🟢 ۲/۴
📌 چکیده:
رئیسجمهور اسرائیل هرتزوگ در ۱۴ اکتبر برای اجلاس کنفرانس تعامل در آذربایجان به باکو آمد و با رئیسجمهور الهام علیاف دیدار کرد؛ این بازدید پس از تصویب قوانین یونیفرم مدرسهای در آذربایجان و رد دانشآموزان حجابدار، که باعث تنش با ترکیه شد، صورت گرفت. آذربایجان، که روابط نظامی و تجاری مستحکمی با اسرائیل و ترکیه دارد و خود را یک قدرت میانه میداند، بهعنوان واسطهای مورد اعتماد هر دو طرف برای حل اختلافات و تقویت همکاریهای انرژی و دفاعی شناخته میشود. این نقش میانجیگری پس از سالها میزبانی مذاکرات اسرائیل‑کشورهای خلیج و همکاریهای گازی و نظامی، بهویژه پس از امضای قراردادهای دفاعی ۵۰۰ میلیونی و گاز ۱۵‑ساله، تقویت شده است.
۱۹ اکتبر ۲۰۲۶
سیاست خارجی مستقل آذربایجان، آن را محتملترین مکان برای ترمیم روابط ترکیه و اسرائیل میسازد.
رئیسجمهور اسرائیل آیزاک هرتزوگ در ۱۴ اکتبر برای اجلاس کنفرانس تعامل و اقدامات تقویت اعتماد در آسیا که آذربایجان ریاست آن را بر عهده دارد، به باکو سفر کرد و در کاخ ریاستجمهوری با رئیسجمهور الهام علیاف ملاقات کرد. این بازدید در میانهٔ شکاف آشکاری بین آذربایجان و ترکیه، نزدیکترین متحد آن، بهدلیل محدودیتهای آذربایجان بر حجاب در مدارس صورت گرفت. ترکیه این منازعه را مسألهای دینی میداند، در حالی که آذربایجان آن را مسألهای حاکمیتی میپندارد. اسرائیل هرگز سعی نکرد شرایطی را به آذربایجان تحمیل کند؛ این سابقه، بههمراه اتحاد طولانی آذربایجان با ترکیه، باکو را محتملترین مکان برای حل اختلافات ترکیه و اسرائیل در آینده میسازد.
این شکاف با تصمیم داخلی آغاز شد. در ۲۱ سپتامبر، کابینهٔ آذربایجان قوانین یونیفرم مدرسهای تصویب کرد که مواردی را که با ماهیت سکولار آموزش عمومی مغایرت دارند، ممنوع میکرد. این قوانین بهطور خاص به حجاب اشاره نکردند، اما مدارس شروع به رد دانشآموزان و معلمانی که حجاب میپوشیدند، کردند و پس از آن اعتراضاتی به پا شد. رئیسجمهور ترکیه رجب طیب اردوغان در سخنرانیاش در مجمع عمومی سازمان ملل محدودیتهای حجاب در مدارس را نقد کرد بدون اینکه آذربایجان را نام ببرد. مشاور ارشد او و قانونگذاران حزب عدالت و توسعه (AKP) از آذربایجان خواستند تصمیم را معکوس کند. حزب آذربایجان نو بهصورت عمومی پاسخ داد و از سیاستمداران ترکیه خواست که حاکمیت و امور داخلی آذربایجان را محترم شمارند؛ همچنین افزود که قانون اساسی ترکیه نیز بهصورت رسمی سکولار است.
سوابق ترکیه خود نقدهایش را پیچیده میکند. ترکیه تا سال ۲۰۱۳ حجاب را در نهادهای عمومی و تا سال ۲۰۱۴ در مدارس متوسطه ممنوع کرد. وقتی دولت قبرس ترکیهای که به ترکیه وابستگی شدیدی دارد، در سال ۲۰۲۵ تحت فشار ترکیه قوانین را تغییر داد تا حجاب در دبیرستانها مجاز شود، چندین هزار نفر از شمال نیکوزیا به راهپیمایی پرداختند تا آموزش سکولار را دفاع کنند. همان اکتبر، رایدهندگان قبرس ترکیهای ارسین تاتار را که نزدیکترین رهبر به ترکیه بود، با پیروزی قاطع حذف کردند.
پشت این منازعه اختلافی در دیدگاه دو دولت نسبت به رابطه وجود دارد. حیدر علیاف، پدر رئیسجمهور فعلی، ترکیه و آذربایجان را «یک ملت، دو دولت» توصیف کرد و ترکیه مدتها آذربایجان را برادر کوچکتر این خانواده میدانست. آذربایجان خود را اینگونه نمیبیند؛ همانند سایر کشورهای آسیای مرکزی، آزادی عمل خود را بالاتر از هر منافع دیگری میداند و حاضر نیست وابستهٔ هیچ قدرتی شود، چه دشمن باشد چه همپیمان.
به همین دلیل آذربایجان خود را یک قدرت میانه معرفی میکند و دو دهه صرف تقویت توان خود برای حمایت از این ادعا کرده است. ارتش این کشور که با سلاحهای اسرائیلی و ترکیهای مجهز است، جنگ ۲۰۲۰ با ارمنستان بر سر ناگورنو‑کاراباخ را برد و در سال ۲۰۲۳ بقیهٔ منطقه را بازپس گرفت. نفت، گاز و مسیرهای ترانزیتی آن برای اروپا، ترکیه و اسرائیل دلایل خاصی برای وابستگی فراهم میکند. آذربایجان میداند کشوری که بتواند از خود دفاع کند و هزینههای خود را تأمین نماید، نیازی به اطاعت از هیچکس ندارد.
