🔴 ۴/۴
نشانه دیگر این است که آیا هر دو طرف درک ثابتی از حدود رقابت پیدا میکنند. آنها نیازی ندارند درباره توزیع نهایی قدرت به توافق برسند، اما باید حس مشترکی از اقداماتی داشته باشند که میتوانند رقابت را به بحران تبدیل کنند.
سومین معیار، نحوه استفاده هر دولت از فضای تنفس ایجاد شده توسط آرامشسازی است. اگر احتیاط عمدتاً به هر دو طرف اجازه دهد برای مواجههای شدیدتر آماده شوند، کاهش تنش ممکن است بحران بعدی را به تعویق بیندازد نه حل کند. اگر این وضعیت مشوق حفظ ارتباط، مهار منازعات و همکاری در حوزههای مشترک باشد، میتواند به تدریج پایهای پایدارتر فراهم آورد.
واشنگتن و پکن ممکن است در حال آموختن این باشند که هیچیک به سادگی نمیتواند دیگری را شکست دهد بدون آنکه هزینهای غیرقابلقبول بپردازد. اما شناخت هزینههای تشدید تنش تنها آغاز ثبات راهبردی است. رقابت میتواند مشوقهای احتیاط را به وجود آورد و احتیاط نیز فرصتهای جدیدی برای رقابت فراهم میکند. همان کاهش تنش که دیپلماسی را ممکن میسازد، به هر دو طرف زمان میدهد تا آسیبپذیریهای خود را کاهش داده و مواضع راهبردیشان را بازنگری کنند. این همان تضاد لحظهٔ کنونی است.
بنابراین باید کاهش فوری تنش را خوشامد گفت، اما آن را با یک توافق دائمی اشتباه نگیرید. اهمیت نهایی آن به این بستگی دارد که آیا دو قدرت از احتیاط برای ایجاد قواعد پیشبینیپذیرتر در مدیریت رقابت استفاده میکنند یا صرفاً برای آمادهسازی دور بعدی مواجهه.
🔗 متن اصلی: https://thediplomat.com/2026/10/can-the-china-us-detente-last/
🟠 #هند
🧠 امنیت انرژی در جهانی دگرجهانیشده
🏛 منبع: The National Interest
✍️ نویسنده: Risav Ganguly, Anna Mikulska
📄 عنوان اصلی: Energy Security in a De-Globalizing World
🔎 Renewable Energy, Coal, Solar, Wind, Electric Mobility
#تحلیل_راهبردی #آمریکا_و_کانادا #اقتصاد_سیاسی #National_Interest
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🟠 ۲/۷
📌 چکیده:
ظرفیت کل تولید برق هند در سال مالی ۲۰۲۵‑۲۶ برابر ۵۳۳ گیگاوات است که ۴۳ ٪ آن زغالسنگ، ۲۸ ٪ خورشید، ۱۱ ٪ بادی و ۱۰ ٪ هیدرو بزرگ میشود؛ انرژی تجدیدپذیر (بههمراه هیدرو) ۵۲ ٪ کل ظرفیت را تشکیل میدهد. در پنج سال گذشته ۱۳۴ گیگاوات ظرفیت تجدیدپذیر افزوده شده است، که در سال مالی ۲۰۲۵‑۲۶ بهطور تاریخی ۵۴.۶ گیگاوات (۸۲ ٪ خورشید، ۱۱ ٪ بادی) اضافه شد. تولید زغالسنگ برای نخستین بار ۴ ٪ کاهش یافت و تولید نفت‑گاز ۱۷ ٪ کاهش یافت؛ در همین دوره بادی با رشد ۲۷ ٪ و خورشید با رشد ۲۰ ٪ پیشتاز شدند. تقاضای ملی برق ۱٪ افزایش یافت، حداکثر تقاضا ۲٪ کاهش یافت و کسری حداکثر تقاضا از ۱٫۴ ٪ به صفر رسید.
بررسی انرژی هند – نکات برجسته سالانه ۲۰۲۵‑۲۶
فهرست مطالب
1. ترکیب ظرفیت برق هند (در مقیاس صنعتی)
2. افزودن ظرفیت برق در پنج سال گذشته
3. افزودن ظرفیت انرژی تجدیدپذیر در پنج سال گذشته
4. ایالتهای برتر: ظرفیت انرژی تجدیدپذیر (به گیگاوات)
5. ظرفیت نصبشده خورشیدی به تفکیک ایالت
6. ظرفیت نصبشده بادی به تفکیک ایالت
7. ترکیب تولید برق هند
8. زیان تولید حرارتی و دلایل خاموشی اجباری
9. وضعیت تقاضا و عرضه برق هند
10. منحنی تقاضای برق کل کشور و مناطق در روز اوج تقاضا
11. آمار سالانه زغالسنگ
12. وضعیت بازار محصولات نفتی
13. وضعیت بازار گاز
14. وضعیت حملونقل الکتریکی در هند
15. نکات برجسته کلیدی سیاستهای ملی/اطلاعیهها در ۲۰۲۵‑۲۶
16. نکات برجسته کلیدی سیاستهای ایالتی در ۲۰۲۵‑۲۶
211 212 218 222 229 25 25 26 25 21 47 47 47 48 51 54 67 82 106 150 40 43 46 50 56 399 416 442 475 533 0 100 200 300 400 500 600
2021‑22 2022‑23 2023‑24 2024‑25 2025‑26
ظرفیت نصبشده (GW) منبع‑wise ترکیب ظرفیت (GW)
53 % 51 % 49 % 47 % 43 % 6 % 6 % 6 % 5 % 4 % 12 % 11 % 11 % 10 % 10 % 14 % 16 % 19 % 22 % 28 % 10 % 10 % 10 % 11 % 11 % 4 % 4 % 4 % 4 % 3 % 0 % 20 % 40 % 60 % 80 % 100 %
2021‑22 2022‑23 2023‑24 2024‑25 2025‑26
ظرفیت نصبشده (٪) منبع‑wise ترکیب ظرفیت (٪)
۳. ترکیب ظرفیت برق هند (در مقیاس صنعتی)
• ظرفیت کل تولید برق در هند ۵۳۳ گیگاوات است که شامل ۲۲۹ گیگاوات زغالسنگ (۴۳ ٪)، ۱۵۰ گیگاوات خورشید (۲۸ ٪)، ۵۶ گیگاوات بادی (۱۱ ٪) و ۵۱ گیگاوات هیدرو بزرگ (۱۰ ٪) میشود.
