🔻 ۲/۶
📌 چکیده:
متن ارائهشده فهرست مفصل «کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره قانون دریا» است که شامل مقدمه، تعاریف و دامنهٔ کاربرد، مقررات مربوط به دریای سرزمینی، منطقهٔ مجاور، آبراههای بینالمللی، حق عبور بیضرر، مناطق جزیرهای، منطقهٔ اقتصادی انحصاری، شلف قارهای، دریاهای آزاد، دریاهای بسته یا نیمهبسته، حق دسترسی کشورهای بیدریایی، و بخشهای ویژهٔ مربوط به حفاظت محیط زیست، منابع زنده، حل منازعات و ساختارهای مرجع نظیر مجلس، شورا و دبیرخانه میشود. هر بخش شامل مواد متعددی است که به تعیین حدود، حقوق و وظایف دولتهای ساحلی، حقوق عبور کشتیها و هواپیماها، استفاده از منابع طبیعی، مصونیتها، مسئولیتهای کیفری و مدنی، و سازوکارهای همکاری بینالمللی میپردازد. این فهرست نشان میدهد که کنوانسیون بهصورت جامع به تنظیم روابط حقوقی دریاها، حفاظت از محیط زیست دریایی و مدیریت منابع مشترک میپردازد.
۷ کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره قانون دریا
فهرست
صفحه
مقدمه ……………………………………………………………………… ۲
بخش I. مقدمه ……………………………………… ۲
ماده ۱. به کارگیری اصطلاحات و دامنه …………………………… ۲
بخش II. دریای سرزمینی و منطقهٔ مجاور …………………………… ۲
بخش 1. احکام کلی ……………………………………… ۲
ماده ۲. وضعیت حقوقی دریای سرزمینی، فضای هوایی بالای آن و بستر و زیرزمین آن …………………………… ۲
بخش 2. حدود دریای سرزمینی ………………………………… ۲
ماده ۳. عرض دریای سرزمینی ………………………………… ۲
ماده ۴. حد بیرونی دریای سرزمینی …………………………… ۲
ماده ۵. خط پایهٔ عادی ……………………………………… ۲
ماده ۶. صخرهها ……………………………………………… ۲
ماده ۷. خطوط پایهٔ مستقیم ………………………………… ۲
ماده ۸. آبهای داخلی ……………………………………… ۲
ماده ۹. دهانههای رودخانهها …………………………… ۲
ماده ۱۰. خلیجها …………………………………………… ۲
ماده ۱۱. بنادر ……………………………………………… ۲
ماده ۱۲. راهها ……………………………………………… ۲
ماده ۱۳. ارتفاعات کمدریایی …………………………… ۲
ماده ۱۴. ترکیب روشها برای تعیین خطوط پایه ……………… ۲
ماده ۱۵. تعیین مرز دریای سرزمینی بین دولتهایی که سواحل مخالف یا مجاور دارند …………………………… ۲
ماده ۱۶. نقشهها و فهرستهای مختصات جغرافیایی ……………… ۲
بخش 3. عبور بیضرر در دریای سرزمینی …………………………… ۲
زیربخش الف. قواعد قابلاعمال بر تمام کشتیها ……………… ۲
ماده ۱۷. حق عبور بیضرر ……………………………………… ۲
ماده ۱۸. معنای عبور ………………………………………… ۲
ماده ۱۹. معنای عبور بیضرر ………………………………… ۲
ماده ۲۰. زیردریاییها و سایر وسایل زیرآبی ………………… ۲
ماده ۲۱. قوانین و مقررات دولت ساحلی مربوط به عبور بیضرر …………………………… ۲
ماده ۲۲. مسیرهای دریایی و طرحهای جداسازی ترافیک در دریای سرزمینی …………………………… ۲
ماده ۲۳. کشتیهای خارجی با نیروی هستهای و کشتیهای حامل هستهای یا سایر …………………………… ۲
🔻 ۳/۶
مواد خطرناک یا مضر ………………………….. ۲۹
ماده ۲۴. وظایف دولت ساحلی ………………………….. ۲۹
ماده ۲۵. حقوق حفاظت دولت ساحلی ………………………….. ۲۹
ماده ۲۶. هزینههایی که میتوان بر کشتیهای خارجی تحمیل کرد ………………………….. ۲۹
بخش ب. قواعد قابلاعمال بر کشتیهای تجاری و کشتیهای دولتی که برای مقاصد تجاری به کار میروند ………………………….. ۳۰
ماده ۲۷. صلاحیت کیفری بر کشتیهای خارجی ………………………….. ۳۰
ماده ۲۸. صلاحیت مدنی در رابطه با کشتیهای خارجی ………………………….. ۳۰
بخش ج. قواعد قابلاعمال بر کشتیهای جنگی و سایر کشتیهای دولتی که برای مقاصد غیرتجاری به کار میروند ………………………….. ۳۱
ماده ۲۹. تعریف کشتیهای جنگی ………………………….. ۳۱
ماده ۳۰. عدم تبعیت کشتیهای جنگی از قوانین و مقررات دولت ساحلی ………………………….. ۳۱
ماده ۳۱. مسئولیت دولت پرچم در قبال خسارات ناشی از کشتی جنگی یا سایر کشتیهای دولتی که برای مقاصد غیرتجاری به کار میروند ………………………….. ۳۱
ماده ۳۲. مصونیتهای کشتیهای جنگی و سایر کشتیهای دولتی که برای مقاصد غیرتجاری به کار میروند ………………………….. ۳۱
بخش ۴. منطقه مجاور ………………………….. ۳۱
ماده ۳۳. منطقه مجاور ………………………….. ۳۱
بخش سوم. آبراههای مورد استفاده برای ناوبری بینالمللی ………………………….. ۳۲
بخش ۱. مقررات کلی ………………………….. ۳۲
ماده ۳۴. وضعیت حقوقی آبهای تشکیلدهنده آبراههای مورد استفاده برای ناوبری بینالمللی ………………………….. ۳۲
ماده ۳۵. دامنه این بخش ………………………….. ۳۲
ماده ۳۶. مسیرهای دریاهای آزاد یا مسیرهای عبوری از مناطق اقتصادی انحصاری از طریق آبراههای مورد استفاده برای ناوبری بینالمللی ………………………….. ۳۲
بخش ۲. عبور عبوری ………………………….. ۳۳
ماده ۳۷. دامنه این بخش ………………………….. ۳۳
ماده ۳۸. حق عبور عبوری ………………………….. ۳۳
ماده ۳۹. وظایف کشتیها و هواپیماها در طول عبور عبوری ………………………….. ۳۳
ماده ۴۰. فعالیتهای پژوهشی و بررسی ………………………….. ۳۴
ماده ۴۱. مسیرهای دریایی و طرحهای جداسازی ترافیک در آبراهها.