🟢 ۳/۴
آذربایجان هر زمان که همسایهٔ بزرگتری فشار میآورد، استقلال خود را نشان میدهد؛ حتی در روابطش با اسرائیل. در پاییز ۲۰۲۱، ایران تمرینات نظامی را در مرز آذربایجان برگزار کرد و وزیر خارجهاش خواست که آذربایجان شراکتش با اسرائیل را خاتمه دهد. در ۴ اکتبر همان سال، علییف (Aliyev) به یک واحد مرزی نوین در جبرایل، چند مایل از مرز ایران، رفت و برای دوربینها با یک موشک پروازی مداوم اسرائیلی Harop عکس گرفت.
روسیه نیز با همین رویکرد مواجه شد. پس از آنکه دفاع هوایی روسیه در دسامبر ۲۰۲۴ یک هواپیمای شرکت هواپیمایی آذربایجان را سرنگون کرد و ۳۸ نفر را کشت، علییف (Aliyev) از روسیه خواست که مسئولیت را بپذیرد؛ او ترجیح داد روابط به سقوط بیسابقهای برسد تا پذیرش کمتر. در اکتبر ۲۰۲۵، رئیسجمهور روسیه، پوتین، تأیید کرد که موشکهای روسی باعث سقوط هواپیما شدهاند. آذربایجان میخواهد بهعنوان یک برابر رفتار شود و میخواهد دیگر پایتختها از سیاست داخلی و خارجیاش دور بمانند؛ برای نشان دادن این موضع به بزرگترین همسایگانش، هزینههای واقعی را میپذیرد.
اسرائیل رویکردی مخالف اتخاذ کرده است. این کشور به آذربایجان سلاح میفروشد، سهم بزرگی از نفت آن را میخرد و پس از آنکه SOCAR، شرکت دولتی انرژی آذربایجان، خرید ۱۰ درصد سهام در میدان تامار را در سال ۲۰۲۵ تکمیل کرد، این شرکت را به بخش گاز خود پذیرفت. اسرائیل در سیاست داخلی آذربایجان و سایر مشارکتها مداخله نمیکند و هر اختلافی را بهصورت خصوصی حل میکند. گزارش جلسهٔ هفتهٔ گذشته رابطهای را توصیف کرد که بر پایهٔ احترام متقابل و منافع مشترک استوار است؛ همان استانداردی که آذربایجان از دیگران انتظار دارد.
شکاف با ترکیه به جدایی تبدیل نخواهد شد، چرا که هیچیک از طرفین آن را نمیخواهد. آذربایجان نزدیکترین همپیمان ترکیه و پل زمینیاش به آسیای مرکزی است. راهآهن باکو‑تفلیس‑کارس و خطوط لولهای که از خزر به سواحل ترکیه میرسند، آناتولی را به آذربایجان و به کشورهای ترکیزبان در آن سوی دریا پیوند میدهند. آذربایجان نیز منابع خود را به پروژههای ترکیه اختصاص داده است. هنگامی که ترکیه برای بازسازی سوریه پس از اسد اقدام کرد، گاز آذربایجانی در آگوست ۲۰۲۵ از طریق یک خط لوله ترکی به حلب روان شد.
در ۳۰ سپتامبر، دو دولت قراردادهای دفاعی به ارزش حدود ۵۰۰ میلیون دلار امضا کردند. آذربایجان حدود ۲۲ درصد از واردات گاز ترکیه را در سال ۲۰۲۴ تأمین کرد و قرارداد گازی ۱۵ سالهای از میدان آبشرون از سال ۲۰۲۹ آغاز میشود. همانند روسیه، ترکیه به این نتیجه خواهد رسید که همکاری با آذربایجان سودی بسیار بیشتر از یک جنگ پرهزینه دارد که میتواند آن را از همپیمانان خود منزوی کند.
ترکیه پیش از این چنین بازنگریهایی انجام داده است. پذیرش اخوانالمسلمین و دیگر جنبشهای اسلامی پس از بهار عربی، دولتهای منطقه را از خود دور کرد و دو بار در دههٔ گذشته این انزوا ترکیه را به سیاست «بدون مشکل با همسایگان» بازگرداند. در سال ۲۰۱۶ روابط خود با اسرائیل را بازگرداند و پیوندهایش با روسیه را ترمیم کرد. در سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ دوباره روابط خود را با امارات متحده عربی، عربستان سعودی، مصر و اسرائیل بهبود داد. رئیسجمهور هرتزگ (Herzog) خود در مارس ۲۰۲۲ به آنکارا سفر کرد.
نزاع ترکیه با اسرائیل دلایل استراتژیک کمی دارد. هر دو قدرتمندترین نیروی نظامی را در مدیترانه شرقی دارند، هر دو به شبکه امنیتی آمریکا وابستهاند و هر دو هدف ایران نیز بودهاند. حمایت اردوغان از مسئله فلسطین برای کسب نفوذ در جهان اسلام به کار گرفته شد؛ اما حمایت آشکار او از اسلامگرایان اغلب دولتهای عربی را که به دنبال تأییدشان بود، از خود دور کرد. وقتی ترکیه دوباره تصمیم به بهبود روابط بگیرد، به میانجیای نیاز دارد که هر دو پایتخت به آن اعتماد داشته باشند؛ آذربایجان سالهاست این نقش را در منطقه ایفا میکند.
🟢 ۴/۴
سفر هرتزگ یادآور این موضوع بود. در باکو، او همچنین با وزیر امور خارجه بحرین، عبداللطیف بن رشید الزایانی (Abdullatif bin Rashid al‑Zayani) ملاقات کرد تا درباره تقویت توافقنامههای ابراهیم گفتگو کند. باکو پیش از پیدایش این توافقنامهها، محلی برای ملاقات اسرائیل و کشورهای خلیج فارس بوده است. چن بارام (Chen Baram) از مؤسسه ترومن دانشگاه عبری به Israel Hayom در سال ۲۰۲۰ گفت که آذربایجان بهصورت مخفی به اسرائیل کمک کرده تا روابطی با کشورهای خلیج و دیگر کشورهای مسلمان معتدل برقرار کند و او شخصاً جلساتی در باکو بین اسرائیلیها و چهرههای ارشد عربی را سالها پیش از رسمی شدن این روابط دیده است.