• ظرفیت انرژی تجدیدپذیر (بههمراه هیدرو بزرگ) ۲۷۵ گیگاوات است؛ یعنی تقریباً ۵۲ ٪ از کل ظرفیت.
• هند هدف NDC خود را به ۶۰ ٪ ظرفیت غیر فسیلی تا سال ۲۰۳۵ ارتقا داده است؛ این هدف پس از دستیابی به هدف ۵۰ ٪ برای سال ۲۰۳۰، که پنج سال زودتر از برنامه مقرر حاصل شد، تعیین شده است.
۴. افزودن ظرفیت برق هند در پنج سال گذشته
• در طی پنج سال اخیر، مجموعاً ۱۳۴ گیگاوات ظرفیت تولید در حوزه انرژی تجدیدپذیر (هیدرو، خورشید، بادی و سایر منابع تجدیدپذیر) افزوده شده است. در همان دوره، افزودن خالص ظرفیت زغالسنگ ۲۱ گیگاوات بوده که عمدتاً در بخش مرکزی رخ داده است. منبع: CEA و MNRE
جدول زیر ترکیب افزایش کل ظرفیت، بازنشستگی، تبدیل به خودمصرف و افزایش خالص ظرفیت (به گیگاوات) را نشان میدهد:
افزایش کل ظرفیت بازنشستگی تبدیل به خودمصرف افزایش خالص ظرفیت (گیگاوات)
0.0 5.0 10.0 15.0 20.0 25.0 30.0
افزایش خالص ظرفیت زغالسنگ در دوره ۲۰۲۱‑۲۲ تا ۲۰۲۵‑۲۶
1.4 1.2 5.7 4.2 8.8 ‑0.5 0.1 0.8 3.7 1.4 0.7 13.9 12.8 15.0 23.8 44.6 1.1 2.3 3.3 4.2 6.1 17.3 16.6 25.9 33.2 64.0 ‑5.0 0.0 5.0 10.0 15.0 20.0 25.0 30.0 35.0 40.0 45.0 50.0 55.0 60.0 65.0 70.0 75.0
۲۰۲۱‑۲۲ ۲۰۲۲‑۲۳ ۲۰۲۳‑۲۴ ۲۰۲۴‑۲۵ ۲۰۲۵‑۲۶
افزایش خالص ظرفیت (گیگاوات)
افزایش خالص ظرفیت بر حسب منبع (گیگاوات)
زغالسنگ نفت و گاز هیدرو هستهای خورشید بادی سایر منابع تجدیدپذیر مجموع افزودن ظرفیت
از آوریل ۲۰۲۵ تا مارس ۲۰۲۶، CEA بهطور موقت ۶٫۵ گیگاوات ظرفیت را از کار انداخته است؛ این مقدار شامل ۲٫۰ گیگاوات زغالسنگ، ۴٫۴ گیگاوات گاز و ۰٫۱ گیگاوات هستهای میشود که به دلیل قطعی طولانیمدت رخ داده است.
افزایش خالص ظرفیت (گیگاوات) هیدرو خورشید بادی هیدرو کوچک بیوپاور انرژی تجدیدپذیر مجموع
۵. افزودن ظرفیت انرژی تجدیدپذیر هند در پنج سال گذشته
• در سال مالی ۲۰۲۵‑۲۶، هند بهطور تاریخی ۵۴٫۶ گیگاوات ظرفیت انرژی تجدیدپذیر (شامل هیدرو بزرگ) افزوده است؛ این مقدار نسبت به افزودن ظرفیت تجدیدپذیر در سال پیش، ۸۵ ٪ افزایش دارد.
🟠 ۳/۷
در مجموع افزودن ظرفیت انرژی تجدیدپذیر، خورشید با ۴۴.۶ گیگاوات (۸۲ ٪) پیشتاز بود؛ پس از آن بادی با ۶.۱ گیگاوات (۱۱ ٪) قرار گرفت و هیدرو بزرگ و سایر منابع به ترتیب ۳.۷ گیگاوات و ۰.۳ گیگاوات افزودند.
هیدرو بزرگ ۳.۷ گیگاوات (۷ ٪)، خورشید ۴۴.۶ گیگاوات (۸۲ ٪)، بادی ۶.۱ گیگاوات (۱۱ ٪)، هیدرو کوچک ۰.۱ گیگاوات (۰ ٪)، بیوپاور ۰.۲ گیگاوات (۰ ٪).
هند در سال مالی ۲۰۲۵‑۲۶ افزودن تاریخی ظرفیت ۵۴.۶ گیگاوات را ثبت کرد؛ ظرفیت خورشیدی تقریباً دو برابر شد.
۶ ایالت برتر: ظرفیت انرژی تجدیدپذیر (به گیگاوات) (تا مارس ۲۰۲۶) – منبع: CEA و MNRE
کل ظرفیت افزودهشده (به گیگاوات): ۱.۵ — ۱.۹ — ۲.۱ — ۵.۴ — ۶.۹
ایالتها – خورشید سقفی: تامیل نادو، کرالا، راجستان، ماهاراشترا، گجرات → ۱۱.۱ — ۱۳.۶ — ۱۹.۶ — ۲۹.۳ — ۴۱.۰
ایالتها – خورشید (شامل خورشید سقفی): کارناتاکا، تامیل نادو، ماهاراشترا، گجرات، راجستان → ۵.۳ — ۵.۹ — ۸.۷ — ۱۲.۱ — ۱۵.۶
ایالتها – بادی: راجستان، ماهاراشترا، کارناتاکا، تامیل نادو، گجرات → ۳.۰ — ۳.۴ — ۳.۷ — ۴.۸ — ۱۱.۴
ایالتها – هیدرو بزرگ: آندرا پرادش، تامیل نادو، کارناتاکا، اوتار پرادش، ماهاراشترا → ۰.۶ — ۱.۱ — ۱.۹ — ۲.۳ — ۳.۰
ایالتها – بیوپاور: اوتاراکند، کرالا، ماهاراشترا، هیماچال پرادش، کارناتاکا → ۰.۲ — ۰.۳ — ۰.۴ — ۱.۰ — ۱.۳
ایالتها – هیدرو کوچک: کارناتاکا، تامیل نادو، ماهاراشترا، راجستان، گجرات → ۲۶.۷ — ۲۹.۱ — ۳۲.۰ — ۴۷.۰ — ۴۷.۲
کل انرژی تجدیدپذیر
۴۱.۰۱ ۲۹.۳۰ ۱۹.۶۲ ۱۳.۵۸ ۱۱.۱۰ ۷.۴۹ ۵.۹۹ ۵.۰۷ ۴.۱۲ ۲.۶۱ ۲.۲۲ ۱.۸۱ ۱.۵۸ ۰.۸۸ ۰.۸۴ ۰.۵۷ ۰.۴۴ ۰.۳۶ ۰.۳۲ ۰.۲۶ ۰.۰۸ … ۰.۰۳ ۰.۰۲ ۰.۰۲ ۰.۰۱ …
ایالتهای شمال‑شرقی ۰.۶۹ گیگاوات ظرفیت نصب شده خورشیدی دارند.