ماده ۹. استفاده برای ناوبری بینالمللی …………………………… ۳ ۴
ماده ۴۲. قوانین و مقررات کشورهای همسایه آبراهها درباره عبور عبوری ………………… ۳ ۵
ماده ۴۳. وسایل راهنمایی و ایمنی ناوبری و سایر بهبودها، پیشگیری، کاهش و کنترل آلودگی ………………… ۳ ۵
ماده ۴۴. وظایف کشورهای همسایه آبراهها …………………………… ۳ ۵
بخش ۳. عبور بیضرر …………………………… ۳ ۶
ماده ۴۵. عبور بیضرر …………………………… ۳ ۶
بخش ۴. کشورهای جزیرهای …………………………… ۳ ۶
ماده ۴۶. استفاده از اصطلاحات …………………………… ۳ ۶
ماده ۴۷. خطوط پایه جزیرهای …………………………… ۳ ۶
ماده ۴۸. اندازهگیری عرض دریاچهٔ سرزمینی، منطقهٔ مجاور، منطقهٔ اقتصادی انحصاری و قفسهٔ قارهای …………………………… ۳ ۷
ماده ۴۹. وضعیت حقوقی آبهای جزیرهای، فضای هوایی بالای آبهای جزیرهای و بستر و زیرزمین آنها …………………………… ۳ ۷
ماده ۵۰. تعیین مرزهای آبهای داخلی …………………………… ۳ ۷
ماده ۵۱. توافقنامههای موجود، حقوق ماهیگیری سنتی و کابلهای زیردریایی موجود …………………………… ۳ ۸
ماده ۵۲. حق عبور بیضرر …………………………… ۳ ۸
ماده ۵۳. حق عبور از مسیرهای دریایی جزیرهای …………………………… ۳ ۸
ماده ۵۴. وظایف کشتیها و هواپیماها در طول عبور، فعالیتهای پژوهشی و بررسی، وظایف دولت جزیرهای و قوانین و مقررات دولت جزیرهای مربوط به عبور از مسیرهای دریایی جزیرهای …………………………… ۳ ۹
بخش ۵. منطقهٔ اقتصادی انحصاری …………………………… ۴ ۰
ماده ۵۵. نظام حقوقی خاص منطقهٔ اقتصادی انحصاری …………………………… ۴ ۰
ماده ۵۶. حقوق، صلاحیت و وظایف دولت ساحلی در منطقهٔ اقتصادی انحصاری …………………………… ۴ ۰
ماده ۵۷. عرض منطقهٔ اقتصادی انحصاری …………………………… ۴ ۰
۱۰ ماده ۵۸. حقوق و وظایف سایر دولتها در منطقهٔ اقتصادی انحصاری …………………………… ۴ ۰
ماده ۵۹. مبنای حل منازعات دربارهٔ تخصیص حقوق و صلاحیت در منطقهٔ اقتصادی انحصاری …………………………… ۴ ۱
ماده ۶۰. جزایر مصنوعی، تأسیسات و سازهها در منطقهٔ اقتصادی انحصاری …………………………… ۴ ۱
ماده ۶۱. حفاظت از منابع زنده …………………………… ۴ ۲
ماده ۶۲. بهرهبرداری از منابع زنده …………………………… ۴ ۳
ماده ۶۳. ذخایر موجود در داخل منطقهٔ اقتصادی انحصاری دو یا چند دولت ساحلی یا هم در داخل منطقهٔ اقتصادی انحصاری و هم در منطقهای فراتر و مجاور آن …………………………… ۴ ۴
ماده ۶۴. گونههای بسیار مهاجر …………………………… ۴ ۴
ماده ۶۵. پستانداران دریایی …………………………… ۴ ۴
ماده ۶۶. ذخایر آندروماس …………………………… ۴ ۵
ماده ۶۷. گونههای کاتادروماس …………………………… ۴ ۵
🔻 ۴/۶
ماده ۶۸. گونههای ساکن …………………………… ۴ ۶
ماده ۶۹. حق کشورهای بیدریایی …………………………… ۴ ۶
ماده ۷۰. حق کشورهای با وضعیت جغرافیایی نامساعد …………………………… ۴ ۷
ماده ۷۱. عدم اعمال مواد ۶۹ و ۷۰ …………………………… ۴ ۸
ماده ۷۲. محدودیتهای انتقال حقوق …………………………… ۴ ۸
ماده ۷۳. اجرای قوانین و مقررات دولت ساحلی …………………………… ۴ ۸
ماده ۷۴. تعیین مرزهای منطقهٔ اقتصادی انحصاری بین دولتهایی با سواحل مخالف یا مجاور …………………………… ۴ ۹
ماده ۷۵. نقشهها و فهرستهای مختصات جغرافیایی …………………………… ۴ ۹
بخش پنجم. شلف قارهای …………………………… ۴ ۹
ماده ۷۶. تعریف شلف قارهای …………………………… ۴ ۹
ماده ۷۷. حقوق دولت ساحلی بر شلف قارهای …………………………… ۵۱
ماده ۷۸. وضعیت حقوقی آبهای بالای شلف و فضای هوایی و حقوق و آزادیهای سایر دولتها …………………………… ۵۱
ماده ۷۹. کابلها و خطوط لوله زیرآبی بر شلف قارهای …………………………… ۵۱
ماده ۸۰. جزایر مصنوعی، تأسیسات و سازههای واقع بر شلف قارهای …………………………… ۵۲
ماده ۸۱. حفاری بر شلف قارهای …………………………… ۵۲
ماده ۸۲. پرداختها و مشارکتها در خصوص بهرهبرداری از شلف قارهای فراتر از ۲۰۰ مایل دریایی …………………………… ۵۲
ماده ۸۳. تعیین مرز شلف قارهای میان دولتهای دارای سواحل مقابل یا مجاور …………………………… ۵۲
ماده ۸۴. نقشهها و فهرستهای مختصات جغرافیایی …………………………… ۵۳
ماده ۸۵. ساخت تونل …………………………… ۵۳
بخش هفتم. دریاهای آزاد …………………………… ۵۳
بخش ۱. مفاد عمومی …………………………… ۵۳
ماده ۸۶. کاربرد مفاد این بخش …………………………… ۵۳
ماده ۸۷. آزادی در دریاهای آزاد …………………………… ۵۳
ماده ۸۸. اختصاص دریاهای آزاد به مقاصد صلحآمیز …………………………… ۵۴
ماده ۸۹. عدم اعتبار ادعاهای حاکمیتی بر دریاهای آزاد …………………………… ۵۴
ماده ۹۰. حق ناوبری …………………………… ۵۴
ماده ۹۱. تابعیت کشتیها …………………………… ۵۴
ماده ۹۲. وضعیت کشتیها …………………………… ۵۴
ماده ۹۳. کشتیهای پرچمدار سازمان ملل متحد، نهادهای تخصصی آن و آژانس بینالمللی انرژی اتمی …………………………… ۵۵
ماده ۹۴. وظایف دولت پرچمدار …………………………… ۵۵