پس از امضای این توافقنامهها، باکو از نخستین مکانهایی بود که دیپلماتهای اسرائیلی و اماراتی در آن ارتباط برقرار کردند. در سال ۲۰۱۲، وزیر خارجه وقت اسرائیل، آویدگور لیبرمن (Avigdor Lieberman) آذربایجان را بهعنوان میانجی احتمالی بین اسرائیل و جهان عرب معرفی کرد.
این تاریخچه آذربایجان را به میانجیای تبدیل کرده که همه طرفها به آن اعتماد دارند. قطر حماس را میزبانی میکند و پاکستان اسرائیل را به رسمیت نمیشناسد. آذربایجان روابط کاری با اسرائیل، ترکیه، واشنگتن، پادشاهیهای خلیج و دولت جدید دمشق دارد و پیش از این از این روابط بهرهبرداری کرده است.
در آوریل و مه ۲۰۲۵، باکو میزبان مقامات ترکیه و اسرائیل برای مذاکراتی شد که خط مستقیم دائمی برای جلوگیری از درگیریها در سوریه ایجاد کرد و علیئوف (Aliyev) بعدها گفت که برای «متحد و برادرمان ترکیه و دوستمان اسرائیل» عمل کرده است. آذربایجان همچنین تماسهای نظامی اسرائیل با دولت سوریه را میاندست کرد. وقتی تنشهای ترکیه‑اسرائیل دوباره در تابستان جاری شد، یک مقام آذربایجانی سؤال را بهصورت صریح از اسرائیلیها پرسید: «اگر، خدا نخواسته، شما به جنگ بپردازید، ما چه کاری باید انجام دهیم؟»
اردوغان در نهایت خواهد خواست راهی به سوی اسرائیل باز کند، همانطور که در سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۲۲ انجام داد، و مناظرهٔ حجاب با آذربایجان مدتها پیش از پایان قراردادهای گاز و معاملات تسلیحاتی بین دو کشور از بین خواهد رفت. وقتی به دنبال این مسیر باشد، محتملترین واسطه آذربایجان خواهد بود؛ قدرت میانی که هم ترکیه و هم اسرائیل به آن اعتماد دارند و تنها میخواهد بهعنوان برابر رفتار شود و امور داخلیاش را خود اداره کند.
درباره نویسنده: جوزف اپستین
جوزف اپستین مدیر مرکز تحقیقات توران، پژوهشگر ارشد در مؤسسه یورکتاون، کارشناس در بنیاد N7 و پژوهشگر در مرکز مطالعات استراتژیک بینسادت سادات در دانشگاه بار ایلان (Bar Ilan University) است. او همچنین عضو هیئت مشورتی بنیاد الکاین (Alekain Foundation) است؛ سازمانی غیرانتفاعی که به آموزش زنان و دختران در افغانستان تحت کنترل طالبان میپردازد. تخصص او در اوراسیا و خاورمیانه است و آثار او در نشریات متعددی چون نیوزویک، وال استریت ژورنال، هیل، آتلانتیک کونسل، نوایا گازتا، رادیو آزادی/آزاد (RFE/RL)، فورین پالیسی و سایر رسانهها منتشر شده است.
🔗 متن اصلی: https://nationalinterest.org/blog/silk-road-rivalries/can-azerbaijan-help-turkey-and-israel-make-up
🔴 #عربستان #یمن
🧠 چگونه عربستان سعودی یمنی را که میترسد، به وجود آورد
🏛 منبع: The National Interest
✍️ نویسنده: Asher Orkaby
📄 عنوان اصلی: How Saudi Arabia Created the Yemen It Fears
🔎 Houthi, Taif Agreement, Riyadh, Iran-backed, Yemen
#تحلیل_راهبردی #ایران #آمریکا_و_کانادا #جنگ #ژئوپلیتیک #National_Interest
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🔴 ۲/۴
📌 چکیده:
عربستان سعودی با حمایت چنددههای از احزاب مخالف در یمن سعی کرد دولت یمنی را ضعیف نگه دارد، اما این سیاست بهصورت ناخواسته به پیدایش یک دشمن متحد و قدرتمند منجر شد؛ حوثیها که از حمایت جمهوری اسلامی ایران بهره میبرند، اکنون توان موشکهای بالستیک به اهداف سعودی را دارند. مرزهای عربستان با یمن که در سال ۱۹۳۴ با الحاق سه استان (عسیر، نجران و جزان) تثبیت شد، بهدلیل فقر و عدم سرمایهگذاری تاریخی، زمینهساز نفوذ افراطگرایی و قاچاق بودهاند. تاریخچهٔ مداخلات سعودی از حمایت قبایل ضد جمهوری در سال ۱۹۶۲ تا دخالت مستقیم در جنگهای داخلی یمن پس از ۲۰۰۳، منجر به تقسیمپذیری سیاسی، مذهبی و قبیلهای کشور و در نهایت به شکلگیری حوثیها شد. نویسنده پیشنهاد میکند عربستان برای حفظ امنیت خود باید بهجای تقویت ائتلافهای سست، بهطور اساسی سیاست خود را بازنگری کرده و سرمایهگذاری اقتصادی و راهحلهای سیاسی پایدار برای یمن ارائه دهد.
۱۹ اکتبر ۲۰۲۶
با تلاشی برای نگه داشتن یمن در وضعیت ناپایدار و ضعیف، عربستان سعودی بهطور ناخواسته به حوثیها کمک کرد تا تهدیدی متحد برای امنیت پادشاهی شکل گیرد.