نمای کلی انرژی هند – نکات سالانه
ظرفیت نصب شده خورشید به تفکیک ایالت (به گیگاوات)
ظرفیت خورشید به تفکیک ایالتها تا مارس ۲۰۲۶
ایالتهای شامل اندامان و نیکوبار، آرونچال پرادش، آسام، بیهار، چاندیگار، دادار و ناگار هولی، دامان و دیو، دهلی، گوا، هیماچال پرادش، جامو و کشمیر، ژارخند، لاداخ، لاکشادویپ، مانپور، مههاراشترا، میزورام، ناگالند، اودیشا، پودوچهری، سیکیم، تریپورا، بنگلادش غربی و سایر؛ ظرفیت نصب شده خورشید (به گیگاوات): ۸۱ — ۱۱۵ — ۱۷ — ۲۶ — ۳ — ۴ — ۵ — ۶ — ۱۰۶ — ۱۵۰ (مارچ ۲۰۲۵ – مارس ۲۰۲۶).
خورشید خارج از شبکه – خورشید ترکیبی – خورشید سقفی
خورشید سقفی خورشید نصب شده بر روی زمین
۱۲.۱ ۸.۷ ۵.۹ ۵.۳ ۴.۴ ۳.۷ ۰.۱ ۰.۱ ۱۵.۶ ۸
نمای کلی انرژی هند – نکات سالانه
ظرفیت نصب شده بادی به تفکیک ایالت (به گیگاوات)
ظرفیت بادی به تفکیک ایالتها تا مارس ۲۰۲۶: ۵۰.۰۴ — ۵۶.۰۹ (مارچ ۲۰۲۵ – مارس ۲۰۲۶).
نمودار سهم تولید (٪) ۲۰۲۱‑۲۲ — ۲۰۲۲‑۲۳ — ۲۰۲۳‑۲۴ — ۲۰۲۴‑۲۵ — ۲۰۲۵‑۲۶
سهم غیر فسیلی ۲۵ ٪ (۲۹ ٪)
نکات سالانه انرژی هند
۲۵ ٪ ۲۶ ٪ ۲۴ ٪
تذکر: (P) به معنای پیشنویس است.
1,079 1,182 1,295 1,331 1,281 36 24 32 32 26 47 46 48 57 55 152 162 134 149 167 73 102 116 144 174 69 72 83 83 106 1,492 1,624 1,739 1,829 1,844 0 200 400 600 800 1,000 1,200 1,400 1,600 1,800 2,000 2021‑22 2022‑23 2023‑24 2024‑25 2025‑26 (P) تولید (BU)
• در سال مالی 2025‑26، تولید بر پایه زغالسنگ برای نخستین بار ۴٪ کاهش یافت؛ از ۱٬۳۳۱ BU در سال 2024‑25 به ۱٬۲۸۱ BU رسید. در همان دوره، تولید نفت و گاز نیز با کاهش شدیدی به میزان ۱۷٪ مواجه شد.
• در میان همهٔ منابع، بادی با رشد ۲۷٪ (از ۸۳ BU در سال 2024‑25 به ۱۰۶ BU در سال 2025‑26) پیشتاز شد؛ پس از آن، خورشیدی با رشد ۲۰٪ (از ۱۴۴ BU در سال 2024‑25 به ۱۷۴ BU در سال 2025‑26) جایگاه دوم را به دست آورد.
۱۰. از دست رفتن تولید حرارتی و دلایل قطعی اجباری
تولید حرارتی صرفاً شامل نیروگاههای زغالسنگ و لجنسنگ میشود.
نمای کلی انرژی هند – نکات سالانه
11% 10% 8% 7% 8% 3% 1% 0.3% 0.4% 0.1% 7% 5% 2% 2% 4% 1% 2% 1% 1% 1% 1% 0.3% 0.1% 0.3% 24% 18% 12% 10% 13% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 2021‑22 2022‑23 2023‑24 2024‑25 2025‑26
از دست رفتن تولید (%) قطعیهای سالانه سایر موارد بدون توافق خرید برق ذخیرهسازی تعطیلی به دلیل کمبود زغالسنگ و سوختهای دیگر دلیل فنی سال مالی متوسط قطعی اجباری
🟠 ۴/۷
۱۱. وضعیت تقاضا و عرضه برق در هند
• تقاضای ملی برق در سال مالی 2025‑26 نسبت به سال مالی 2024‑25، ۱٪ افزایش یافت.
• حداکثر تقاضای ملی برق در سال مالی 2025‑26، ۲٪ نسبت به حداکثر تقاضای سال مالی 2024‑25 کاهش یافت.
• کسری حداکثر تقاضا از ۱٫۴٪ در سال 2023‑24 به ۰٫۰٪ در سالهای 2024‑25 و 2025‑26 کاهش یافت.