ماده ۹۵. مصونیت کشتیهای جنگی در دریاهای آزاد …………………………… ۵۶
ماده ۹۶. مصونیت کشتیهای استفادهشده صرفاً برای خدمات دولتی غیرتجاری …………………………… ۵۶
ماده ۹۷. صلاحیت کیفری در موارد برخورد یا هر حادثه دیگر ناوبری …………………………… ۵۶
ماده ۹۸. وظیفه ارائه کمک …………………………… ۵۶
ماده ۹۹. ممنوعیت حمل و نقل برده …………………………… ۵۷
ماده ۱۰۰. وظیفه همکاری در سرکوب دزدی دریایی …………………………… ۵۷
ماده ۱۰۱. تعریف دزدی دریایی …………………………… ۵۷
ماده ۱۰۲. دزدی دریایی توسط کشتی جنگی، کشتی دولتی یا هواپیمای دولتی که خدمهاش شورش کردهاند …………………………… ۵۸
ماده ۱۰۳. تعریف کشتی یا هواپیمای دزدان دریایی …………………………… ۵۸
ماده ۱۰۴. حفظ یا از دست دادن تابعیت کشتی یا هواپیمای دزدان دریایی …………………………… ۵۸
ماده ۱۰۵. ضبط کشتی یا هواپیمای دزدان دریایی …………………………… ۵۸
ماده ۱۰۶. مسئولیت ضبط بدون دلایل کافی …………………………… ۵۸
ماده ۱۰۷. کشتیها و هواپیماهایی که بهدلیل دزدی دریایی حق ضبط دارند …………………………… ۵۸
ماده ۱۰۸. تجارت غیرقانونی مواد مخدر یا مواد روانگردان …………………………… ۵۹
ماده ۱۰۹. پخش غیرمجاز از دریاهای آزاد …………………………… ۵۹
ماده ۱۱۰. حق بازدید …………………………… ۵۹
ماده ۱۱۱. حق تعقیب داغ …………………………… ۶۰
ماده ۱۱۲. حق نصب کابلها و خطوط لوله زیرآبی …………………………… ۶۱
ماده ۱۱۳. شکست یا آسیب به کابل یا خط لوله زیرآبی …………………………… ۶۱
ماده ۱۱۴. شکست یا آسیب توسط مالکان یک کابل یا خط لوله زیرآبی به کابل یا خط لوله زیرآبی دیگری …………………………… ۶۱
ماده ۱۱۵. غرامت برای خسارت ناشی از اجتناب از آسیب به کابل یا خط لوله زیرآبی …………………………… ۶۱
بخش ۲. حفاظت و مدیریت منابع زنده دریاهای آزاد …………………………… ۶۲
ماده ۱۱۶. حق صید در دریاهای آزاد …………………………… ۶۲
ماده ۱۱۷. وظیفهٔ دولتها برای اتخاذ تدابیری نسبت به شهروندان خود بهمنظور حفاظت از منابع زنده دریاهای آزاد …………………………… ۶۲
ماده ۱۱۸. همکاری دولتها در حفاظت و مدیریت منابع زنده …………………………… ۶۲
ماده ۱۱۹. حفاظت از منابع زنده دریاهای آزاد …………………………… ۶۲
ماده ۱۲۰. پستانداران دریایی …………………………… ۶۳
بخش هشتم. نظام جزایر …………………………… ۶۳
ماده ۱۲۱. نظام جزایر …………………………… ۶۳
بخش IX. دریاهای بسته یا نیمهبسته ۶۳
ماده ۱۲۲. تعریف ۶۳
ماده ۱۲۳. همکاری کشورهای همسایه در دریاهای بسته یا نیمهبسته ۶۴
🔻 ۵/۶
بخش X. حق دسترسی کشورهای بیدسترسی به دریا و آزادی عبور ۶۴
ماده ۱۲۴. استفاده از عبارات ۶۴
ماده ۱۲۵. حق دسترسی به دریا و از دریا و آزادی عبور ۶۵
ماده ۱۲۶. استثنا از اعمال بند بهترین ملت ۶۵
ماده ۱۲۷. عوارض گمرکی، مالیاتها و سایر هزینهها ۶۵
ماده ۱۲۸. مناطق آزاد و سایر تسهیلات گمرکی ۶۵
ماده ۱۲۹. همکاری در ساخت و بهبود وسایل حملونقل ۶۵
ماده ۱۳۰. تدابیر برای جلوگیری یا رفع تأخیرها و سایر مشکلات فنی در عبور کالاها ۶۶
ماده ۱۳۱. برخورد برابر در بنادر دریایی ۶۶
ماده ۱۳۲. اعطای تسهیلات عبور گستردهتر ۶۶
بخش XI. منطقه ۶۶
بخش I. احکام کلی ۶۶
ماده ۱۳۳. استفاده از عبارات ۶۶
ماده ۱۳۴. دامنه این بخش ۶۶
ماده ۱۳۵. وضعیت حقوقی آبهای بالادست و فضای هوایی ۶۷
بخش II. اصول حاکم بر منطقه ۶۷
ماده ۱۳۶. میراث مشترک بشریت ۶۷
ماده ۱۳۷. وضعیت حقوقی منطقه و منابع آن ۶۷
ماده ۱۳۸. رفتار کلی کشورهای نسبت به منطقه ۶۷
ماده ۱۳۹. مسئولیت تضمین رعایت و مسئولیت خسارت ۶۷
ماده ۱۴۰. سود برای بشریت ۶۸
ماده ۱۴۱. استفاده از منطقه صرفاً برای مقاصد صلحآمیز ۶۸
ماده ۱۴۲. حقوق و منافع مشروع کشورهای ساحلی ۶۸
ماده ۱۴۳. پژوهشهای علمی دریایی ۶۹
ماده ۱۴۴. انتقال فناوری ……………………………………… 6 9
ماده ۱۴۵. حفاظت از محیط زیست دریایی …………………………… 7 0
ماده ۱۴۶. حفاظت از جان انسان ……………………………………… 7 0
ماده ۱۴۷. تسهیل فعالیتها در منطقه و محیط زیست دریایی ……… 7 0
ماده ۱۴۸. مشارکت کشورهای در حال توسعه در فعالیتهای منطقه … 7 1
ماده ۱۴۹. اشیای باستانی و تاریخی ………………………………… 7 1
بخش ۳. توسعه منابع منطقه ………………………………………… 7 1
ماده ۱۵۰. سیاستهای مرتبط با فعالیتهای منطقه ………………… 7 1
ماده ۱۵۱. سیاستهای تولیدی ………………………………………… 7 2
ماده ۱۵۲. اعمال اختیارات و وظایف مرجع …………………………… 7 5
ماده ۱۵۳. نظام اکتشاف و بهرهبرداری …………………………… 7 5
ماده ۱۵۴. بازنگری دورهای ………………………………………… 7 6
ماده ۱۵۵. کنفرانس بازنگری ……………………………………… 7 6
بخش ۴. مرجع …………………………………………………………… 7 8
بخش فرعی الف. احکام کلی ……………………………………………… 7 8
ماده ۱۵۶. تأسیس مرجع ……………………………………………… 7 8
ماده ۱۵۷. ماهیت و اصول بنیادی مرجع …………………………… 7 8