در حالی که جهان از جسارت حملات اخیر حوثیها به فرودگاه ریاض و زیرساختهای غیرنظامی شگفتزده است، پادشاهی سعودی بهسختی میتواند از تجدید مواجهه تعجب کند. عربستان سعودی میداند که نه تنها با یک جنبش مخالف تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران در یمن سر و کار دارد، بلکه درگیر نزاعی با همسایه جنوبی خود است که نزدیک به یک قرن در حال شکلگیری بوده.
با اجرای سیاست چنددههای حمایت از احزاب مخالف در یمن بهمنظور حفظ یک دولت ضعیف، سعودیها بهطور ناخواسته دشمنی قدرتمند و متحد به وجود آوردند. اگرچه پادشاهی میتواند موقتاً با نیروی مسلح آرامش پیدا کند، هیچ راهحل دائمی نمیتواند با حمله موشکی هوایی یا بهسوی یک کاروان نظامی همپیمان پیش رود. در عوض، نیاز به بازنگری کلی در سیاست سعودی نسبت به یمن است.
در اصل، تنشهای سعودی‑یمنی مسألهای مرزی است. عربستان سعودی در سال ۱۹۳۴، پس از جنگ سعودی‑یمنی و بر پایه توافقنامه طائف، سه استان مرزی با یمن (عسیر، نجران و جزان) را بهصورت رسمی الحاق کرد. اگرچه ساکنان این استانها بهصورت رسمی شهروندان سعودیاند، اما این افراد در فقر عمیق زندگی میکنند. بهجز برنامههای توسعه اخیر در عسیر، پادشاهی سعودی بهطور تاریخی سرمایهگذاری اقتصادی در این سه منطقه را نادیده گرفته و جمعیت را بهویژه در معرض گرایش به رادیکالیسم و افراطگرایی اسلامی قرار داده است.
ساکنان این سه سرزمین همچنان از نظر زبان، فرهنگ و مذهب یمنیاند و بسیاری پیوندهای قبیلهای و خانوادگی خود را در عبور مرز حفظ میکنند. برای دههها، این بخش از مرز ۸۰۰ مایلی عربستان سعودی با یمن نفوذپذیر بوده و عبور مردم، سلاح و کالاهای قاچاق بهراحتی صورت میگیرد.
تهدیدها به سرزمین سعودی نه تنها از داخل عسیر، نجران و جزان میآیند، بلکه از جنبشهای سیاسی مختلف در یمن طی قرن گذشته نیز سرچشمه میگیرند. بهعنوان بخشی از مشارکت عمومی و گفتمان ملیگرایانه، هر رهبر یا دولت جدیدی که در پایتخت، صنعا، به قدرت میرسد، حمایت خود را از بازگرداندن این سه سرزمین اشغالشده به یمن اعلام میکند. در بیشتر موارد، این ادعاها در حوزه خیال باقی ماندهاند، چرا که یمن توان کافی برای مجبور کردن عربستان سعودی به بازگشت این سرزمینها را ندارد. حتی اگر این اتفاق میافتاد، تضمینی نیست که ساکنان این استانها مایل به تعویض شهروندی سعودی با پاسپورت یمنی باشند.
اگرچه رهبری سعودی از کارزارهای مردمی یمنی یا گفتارهای سیاسی خالی میترسید، اما همواره نگران اثر ناپایداری احتمالی که یک دولت یمنی قوی میتواند بر پادشاهی بگذارد، بوده است. استراتژی در حال تحول عربستان سعودی با تقویت گروههای مخالف از طریق حمایتهای نظامی و مالی، دولت یمن را ضعیف نگه داشته و کشور را بین گروههای سیاسی، مذهبی و قبیلهای تقسیم کرده است.
🔴 ۳/۴
به عنوان مثال، وقتی در سال ۱۹۶۲ امامت یمن شمالی سرنگون شد و دولت جمهوریخواهی به حمایت مصر بر صحنهٔ صنعا ظاهر شد، عربستان سعودی حمایت خود را به ائتلاف قبایل شمالی ضد جمهوری (همان قبایلی که امروز حوثیها را میپذیرند) معطوف کرد. پس از آنکه یمن جنوبی در سال ۱۹۶۸ استقلال خود را از امپراتوری بریتانیا اعلام کرد و اولین و تنها دولت کمونیست عرب را تأسیس کرد، عربستان سعودی حمایت خود را از این ائتلاف قطع کرد و به جناح سیاسی محافظهکار داخل دولت جمهوریخواه در صنعا که دیگر از حمایت مصر برخوردار نبود، متمایل شد.
یمن تقسیمشده و رژیم شمالی که بهتدریج به سخاوت مالی عربستان وابسته میشد، وضعیت مطلوب عربستان بود. وقتی رئیسجمهور سوم یمن شمالی، ابراهیم الحمّدی (۱۹۷۴–۷۷)، قصد داشت شمال و جنوب یمن را متحد کند، به قتل رسید؛ بهنظر میرسد که عوامل سعودی در این قتل نقش داشتهاند.
وقتی در نهایت دو یمن در سال ۱۹۹۰ متحد شدند، عربستان نگرانی آشکاری ابراز کرد؛ از اینکه همسایهٔ جنوبی ممکن است قدرتمند شود، میترسید. این ترسها پس از آن به حقیقت پیوست؛ رئیسجمهور یمن، علیعبدالله صالح، پس از حملهٔ اوت ۱۹۹۰ به کویت، حمایت خود را از رئیسجمهور عراقی صدام حسین اعلام کرد. در واکنش، عربستان بیش از یک میلیون کارگر مهاجر یمنی را اخراج کرد و بحران اقتصادی شدیدی در یمن به وجود آورد که هنوز بهطور کامل رفع نشده است.
با وجود چشمانداز یمنی متحد در جنوب مرز، دستکاریهای سعودی در سال ۱۹۹۴ از جنبش جداییطلبی یمن جنوبی حمایت کرد و جنگ داخلی خونین بین دولت صالح در صنعا و رژیم سوسیالیستی در شهر بندری عدن را شعلهور ساخت. تکیهٔ صالح بر نیروهای اسلامگرا در پیروزی نظامیاش بر جداییطلبان جنوب، شکافهای جدیدی در ترکیب قبایلی و مذهبی کشور ایجاد کرد که منجر به شکلگیری جنبش حوثی (انصارالله) شد.