203 216 243 250 245 201 207 240 250 245 0 50 100 150 200 250 2021‑22 2022‑23 2023‑24 2024‑25 2025‑26 حداکثر برق (GW) وضعیت عرضه حداکثر برق (GW) حداکثر تقاضا برآورده شد
1,380 1,513 1,626 1,694 1,709 1,374 1,506 1,622 1,692 1,708 0 300 600 900 1,200 1,500 1,800 2021‑22 2022‑23 2023‑24 2024‑25 2025‑26 (P) برق (BU) وضعیت عرضه برق (BU) نیاز برق برق تأمینشده
0 50 100 150 200 250 300 0 20 40 60 80 100 120 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 تقاضای کل هند (GW) تقاضای منطقهای (GW) منحنی ساعتی تقاضای منطقهای در روز حداکثر تقاضا در سال 2025‑26 (9 ژانویه 2026) NR WR SR ER NER تقاضای کل هند (محور ثانویه) NR = ۳۰٪، WR = ۳۳٪، SR = ۲۶٪، ER = ۱۰٪، NER = ۱٪ 09‑Jan‑26 سهم تقاضای منطقهای در حداکثر تقاضای کل هند
۱۲. نمای کلی انرژی هند – نکات سالانه
منحنی تقاضای برق کل هند و مناطق در روز حداکثر تقاضا؛ ساعت اوج: ۲۴۵ GW
0 50 100 150 200 250 0:00 1:00 2:00 3:00 4:00 5:00 6:00 7:00 8:00 9:00 10:00 11:00 12:00 13:00 14:00 15:00 16:00 17:00 18:00 19:00 20:00 21:00 22:00 23:00
منحنی تقاضای برق هند در روز حداکثر تقاضا در سال 2025‑26 (9 ژانویه 2026) 68% 1% 2% 6% 3% 20% 09‑Jan‑26 سهم منابع تأمین در حداکثر تقاضا
۱۳. آمار سالانه زغالسنگ
تولید زغالسنگ (از جمله لجنسنگ) هند در سال مالی 2025‑26 به ۱٫۰۸ میلیارد تن رسید؛ نسبت به تولید سال قبل که ۱٫۰۹ میلیارد تن بود، ۱٪ کاهش جزئی ثبت شد.
تولید سالانه زغالسنگ (به میلیون تن) تاریخ ریچارد بی نیوکاسل 31‑Mar‑2026 110 142 India’s Energy Overview‑ Yearly Highlights یادداشت: P‑ پیشنویس.
623 703 774 781 768 112 111 112 114 9991 123 154 197 215 826 937 1040 1093 1082 2021‑22 2022‑23 2023‑24 2024‑25 2025‑26 (P) به میلیون تن
CIL SCCL شرکتهای وابسته/سایر کل
90 110 142 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 500
01‑04‑2021 01‑06‑2021 01‑08‑2021 01‑10‑2021 01‑12‑2021 01‑02‑2022 01‑04‑2022 01‑06‑2022 01‑08‑2022 01‑10‑2022 01‑12‑2022 01‑02‑2023 01‑04‑2023 01‑06‑2023 01‑08‑2023 01‑10‑2023 01‑12‑2023 01‑02‑2024 01‑04‑2024 01‑06‑2024 01‑08‑2024 01‑10‑2024 01‑12‑2024 01‑02‑2025 01‑04‑2025 01‑06‑2025 01‑08‑2025 01‑10‑2025 01‑12‑2025 01‑02‑2026
قیمت (دلار آمریکا/تن) قیمتهای بینالمللی زغالسنگ — زغالسنگ اندونزی — زغالسنگ ریچارد بی — زغالسنگ نیوکاسل
سناریوی بازار محصولات نفتی (۱/۲)
سایر اقلام شامل ATF، SKO، LDO، روانکنندهها، FO، LSHS، قیر، پتکوک و موارد مشابه هستند.
اختصارات: ATF – سوخت توربین هوایی، FO – نفت کوره، HSD – دیزل پرسرعت، LDO – دیزل سبک، MS – بنزین موتور (پترول)، SKO – سوخت کرروزن برتر، LSHS – سنگینسفند کمسولفور، LPG – گاز مایع پتروشیمی، MMT – میلیون تن متریک.
تولید و مصرف بر حسب محصول نفتی (MMT) – نمای کلی انرژی هند: نکات برجسته سالانه
12 28 13 29 13 30 13 31 13 3320 13 17 12 18 14 18 13 19 12 40 31 43 35 45 37 48 40 50 43 107 77 114 86 116 90 118 91 121 95 75 53 80 62 84 64 87 63 83 61 254 202 267 223 276 234 284 239 285 243
0 50 100 150 200 250 300
تولید – مصرف تولید – مصرف تولید – مصرف تولید – مصرف تولید – مصرف 2021‑22 2022‑23 2023‑24 2024‑25 2025‑26 (P)
اعداد به MMT LPG نفت سفید MS HSD سایر کل
سناریوی بازار محصولات نفتی (۲/۲)
کل واردات نفت خام (MMT)
64 % 55 % 46 % 46 % 48 % 14 % 8 % 5 % 6 % 7 % 13 % 7 % 5 % 6 % 7 % 3 % 26 % 37 % 38 % 34 % 5 % 3 % 4 % 4 % 1 % 3 % 0 %
2021‑22 2022‑23 2023‑24 2024‑25 2025‑26 (تا فوریه ۲۶) – سهم منطقهای در واردات نفت خام (%)
2021‑22 2022‑23 2023‑24 2024‑25 2025‑26 (تا فوریه ۲۵) – سهم نفت خام داخلی و وارداتی در هند (%)
سناریوی بازار گاز
کل واردات گاز طبیعی مایع (LNG) (MMT)
52 % 56 % 53 % 50 % 49 % 48 % 44 % 47 % 50 % 51 %
2021‑22 2022‑23 2023‑24 2024‑25 2025‑26 (تا فوریه ۲۶) – سهم گاز طبیعی داخلی و وارداتی در هند (%)
🟠 ۵/۷
2021‑22 2022‑23 2023‑24 2024‑25 2025‑26 (تا ژانویه ۲۶) – سهم منطقهای در واردات LNG (%)
کارائیب، آمریکای جنوبی، اقیانوسیه، آمریکای شمالی، اروپا، آسیا، آفریقا.
