیری فناوری دوگانه توسط چین، چه از طریق روشهای قانونی و چه غیرقانونی، و پیامدهای آن برای رشد نظامی چین و ایالات متحده تمرکز دارند.iii اگرچه اکثر این پژوهشها به جاهطلبیهای پشتسر استراتژی MCF اشاره میکنند و آن را بهعنوان منبع نگرانی برای آمریکا میدانند، اما بحثهایشان دربارهٔ ماهیت MCF تا حدی انتزاعی است.
بیشتر پژوهشهای MCF سعی میکنند تصویر کلی استراتژی را از طریق ترکیب دادههای مربوط به پیشرفتهای MCF ترسیم کنند. در این مطالعات تأکید شدیدی بر پروژهها یا فناوریهای خاصی چون هوش مصنوعی، رباتیک یا فناوری ۵G و پیامدهای آنها برای انتقال فناوری، توانمندیهای عملیاتی و غیره وجود دارد. اگرچه این پژوهشها بینشهای ارزشمندی دربارهٔ جنبههای خاص استراتژی MCF ارائه میدهند، اما قادر به درک کامل برنامه و اهداف کلان این استراتژی نیستند.
شاید به همین دلیل، بیشتر توجه رهبران ایالات متحده به این استراتژی، بر انتقال فناوری بهعنوان ویژگی تعیینکنندهٔ MCF متمرکز شده است. به عنوان مثال، معاون رئیسجمهور مایک پنس میگوید که در چارچوب MCF «بر اساس قانون و حکم ریاستجمهوری، شرکتهای چین—چه خصوصی، دولتی یا خارجی—ملزم به اشتراکگذاری فناوریهای خود با ارتش چین هستند». 6 وزیر دفاع مارک اسپِر نیز بر انتقال فناوری تأکید میکند و میافزاید: «بالا بردن استراتژی «همپوشانی نظامی‑مدنی» توسط رئیسجمهور شی جینپینگ به سطح ملی، صادرات ما برای استفاده صلحآمیز و غیرنظامی را در معرض خطر انتقال به قوات مسلح چین (PLA) قرار میدهد». 7 به همین ترتیب، وزیر امور خارجه مایک پومپئو میگوید: «بر اساس قانون چین، شرکتها و پژوهشگران چینی — تأکید میکنم، باید — تحت تهدید قانونی، فناوری خود را با ارتش چین به اشتراک بگذارند». 8 این تفسیر عمدتاً از قانون اطلاعات ملی [国家情报法] صادره در سال ۲۰۱۷ نشأت میگیرد؛ مادهٔ ۷ این قانون میگوید: «هر سازمان یا شهروندی باید بر اساس قانون از کارهای اطلاعاتی دولت حمایت، کمک و همکاری کند»، و مادهٔ ۱۴ اضافه میکند: «سازمانهای اطلاعاتی دولت، هنگام انجام کارهای اطلاعاتی بهصورت قانونی، میتوانند از سازمانها، نهادها یا شهروندان مربوطه درخواست حمایت، کمک و همکاری لازم را داشته باشند». 9 این مقررات بر پایهٔ مادهٔ ۷۷ قانون امنیت ملی مصوب ۲۰۱۵ استوار است که همچنین «از شهروندان و سازمانها» میخواهد «حمایت و کمکهای لازم را به نهادهای امنیت ملی، نهادهای امنیت عمومی و نهادهای نظامی مربوطه ارائه دهند». 10
شایان ذکر است که تلاشهای چین برای بهدستآوردن فناوریهای خارجی، چه از طریق روشهای آشکار و دولتی، چه از طریق روشهای مخفی یا فرصتطلبانه iv، سالها پیش پیش از استراتژی MCF یا قانون اطلاعات ملی آغاز شدهاند. بدون شک، با توجه به گستردگی اختیارات قانون اطلاعات ملی و تمرکز استراتژی MCF بر اشتراک منابع و قابلیت همکاری، تلاشهای چین برای بهدستآوردن فناوریهای دوکاره امروز خطر بیشتری نسبت به گذشته دارد. v اما خطر دیگری نیز وجود دارد: اگر تنها بر این جنبهٔ واحد MCF تمرکز کنیم—بهجای در نظر گرفتن اهداف استراتژیک گستردهتر این استراتژی که چین را به کشوری رقابتی، نوآور و با ویژگیهای برتری جهانی تبدیل میکند—ممکن است از کل تصویر غافل بمانیم. iii برای مرور جامعتر این منابع، به پیوست «مرور ادبیات انگلیسی دربارهٔ همپوشانی نظامی‑مدنی» نوشتهٔ کوین راسک مراجعه کنید.
iv شرکتهای خصوصی چینی و صندوقهای تحت حمایت دولت با اشتیاق مالکیت معنوی یا کل شرکتهای آمریکایی را از طریق روشهای کاملاً قانونی خریداری کردهاند. طیف وسیعی از سازمانهای مخفی یا نیمهمخفی، از جمله وزارت امنیت دولت (MSS)، نیروی پشتیبانی استراتژیک PLA یا عوامل وابسته به بخش کارهای جبههٔ متحد، همگی در هک یا سایر اشکال انتقال فناوری غیرقانونی مشارکت داشتهاند. همچنین باید ذکر کرد که در بسیاری از موارد شهروندان چینی، بدون راهنمایی از سوی حزب یا نهادهای دولتی، بهصورت فرصتطلبانه به فناوریهای حساس دسترسی پیدا کرده و قصد انتقال اطلاعات برای کسب سود داشتهاند.
v این موضوع در دو مطالعهٔ اخیر بررسی شده است. اولین آن مطالعهٔ ۲۰۱۹ C4ADS با عنوان «Open Arms: Evaluating Global Exposure to China's Defense-Industrial Base» است. برای جزئیات میتوانید به مارسل آنگلیویل دو لا بومِل و همکاران، «Open Arms»، C4ADS، ۷ اکتبر ۲۰۱۹ مراجعه کنید.