پیشبینی این تحول، عربستان در سال ۲۰۰۳ ساختن یک سد امنیتی بین دو کشور را آغاز کرد تا بر مرز جنوبی که پیشتر نفوذپذیر بود، تسلط پیدا کند. مطابق پیشبینی سعودی، در سال ۲۰۰۴ نخستین جنگها بین دولت یمن و جنبش مخالف شمالی در حال رشد به وقوع پیوست. وقتی موج پنجم درگیری بین صنعا و حوثیها در سال ۲۰۰۹ تهدید کرد به مرز سرایت کند، ارتش سعودی مداخله کرد و اولین تلفات خود را در مقابل شبهسازهای حوثی تحمل کرد.
اگرچه در سال ۲۰۱۰ جنبش حوثی و دولت صنعا رسماً به آشتی موقت دست یافتند، رهبری سعودی پیش از آن اعتماد خود را به رئیسجمهور صالح از دست داده بود. اندکی پس از آن، تظاهرات بهار عربی صالح را در فوریهٔ ۲۰۱۲ از سمت برکنار کرد. سپس سعودیها شرط خود را بر سیاستمداران و فرماندهان سلفی مانند علیمحسن الاحمر گذاشتند که خود را بهعنوان گزینههای دینی و سیاسی جایگزین جنبش حوثی میدیدند.
ترکیبی از مداخلات دیپلماتیک ناموفق سازمان ملل، کاهش مشروعیت مردمی و درگیریهای داخلی، نتایج ضعیفی برای احزاب مخالف تحت حمایت عربستان سعودی به بار آورده است؛ این احزاب در برابر محبوبیت و سازماندهی حوثیها توانایی رقابت ندارند. یمن تحت حاکمیت حوثیها دیگر یک همسایهٔ جنوبی ضعیف نیست؛ در حال تبدیل به یک دولت استبدادی و نظامی با جاهطلبیهای قدرتی است که بهطور مستقیم پادشاهی سعودی و حملونقل دریایی جهانی در دریای سرخ را تهدید میکند. حمایت ایران از حوثیها بازتابی از رویکرد عربستان سعودی در حمایت از جنبشهای مخالفی است که بیشترین پتانسیل را برای برهمزدن ثبات دولتی دارند. به همین دلیل، سیاست سعودی نسبت به یمن بهطور مستقیم به نفع سپاه پاسداران (IRGC) عمل کرده است.
اگر عربستان میخواهد از این کابوس حوثی بیدار شود، باید رویکرد خود نسبت به یمن را بهطور اساسی تغییر دهد. تأمین مالی متغیر برای احزاب مخالف شبیه بازی رولت روسی است؛ روزی ممکن است مخالفان به دولت تبدیل شوند و تهدیدی برای منافع سعودی شوند.
تشکیل شوراهای ریاستجمهوری ساختگی و مسلحسازی گروههای مختلف تنها بهعنوان راهحلی موقت و ناکارآمد عمل میکند، بهویژه که حوثیها اکنون توانایی بیشتری برای شلیک موشکهای بالستیک به اهداف آسیبپذیر سعودی پیدا کردهاند. هنوز امیدی وجود دارد که سلاحهای سعودی بتوانند به بنبست یا آرامش موقتی دیگری منجر شوند و صدای درخواست برگزاری میز مذاکره بلند شود. نحوهٔ استفادهٔ سعودیها از این وقفهٔ جنگی سرنوشتشان را تعیین خواهد کرد.
🔴 ۴/۴
بهجای تشکیل ائتلافی سست عربستانمحور ضد حوثی، عربستان باید برای بقایای جمهوری یمن امری ملموس ارائه دهد تا به رأیدهندگان خود نشان دهد. این میتواند سرمایهگذاری اقتصادی، عضویت در مجلس همکاری خلیج فارس یا راهحلی سیاسی جذاب برای سه سرزمین مناقشهدار باشد. بهجای ترس از یمنی متحد و قدرتمند، شاید عربستان باید بهطور فعال یک دولت یمنی سالم و مرفه پرورش دهد که پاسخگو باشد و بتواند بهعنوان متحد در مبارزهٔ منطقهای با ایران عمل کند.
دربارهٔ نویسنده: آشر اورکابی (Asher Orkaby)
آشر اورکابی پژوهشگر وابسته و مدرس در دانشگاه هاروارد است. پیش از این او بهعنوان پژوهشگر وابسته در مؤسسهٔ ترانسریجنال دانشگاه پرینستون و بهعنوان همکار مقیم در مرکز بینالمللی وودرو ویلسون فعالیت میکرد. او نویسندهٔ کتاب Beyond the Arab Cold War: The International History of the Yemen Civil War, 1962‑68 (Oxford University Press, 2017) و Yemen: What Everyone Needs to Know (OUP, 2021) است.
🔗 متن اصلی: https://nationalinterest.org/blog/middle-east-watch/how-saudi-arabia-created-the-yemen-it-fears
🟠 #اسرائیل #آمریکا
🧠 حمایت ترامپ از نتانیاهو، مخالفان اسرائیل را در موقعیتی دشوار قرار میدهد؛ در حالی که چالشگران نخستوزیر تأکید میکنند مردم اسرائیل تصمیمگیرند، اما نمیخواهند با انتقاد از تأیید رئیسجمهور آمریکا، روابط آینده با واشنگتن را به خطر بیندازند.
🏛 منبع: Alhurra
✍️ نویسنده: Yehia Qasim
📄 عنوان اصلی: Trump’s Backing for Netanyahu Puts Israel’s Opposition in a Bind While the prime minister’s challengers stress that the Israeli people will decide, they don’t want to risk any future ties to Washington by criticizing the U.S. president’s endorsement.