۲۹۸ ۲۷۷ ۲۷۲ ۸۶ ۱۶۴ ۳۱۵ ۴۸۷ ۶۵۸ ۸۲۸ ۳۲۸ ۱۷ ۲۲ ۱۲۹ ۳۸۵ ۲۶۴ ۱۳۶ ۳۶ ۳۳ ۵۷ ۱۲۲۳ ۳۶ ۵۳ ۱۸ ۴ ۵۲ ۳۱ ۴۵ ۷۰ ۹۶ ۳۳
گجرات (GJ) کرالا (KL) مادیا پردیش (MP) بیهار (BR) دهلی (DL) راجستان (RJ) تامیل نادو (TN) کارناتاکا (KA) ماهاراشترا (MH) اُتر پردیش (UP)
ده ایالت برتر برای وسایل نقلیه الکتریکی (به هزار) تا ۳۱ مارس ۲۰۲۶
دو‑چرخ، سه‑چرخ، چهار‑چرخ و سایر
وضعیت تحرک الکتریکی در هند (۲/۲)
UP = ۱٬۵۸۴ MH = ۹۸۱ KL = ۳۵۲ MP = ۴۱۹ BR = ۴۷۴ DL = ۴۸۰ TN = ۵۶۸ RJ = ۴۸۱ KA = ۷۶۱ GJ = ۳۵۰
ایالتها
۲‑چرخ ۳‑چرخ ۴‑چرخ و سایر
اُتر پردیش ۴٪ ۸۹٪ ۲٪
ماهاراشترا ۹٪ ۱۵٪ ۴٪
کارناتاکا ۱۳٪ ۱۳٪ ۵٪
تامیل نادو ۹٪ ۲۱٪ ۴٪
راجستان ۷٪ ۵۱٪ ۳٪
دهلی ۷٪ ۸۳٪ ۹٪
بیهار ۲٪ ۷۹٪ ۱٪
مادیا پردیش ۹٪ ۶۵٪ ۲٪
کرالا ۱۴٪ ۲۱٪ ۷٪
گجرات ۴٪ ۶٪ ۳٪
سهم وسایل نقلیه الکتریکی در کل ثبتوسایل بر حسب نوع، ۲۵‑۲۶
وزارت انرژیهای نو و تجدیدپذیر طرح گواهینامه هیدروژن سبز هند تحت مأموریت ملی هیدروژن سبز را منتشر کرده است. این طرح گامی بنیادی برای ایجاد چارچوبی مستحکم بهمنظور صدور گواهی تولید هیدروژن سبز و تضمین شفافیت، ردیابی و اعتبار بازار است. طرح بر گزارش دقیق انتشار گازهای گلخانهای، نظارت سختگیرانه و همسویی با استانداردهای بینالمللی تأکید دارد؛ هدف آن افزایش اعتماد سرمایهگذاران و تقویت توسعه یک اکوسیستم هیدروژن سبز قابل اطمینان در هند است.
وزارت انرژیهای نو و تجدیدپذیر اصلاحاتی در رهنمودهای پروژههای کوچک هیدروالکتریک اعمال کرده است. نکات کلیدی اصلاحات عبارتند از:
• پروژههایی که ۸۰٪ از تولید پیشبینیشده را در هر ماه مربوطه (بر اساس DPR) تحقق میبخشند، کل ماندهٔ CFA را دریافت میکنند.
• اگر هدف ۸۰٪ برآورده نشود، قسط دوم CFA بهصورت متناسب کاهش مییابد.
• دورهٔ مهلت و جریمهها: الف) مهلت ۱۲ ماهه برای راهاندازی (از تاریخ برنامهریزی)؛ ب) هر تأخیر اضافی ۵٪ کاهش در هر سهماهه اعمال میشود (حداکثر ۵۰٪ کاهش از قسط دوم)؛ ج) پروژهها باید ظرف ۵ سال تکمیل شوند (تمدید با تأیید MNRE امکانپذیر است).
در ۹ ژوئن ۲۰۲۵، وزارت نیرو طرح جدیدی برای تأمین مالی خلا (Viability Gap Funding) بهمقدار ۳۰ گیگاوات ساعت سامانههای ذخیرهسازی انرژی باتری (BESS) راهاندازی کرد؛ کل هزینهٔ آن ۵٬۴۰۰ کرور روپیه از صندوق توسعه سامانههای برق تأمین شد. این طرح پس از طرح ۲۰۲۳ برای ۱۳٫۲ گیگاوات ساعت، نشانگر فشار سیاستی رو به رشد برای گسترش زیرساختهای ذخیرهسازی انرژی است.
وزارت انرژیهای نو و تجدیدپذیر چالش نوآوری پروژههای استارت‑آپ در زمینهٔ انرژی خورشیدی روی بام و انرژی تجدیدپذیر توزیعی را برای حمایت از راهحلهای پیشگام در بخش انرژی پاک هند راهاندازی کرده است. این چالش با حمایت NISE و StartUp India، جایزهٔ ۲٫۳ کرور روپیه بههمراه امکانات شتابدهی، فرصتهای آزمایشی و مشاورهٔ تخصصی ارائه میدهد.
دولت هند مالیات بر ارزش افزوده (GST) بر اجزای انرژی تجدیدپذیر را از ۱۲٪ به ۵٪ کاهش داده است؛ این اقدام هزینهٔ پروژهها را پایین میآورد و برق پاک را برای خانوارها، کشاورزان، صنایع و توسعهدهندگان مقرونبهصرفهتر میکند. این کاهش هزینهٔ نصب خورشید روی بام را بهطور متوسط ۹٬۰۰۰ تا ۱۰٬۵۰۰ روپیه برای هر سامانهٔ ۳ kW تحت برنامهٔ «PM Surya Ghar» کاهش میدهد؛ ۱٬۷۵۰ کرور روپیه برای ۱۰ لامپ پمپ خورشیدی کشاورزان تحت برنامهٔ «PM‑KUSUM» صرفهجویی میکند؛ تولید تجهیزات انرژی تجدیدپذیر را ۳‑۴٪ از طریق کاهش هزینهٔ ماژول و قطعات تقویت میکند و در دههٔ آینده بین ۵۰۰ هزار تا ۷۰۰ هزار شغل سبز ایجاد مینماید.
🟠 ۶/۷
• دولت هند سیاست ملی انرژی زمینگرمایی (2025) را برای بهرهبرداری از پتانسیل کشفنشدهٔ زمینگرمایی کشور و پیشبرد هدف خالص صفر تا سال 2070 راهاندازی کرده است. این سیاست چارچوبی جامع برای اکتشاف، توسعه و بهرهبرداری از انرژی زمینگرمایی در تولید برق و کاربردهای متنوعی چون گرمایش منطقهای، کشاورزی و سرمایش با استفاده از پمپهای حرارتی زمینی (GSHP) فراهم میکند. بر تحقیق، نوآوری، همکاری عمومی‑خصوصی و شراکتهای بینالمللی تأکید دارد تا اکوسیستم قویای در حوزهٔ زمینگرمایی ایجاد شود. بهعنوان گام اولیه، پنج پروژهٔ آزمایشی و ارزیابی منابع برای سنجش پتانسیل زمینگرمایی در سراسر کشور تأیید شدهاند.