ماده ۱۵۸. ارگانهای مرجع ………………………………………… 7 8
بخش فرعی ب. مجلس ………………………………………………… 7 9
ماده ۱۵۹. ترکیب، روش کار و رأیگیری …………………………… 7 9
ماده ۱۶۰. اختیارات و وظایف ……………………………………… 7 9
بخش فرعی ج. شورا ………………………………………………… 8 1
ماده ۱۶۱. ترکیب، روش کار و رأیگیری …………………………… 8 1
ماده ۱۶۲. اختیارات و وظایف ……………………………………… 8 3
ماده ۱۶۳. ارگانهای شورا ………………………………………… 8 6
ماده ۱۶۴. کمیسیون برنامهریزی اقتصادی ……………………… 8 7
ماده ۱۶۵. کمیسیون حقوقی و فنی ………………………………… 8 8
بخش فرعی د. دبیرخانه …………………………………………… 8 9
ماده ۱۶۶. دبیرخانه ……………………………………………… 8 9
ماده ۱۶۷. کارکنان مرجع ………………………………………… 9 0
ماده ۱۶۸. ماهیت بینالمللی دبیرخانه ………………………… 9 0
ماده ۱۶۹. مشورت و همکاری با سازمانهای بینالمللی و غیردولتی … 9 1
بخش فرعی ه. شرکت ………………………………………………… 9 1
ماده ۱۷۰. شرکت ………………………………………………… 9 1
بخش فرعی و. تدابیر مالی مرجع …………………………………… 9 1
ماده ۱۷۱. منابع مالی مرجع ……………………………………… 9 1
ماده ۱۷۲. بودجه سالانه مرجع …………………………………… 9 2
ماده ۱۷۳. هزینههای مرجع ……………………………………… 9 2
ماده ۱۷۴. توانایی استقراض مرجع …………………………… 9 2
ماده ۱۷۵. حسابرسی سالانه ……………………………………… 9 2
بخش 15. زیر بخش G. وضعیت قانونی، امتیازات و مصونیتها …………………………… 9 3
ماده 176. وضعیت قانونی ……………………………………… 9 3
ماده 177. امتیازات و مصونیتها …………………………… 9 3
ماده 178. مصونیت از پیگرد قانونی ………………………… 9 3
ماده 179. مصونیت از بازرسی و هرگونه مصادره ……… 9 3
ماده 180. معافیت از محدودیتها، مقررات، کنترلها و موقتسازیها ………………… 9 3
ماده 181. آرشیوها و مکاتبات رسمی مرجع …………………………… 9 3
ماده 182. امتیازات و مصونیتهای برخی افراد مرتبط با مرجع …………………………… 9 4
ماده 183. معافیت از مالیاتها و عوارض گمرکی ………………… 9 4
زیر بخش H. تعلیق اعمال حقوق و امتیازات اعضا …………………………… 9 4
ماده 184. تعلیق اعمال حق رأی …………………………………… 9 4
ماده 185. تعلیق اعمال حقوق و امتیازات عضویت ………………………… 9 5
🔻 ۶/۶
بخش 5. حل و فصل منازعات و نظرات مشورتی …………………………… 9 5
ماده 186. محفل منازعات بستر دریا دیوان بینالمللی حقوق دریا …………………………… 9 5
ماده 187. صلاحیت محفل منازعات بستر دریا …………………………… 9 5
ماده 188. ارجاع منازعات به محفل ویژهای از دیوان بینالمللی حقوق دریا یا محفل موقت محفل منازعات بستر دریا یا به داوری تجاری الزامآور …………………………… 9 6
ماده 189. محدودیت صلاحیت نسبت به تصمیمات مرجع …………………………… 9 7
ماده 190. شرکت و حضور کشورهای حامی در مراحل دادرسی …………………………… 9 7
ماده 191. نظرات مشورتی ……………………………………… 9 7
بخش دوازدهم. حفاظت و نگهداری از محیط زیست دریایی …………………………… 9 8
بخش 1. مقررات کلی ……………………………………… 9 8
ماده 192. تعهد کلی …………………………… 9 8
ماده 193. حق حاکمیتی دولتها برای بهرهبرداری از منابع طبیعی خود …………………………… 9 8
ماده 194. اقدامات پیشگیری، کاهش و کنترل آلودگی محیط زیست دریایی …………………………… 9 8
ماده 195. وظیفه عدم انتقال خسارت یا خطر و تبدیل یک نوع آلودگی به نوع دیگر …………………………… 9 9
ماده 196. استفاده از فناوریها یا معرفی گونههای بیگانه یا نوین …………………………… 9 9
بخش 2. همکاری جهانی و منطقهای …………………………… 9 9
ماده 197. همکاری در سطح جهانی یا منطقهای …………………………… 9 9
ماده 198. اطلاعرسانی درباره خسارت قریبالوقوع یا واقعی …………………………… 1 0 0
ماده 199. طرحهای اضطراری برای مقابله با آلودگی …………………………… 1 0 0
ماده 200. مطالعات، برنامههای پژوهشی و تبادل اطلاعات و دادهها …………………………… 1 0 0
ماده 201. معیارهای علمی برای تنظیم مقررات …………………………… 1 0 0
بخش 3. کمک فنی …………………………… 1 0 0
ماده 202. کمک علمی و فنی به کشورهای در حال توسعه …………………………… 1 0 0
ماده 203. تخصیص ترجیحی برای کشورهای در حال توسعه …………………………… 1 0 1
بخش 4. نظارت و ارزیابی زیستمحیطی …………………………… 1 0 1
ماده 204. نظارت بر ریسکها یا اثرات آلودگی …………………………… 1 0 1
ماده 205. انتشار گزارشها …………………………… 1 0 1
ماده 206. ارزیابی اثرات بالقوه فعالیتها …………………………… 1 0 1
🔗 ادامهی مقاله در منبع اصلی: https://responsiblestatecraft.org/hormuz-strait-iran-tolls/
💠 #خاورمیانه #ایران
🧠 آیا زمان برای محمد بن سلمان در حال تمام شدن است؟
🏛 منبع: Asia Times
✍️ نویسنده: Zakir Hussain
📄 عنوان اصلی: Is time running out for Mohammed bin Salman?