🔎 Donald Trump, Benjamin Netanyahu, Iran nuclear, Truth Social, Knesset
#تحلیل_راهبردی #ایران #خاورمیانه #روابط_بین_الملل #سیاست_داخلی #Alhurra
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🟠 ۲/۳
📌 چکیده:
دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین ایالات متحده، در شبکهٔ Truth Social از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، حمایت کامل خود را برای انتخابات ۲۷ اکتبر اعلام کرد و او را «نخستوزیر بزرگ جنگی» و شریک صلح توصیف کرد؛ این حمایت بهدلیل مشارکت نتانیاهو در حملات آمریکا به ایران در فوریه، بهویژه برای جلوگیری از توسعهٔ سلاح هستهای، مورد تشکر او قرار گرفت. اپوزیسیون اسرائیل، به رهبری گادی ایزینکات، این مداخلهٔ خارجی را رد کرد و تأکید کرد که انتخاب نخستوزیر مسألهای داخلی است و تنها شهروندان اسرائیل میتوانند تصمیم بگیرند. تحلیلگر ایلی نسان اشاره کرد که حمایت ترامپ ناشی از ترجیح او برای همکاری با نتانیاهو در زمینهٔ ایران و برنامههای منطقهای است، اما تأثیر این حمایت بر نتایج انتخابات هنوز نامشخص باقی مانده است.
تأیید رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پیش از انتخابات ۲۷ اکتبر، مورد انتقاد اپوزیسیون اسرائیل قرار گرفت؛ این گروه بر این باور است که رهبر بعدی کشور باید توسط رایدهندگان اسرائیل انتخاب شود. نتانیاهو در همین حال، چند روز پیش از آغاز رأیگیری، این حمایت را خوشآمد گفت.
در روز یکشنبه، ترامپ در شبکهٔ Truth Social، نتانیاهو را ستود؛ او را «نخستوزیر بزرگ جنگی» و شریک صلح خواند. همچنین، ترامپ از نتانیاهو بهخاطر پیوستن به ایالات متحده در حملات به ایران در فوریه، که با هدف جلوگیری از توسعهٔ سلاح هستهای توسط این کشور انجام شد، تشکر کرد.
ترامپ نوشت: «Please let this Letter serve to represent my Complete and Total Endorsement of Bibi Netanyahu in his upcoming Race for Re‑Election as Prime Minister of Israel».
تأیید صریح ترامپ، که چند روز پیش از انتخابات کنیست صادر شد، به نتانیاهو دارایی سیاسی جدیدی افزود و مخالفان او را با چالشی مواجه کرد: چگونه به مداخلهٔ رئیسجمهور آمریکا واکنش نشان دهند در حالی که روابطشان با واشنگتن را حفظ میکنند.
در پیام ویدیویی به زبان انگلیسی، نتانیاهو از ترامپ تشکر کرد؛ او را «بهترین دوست اسرائیل در کاخ سفید» نامید و تعهد مشترکشان برای جلوگیری از دستیابی دولت ایران به سلاح هستهای را دوباره تأکید کرد. نتانیاهو همچنین مستقیماً به مردم آمریکا فراخوان داد و استدلال کرد که رفع تهدید ایران به نفع منافع ایالات متحده است، از جمله کاهش قیمت سوخت.
در واکنش به اعلامیهٔ ترامپ، گادی ایزینکات (Gadi Eisenkot)، رقیب اصلی نتانیاهو، سعی کرد بین ابراز «قدردانی فراوان از رئیسجمهور آمریکا» و رد آنچه او «مداخله» در انتخاب رهبری اسرائیل مینامید، تعادلی برقرار کند.
در مصاحبهٔ تلویزیونی با کانال ۱۲، ایزینکات، رهبر حزب یاشار و پیشین رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، تأکید کرد که انتخابات مسألهای داخلی اسرائیل است و تنها شهروندان اسرائیل میتوانند تصمیم بگیرند چه کسی نخستوزیر بعدی میشود و چه احزابی ائتلاف حاکم را تشکیل میدهند.
ایزینکات افشا کرد که جلساتی برگزار کرده که در آن از دیگران خواست تا در انتخابات مداخله نکنند؛ اما جزئیات یا هویت تمام افراد دخیل را فاش نکرد.
او اطمینان داد که اپوزیسیون میتواند دولت نتانیاهو را علیرغم تأیید ترامپ جایگزین کند؛ این نکته باعث شد تمرکز به سوابق و مسئولیت سیاسی نخستوزیر بازگردد نه به رویارویی مستقیم با رئیسجمهور آمریکا.
نظرسنجیها نشان میدهند که ائتلاف مذهبی راستگراهای نتانیاهو ممکن است اکثریت پارلمانی خود را از دست بدهد، اما اپوزیسیون ممکن است در تشکیل دولت دچار مشکل شود. چنین بنبستایی میتواند نتانیاهو را بهعنوان سرپرست دولت موقت تا برگزاری انتخابات جدید باقی بگذارد.
تحلیلگر سیاسی اسرائیل، ایلی نسان (Eli Nissan)، گفت تأیید ترامپ از نتانیاهو ناشی از ترجیح او برای همکاری با نخستوزیری است که بهخوبی میشناسد، بهویژه در زمینهٔ ایران.
نسان افزود که ترامپ نتانیاهو را بهعنوان شریک محتملی برای مقابله با چالشهای منطقهای میبیند و با مواضع و سبک تصمیمگیری او نسبت به سایر نامزدهای اسرائیلی آشنایی بیشتری دارد.
نسان به MBN گفت: «ترامپ همچنین ضعفهای نتانیاهو را میداند و میتواند بر او فشار وارد کند»، و افزود که چشمانداز رسیدن به توافق با رهبر اسرائیلی دیگر برای رئیسجمهور آمریکا کمتر واضح است.