• در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵، وزارت نیرو قوانین اصلاحیهٔ برق، ۲۰۲۵ را منتشر کرد که شفافیت بیشتری دربارهٔ مالکیت، بهرهبرداری و وضعیت حقوقی سیستمهای ذخیرهسازی انرژی (ESS) فراهم میسازد. این اصلاحیه اجازه میدهد ESSها بهصورت مستقل یا بهعنوان بخشی از زیرساختهای تولید، انتقال یا توزیع به کار گرفته شوند و مالکیت میتواند به عهدهٔ شرکتهای برق، اپراتورهای سامانه یا ارائهدهندگان مستقل باشد. همچنین وضعیت حقوقی داراییهای ESS هممحل و مستقل را تعریف میکند و امکان اجاره، کرایه یا فروش ظرفیت ذخیرهسازی بین نهادهای بخش انرژی را میدهد.
نکات کلیدی سیاستهای ملی / اعلامیهها در سالهای ۲۰۲۵‑۲۶ (۱/۴)
۲۰. مرور انرژی هند – نکات سالانه
• در ۶ اکتبر ۲۰۲۵، وزارت انرژیهای نو و تجدیدپذیر (MNRE) دستورالعملهایی برای آزادسازی کمک مالی مرکزی (CFA) برای پروژههای خورشید بر بام تحت مدل تجمیع مبتنی بر کاربری (ULA) طرح «PM Surya Ghar: Muft‑Bijli Yojana» صادر کرد. نکات اصلی عبارتند از:
• CFA تنها پس از نصب، بازرسی و راهاندازی موفقیتآمیز آزاد میشود؛ پیشپرداختی مجاز نیست.
• آژانسهای اجرایی باید گزینهٔ بازخرید ULA را در پرتال ملی به کار گیرند و پس از تأیید آژانس ملی اجرا، وجوه مستقیماً به فروشندگان واریز میشود.
• این چارچوب بر تمام پیشنهادهای ULA اعمال میشود و توزیع شفاف، یکنواخت و بهموقع را تضمین میکند.
• وزارت انرژیهای نو و تجدیدپذیر سامانهٔ نظارت بر واردات تجهیزات انرژی تجدیدپذیر (REEIMS) را راهاندازی کرد؛ این پرتال آنلاین برای پایش و ردیابی واردات مؤلفههای تعیینشدهٔ انرژی تجدیدپذیر است. مفاد کلیدی شامل:
• پیشثبتنام اجباری تجهیزات خورشیدی و بادی در REEIMS پیش از واردات، بههمراه افشای جزئیات کاربرد نهایی.
• هر ثبتنام به مدت سه ماه اعتبار دارد و درخواستها باید حداقل دو روز پیش از بار هوایی و پنج روز پیش از حملات دریایی یا زمینی ارائه شوند.
• این سیاست از ۱ نوامبر ۲۰۲۵ اجرایی میشود و بر تمام نقاط ورودی – زمینی، هوایی و دریایی – اعمال میگردد.
• وزارت نیرو چارچوب تجدیدنظرشدهٔ تعهد مصرف تجدیدپذیر (RCO) را بر پایهٔ قوانین اصلاحیهٔ برق، ۲۰۲۵ منتشر کرد؛ این چارچوب با ادغام RPOهای سطح ایالتی، مکانیزم ملی یکپارچهای برای انطباق ایجاد میکند. این چارچوب بر شرکتهای توزیع (discoms)، مصرفکنندگان دسترسی آزاد و کاربران اختصاصی اعمال میشود و مسیر ملی RCO را تا سالهای ۲۰۲۹‑۳۰ حفظ میکند. معیارهای پروژههای توزیعی انرژی تجدیدپذیر (≤۱۰ مگاوات) بهروز شده و استثناهای موجود در مخرج محاسبهٔ انطباق شفافسازی میشود. قوانین همچنین تجمیع در سطح گروهی را معرفی کرده و جدول زمانی جدیدی برای انطباق سالانه از سال ۲۰۲۵‑۲۶ بهبعد میگذارد.
• سازمان برق مرکزی (CEA) برنامهٔ جامع انتقال بهارزش ۶٫۴ تریلیون روپیه برای تخلیهٔ ۷۶ گیگاوات هیدروالکتریک از حوضهٔ برهمپوترا منتشر کرده است. این نقشهراه شامل ۲۰۸ پروژهٔ هیدرو و ذخیرهسازی پمپی در ۱۲ زیرحوضه، با مجموع ۶۴٫۹ گیگاوات ظرفیت هیدرو و ۱۱٫۱ گیگاوات ظرفیت ذخیرهسازی پمپی میشود. طرح، کریدورهای انتقال پر‑ظرفیت، ایستگاههای تجمیعی و مسیرهای افزایشی برای اتصال سایتهای دوردست به شبکهٔ ملی را پیشنهاد میکند. برنامهٔ سرمایهگذاری به دو فاز تقسیم میشود: ۱٫۹۱ تریلیون روپیه تا سال ۲۰۳۵ و ۴٫۵۲ تریلیون روپیه پس از ۲۰۳۵.
🟠 ۷/۷
• در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، وزیر اتحادیه پرالهاد جوشی فراخوانی بهارزش ۱۰۰ کرور روپیه برای پروژههای آزمایشی به منظور تأمین مالی فناوریهای نوآورانهٔ تولید هیدروژن سبز از زیستتوده و مواد زائد اعلام کرد. این تخصیص علاوه بر ۱۰۰ کرور روپیهای است که پیش از این برای استارت‑اپها تحت مأموریت ملی هیدروژن سبز تصویب شده بود. این طرح از طریق شورای حمایت پژوهشی صنایع بیوتکنولوژی (BIRAC) اجرا میشود تا مشارکت صنایع، استارت‑اپها و مؤسسات پژوهشی تقویت شود.