🔎 Mohammed bin Salman, Vision 2030, Yemen, Houthis, Donald Trump
#تحلیل_راهبردی #آمریکا #شرق_آسیا #سیاست_داخلی #ژئوپلیتیک #Asia_Times
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
💠 ۲/۴
📌 چکیده:
در کتاب «المقدمة» ابن خلدون میگوید که سلسلههای بزرگ پس از سه نسل سقوط میکنند؛ این سؤال امروز در عربستان سعودی دربارهٔ ولیعهد محمد بن سلمان مطرح است. مقاله میگوید سیاستهای او برای شکست حوثیها، ایجاد دولت تابع در یمن، تحول اقتصادی و تکیه بر حمایت آمریکا در دوران ترامپ همزمان در حال فروپاشیاند؛ هزینهٔ دفاعی سالانهٔ پادشاهی به حدود ۸۳ میلیارد دلار رسیده و جنگ یمن با خسارات انسانی و مالی عظیم همراه بوده. پروژههای ویژن ۲۰۳۰ و نیوم نیز با ورشکستگی و هزینههای میلیارد دلاری مواجه شدهاند و رشد اقتصادی پیشبینیشدهٔ صندوق بینالمللی پول از ۴٪ به کاهش ۳٫۳٪ تغییر یافته است. مقاله بر این نکته تأکید میکند که اگر اصلاحات سیاسی و اقتصادی انجام نشود، احتمال تقسیم عربستان به بخشهای کوچکتر و پایان حاکمیت فعلی وجود دارد.
در کتاب «المقدمة»، مورخ قرن چهاردهم، ابن خلدون، نوشت که «دیناستیهای بزرگ معمولاً پس از سه نسل سقوط میکنند، چرا که جانشینان شایستهای تولید نمیکنند». در زمان ولیعهد محمد بن سلمان، عربستان سعودی دقیقاً این سؤال را میپرسد: آیا او همان سلسلهای را که میبایست تقویت و حفظ میکرد، تضعیف کرده است؟
پادشاهی تحت فشارهای فزاینده داخلی و خارجی است. سیاستها و فرضیات اصلی ولیعهد محمد این بود که میتواند حوثیها را شکست دهد، در یمن دولتی تابع و قابل کنترل ایجاد کند، اقتصاد سعودی را بهگونهای تحول بخشد که وابستگی به نفت کاهش یابد، و مهمتر از همه، ایالات متحده تحت رهبری ترامپ همپایدار قابل اعتمادی باشد. امروز این اهداف همزمان در حال فروپاشیاند.
بسیاری بر این باورند که راهحل مناسب شامل انتقال قدرت، جایگزینی ولیعهد محمد با جانشینی مناسب، بازنگری کلی دیپلماسی و سیاستهای اقتصادی، و اجرای اصلاحات دمکراتیک دیرینه است. اگر این اقدامات انجام نشود، احتمال تقسیم عربستان به بخشهای کوچکتر تحت حاکمیت شاهزادگان رقیب وجود دارد و وضعیت کنونی عربستان سعودی پایان مییابد.
بازیگران خارجی که به منابع عظیم نفت و معادن عربستان، از جمله حدود ۱۱۴ میلیون تن مواد معدنی نادر و سنگهای حاوی اورانیوم، در کنار ذخایر عظیم سوختهای فسیلی، مینگرند، بدون تردید میخواهند این سرزمین را تقسیم کنند.
پس از شکست در ایران، عربستان سعودی میتواند هدف بعدی و شاید آسانتری باشد. امتناع رئیسجمهور ایالات متحده، ترامپ، و قدرتهای غربی از حمایت از ولیعهد محمد در مقابل حوثیهای یمن، این فرضیه را تقویت میکند.
از زمان بهدست گرفتن قدرت، ولیعهد بهنظر میرسد بیش از سود، ضرر برای پادشاهی بهبار آورده است؛ او دشمنان فراوانی دارد و در تأمین امنیت ملی کوتاهی میکند. عربستان سعودی حدود ۸۳ میلیارد دلار در سال برای دفاع صرف میکند؛ این مبلغ تقریباً ۶٫۵ ٪ از تولید ناخالص داخلی و حدود ۳ ٪ از کل هزینههای نظامی جهان است.
حمله موشکی حوثیها به فرودگاه بینالمللی ریاض در ۱۰ اکتبر، که حداقل ۱۳ نفر را کشته و سفرهای بینالمللی را در عربستان خطرناک کرده است، نشان میدهد که این پادشاهی تا چه حد آسیبپذیر شده است.
در سال ۲۰۱۵، هنگامی که ولیعهد محمد بهعنوان وزیر دفاع خدمت میکرد، این هزینه به ۱۳ ٪ از تولید ناخالص داخلی رسید. همان سال، بههمراه امارات متحده عربی (UAE)، او حمله نظامی به یمن را آغاز کرد؛ این جنگ هشت سال به طول انجامید. بمباران و محاصره منجر به کمبود غذا و دارو شد و حدود ۷۰۰ هزار یمنی را به مرگ کشاند.
عربستان سعودی حدود ۲۰۰ میلیارد دلار برای دفاع هزینه کرده، اما نتوانست بر حریف کمبودجهای که بودجه نظامیاش کمتر از ۶ تا ۷ میلیارد دلار تخمین میشود، غلبه کند. منتقدان میگویند دلیل این است که بخش عمدهای از هزینههای نظامی صرف حفاظت و تقویت نظام ولیعهد شده است نه تقویت امنیت ملی در برابر دشمنان خارجی.
همچنین میتوان گفت ولیعهد ثروت پادشاهی را در طرحهای اقتصادی بینتیجه هدر داده است. گزارشها نشان میدهد میلیاردها دلار به هزینههای مشاورهای برای تقویت ویژن ۲۰۳۰ مبهم او اختصاص یافته؛ این برنامه قصد دارد اقتصاد سعودی را از وابستگی به صادرات سوختهای فسیلی دور کند.
جمال خاشقی (Jamal Khashoggi)، روزنامهنگار انتقادی که در استانبول به قتل رسید و اجسادش پارهپاره شد، در گزارشها و تحلیلهای خود استدلال کرده بود که اگر این پروژههای عظیم شکست بخورند، عربستان سعودی میتواند به یکی از فقرترین کشورهای منطقه تبدیل شود.
💠 ۳/۴
در همین حال، والاستریت جورنال (WSJ) گزارش داد که گزارشی حسابرسی فاششده درباره نیوم، پروژه عظیم هوشمند‑منطقهای در استان تابوک عربستان سعودی که در سال ۲۰۱۷ آغاز شد، هماکنون بهطور مؤثری با ورشکستگی روبهرو است.
گزارش افزود که لغو پروژه «خط»، شهر خطی ۱۷۰ کیلومتری که بهدلیل انتقال منابع به زیرساختهای نمایشگاه جهانی ۲۰۳۰ و جام جهانی ۲۰۳۴ مقیاس آن کاهش یافته بود، میتواند تا ۱۶ میلیارد دلار هزینه برای عربستان بهبار آورد.
در عین حال، جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران و محاصرهٔ مرتبط با تنگه هرمز، ضربهٔ شدیدی به عربستان وارد کردهاند؛ همانطور که محاصرهٔ اخیر تنگه بابالمندب و حملات حوثیها و میلیشیاهای عراقی به خط لوله نفتی شرق‑غرب نیز صادرات نفت عربستان را متوقف کرده و مهمترین منبع درآمدش را تخلیه کردهاند.
اقتصاد عربستان که پیشتر توسط صندوق بینالمللی پول برای سال ۲۰۲۶ رشد ۴٪ پیشبینی میشد، اکنون بهسوی کاهش ۳٫۳٪ پیش میرود.
گزارش دیگری از WSJ بیان کرد که در میان تهدیدات امنیتی متعدد، شاهزاده محمد (Mohammed bin Salman) بهطور مکرر بین کاخها و پناهگاههای مختلف جابجا میشود؛ احتمالاً برای دوری از احتمال ترور با پهپاد. اگرچه حوثیها هنوز مکان او را شناسایی نکردهاند، دشمنان داخلی و رقبای سلطنتی میتوانند این کار را انجام دهند.
کارشناسان اشاره میکنند که پیشینهای برای قتل پادشاه وجود دارد. پادشاه فیصل، که شاید برجستهترین پادشاهی باشد که خاندان سعود بهوجود آورده، توسط یکی از اعضای خانوادهاش کشته شد؛ بهگفتهها بهدستاندرکاران خارجی.
طبق سنت، خاندان سعود قدرت را بهصورت افقی، از برادر به برادر میان فرزندان ابن سعود، نه بهصورت عمودی از پدر به پسر منتقل میکرد. ولیعهد با پشتوانهٔ پدرش در سال ۲۰۱۷ این روش را شکسته و جانشین منصوب، وزیر کشور محمد بن نایف را کنار زد؛ گزارشها میگویند او تا به امروز تحت حصر خانگی باقی مانده است پس از کودتای غیررسمی در کاخ.
منتقدان شاهزاده محمد این اقدام را بهعنوان یک تصاحب آشکار قدرت میدانستند و بسیاری گمان میکنند بدون حمایت یا حتی مشارکت ایالات متحده امکانپذیر نبوده است. (بهطرز عجیبی، بن سلمان شاهزادگان بازداشتشده را بهخاطر ارتباط با قدرتهای خارجی برای انجام کودتا متهم کرد.) هنوز معلوم نیست که ولیعهد در ازای چه چیزی وعده داده است، اما واشنگتن بهندرت چنین امتیازاتی را رایگان میدهد.
در عین حال، شاهزاده محمد در سال ۲۰۲۱ سیاستی عملیتر اتخاذ کرد؛ او محاصرهٔ قطر را پایان داد و بهدنبال توافقی با حوثیها گشت. پیش از حملات حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ که جنگ غزه را شعلهور کرد، شایعاتی دربارهٔ توافقی که توسط ایالات متحده میانجیگری میشد و عربستان سعودی اسرائیل را به رسمیت میشناخت، به گوش میرسید. امروزه در میانهٔ آتشسوزی جنگ ایران، هیچکس دربارهٔ چنین توافقی صحبت نمیکند.
در حالی که ویژن ۲۰۳۰ عربستان را بهدور از نفت پیشبینی میکرد، اقدامات شاهزاده محمد تنها بارهای اقتصادی و نگرانیهای کشور را افزون کرده، وابستگی به این درآمد را تقویت و امنیت ملی را تضعیف کردهاند. عربستان که پیشتر جزو ثروتمندترین کشورهای جهان بود، اکنون بهوضوح، اگرچه نه بهسرعت، در حال سقوط است؛ ولیعهد کشور را بهسوی بدهیهای بیشتر میکشاند.