🟠 ۳/۳
نسان افزود که این به این معنا نیست که این دو نفر هیچ اختلافی ندارند؛ بلکه آشنایی ترامپ با نتانیاهو میتواند نتانیاهو را به شریکی تبدیل کند که واکنشهای او پیشبینیپذیر و تصمیماتش قابل تأثیرگذاری باشد.
نسان افزود که گسترش توافقنامههای ابراهیم نیز جزو اولویتهای ترامپ است؛ او معتقد است که رئیسجمهور آمریکا رهبری مستمر نتانیاهو را فرصتی برای پیشبرد طرحهای منطقهای میداند. به همین دلیل، نسان گفت حمایت «تصمیمی است که به منافع و اهداف رئیسجمهور آمریکا و همچنین رابطه شخصی او با نتانیاهو مرتبط است».
ترامپ به کانال ۱۲ گفت که در ابتدا قصد حمایت از نتانیاهو را داشته، اما اعلام آن را به تعویق انداخت. او به رابطه خوبشان و تمایل خود برای ادامه همکاری اشاره کرد و در عین حال امکان همکاری با نخستوزیر دیگری را نیز باز نگه داشت.
اگرچه ترامپ و نتانیاهو رابطه نزدیکی داشتهاند، اما این رابطه نیز با اختلافاتی همراه بوده است.
حمایت ترامپ پس از دورهای آمد که او از حمایت از هر نامزدی خودداری میکرد. به گزارش کانال ۱۲، رئیسجمهور آمریکا در گفتگوهای خصوصی به نتانیاهو انتقاد کرده بود و برخی از مشاوران او بر این باور بودند که دولت اسرائیلی دیگری میتواند منافع آمریکا را بهتر تأمین کند.
مسئله ایران نیز در پسزمینه تصمیم ترامپ نقش داشته است. کانال ۱۲ گزارش داد که ترامپ و نتانیاهو پیش از انتخابات امکان انجام عملیات نظامی دیگری علیه ایران را بررسی کرده بودند، اما رئیسجمهور آمریکا تصمیم گرفت تا پس از انتخابات صبر کند.
پخشکننده عمومی اسرائیل، کان، منبعی که با یکی از رهبران جناح مخالف همکاری میکرد نقل کرد که حمایت ترامپ «جبران» برای نتانیاهو است، پس از این که رئیسجمهور آمریکا موقتاً از حمله به ایران خودداری کرد.
به گفته کان، حمایت قطعی ترامپ مخالفان را غافلگیر کرد و دو گزینه بحثبرانگیز را مطرح ساخت: نادیده گرفتن این حمایت بهمنظور حفظ روابط با دولت آمریکا یا بهصورت علنی سؤال کردن از این که آیا نتانیاهو تعهداتی، از جمله پیشرفت برنامه ترامپ برای غزه، را وعده داده است یا نه.
پخشکننده همچنین گزارش داد که احزاب مخالف برای جلوگیری از این حمایت با افراد نزدیک به ترامپ، از جمله مریم ادلسون، میلیاردر اسرائیلی‑آمریکایی که از او حمایت میکند، تماس گرفتهاند؛ در همین حال، نزدیکان نتانیاهو برای صدور این حمایت فشار میورزیدند.
پخشکننده اشاره کرد که جلسهای بین سفیر آمریکا مایک هاکابی و ایزینکات در روز پنجشنبه توجهها را جلب کرد؛ به گفته منابع، پس از این جلسه فشار جدیدی از سوی حلقه نتانیاهو برای روشنسازی موضع ترامپ وارد شد.
این انتخابات اولین انتخابات اسرائیل پس از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ خواهد بود؛ حماس توسط ایالات متحده بهعنوان سازمان تروریستی شناخته میشود. این حمله اسرائیل را تکان داد و ناآرامیهای گستردهای در خاورمیانه بهوجود آورد، چرا که اسرائیل به جنگ در غزه، لبنان و ایران پرداخت.
نسان احتمال اینکه پیروزی ایزینکات یا انتخاب نامزد دیگری همکاریهای آمریکا‑اسرائیل را متوقف کند رد کرد. او گفت: «اتحاد فقط بین دو نفر نیست، بلکه بین دو کشور و دو ملت است»، حتی اگر رابطه شخصی ترامپ و نتانیاهو بر نحوه رسیدگی به برخی مسایل تأثیر بگذارد.
نسان افزود که رهبری جدید اسرائیل ممکن است برای بهبود روابط با حزب دموکرات تلاش کند، در حالی که همکاری با دولت جمهوریخواه را حفظ مینماید و بدین ترتیب پایهٔ حمایت از اسرائیل در ایالات متحده را گسترش میدهد.
نسان گفت تأثیر انتخاباتی حمایت ترامپ همچنان نامشخص است؛ بسیاری از اسرائیلیها این حمایت را ارج مینهند، اما تصمیمات خود را بر مبنای ملاحظات امنیتی، منافع شخصی و آیندهٔ کشور میگیرند.
در نهایت، سود سیاسی که نتانیاهو از حمایت ترامپ میگیرد، به توانایی او در تبدیل این حمایت به آرا بستگی دارد؛ بهویژه در میان رایدهندگان نامطمئن که هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفتهاند.
از متن اصلی عربی اقتباس و ترجمه شده است.