• کابینهٔ اتحادیه به ریاست مودی طرح توسعه نیروگاههای هیدرو کوچک (SHP) را برای دورهٔ ۲۰۲۶‑۲۷ تا ۲۰۳۰‑۳۱ با بودجهٔ ۲٬۵۸۴٫۶ کرور روپیه تصویب کرده است تا حدود ۱٬۵۰۰ مگاوات ظرفیت اضافه کند. این طرح پشتیبانی مالی بالاتری برای مناطق شمالشرقی و مرزی فراهم میآورد و توسعهٔ مناطق دوردست را تقویت میکند. انتظار میرود حدود ۱۵٬۰۰۰ کرور روپیه سرمایه جذب شود و تولید داخلی تقویت گردد. این ابتکار بر انرژی تجدیدپذیر غیرمتمرکز تأکید دارد؛ تلفات انتقال را کاهش میدهد و دسترسی به انرژی در روستاها را بهبود میبخشد. همچنین از تهیهٔ مطالعات پیشپروژه برای حدود ۲۰۰ پروژه پشتیبانی میکند و ۵۱ لک روز کار ایجاد مینماید که به توسعهٔ پایدار اجتماعی‑اقتصادی کمک میکند.
• هند توافقنامههای آمونیاک سبز را تحت مأموریت ملی هیدروژن سبز امضا کرد؛ گامی کلیدی به سوی امنیت انرژی که وزیر پرالهاد جوشی به آن اشاره کرد. قراردادهای دهساله، اطمینان از تقاضا را فراهم میآورند و سرمایهگذاریها را تحریک میکنند؛ حدود ۷٫۲۴ لک تن در سال به واحدهای کوددهی اختصاص مییابد تا فرآیند کاهش کربن را پشتیبانی کند. این ابتکار وابستگی به واردات را کاهش میدهد و در طول یک دهه حدود ۲٫۵ میلیارد دلار صرفهجویی میکند؛ قیمتگذاری رقابتی، قابلیت رقابت داخلی را تقویت میکند. در مجموع، آتمنیرbhar بهارت را تقویت کرده و فرصتهای شغلی و انرژی پاک ایجاد میکند.
نکات کلیدی سیاستهای ملی / اعلامیهها در ۲۰۲۵‑۲۶ (۲/۴)
۲۱. مرور انرژی هند – نکات برجسته سالانه
ب. بخش نیرو
• سازمان برق مرکزی مدل STELLAR را، یک مدل پیشرفته و کاملاً بومی برای ارزیابی کافی بودن منابع، راهاندازی کرده است. این مدل برای یکپارچهسازی برنامهریزی گسترش تولید، انتقال و ذخیرهسازی با پاسخ به تقاضا طراحی شده و به ایالتها در تدوین برنامههای جامع کافی بودن منابع کمک میکند؛ این برنامهها با رهنمودهای صادرشده توسط وزارت نیرو در ژوئن ۲۰۲۳ همراستا هستند.
• در ۱۶ مه ۲۰۲۵، وزارت نیرو دستوراتی بر پایه بند ۱۱ قانون برق ۲۰۰۳ صادر کرد که تمام ایستگاههای تولید گازسوز (GBS) را به حداکثر رساندن تولید برق در مواجهه با تقاضای اوج پیشبینیشده به دلیل دماهای بالاتر از حد نرمال فرا میخواند. نکات کلیدی عبارتند از:
o GRID‑INDIA حداقل ۱۴ روز پیش از روزهای با تقاضای بالا، به ایستگاههای گازسوز اطلاع میدهد تا ترتیبات گاز به موقع انجام شود.
o ایستگاههای گازسوزی که یک روز قبل برنامهریزی میشوند، در این دورهها ۵۰٪ توزیع ۲۴ ساعته تضمین میشود.
o برق فروختهنشده تحت قراردادهای خرید برق (PPA) به سایر دارندگان این قراردادها، دارندگان مجوز توزیع یا در بازار برق فروخته میشود؛ هر مازاد نیز برای حمایت از شبکه در اختیار GRID‑INDIA قرار میگیرد.
• وزارت نیرو نظرسنجیای میان ذینفعان برای تدوین India Energy Stack (IES) – زیرساخت دیجیتال بخش برق هند – آغاز کرده است. هدف IES، ایجاد یک اکوسیستم انرژی متصل، هوشمند و قابل تعامل است. در این چارچوب، بستر هوش کاربردی (Utility Intelligence Platform) با بهرهگیری از APIها و پروتکلهای استاندارد و باز، بههمراه توزیعکنندگان منتخب برق، توسعه خواهد یافت. این بستر، دادههای سامانههای IT/OT مختلف را در دسترس قرار میدهد تا نوآوری و کارایی را در سراسر بخش ارتقا بخشد.
• وزارت زغالسنگ نرخ GST بر زغالسنگ را از ۵٪ به ۱۸٪ ارتقا داده و عوارض جبرانساز ۴۰۰ روپیه به ازای هر تن را حذف کرده است. با وجود افزایش GST، بار مالی کلی بهطور چشمگیری کاهش یافته؛ در این میان، دستههای زغالسنگ G6 تا G17 کاهشهای بین ۱۳٫۴۰ تا ۳۲۹٫۶۱ روپیه به ازای هر تن را تجربه کردهاند.
🔗 ادامهی مقاله در منبع اصلی: https://nationalinterest.org/blog/energy-world/energy-security-in-a-de-globalizing-world
🟣 #آمریکا
🧠 پکسون اذعان میکند که جنگ ایران تحت ترامپ و قیمتهای گاز ایالات متحده، جمهوریخواهان را در ضبط صوتی نشتشده بههم میزند.
🏛 منبع: The Guardian
✍️ نویسنده: Ariana Baio
📄 عنوان اصلی: Paxton admits Trump’s Iran war and US gas prices are plaguing Republicans in leaked audio
🔎 Donald Trump, Ken Paxton, gas prices, Iran war, Senate race
#تحلیل_راهبردی #اروپا_و_روسیه #سیاست_داخلی #Guardian
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🟣 ۲/۳
📌 چکیده:
کن پکسون، دادستان کل تگزاس و نامزد جمهوریخواه سنا، در ضبط صوتی نشتشدهای بهصورت خصوصی اعتراف کرد که افزایش قیمت بنزین و دیزل بهدلیل جنگ ایران‑ترامپ و مشکلات قابلیت خرید، پیش از انتخابات میانی به حزب او آسیب میرساند و نظرسنجیها نشان میدهد دموکراتها پیشی گرفتهاند. پکسون در این گفتوگو گفت تصمیمات فدرالی خارج از کنترل اوست و بهدنبال طرحهای کاهش مالیات برای کسر هزینههای بهداشت و مسکن است. سخنگوی کمپین او این اظهارات را «خبر بیاهمیتی» توصیف کرد و افزود ترامپ در تلاش برای کاهش قیمتهاست. نظرسنجیهای AP/NORC نشان میدهد ۷۴٪ آمریکایی وضعیت اقتصادی را نامطلوب میدانند و ۶۵٪ سیاستهای ترامپ را مقصر میدانند.