امروزه هیچ کشور اروپایی یا آمریکایی برای حمایت از عربستان قدم برنمیدارد، در حالی که حملات حوثیها کشور را در معرض آتشسوزی بیسابقهای قرار دادهاند. تاکنون تنها کشورهای مسلمان دیگر پیشقدم شدهاند. این کشورها که با انگیزهها و اهداف متفاوتی عمل میکنند، ممکن است بهیکدیگر جنگ کنند و مسیر شکلگیری احتمالی «اسرائیل بزرگ» را هموار سازند.
شهروندان عربستان سعودی، که تقریباً ۶۵ ٪ آنها زیر ۲۷ سال هستند، باید به گفتوگوهای سطحی امیر محمد درباره «آزادی» و «مدرنسازی» توجه نکنند و بپرسند این سیاستها به نفع چه کسی است: امیر یا مردم؟ پیش از این عربستان سعودی چنین خطر واضحی از فروپاشی داخلی نداشته و همزمان تحت فشارهای خارجی قرار داشته است.
💠 ۴/۴
دکتر ذاکیر حسین، پژوهشگر ارشد در اندیشکدهٔ شورای هند در امور جهانی (Indian Council of World Affairs) است. تحقیقات او بر خاورمیانه، جنوب آسیا و نقش قدرتهای بزرگ متمرکز است. پیش از این او با مؤسسه مطالعات و تحلیلهای دفاعی (Institute for Defence Studies and Analyses, IDSA) و بنیاد ملی دریایی (National Maritime Foundation, NMF) — اندیشکدهای مستقر در دهلی نو که به نیروی دریایی هند تعلق دارد — همکاری داشته است.
🔗 متن اصلی: https://asiatimes.com/2026/10/is-time-running-out-for-mohammed-bin-salman/
⭐ #ایران #آمریکا
🧠 تهران اکنون موجودی متفاوت است
🏛 منبع: War on the Rocks
✍️ نویسنده: Cole Bucy
📄 عنوان اصلی: Tehran is a Different Beast Now
🔎 Ali Khamenei, Mojtaba Khamenei, White House, Islamic Republic, Heras Strait
#تحلیل_راهبردی #اسرائیل #آمریکا_و_کانادا #جنگ #روابط_بین_الملل #War_on_the_Rocks
✅ ژئوپلیس،نبض ژئوپلتیک و روابط بین الملل
🌍 @Geopolis_ir
⭐ ۲/۸
📌 چکیده:
در حملات هوایی اولیهٔ فوریه، رهبران جمهوری اسلامی ایران از جمله علی خامنهای، پسر او مجتبی خامنهای و دیگر اعضای نزدیک خانوادهاش کشته یا مجروح شدند؛ این واقعه انتظارات واشنگتن و اسرائیل را نسبت به شکنندگی ایران بهچالش کشید. تحلیلگر پیشین سیا استدلال میکند که این حملات ذهنیت «تهران نو» را بهسوی استراتژی تهاجمیتر و کمتر وابسته به «صبر استراتژیک» سوق داده و تقسیمات داخلی را عمیقتر کرده است. در ادامه، ایران با پذیرش چندین آتشبس موقت و استفاده از کنترل بر تنگه هرمز سعی دارد فشارهای نظامی و اقتصادی آمریکا و اسرائیل را محدود کند، در حالی که رهبری داخلی بهدنبال حفظ بقا و نشان دادن توانایی مقابله با تهدیدات هوایی و زمینی است. این رویکرد منجر به تشدید تنشهای منطقهای و تردید واشنگتن در پیشبینی مسیر نهایی جنگ شده است.
به War on the Rocks بپیوندید و به محتوایی دست یابید که مورد اعتماد سیاستگذاران، فرماندهان نظامی و متفکران استراتژیک در سراسر جهان است.
تهرانِ که جهان میشناخت، دیگر وجود ندارد. این شهر در آتشهای نخستین جنگ، در فوریه، همراه با رهبر پیشین، علی خامنهای، از بین رفت. پسر او و جانشین جدید، مجتبی خامنهای — هر جا که باشد و هر وضعیتی داشته باشد — شاهد مرگ پدر، همسر و دیگر اعضای نزدیک خانوادهاش در همان حمله هوایی بود که او را نیز مجروح کرد. کاخ سفید بر این باور بود که درگیری تنها چند هفته ادامه خواهد یافت، اما جمهوری اسلامی نشان داد که نسبت به انتظارات ایالات متحده و اسرائیل، کمتر شکننده است؛ این دو کشور اکنون باید با رهبران زندهٔ ایران که در حملات اولیه صدمات و تلفات مشابهی دیدهاند، کنار بیایند. واشنگتن در درک این که حملات مخربش چگونه ذهنیت تهران را تغییر دادهاند، دچار مشکل شده است؛ کاخ سفید هنوز نسبت به رفتار «دیوانه» ایرانی که به انتظارات پیش از جنگ باز نمیگردد، سردرگمی خود را ابراز میکند.
من در اینجا استدلال میکنم که رفتار «دیوانه» ایرانی که واشنگتن را سردرگم میکند، تا حدی بازتابی از تغییر ظریف اما مهمی در ذهنیت جمهوری اسلامی است. حملهٔ رهبری ایالات متحده برای مؤمنان واقعی در ردههای بالای جمهوری اسلامی، که سالها پیشبینیهای پارانوئیدی دربارهٔ چنین حملهٔ آخرالزمانی را در نمازهای جمعهٔ هفتگی میشنیدند، بهعنوان نشانهای از پایان دنیا تلقی شد. اعضای زندهٔ حلقهٔ داخلی جمهوری اسلامی — که به «تهران نو» شناخته میشوند — اکنون بر پایهٔ مجموعهای تغییر یافته از اصول استراتژیک عمل میکنند. با وجود توانمندیهای تاکتیکی نیروهای نظامی ایالات متحده، کاخ سفید هنوز مسیر نهایی را نمیبیند و اگر نتواند با واقعیت جدید تهران سازگار شود، خطر تبدیل بحران به فاجعه را به همراه دارد.