🔗 متن اصلی: https://alhurra.com/en/47252
🟣 #چین #میانمار
🧠 پروژه کمربند و جاده راه را برای حضور نظامی چین در جنوبشرق آسیا هموار میکند
🏛 منبع: Asia Times
✍️ نویسنده: Bertil Lintner
📄 عنوان اصلی: Belt and Road paving way for China’s military presence in SE Asia
🔎 Belt and Road Initiative, Xi Jinping, Laos, Myanmar, Cambodia
#تحلیل_راهبردی #شرق_آسیا #ژئوپلیتیک #روابط_بین_الملل #Asia_Times
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
🟣 ۲/۴
📌 چکیده:
هفتهٔ گذشته هشت جت سبک بر باند نیمهتمام بان کون در وینتیان، پایتخت لائوس، مستقر شد و بیش از دو دوجین وسیلهٔ پشتیبانی نظامی در اطراف آن قرار داشت؛ وزارت دفاع چین اعلام کرد این مرکز مشترک پشتیبانی، آموزش و آکادمی هوایی دوستی چین‑لائوس از ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ به بهرهبرداری رسیده است. تحلیلگران میگویند این تسهیلات میتواند برای گسترش باند و نصب سامانههای دفاعی، انبارهای سوخت و تجهیزات نظارتی استفاده شود و نشاندهندهٔ گسترش حضور نظامی چین در جنوبشرق آسیا است، در حالی که لائوس بهدلیل بدهیهای ناشی از وامهای زیرساختی چین توان مقابله با این فشار را ندارد. این الگو مشابه پروژههای چین در کامبوج و میانمار است که با سرمایهگذاریهای کمربند و جاده زیرساختهای اقتصادی را به پایهٔ نظامی تبدیل کردهاند.
هفتهٔ گذشته، هشت جت سبک حملهٔ ساخت چین بر روی باند نیمهتمام بان کون مستقر شد؛ در اطراف آن بیش از دو دوجین وسیلهٔ پشتیبانی نظامی قرار داشتند و این صحنه نخستین نمای هوایی از یک مرکز نظامی جدید چینی‑لائوسی در شمال پایتخت لائوس، وینتیان، را به نمایش گذاشت.
سرعت گسترش و خاکبرداریهای واضح در اطراف باند هوایی که در تصاویر ماهوارهای دیده میشود، نشان میدهد که چین ممکن است اولین پایگاه نظامی کامل خود را در جنوبشرق آسیا به دست آورده باشد. اگر اینچنین باشد، بیش از یک دهه وامهای زیرساختی چین، لائوس را آنقدر بدهکار و وابسته کرده که توانایی رد این پایگاه را ندارد.
ابتکار کمربند و جاده، که رئیسجمهور شی جینپینگ در سال ۲۰۱۳ در قزاقستان معرفی کرد، هنوز سود اقتصادی که برای لائوس وعده داده بود را به بار نیاورده است؛ بهویژه خط راهآهن سرعتبالای ۶ میلیارد دلاری که دو کشور همسایه را به هم متصل میکند و بهنظر میرسد بیشتر به مهاجرت چینیان به لائوس کمک کرده تا به تجارت دو‑طرفهٔ سودمند منجر شود.
در عوض، این قطار و سایر پروژههای ابتکار کمربند و جاده برای پکن اهرم فشار بهدست آوردهاند. در سراسر جنوبشرق آسیا، چین روابط اقتصادی را به قدرت سیاسی و اکنون نظامی تبدیل کرده است؛ این روند بهوضوح در میانمار و کامبوج دیده میشود و اکنون در لائوس، همسایهٔ فقرآلود با جمعیت تنها هشت میلیون نفر که بهطور کامل در مدار اقتصادی پکن قرار دارد، نیز مشهود است.
وزارت دفاع ملی چین در بیانیهای به تاریخ ۳۰ سپتامبر اعلام کرد که مرکز مشترک پشتیبانی و آموزش چین‑لائوس و آکادمی هوایی دوستی چین‑لائوس «رسماً از ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ به بهرهبرداری رسیدهاند».
در این بیانیه، خاملینگ اوتاکایسونه، معاون نخستوزیر و وزیر دفاع لائوس، حضور خود را در مراسم افتتاح اعلام کرد؛ او بههمراه هیئتی از ارتش خلق چین شرکت کرد.
وزارت چین افزود که دو طرف بهصورت مشترک مرکز را نگهداری و بهرهبرداری میکنند؛ این مرکز را «به منظور تقویت آموزش خلبانان نیروی هوایی لائوس» توصیف کرد. بیانیه تأکید کرد که این اقدام «بر علیه هیچ طرف ثالثی نیست» و «به ارتقای همکاریهای نظامی عملی و ترویج صلح و ثبات منطقهای کمک میکند».
اما روشن نیست که همسایگان تایلند یا ویتنام این مرکز را به همان شکل ارزیابی کنند. بان کون، که حدود ۵۰ کیلومتر شمال پایتخت لائوس قرار دارد، در دوران جنگ ویتنام بهعنوان فرودگاهی توسط نیروهای آمریکایی استفاده میشد و با نام «سایت لیما ۴۴» شناخته میشد.
رویترز گزارش داد که ایر آمریکا، یک شرکت هواپیمایی مخفی تحت کنترل سیا، از بان کون برای انتقال مبارزان اقلیت هُنگ حمایتشده توسط ایالات متحده از مناطق کوهستانی و همچنین ارسال تدارکات به باندهای هوایی دوردست کوهستانی استفاده میکرد.
تحلیلگران میگویند این مرکز جدید با سرمایهگذاری چین ممکن است برای مدت طولانی کوچک نماند. الکساندر نیل، پژوهشگر وابستهٔ مجمع اقیانوس آرام در هاوایی، به رویترز گفت که بهنظر میرسد این فرودگاه طوری طراحی شده است که امکان گسترش باند را فراهم کند؛ این گسترش میتواند در آینده هواپیماهای بزرگتری از جمله هواپیماهای اطلاعات سیگنال و نظارت الکترونیکی را میزبانی کند تا نفوذ چین در جنوبشرق آسیا گسترش یابد.
در همین حال، دیپلماتها و تحلیلگران به نصب سامانههای دفاع هوایی، انبارهای سوخت و مهمات و تأسیسات نظارتی توجه میکنند؛ هر یک از این موارد میتواند نشانگر این باشد که این پایگاه صرفاً برای آموزش نیست.