‏🟡 #آمریکا #روسیه 🧠 چرا آمریکا موشک‌هایی که برایشان پرداخت کرده است را به اوکراین نمی‌دهد؟ ‏🏛 منبع: The National Interest ‏✍️ نویسنده: Peter Suciu ‏📄 عنوان اصلی: Why Isn’t America Giving Ukraine the Missiles It Paid For? ‏🔎 Donald Trump, Volodymyr Zelenskyy, Patriot missiles, Iran, Strait of Hormuz #تحلیل_راهبردی #ایران #آمریکا_و_کانادا #جنگ #روابط_بین_الملل #National_Interest ‏✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل ‏🌍 @Geopolis_ir

‏🟡 ۲/۳ ‏📌 چکیده: در مصاحبه‌ای با بلومبرگ، زلنسکی ترامپ را متهم کرد که برای فشار بر اوکراین جهت امتیازدهی به روسیه، سرعت تحویل سلاح‌های دفاعی را کاهش می‌دهد؛ در عین حال، تحلیل‌گران انرژی می‌گویند کاهش صادرات دیزل خلیج‌فارس پس از جنگ ایران‑امارات و بسته شدن تنگه هرمز، نقش بزرگ‌تری در افزایش قیمت دیزل جهانی داشته است. موجودی موشک‌های پاتریوت اوکراین به‌طور بحرانی کاهش یافته و ماهانه تنها حدود دوازده موشک تحویل می‌شود، در حالی که هزینه هر یک حدود ۴ میلیون دلار است و کمبود این سامانه می‌تواند دفاع هوایی کشور را به خطر اندازد. برنامه خرید سلاح‌های آمریکایی برای اوکراین (PURL) پیش از جنگ ایران در فوریه پیشرفت داشت، اما مصرف سنگین پرتابگرها در آن درگیری ذخایر آمریکا را خالی کرده و تحویل سلاح‌ها به اوکراین را با تاخیر مواجه کرده است. نامشخص است که آیا سرعت کم تحویل سلاح‌ها به اوکراین به جنگ ایران مرتبط است یا به برخوردهای خصمانهٔ ترامپ با رهبر اوکراین، زلنسکی. زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در مصاحبه‌ای با بلومبرگ، ترامپ را متهم کرد که برای پایان جنگ جاری فشار می‌آورد تا اوکراین—نه روسیه—امتیازاتی بدهد. اتهام زلنسکی پس از آن شد که ترامپ بارها اوکراین را متهم کرد که زیرساخت‌های روسیه را هدف قرار می‌دهد و ادعا کرد این دلیل افزایش قیمت جهانی دیزل است. تحلیل‌گران انرژی این ادعا را به‌طور کلی رد کردند و اشاره کردند که جنگ با ایران و بسته شدن تنگه هرمز نقش بسیار بزرگ‌تری در رشد هزینه‌های سوخت داشته‌اند. از آغاز آن جنگ، صادرات دیزل کشورهای خلیج از حدود ۱٫۴ میلیون بشکه در روز به تنها ۶۷۰ هزار بشکه در ماه گذشته کاهش یافت. دیزل نیروی محرکهٔ کامیون‌ها و قطارهایی است که حدود ۷۰ درصد کالاهای آمریکا را حمل می‌کنند و افزایش هزینه سوخت باعث ارتقای قیمت مواد غذایی، کشاورزی و تورم کلی شده است. ترامپ در پستی در Truth Social روز یکشنبه نوشت: «Zelenskyy is using Diesel Refineries in Russia as a target, knowing that these attacks are seriously hurting the world diesel markets, including those in the United States.» زلنسکی می‌گوید آمریکا موشک‌های پاتریوت را نگه داشته است. هفته گذشته، اوکراین اعلام کرد که موجودی موشک‌های رهگیری پاتریوت به‌طور بحرانی کم شده است؛ این موشک‌ها در مقابله با موشک‌های بالستیک و کروز روسیه، به‌ویژه اسکاندر‑م کوتاه‌برد و کینژال فوق‌صوتی هوابرد، کارایی بالایی نشان داده‌اند. پاتریوت همچنان اصلی‌ترین (و در بسیاری از موارد تنها) سامانهٔ کیف برای خنثی‌سازی تهدیدهای موشکی روسیه است. کمبود این موشک‌ها می‌تواند شهرهای اوکراین و زیرساخت‌های برق را در معرض خطر جدی قرار دهد. زلنسکی برای تکمیل ذخایر تا حدی تلاش کرده است، اما ماهانه تنها حدود دوازده موشک تحویل می‌شود که تقریباً یک‌چهارم مقدار موشک‌های تحویلی در دورهٔ بایدن است. نکتهٔ دیگر این است که کیف امروز هزینهٔ این رهگیرهای گرانقیمت را می‌پردازد؛ هر یک حدود ۴ میلیون دلار هزینه دارد. عدم تحویل موشک‌ها به اوکراین می‌تواند تلاشی برای مجبور کردن کیف به امضای توافقی و پایان جنگ باشد، شاید به نفع پوتین. ترامپ بارها اشاره کرده که هر دو طرف آمادهٔ رسیدن به توافق هستند، اما همچنان سرزنش را به زلنسکی می‌سپارد. به گزارش‌ها، این موضوع رئیس‌جمهور آمریکا را خشمگین کرده است؛ او در اولین روز ریاست‌جمهوری‌اش به‌طور مشهور بر پایان جنگ جاری تأکید کرده بود. اگرچه ترامپ اذعان کرده که پایان درگیری‌ها سخت‌تر از آنچه انتظار می‌رفت است، او همچنان اوکراین را نه روسیه، مانع صلح می‌داند. نگه داشتن موشک‌های پاتریوت می‌تواند بخشی از این معادله باشد. اگر اوکراین نتواند از خود دفاع کند، ممکن است به نقطهٔ شکست برسد. زلنسکی به بلومبرگ گفت: «I believe steps have been taken to convince Ukraine to capitulate», پس از این که تأیید کرد کشورش موافقت کرده است که به‌ازای موشک، پالایشگاه‌های روسیه را هدف قرار ندهد. برنامهٔ تجهیزات «PURL» آمریکا در نقطهٔ عطفی قرار دارد. پس از آنکه ایالات متحده تمام کمک‌های نظامی به اوکراین را در اولین روز ریاست‌جمهوری ترامپ متوقف کرد، آمریکا و ناتو با هم مکانیزمی ایجاد کردند که به اوکراین امکان خرید سلاح‌های آمریکایی را می‌داد؛ هزینه‌ها یا توسط کیف یا توسط اهداکنندگان اروپایی‌اش تأمین می‌شد.

‏🟡 ۳/۳ نتیجهٔ این تلاش، مکانیزم خرید فهرست نیازهای اولویت‌دار اوکراین (PURL) بود که در ژوئیهٔ ۲۰۲۵ تأسیس شد. برنامهٔ PURL به متحدان ناتو و کشورهای شریک اجازه می‌دهد به‌صورت داوطلبانه هزینهٔ خرید سلاح‌ها، تجهیزات و مهمات ساخت ایالات متحده را تأمین کنند؛ سپس این موارد می‌توانند مستقیماً از انبارهای ایالات متحده به اوکراین تحویل داده شوند. در مجموع ۲۹ کشور، شامل ۲۶ متحد ناتو و همچنین کشورهای شریک مانند استرالیا و نیوزیلند، در تلاش‌اند تا اطمینان حاصل کنند اوکراین پرتابگرهای سامانه دفاع هوایی، سلاح‌های توپخانه‌ای و سایر سخت‌افزارهای استراتژیک را دریافت کند. این برنامه تا پیش از آغاز جنگ ایالات متحده علیه ایران در فوریه به‌خوبی پیش می‌رفت. این درگیری به‌طور چشمگیری پرتابگرها و سایر مهمات را مصرف کرد و ذخایر ایالات متحده را به‌طور قابل‌توجهی خالی کرد. ممکن است سال‌ها طول بکشد تا اسلحه‌خانه‌های ایالات متحده به سطح پیش از جنگ اوکراین بازگردند. این مشکل آن‌قدر جدی بود که ارتش ایالات متحده پرتابگرهای سامانه پاتریوت را از منطقهٔ هند و آرام به خاورمیانه منتقل کرد تا دفاع آنجا را تقویت کند؛ همچنین فروش‌های آینده‌ای که به متحدان وعده داده شده بود به تعویق افتاد. نقشهٔ اوکراین برای ساخت پاتریوت‌های خود چه می‌شود؟ از آنجا که ممکن است ایالات متحده نتواند پرتابگرهای مورد نیاز را فراهم کند، کی‌یف به دنبال راه‌هایی برای تولید داخلی است. ترامپ در اوایل ژوئیه از این طرح حمایت کرد؛ اما تنها چند هفته پس از آن وعده‌اش را پس گرفت. حتی اگر این تلاش به واقعیت بپیوندد، در کوتاه‌مدت کمکی چندان نخواهد کرد؛ زیرا ساخت زیرساخت و افزایش سرعت تولید ممکن است سال‌ها طول بکشد. در حال حاضر اوکراین جز یافتن دفاع هوایی جایگزین، امید چندانی ندارد و باید در برابر حملات روسیه که زمستان سردی دیگر در راه است، مقاومت کند. دربارهٔ نویسنده: پیتر سوشیو ‏🔗 متن اصلی: https://nationalinterest.org/blog/buzz/why-isnt-america-giving-ukraine-missiles-it-paid-for-ps-102026

‏🔷 #چین #جنوب_شرق_آسیا 🧠 گسترش حضور نظامی: پایگاه هوایی جدید چین در لائوس ‏🏛 منبع: Australian Strategic Policy Institute ‏✍️ نویسنده: Rajeswari Pillai Rajagopalan ‏📄 عنوان اصلی: Expanding the military footprint: China’s new air base in Laos ‏🔎 Ban Keun Airport, Hongdu JL-8, CNN, Ministry of National Defense, Laos #تحلیل_راهبردی #شرق_آسیا #ژئوپلیتیک #روابط_بین_الملل #ASPI ‏✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل ‏🌍 @Geopolis_ir

‏🔷 ۲/۳ ‏📌 چکیده: چین اخیراً در فرودگاه بان کون نزدیک وینتیان لائوس، یک مرکز مشترک پشتیبانی و آموزش نظامی راه‌اندازی کرده که اولین پایگاه نظامی شناخته‌شده خود در خارج از سرزمین‌های چین است. تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد باند دو کیلومتری، مسیر تاکسی و پارکینگ برای ۲۲ هواپیما، از جمله جت‌های آموزشی و حمله سبک هونگدو (K‑8) وجود دارد؛ برخی از این وسایل ممکن است متعلق به چین باشد. چین این مرکز را برای آموزش خلبانان نیروی هوایی لائوس و تقویت همکاری‌های نظامی عملی و صلح منطقه‌ای می‌داند، در حالی که حضور نظامی چین در خارج از کشور از جیبوتی (۲۰۱۷) و ریم در کامبوج گسترش یافته و هم‌اکنون دسترسی هوایی و دریایی چین در جنوب‌شرق آسیا را تقویت می‌کند. همزمان با افزایش قدرت و خودباوری چین، این کشور به‌طور چشمگیری در بیرون‌ریزی قدرت از طریق تأسیس پایگاه‌های نظامی در خارج فعال‌تر شده است. جدیدترین این پایگاه در فرودگاه بان کون (Ban Keun Airport) نزدیک وینتیان (Vientiane) واقع شده؛ چین در آنجا با لائوس یک مرکز مشترک پشتیبانی و آموزش ایجاد کرده است، طبق بیانیه‌ای که در سپتامبر توسط وزارت دفاع ملی پکن منتشر شد. این اولین پایگاه نظامی خارج از سرزمین‌های چین است که به‌صراحت توسط این کشور شناخته شده است. چنین گامی پیامدهای متعددی برای منطقه دارد. اما پیش از همه، به خود پایگاه می‌پردازیم. تصاویر ماهواره‌ای تهیه و تحلیل‌شده توسط CNN، باند دو کیلومتری، مسیر تاکسی و محوطه پارکینگ برای ۲۲ هواپیما را نشان می‌دهند. CNN همچنین ساخت‌وساز سریع در این مکان را گزارش کرده است. رسانه‌های دیگر می‌گویند که عکس‌های ماهواره‌ای هشت هواپیما را نشان می‌دهند که احتمالاً جت‌های آموزشی و حمله سبک هونگدو JL‑8 (که به K‑8 نیز شناخته می‌شوند) چینی‑پاکستانی هستند و بیش از دو دوجین وسایل پشتیبانی حضور دارند. لائوس مالک این نوع هواپیماهاست، اما تعداد آن‌ها کمتر از هشت عدد مشاهده‌شده در این پایگاه است؛ ممکن است لائوس هواپیماهای بیشتری خریداری کرده باشد یا این وسایل اضافی متعلق به چین باشند. چین اعلام کرده است که این مرکز صرفاً برای آموزش خلبانان نیروی هوایی لائوس است و هدف آن «تقویت همکاری‌های نظامی عملی» و «تقویت صلح و ثبات منطقه‌ای» می‌باشد. این ادعا به‌نظر منطقی می‌آید، اما با موضع‌گیری‌های پیشین چین نسبت به پایگاه‌های نظامی خارجی در تضاد است؛ چین پیش از این به‌صراحت حضور نظامی ایالات متحده در جهان را نقد می‌کرد. راه‌اندازی این پایگاه لائوسی بخشی از روند گسترش حضور و دسترسی نظامی چین در خارج است. چین اولین پایگاه نظامی خود را در جیبوتی (Djibouti) در سال ۲۰۱۷ تأسیس کرد و اعلام کرد که این تنها یک مرکز لجستیکی است. این پایگاه همچنان دورترین پایگاه نظامی چین در خارج است و در آب‌های استراتژیک بالای تنگه باب‌ال‌مندب که به دریای سرخ می‌رسد، مستقر می‌باشد. در نزدیکی سرزمین‌های خود، گزارشی از واشنگتن پست در سال ۲۰۲۲ فاش کرد که چین در حال ارتقای پایگاه نیروی دریایی کامبوجی ریم (Ream Naval Base) است و به نیروهای نظامی چین «استفاده انحصاری» از بخش‌هایی از آن اعطا شده است. چین و کامبوج ابتدا این گزارش را رد کردند، اما سال گذشته به‌صورت رسمی این مرکز را افتتاح کردند. پس از آن ناوهای هر دو کشور به آن مراجعه کرده و تمرینات مشترک نظامی انجام دادند. اگرچه این پایگاه فاصله زیادی از سرزمین‌های چین ندارد، اما در خلیج تایلند که از نظر استراتژیک حیاتی است، مستقر است و موقعیت چین را در هند و آرام به‌ویژه در دریای چین جنوبی تقویت می‌کند. با داشتن پایگاه نیروی دریایی ریم در کامبوج و مرکز هوایی بان کون در لائوس، چین اکنون هر دو مرکز لجستیک دریایی و هوایی را در این منطقه در اختیار دارد. راه‌اندازی این پایگاه در لائوس حداقل چهار پیامد برای همسایگان مانند ویتنام و برای کل منطقه دارد. نخست، با قرارگیری در غرب ویتنام، چین یک نقطه فشار دیگر بر این کشور به‌دست می‌آورد. ویتنام پیش از این روابط پیچیده‌ای با چین دارد؛ روابط اقتصادی نزدیک اما منازعات سرزمینی قابل‌توجهی نیز وجود دارد.

‏🔷 ۳/۳ دوم، این پایگاه بُعد نیروی هوایی را به فعالیت‌های پایگاه‌های خارجی چین می‌افزاید. دو پایگاه خارجی که چین پیش از این ساخته بود، هر دو دریایی بودند. پایگاه جدید در بان کون (Ban Keun) به نیروی هوایی چین پایه‌ای برای حضور هوایی در منطقه‌ای حساس استراتژیک می‌دهد. انتظار می‌رود چین در آینده باند را گسترش دهد تا هواپیماهای نظارتی یا بمبارانگر چینی را پشتیبانی کند. اگرچه لائوس بی‌دریا است، اما جغرافیای طولانی و باریک آن می‌تواند مکان مناسبی برای نظارت بر فعالیت‌های جنوب شرق آسیا فراهم آورد. ثالثاً، این نوعی جدید از فعالیت‌های مستقر نظامی را نشان می‌دهد. برای چین، دسترسی تضمین‌شده مهم است. چین دسترسی را در قالب تأسیسات مشترک آموزشی یا مراکز امدادهای اضطراری و حمایت‌های انسانی می‌سازد؛ به این ترتیب پکن حضور پایدارتری به دست می‌آورد و از هزینه‌های دیپلماتیک و سیاسی ساخت پایگاه‌های نظامی سنتی دور می‌ماند. از دید چین، این کار تقریباً همان اثر استراتژیک را دارد، بدون این که نیازی به ساخت پایگاه اختصاصی به سبک غربی باشد. به‌علاوه، بر خلاف پایگاه‌های غربی، تصمیم چین برای اقدام در بان کئو همان‌طور که ریچل واندنبرینک، تحلیلگر ارشد ASPI، به رویترز گفت، «بیشتر به دلیل هدف فرصتی بود تا رفع یک نیاز عملیاتی واضح». در نهایت، تشدید فشار نظامی به‌تدریج استراتژی سنتی منطقه جنوب‌شرق آسیا برای پوشش ریسک را تحت فشار می‌گذارد؛ کشورهایی که در این چارچوب با توان تولید چین هم‌پوشانی می‌کنند و همزمان با قدرت نظامی آمریکا تعادل می‌یابند. قدرت‌های منطقه‌ای باید ارزیابی کنند که تا چه مدت می‌توانند این پوشش را حفظ کنند، در حالی که نیروی نظامی چین بر آن‌ها سایه‌ای بزرگ‌تر می‌اندازد. ‏🔗 متن اصلی: https://www.aspistrategist.org.au/expanding-the-military-footprint-chinas-new-air-base-in-laos/

‏🔶 #ایران #یمن 🧠 چگونه جنگ محور «مقاومت» ایران را بازآفرینی می‌کند ‏🏛 منبع: International Crisis Group ‏✍️ نویسنده: eschelhaas ‏📄 عنوان اصلی: How War is Reshaping Iran’s “Axis of Resistance” ‏🔎 Hamas, Hezbollah, Strait of Hormuz, Houthis, Bashar al-Assad #تحلیل_راهبردی #سوریه #جهانی #جنگ #ژئوپلیتیک #Crisis_Group ‏✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل ‏🌍 @Geopolis_ir

‏🔶 ۲/۶ ‏📌 چکیده: سه سال پس از حملهٔ حماس در اکتبر ۲۰۲۳، جمهوری اسلامی ایران استراتژی خاورمیانهٔ خود را از تکیه بر «محور مقاومت» به تقویت توانمندی‌های داخلی مانند موشک‌ها و پهپادها و فشار بر تنگه هرمز منتقل کرده است؛ در این مسیر، حوثی‌ها در یمن، گروه‌های مسلح کوچکتر عراقی و حزب‌الله در لبنان به‌عنوان ابزارهای تکمیلی باقی مانده‌اند. سقوط رژیم اسد و کاهش نقش حماس و حزب‌الله در بازدارندگی، شبکهٔ متحدان را پراکنده و خودمختارتر ساخته؛ اما تعهد تهران به حفاظت از این شرکا، به‌ویژه در برابر اسرائیل، همچنان صادقانه است. این تغییرات نشان می‌دهد که ایران برای دستیابی به اهداف خود به ترکیبی از فشار نظامی مستقیم و همکاری با گروه‌های منطقه‌ای کوچک‌تر متکی است. سه سال درگیری، شبکهٔ متحدان تهران در خاورمیانه را دگرگون کرده است. جمهوری اسلامی ایران اکنون بیشتر به توان خود می‌بالد و روابطش را با شرکایی که توان نظامی‌شان کاهش یافته، بازنگری می‌کند؛ هرچند تعهد تهران به حفاظت از آن‌ها صادقانه باقی مانده است. از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، زمانی که حماس حملات کشنده‌ای به جنوب اسرائیل انجام داد، تحولات شبکهٔ متحدان دولتی و غیر دولتی جمهوری اسلامی ایران در خاورمیانه و نقش آن‌ها در برنامه‌ریزی نظامی تهران و موضع بازدارندگی را به کلی تغییر داد. ضعف حماس و حزب‌الله در دست اسرائیل در سه سال گذشته، سقوط رژیم بشار الاسد در سوریه در دسامبر ۲۰۲۴، و به‌ویژه جنگ ایالات متحده‑اسرائیل علیه ایران که در فوریه آغاز شد، مسیرهای نفوذ ایران را دگرگون کردند. این تحولات محدودیت‌های استراتژی پیشین را نشان دادند؛ استراتژی‌ای که پیش از این بیش از همه بر شرکای منطقه‌ای برای بازدارندگی دشمنان و دور نگه داشتن هرگونه درگیری مسلحانه از سرزمین ایران تکیه داشت. امروزه تهران به توانایی‌های تحت کنترل مستقیم خود وزن بیشتری می‌دهد: موشک‌ها، پهپادها و قابلیت مسدود کردن ترافیک در تنگه هرمز. این تحول به این معنا نیست که «محور مقاومت»—اصطلاحی که جمهوری اسلامی ایران برای مجموعهٔ متحدانش به کار می‌برد—دیگر هیچ اهمیتی داشته باشد. بلکه به این معنی است که اعضای این محور اکنون وظایف متفاوتی بر عهده می‌گیرند و تهران نیز با آن‌ها به شیوه‌ای نوین برخورد می‌کند. حوثی‌ها در یمن برای ایران ارزش استراتژیک ویژه‌ای پیدا کرده‌اند؛ توانایی آن‌ها در تهدید کشتی‌رانی در دریای سرخ، اهرم فشار تهران بر تنگه هرمز و خلیج را تکمیل می‌کند. در عراق، جناح‌های شیعهٔ بزرگ همچنان شریک‌های سیاسی مهمی هستند، هرچند تهران به‌طور فزاینده‌ای برای انجام عملیات نظامی به گروه‌های مسلح کوچکتر روی می‌آورد. به‌طور کلی، شبکهٔ متحدان به‌صورت پراکنده‌تری شکل گرفته است؛ خودمختاری محلی بیشتر در میان شرکای غیر دولتی ایران وجود دارد، در حالی که کنترل دقیق‌تر بر سلول‌ها و سازمان‌های مسلح کوچک‌تر اعمال می‌شود. ضعف «محور مقاومت» لزوماً به معنای کاهش تعهد جمهوری اسلامی ایران به شرکای خود نیست. برای مثال، کاهش سهم حزب‌الله در بازدارندگی ایران، عزم تهران برای حفاظت از جنبش شیعهٔ لبنانی را کم نکرده است. برعکس، ایران نشان داده است که برای دفاع از حزب‌الله آمادهٔ به کارگیری نیروی بیشتری است؛ همچنین، دستیابی به توافقی برای پایان درگیری‌های خود با ایالات متحده را مشروط بر پایان عملیات اسرائیل در لبنان کرده است. به عبارت دیگر، ایران هنوز ممکن است به‌نفع شرکای منطقه‌ای خود به درگیری‌ها کشیده شود، حتی اگر این شرکا دیگر توانایی محافظت کامل از ایران را نداشته باشند. پیش از اکتبر ۲۰۲۳، استراتژی خاورمیانهٔ جمهوری اسلامی ایران متمرکز بر شام بود. سوریه تحت حکومت اسد، رکن اصلی این استراتژی؛ تنها کشور عربی هم‌پیمان ایران که مزایای فراوانی برای آن به ارمغان می‌آورد: راه‌زمینی که ایران و شرکای شیعه عراقی‌اش را به حزب‌الله متصل می‌کرد؛ نزدیکی به مرزهای اسرائیل؛ و مرکز لجستیکی که به تهران امکان می‌داد نفوذ خود را به سواحل شرق مدیترانه گسترش دهد. در ژوئن ۲۰۲۴، یحیی رحیم صفوی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که آن زمان مشاور نظامی رهبر معظم علی خامنه‌ای بود، دسترس ایران از طریق این محور را به امپراتوری باستانی ایران تحت کوروش و خشایارشا تشبیه نمود. این مزایا باعث شد که در طول بیش از یک دههٔ جنگ داخلی در سوریه، تهران با هزینهٔ سنگین از رژیم اسد حمایت کند. جنگجویان حزب‌الله نیز به رژیم کمک‌های شایانی ارائه دادند؛ هم در برابر مخالفان داخلی و هم در مقابل داعش می‌جنگیدند.

‏🔶 ۳/۶ حزب‌الله به شکل دیگری نیز مفید بود؛ وسیله‌ای برای تهدید اسرائیل از سرزمین‌های همسایه فراهم می‌کرد و به ظاهر مانع از حملات مستقیم به ایران می‌شد. اگر سوریهٔ اسد رکن استراتژی خاورمیانهٔ جمهوری اسلامی بود، جنبش شیعه در لبنان موتور اصلی آن بود. این ترتیب از اکتبر ۲۰۲۳ به شدت آسیب دید؛ زمانی که حماس – که حتی رهبری ایران را نیز غافلگیر کرده بود – به اسرائیل حمله کرد. عملیات غزه که اسرائیل در واکنش به آن آغاز کرد، اولین ضربه را به این محور وارد کرد، اگرچه روابط ایران با این گروه فلسطینی هرگز به سطح روابطی که با دیگر هم‌پیمانانش داشت، نرسیده بود. سقوط اسد – که به‌طور غیرمستقیم بخشی از زنجیرهٔ حوادث ناشی از حملات حماس بود – پیامدهای بسیار جدی‌تری داشت. این سقوط، ایران را از تنها شریک عربی‌اش محروم کرد و مسیر تأمین حزب‌الله را مختل ساخت. پس از ورود حزب‌الله به جبههٔ پس از ۲۰۲۳، حملات متقابل اسرائیل نیز خسارات سنگینی به رهبری و دارایی‌های نظامی این جنبش در لبنان وارد کرد و مرگ، ویرانی و آوارگی گسترده‌ای در این کشور به بار آورد. در نتیجه، دیگر جناح‌های لبنانی فریادهای اضطراری‌تری برای تسلیح‌زدایی حزب‌الله به صدا درآوردند؛ این عقب‌گردها یکدیگر را تقویت کردند؛ بازسازی یک حزب‌الله تخریب‌شده بدون کانال سوریه‌ای که پیشتر آن را تقویت می‌کرد، کاری بسیار دشوارتر شد. با وجود این خسارات، تهران همچنان در شام حضور دارد. حزب‌الله روابط سازمان‌یافته‌ای با جمهوری اسلامی ایران دارد، وزن سیاسی قابل‌توجهی در لبنان به‌دست آورده و توانایی بازسازی جزئی خود را نیز دارد. تهاجمات اسرائیل به جنوب سوریه پس از سقوط رژیم اسد می‌تواند برای ایران نیز مفید باشد. جمهوری اسلامی ممکن است به این امید باشد که مقاومت محلی در برابر اسرائیل در نهایت مسیرهایی برای بازگشت نفوذ ایران در سوریه فراهم آورد؛ هرچند این چشم‌انداز هنوز نامشخص است. در حال حاضر، ایران توجه خود را به حوزه‌ای نزدیک‌تر به مرزهایش معطوف کرده است که در آن قدرت بیشتری دارد. در ۸ ژوئن، اسماعیل قانی، فرمانده نیروی قدس، شاخهٔ عملیات‌های خارجی سپاه پاسداران، «کمربند امنیتی» نوظهوری را توصیف کرد که از خلیج تا دریای سرخ امتداد دارد. در مقایسه با بیانیهٔ سافوی دو سال پیش، این اصطلاح نشان می‌دهد که تمرکز از سرزمین شام به مسیرهای دریایی پیونددهندهٔ خلیج با اقیانوس هند غربی منتقل شده است؛ حوزه‌ای که در آن نفوذ ایران مستقیماً از موقعیت جغرافیایی خود ناشی می‌شود. جمهوری اسلامی برای اعمال قدرت در تنگه هرمز نیازی به دولت هم‌پیمان یا شریک غیر دولتی ندارد؛ می‌تواند موشک‌ها و پهپادها را در نزدیکی یا حتی در عمق سرزمین مستقر سازد و ناوگان‌های نظامی یا تجاری را در این آب‌ها تهدید کند. نفوذ تهران بر مسیرهای دریایی که کشورهای نزدیک و دور برای تجارت نفت، گاز و کالاهای حیاتی به آن وابسته‌اند، با همکاری حوثی‌ها که می‌توانند به کشتی‌های عبوری از دریای سرخ و باب‌المندب شلیک کنند، تقویت می‌شود. اگرچه عراق دیگر به‌عنوان پل زمینی برای انتقال سلاح به سوریه و لبنان عمل نمی‌کند، اما همچنان نقش مهمی در این فضای در حال تغییر ایفا می‌کند. به‌ویژه، این کشور نقطهٔ هماهنگی بین حوثی‌ها و گروه‌های مسلح عراقی و همچنین بین نیروی قدس و گروه‌های عراقی است که به کشورهای عربی خلیج حملات انجام داده‌اند. تغییر تمرکز اصلی ایران از شام به دریاها همزمان با تحولات سازمانی رخ داد. تحت فرماندهی مرحوم قاسم سلیمانی، نیروی قدس هماهنگ‌کنندهٔ اصلی فعالیت‌های «محور مقاومت» بود. پس از آنکه ایالات متحده سلیمانی را در ژانویهٔ ۲۰۲۰ کشت، نیروی قدس دیگر همان نقش را ایفا نکرد. جنگ‌های پس از آن و تلفات رهبری، چه در داخل سپاه پاسداران و چه در میان شرکای آن، ساختارهای فرماندهی را دچار آشفتگی کرد و عملیات‌های مشترک نظامی را مختل ساخت. به‌دلیل این تحولات، ایران مجبور شد روابط خود با گروه‌هایی که توانمندی‌های نظامی و محدودیت‌های داخلی‌شان نیز تغییر کرده بود، بازنگری کند. به‌طور فزاینده‌ای برای دستیابی به اهداف خود به گروه‌های کوچکتر یا به عناصر منتخب سازمان‌های موجود متکی می‌شود.

‏🔶 ۴/۶ این روند بیشترین وضوح را در عراق یافت. پس از سرنگونی صدام حسین، جنبش‌های سیاسی شیعهٔ قدیمی به‌تدریج مناصب کلیدی دولتی و منافع اقتصادی به دست آوردند و به این ترتیب وابستگی بیشتری به رأی‌گیری‌های مردمی پیدا کردند. در نتیجه، اکنون درگیر شدن در عملیات نظامی که ممکن است واکنش یا کاهش اعتبارشان را به دنبال داشته باشد، برایشان دشوارتر شده است. این تردید در اوایل جنگ جاری ایالات متحده‑اسرائیل با ایران مشهود شد؛ چندین گروه مسلح شیعهٔ بزرگ عراقی از بسیج به‌نفع تهران خودداری کردند. ایران مجبور شد به گروه‌های کوچکتر و کمتر شناخته‌شده، که از «مقاومت اسلامی در عراق» می‌آیند، تکیه کند. منابع عراقی از وجود شبکه‌ای از سلول‌های مخفی که توسط سپاه پاسداران ایجاد شده و خارج از ساختارهای فرماندهی شبه‌نظامی‌های مستقر عمل می‌کند، خبر می‌دهند؛ این شبکه به‌گفتهٔ آنان مسئول حملات به کویت، عربستان سعودی و امارات متحده عربی بوده است. این گروه‌های چابک و کوچکتر برای تهران چندین مزیت به ارمغان می‌آورند. آن‌ها به منابع کمتری نیاز دارند، می‌توانند هویت خود را مخفی نگه دارند و از محدودیت‌های سیاسی که مانع همتایان بزرگ‌ترشان می‌شود، عبور می‌کنند. همبستگی ایدئولوژیک بالاترشان نیز باعث می‌شود که برای تهران هدایتشان آسان‌تر باشد. گروه‌های شیعه عراقی که به‌صورت نهادی‌تر عمل می‌کنند، همچنان برای تهران اهمیت دارند، اگرچه نسبت به اقدام نظامی در دفاع از ایران مرددند. اما نقششان تغییر کرده است: آن‌ها عمدتاً به این دلیل مفیدند که به ایران کمک می‌کنند نفوذ خود را در عراق حفظ کند و فضای سیاسی را فراهم آورند تا گروه‌های مسلح کوچکتر بتوانند آزادانه فعالیت کنند. رابطهٔ متغیر ایران با حزب‌الله نمونهٔ دیگری از سازگاری با فشارهای مشابه است. اگرچه این جنبش ساختار سازمانی قابل توجهی دارد که به تهران امکان حفظ نفوذ در لبنان را می‌دهد، اقدامات نظامی حزب‌الله به‌تدریج شبیه یک گروه چریکی می‌شود؛ حملات سریع که گروه را در برابر حملات هوایی اسرائیل و نفوذ اطلاعاتی کمتر آسیب‌پذیر می‌سازند. استفادهٔ این گروه از پهپادهای «نقطه‌نظری اول» — پهپادهایی که تصویر زنده‌ای از دوربین سوار بر آن‌ها می‌فرستند — برای حمله به نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان، کارایی فناوری ارزان‌قیمت را نشان داد، حتی زمانی که توانمندی‌های پیشرفته‌تر آن کاهش یافته بود. یک کارشناس ایرانی که ارتباطاتی با سپاه پاسداران و حزب‌الله دارد، به Crisis Group گفت فرماندهان نیروی قدس مستقیماً در این بازنگری مشارکت داشته‌اند؛ از جمله تلاش برای کار از طریق واحدهای کوچکتر و کمک به جنگجویان حزب‌الله برای اتخاذ تاکتیک‌های چابک‌تر. این تحولات بازنگری گسترده‌تری در موضع بازدارندگی ایران را نشان می‌دهند. رویکرد پیشین ایران به‌طور عمده بر مفهوم «دفاع پیشرو» تکیه داشت که توسط شرکای منطقه‌ای تضمین می‌شد و با تهدید پاسخ مستقیم از سرزمین خود تکمیل می‌گردید. «محور مقاومت» به جمهوری اسلامی عمق استراتژیک می‌بخشید، مخالفان را از حمله باز می‌داشت و درگیری‌ها را از مرزهای کشور دور نگه می‌داشت. تنها در صورت سقوط این لایهٔ نخستین حفاظت، موشک‌ها و پهپادهای ایرانی برای پاسخگویی به کار می‌آمدند. سه سال گذشتهٔ جنگ به‌وضوح محدودیت‌های این ساختار را آشکار کرد. شبکهٔ منطقه‌ای ایران نتوانست از حملات مستقیم به کشور جلوگیری کند؛ چه تبادل‌های بزرگ با اسرائیل در سال ۲۰۲۴، چه حملهٔ ناگهانی اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵، و چه درگیری گسترده‌تر با ایالات متحده و اسرائیل که از فوریه آغاز شد. همان‌طور که ارزش بازدارندگی شرکای محور کاهش یافت، تهران مجبور شد وزن بیشتری به توانمندی‌های داخلی خود بدهد: موشک‌ها، پهپادها و اهرم فشار. اگرچه شکست‌های نظامی نقش محور را دگرگون کرده‌اند، اما کارایی آن برای ایران از بین نرفته است. محور دیگر به‌عنوان پایهٔ اصلی بازدارندگی ایران عمل نمی‌کند، اما تصمیم‌گیرندگان در تهران بر این باورند که برخی شرکا می‌توانند در شرایط خاص نقش مهمی ایفا کنند، زیرا توانمندی‌ها و اهرم فشار ایران را تقویت می‌نمایند. تجربهٔ آن‌ها در جنگ جاری با ایالات متحده تنها این باور را تقویت کرده است.

‏🔶 ۵/۶ حوثی‌ها در اندیشهٔ جمهوری اسلامی ایران اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند؛ این موضوع می‌تواند گزارش‌هایی را توجیه کند که نشان می‌دهد تهران هم راهنمایی و هم کمک نظامی به آن‌ها ارائه داده است. تلاش‌های تهران در ماه جولای برای برقراری پروازهای مستقیم به مناطق تحت کنترل حوثی‌ها در یمن، چندبعدی بودن این حمایت را نشان داد: این پروازها هم محدودیت‌های اعمال‌شده توسط دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شدهٔ یمن و عربستان سعودی بر حاکمیت حوثی‌ها را به چالش کشیدند و هم‌چنین به‌گفتهٔ منابع، فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مشاوران نظامی و تجهیزات مرتبط با موشک‌ها و پهپادها را حمل می‌کردند. حزب‌الله نیز همچنان برای جمهوری اسلامی ایران مفید است. این جنبش پس از حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران در فوریه، به اسرائیل حمله‌ور شد؛ این حمله، اسرائیل را مجبور کرد تا با جبهه‌ای دیگر روبرو شود و فشار بیشتری بر سامانه‌های دفاع هوایی‌اش وارد آورد. اگرچه این نقش حمایتی فاصله زیادی با عملکرد بازدارندهٔ اساسی که برای آن در نظر گرفته شده بود داشت و نشانگر کاهش توانمندی‌های آن بود، اما مقامات ایرانی همچنان برخورد خود با ایالات متحده و اسرائیل را به‌عنوان بخشی از مواجهه با شرکای خاورمیانهٔ جمهوری اسلامی، به‌ویژه حزب‌الله، می‌نگرند. در ژوئن، در یک وارونه‌سازی چشمگیر، ایران موشک‌هایی به سمت اسرائیل شلیک کرد؛ این اقدام پاسخی به کمپین اسرائیل علیه حزب‌الله بود و نشان داد که ایران برای دفاع از شریک خود موشک‌های خود را به کار می‌گیرد، نه برعکس. علاوه بر این، پذیرش ایران از یادداشت‌نامهٔ ۱۷ ژوئن (که به‌سرعت منقضی شد) مبنی بر توقف درگیری‌ها با ایالات متحده، مشروط بر توقف حملات اسرائیل به لبنان بود؛ بند نخست صراحتاً لبنان را در آتش‌بس گنجانده و حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان را تأیید می‌کرد. اما اسرائیل به پیشروی خود ادامه داد؛ از جمله در علی‌الطاهر، موقعیت استراتژیک حزب‌الله در جنوب لبنان که اسرائیل آن را محاصره کرد و در اواسط سپتامبر یک مجتمع زیرزمینی فرماندهی و تسلیحات را تخریب کرد. به گزارش مقامات ایرانی، این تخریب هشداری بود مبنی بر اینکه هر اقدام مشابهی می‌تواند پاسخی «قوی» به دنبال داشته باشد؛ این واقعه یادآور این بود که تهدیدهای موشکی ایران به تنهایی بازدارندهٔ کافی نیستند. با این حال موضع ایران تعهدش به اعضای محوری محور را نشان داد؛ اگرچه کارایی نظامی این شرکا کاهش یافته، اما از بین نرفته است. دهه‌ها پیوندهای نهادی، همذات‌پنداری ایدئولوژیک و سرمایه‌گذاری، رویکرد جمهوری اسلامی ایران را توضیح می‌دهند. به گفتهٔ کارشناسان ایرانی که توسط Crisis Group مصاحبه شده‌اند، چندین نفر از نخبگان امنیتی بقا حزب‌الله را، به‌ویژه، به‌عنوان عاملی نزدیک به امنیت خود جمهوری اسلامی می‌دانند و این رابطه را فراتر از توانمندی‌های نظامی فوری این جنبش می‌دانند. این دیدگاه در مباحث عمومی نیز ظاهر شده است. در مصاحبه‌ای که در ژانویهٔ ۲۰۲۵ توسط شورای استراتژیک روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران منتشر شد، هادی سید افغانی، دیپلمات پیشین، استدلال کرد که فشار بر گروه‌های مسلح در عراق، لبنان و یمن، هدفش «ایران و به‌طور کلی شیعیان منطقه» بوده؛ بنابراین تهران نمی‌تواند نسبت به سرنوشت این گروه‌ها بی‌تفاوت بماند. در دسامبر ۲۰۲۵، علی صمدزاده، تحلیل‌گری با ارتباط نزدیک به دستگاه، اظهار داشت که ایران باید آمادهٔ مداخلهٔ نظامی باشد اگر اسرائیل به حزب‌الله حمله کند و این حمله به لبنان را پیش‌درآمدی برای تجدید جنگ با جمهوری اسلامی ایران می‌داند. دفاع از شرکای منطقه‌ای، به گفتهٔ او، بخشی از حفاظت از خود جمهوری اسلامی ایران است. به‌طور خلاصه، هرگاه تهران شرکتی را کلید امنیت خود می‌داند، تضعیف آن شرکت – که می‌توان آن را به‌صورت پارادوکسیکال توجیه کرد – دلیل بیشتری برای مداخله به نفع آن می‌سازد. بنابراین، تلاش برای مهار نفوذ ایران از طریق هدف قرار دادن گروه‌های هم‌پیمان می‌تواند تهران را به درگیری‌ها بکشاند؛ مسیری که با نقشی که این گروه‌ها پیش‌تر برای محافظت از جمهوری اسلامی ایران در برابر مشارکت مستقیم در جنگ ایفا می‌کردند، کاملاً متفاوت است. میزان دخالت ایران احتمالاً به رابطهٔ خاص موردنظر و به ریسک‌ها و هزینه‌های ذاتی مداخله وابسته است. اما نکتهٔ اصلی این است که کاهش توان نظامی شرکایشان لزوماً خطر یا مشارکت ایران در درگیری‌های آن‌ها را کاهش نمی‌دهد.

‏🔶 ۶/۶ پس از سه سال درگیری که در آن شرکای ایران و از فوریه خود جمهوری اسلامی ایران نیز درگیر بودند، «محور مقاومت» نه سقوط کرده است و نه نابود؛ اما دیگر همان شکل قبلی نیست، چه از نظر وظیفه‌ای که ایفا می‌کرد و چه از نظر رابطهٔ تهران با اعضای مختلف آن. تحولات متعدد رخ داده‌اند. نخست، توان نظامی برخی اعضا به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته است. دوم، مواجههٔ مستقیم با ایالات متحده و اسرائیل ارزش بازدارندگی محدود این گروه‌ها و ناتوانی آن‌ها در دور نگه داشتن جنگ از سرزمین‌های ایرانی را نشان داد. سوم، به‌عنوان نتیجهٔ کاهش وضعیتشان، فشارهای داخلی سیاسی، اقتصادی و امنیتی بر آن‌ها افزایشی یافته و توانایی‌شان برای مشارکت مستقیم در درگیری‌های مرتبط با جمهوری اسلامی را محدود کرده است. این تحولات ارتباط عملیاتی نزدیک این گروه‌ها با تهران را رد نمی‌کند و نیز پایان تعهد ایران به حفاظت از آن‌ها را نشان نمی‌دهد؛ اما به‌طور ترکیبی آزادی عمل آن‌ها را محدود می‌سازد. در نتیجه، محور استراتژیک جمهوری اسلامی از بازیگران غیردولتی هم‌پیمان به سمت توانمندی‌های داخلی خود منتقل شده است. بدون شک این تنظیمات توانایی جمهوری اسلامی ایران را در پروجکشن قدرت در همسایگی حفظ کرده‌اند؛ اما ریسک جدی به همراه دارند، چرا که تهران را مجبور می‌کند هزینه‌ها و خطرهای مواجهه را به‌صورت مستقیم تحمل کند. جمهوری اسلامی می‌تواند با کمک به شرکای خود در زمان تهدید، فضایی برای بازسازی نیروها فراهم کند و با بهره‌گیری از دارایی‌های نظامی خود دشمنان را بازدارد؛ حتی می‌تواند با تضمین اینکه دیگران — به‌ویژه کشورهای عربی خلیج — پیامدهای جنگ خاورمیانه را تحمل کنند، این هدف را دنبال کند. بدین ترتیب ایران می‌کوشد حملات آینده را دلسرد سازد. اما این رویکرد نیز خطر تشدید خصومت با همسایگان را دارد؛ ممکن است هم‌پیمانان مخالفان ایران را به همکاری امنیتی نزدیک‌تر سوق دهد و فشارهایی را که تهران می‌خواهد کاهش دهد، تشدید کند. ‏🔗 متن اصلی: https://www.crisisgroup.org/cmt/middle-east-north-africa/iran/how-war-reshaping-irans-axis-resistance