به عنوان یک تحلیلگر پیشین سیا، کار من در سالهای طولانی این بود که نظرات شخصیام را کنار بگذارم و جهان را همانگونه که رهبران ایرانی میبینند، ببینم. هدفم این بود که به ذهنهای سختگیران تهران نفوذ کنم، کسانی که دیدگاههایشان بسیار متفاوت از تحلیلگران غربی است. چنین تمرینی میتواند با مقامات خشونتبار و خصمانه نسبت به ایالات متحده ناراحتکننده باشد — بهویژه وقتی که فرضیات و ارزشهای بنیادی فرد را به چالش میکشد — اما وقتی رفتار مخالفان انتظارات را نقض میکند، روشنایی مفیدی میبخشد. طبیعتاً رهبران ایرانی بهطور منظم مباحثات خصوصی خود را منتشر نمیکنند و بیانیههای عمومیشان میتواند پر از ادعای خودنمایی و تبلیغات گمراهکننده باشد. بنابراین کشف تصمیمگیری واقعی جمهوری اسلامی غالباً هنری است نه علمی. با این حال، میتوان با تحلیل اقدامات جمهوری اسلامی و نگریستن به جهان از منظر ایدئولوژیک تهران، منطق داخلی ناگفتهٔ آنها را تا حد زیادی استنتاج کرد.
⭐ ۳/۸
کاخ سفید درگیر بازی شدیدی از کرملینشناسی است تا تشخیص دهد کدام رهبران در تهران در مقام قدرت هستند و کدام از صحنه حذف شدهاند. دایرهٔ داخلی جمهوری اسلامی ایران که به شدت تضعیف شده، با تقسیمات داخلی مواجه است و این تقسیمات بهراحتی با عدم قطعیت دربارهٔ وضعیت موجبه خامنهای تشدید میشود. برخی ناظران غربی وضعیت دولت را بهعنوان خشم بیرهبر که قادر به صلح نیست توصیف کردهاند؛ اما سادهترین توضیح این است که حملات هدفدار ایالات متحده و اسرائیل، مرکز ثقل سیاسی ایران را به سمت سختگیران نظامی پیرامون موجبه خامنهای جابهجا کردهاند. این افراد مسئول جنگاند و بدون احتیاط طبیعی علی خامنهای به عنوان بافر، تمایل به تاکتیکهای تهاجمیتر دارند. کشمکشهای علنی و رقابتهای فرقهای ویژگی سیاست در جمهوری اسلامی است، اما غربیها اغلب این مسأله را بیش از حد بزرگ مینمایند؛ بنابراین امید به اینکه شکاف داخلی دولت بتواند معضل آمریکا را تسهیل کند، غیرواقعی است. اگر دولت چند سال دیگر زنده بماند، اختلافات میان رهبران تازهتغییر یافتهٔ ایران ممکن است به شکافهای عمیق تبدیل شود و مسیرهای واقعی برای ایران باز کند، اما روحیهٔ پناهگاه مشترک در این بحران تقریباً مطمئناً اختلافات تاکتیکی آنها را برای سیاست آمریکا معنای چندانی نخواهد داد.
در حال حاضر، تمرکز بیش از حد بر دینامیکهای رهبری تهران، حواس واشنگتن را از این میگیرد که بهراستی به وجود آمدن انسجام استراتژیک گستردهای در موضع سختگیرانهٔ «تهران نو» پی ببرد. اگر اقدامات ایران در هفت ماه گذشته را بهصورت کلی بررسی کنیم، میتوان آن را بازنگری هشیارانهای بر پایهٔ درسهای تلخ جنگ دانست. «تهران نو» میداند که بازی ایمن سودی ندارد؛ تنها راه بقا، موضع تهاجمی است که هزینهای کافی برای ایالات متحده و شرکای منطقهایاش ایجاد کند تا دیگر نتوانند بهراحتی وجود جمهوری اسلامی ایران را تهدید کنند — حتی اگر این سیاست تهدیدآمیز بهای بقا را به لبهٔ خطر برساند.
در ادامه، عناصر کلیدی ذهنیت «تهران نو» آورده شده است. درک چگونگی تأثیر این عناصر بر رفتار ایرانیان، برای واشنگتن جهت بازنگری فرضیات و پایان موفقیتآمیز جنگ حیاتی است. ضربات هدفدار بیسابقه بر رهبری ایران احتمالاً اعضای زندهمانده را قانع کردهاند که «مردان مردهای» هستند. خطابهای «تغییر رژیم» از سوی سختگیران ایالات متحده و اسرائیل در حملات متوالی به ایران، بهنظر میرسد تهران را قانع کرده که دشمنانش هرگز از «تمام کردن کار» دست نمیکشند تا زمانی که دولت و کادر رهبریاش نابود شوند، صرفنظر از اینکه آیا آتشبس برای پایان این مرحله از درگیری وجود دارد یا نه. تهدیدهای مداوم ترامپ برای نابود کردن دولت، احتمالاً بقا را در ذهن آنها زنده نگه میدارد. سؤال اصلی رهبران دولت این است که آیا ایالات متحده و اسرائیل ماه آینده یا سال آینده دوباره سعی در کشتنشان خواهند کرد؟ رهبران ایرانی احتمالاً پس از انتخابات میانی آمریکا، ضربات هدفدار بیشتری را تهدیدی قابلاعتماد میدانند، چرا که گزارشها حاکی از این است که کاخ سفید بهنظر میرسد حملات بیشتری را مدنظر دارد. در واقع، ناپدید شدن ناگهانی موجبه خامنهای میتواند ناشی از ترس دولت از حملهٔ هدفدار دیگر باشد، به شرطی که ایالات متحده و اسرائیل بتوانند مکان او را تأیید کنند.
در سال ۲۰۱۹، ایران راهحلی برای خروج از درگیریای که پس از کشته شدن فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، قاسم سلیمانی، توسط ایالات متحده به وجود آمده بود، پذیرفت. علی خامنهای، که از اینکه جنگ تمامعیار میتواند بقاى دولت ایران را به خطر اندازد، میترسید، «صبر استراتژیک» را ترویج کرد. تابستان گذشته، ایران دوباره آتشبس را پذیرفت تا جنگ «دوازده روزه» را پس از حملات اسرائیل و ایالات متحده به تأسیسات نظامی و هستهای ایران به پایان برساند. علی خامنهای بار دیگر از تشدید تنش میترسید و آتشبس دیگری را پذیرفت. بهاحتمال زیاد، سختگیران ایران از آن پس بهصورت خصوصی به این نتیجه رسیدهاند که تصمیم علی خامنهای برای احتیاط، سرانجام جان او را گرفت.