کن پکسون، دادستان کل تگزاس که به عنوان نامزد جمهوریخواه در یک رقابت جدی برای سنا حضور دارد، بهصورت خصوصی اعتراف کرد که افزایش قیمت سوخت در پی جنگ ایران ترامپ، پیش از انتخابات میانی، به حزب او آسیب میرساند؛ این گفتوگو در آخرین ضبط صوتی نشتشده منتشر شد.
در یک رویداد جمعآوری کمک مالی با دسترسی محدود، از او پرسیده شد که چه مسائلی «کمک میکند» به کمپینش، پکسون پاسخ داد: «مسئله تعرفهها نیست … جنگ است، قیمت بنزین است، دیزل است»، طبق ضبط صوتی که به آکسئوس ارائه شد.
پکسون افزود: «وقتی قیمت دیزل بیش از شش دلار در هر گالن میشود … مردم فشار میکشند.»
او پذیرفت که قابلیت خرید بزرگترین مشکل جمهوریخواهان پیش از انتخابات ماه آینده است و به اعداد نظرسنجی اشاره کرد که نشان میدهد دموکراتها در بسیاری از رقابتهای جدی، از جمله رقابت او، پیشی گرفتهاند.
ترامپ سعی کرده روایت درباره قابلیت خرید را تغییر دهد و اصرار دارد که دولت او بیش از دموکراتها در کاهش قیمتهای روزمره برای آمریکاییها موفق بوده است. ترامپ، که پکسون را برای نامزدی جمهوریخواه در رقابت سنا تگزاس انتخاب کرد، روز چهارشنبه عصر در یک تجمع در سانآنتونیو همراه پکسون حاضر خواهد شد.
اما بهنظر میرسد پکسون به سختی پیشروی جمهوریخواهان پی برده و در رویدادهای بسته به حضار گفت: «عوامل بسیار زیادی در این رقابت فدرالی خارج از کنترل هستند.»
پکسون افزود: «من تصمیمها را نمیگیرم و، میدانی، نمیدانم پشت برخی تصمیمها چه چیزی است.»
گاردین از کمپین پکسون درخواست اظهار نظر کرده است.
مادیسن سرسی، سخنگوی کمپین پکسون، در بیانیهای گفت که اظهارات دادستان کل تگزاس «خبر بیاهمیتی» است.
سرسی افزود: «دادستان گفت آنچه هر تگزاسی میداند: قیمت بنزین و دیزل بیش از حد بالا است و تگزاسیهای سختکوش در پمپ و فروشگاه مواد غذایی دچار مشکلاند.»
سرسی ادامه داد: «ترامپ رئیسجمهور همه تلاش خود را میکند تا قیمتها را کاهش دهد و کن پکسون به واشنگتن میرود تا با افزایش اعتبار مالیاتی کودک و گسترش کسرهای هزینههای بهداشت و خرید مسکن، پول را به جیب خانوادهها برگرداند. تگزاسیها به کمک فوری نیاز دارند و همه میدانند جیمز تالاریکو مالیاتهای شما را افزایش خواهد داد.»
نظرسنجیهای اخیر مرکز تحقیقات عمومی AP/NORC نشان میدهد که اکثر بزرگسالان اقتصاد نامطلوب را به عهده ترامپ میگذارند. حدود ۷۴٪ آمریکایی گفتند وضعیت اقتصادی نامساعد است؛ ۶۵٪ دیگر پاسخدهندگان مستقیماً سیاستهای ترامپ را مقصر هزینههای بالاتر میدانند.
در ضبط صوتی که آکسئوس به دست آورد، پکسون گفت که سعی دارد به هر روشی که میتواند هزینهها را کاهش دهد، از جمله از طریق طرح پیشنهادی کاهش مالیات که شامل کسرهای هزینههای بهداشت و مسکن است.
گزارش آکسئوس تنها آخرین کلیپ صوتی نشتشدهای است که در آن پکسون به حزب خود انتقاد میکند.
اوایل این هفته، پولیتیکو گزارش داد که پکسون بهصورت خصوصی در یک رویداد بسته به حضار اعتراف کرد که نیروهای خارجی در واشنگتن دیسی بخش عمدهای از پیامهای کمپین او را کنترل میکنند.
پکسون در ضبط صوتیای که پولیتیکو به دست آورد گفت: «هرگز در رقابتی احساس نکردهام که کنترل کمپین کمتر باشد و ندانم چه مسائلی مهم خواهند شد، چون همه چیز از دیسی میآید، میدانی.»
هفته گذشته، نیویورک تایمز گزارش داد که پکسون اعتراف کرد کنوانسیون میانی جمهوریخواهان تحت رهبری ترامپ «نمرات نظرسنجی او را کاهش داد».
پکسون در رقابتی جدی با دموکرات پیشرو جیمز تالاریکو قرار دارد. نظرسنجیها نشان میدهد پکسون و تالاریکو بههمنزدیک هستند، اما تالاریکو کمی پیشتاز دادستان کل تگزاس است.
🟡 #چین #آمریکا
🧠 استارتاپهای هوش مصنوعی چین میتوانند مدلهای U.S. را همسان سازند؛ اما هنوز نمیتوانند با سرمایه U.S. همسطح شوند
🏛 منبع: Fortune
✍️ نویسنده: Alvin Yap
📄 عنوان اصلی: China’s AI startups can match the U.S.’s models. They can’t yet match the U.S.’s money
🔎 Kimi K3, OpenAI, Anthropic, Boston Consulting Group, Huawei
#تحلیل_راهبردی #آمریکا_و_کانادا #ژئوپلیتیک #اقتصاد_سیاسی #Fortune
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir