کمیسیون اروپا می‌خواهد تا سقف ۱۰ میلیارد یورو از منابع عمومی را برای هفت گیگافکتوری، مراکز داده‌ای پر از تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی که برای کمک به پژوهشگران اروپایی، استارت‑اپ‌ها، خدمات عمومی و شرکت‌های صنعتی در مسابقه هوش مصنوعی طراحی شده‌اند، صرف کند. این ایده برای تسریع دسترسی به توان محاسباتی هوش مصنوعی خوب است، اما برنامهٔ گیگافکتوری می‌تواند غریزهٔ مخرب اروپایی را که حاکی از معادل‌سازی حاکمیت با خودکفایی و نگاه داشتن فناوری وارداتی به‌عنوان نشانه‌ای از شکست استراتژیک است، دوباره زنده کند. گیگافکتوری‌ها مصرف‌کنندهٔ تراشه‌ها هستند، نه تولیدکنندهٔ آن‌ها. گیگافکتوری‌های اروپایی از GPUهای وارداتی استفاده خواهند کرد و نه اینکه یک اکوسیستم اروپایی برای GPU، کارخانهٔ ذوب، بسته‌بندی یا مجموعهٔ نرم‌افزاری هوش مصنوعی ایجاد کنند. برچسب «گیگافکتوری» زیرساخت‌های محاسباتی را با تولید نیمه‌رساناها مخلوط می‌کند و انتظارات نادرستی ایجاد می‌نماید. زنجیره‌های تأمین نیمه‌رساناها بیش از حد تخصصی، سرمایه‌بر و جغرافیایی توزیع‌شده‌اند تا هر کشوری بتواند کل زنجیره را در داخل مرزهای خود بازتولید کند. همان‌طور که یان‑پتر کلین‌هانس (Jan‑Peter Kleinhans) تحلیل‌گر نیمه‌رساناهای OECD تأکید کرده است، تاب‌آوری به معنای مدیریت وابستگی‌های بحرانی است، نه دنبال کردن هدف ناممکن خودکفایی. هدف اروپا باید تبدیل شدن به یک عنصر غیرقابل‌جایگزین در زنجیرهٔ تأمین جهانی نیمه‌رساناها و سامانهٔ محاسبات هوش مصنوعی باشد، نه جداسازی خود از ایالات متحده، تایوان، ژاپن، کرهٔ جنوبی، سنگاپور یا بریتانیا. مدل تأمین مالی خود کمیسیون اروپا نیز می‌پذیرد که پول عمومی نمی‌تواند و نباید تمام بار گیگافکتوری را به عهده بگیرد. این مدل قصد دارد از پول عمومی برای تشویق سرمایه‌گذاران خصوصی به سرمایه‌گذاری ۲۰ میلیارد دلار استفاده کند. این نکتهٔ مثبت است. سؤال بی‌پاسخ این است که آیا اروپا می‌تواند تقاضای خصوصی کافی جذب کند تا گیگافکتوری‌ها از نظر اقتصادی و استراتژیک مفید شوند یا نه. مالیات‌گذاران اروپایی در خطر حمایت از فناوری‌های آمریکایی و آسیایی قرار دارند. یک خوشهٔ هوش مصنوعی که با سوبسید تأمین می‌شود ولی کاربران پرداخت‌کننده‌ای ندارد، تبدیل به یک مشتری عمومی پرهزینه و هدررفت‌کار برای فروشندگان تراشه و نرم‌افزارهای آمریکایی می‌شود. ۱۰۰٬۰۰۰ پردازشگر پیشرفتهٔ هوش مصنوعی در هر گیگافکتوری تنها می‌تواند از شرکت‌های آمریکایی چون NVIDIA و AMD تأمین شود که عمدتاً توسط TSMC در تایوان و Samsung در کرهٔ جنوبی تولید می‌شوند. این که اروپا این فناوری‌ها را وارد می‌کند، به‌خودی‌خود مشکلی نیست. این نشان‌دهندهٔ زنجیرهٔ تأمینی مبتنی بر تخصص است: طراحی در ایالات متحده، لیتوگرافی هلند، شیمی و اپتیک آلمان، پژوهش بلژیک، تولید در تایوان و کرهٔ جنوبی، مواد ژاپن و مونتاژ و آزمون در جنوب‌شرق آسیا. سیاست باید به دنبال افزونگی، دسترسی امن و وابستگی متقابل باشد؛ نه این‌که سعی کند اروپا در هر لایهٔ زنجیرهٔ تأمین خودکفا باشد. گیگافکتوری‌ها باید از تعمیق وابستگی به یک ارائه‌دهندهٔ ابر، GPU یا نرم‌افزار آمریکایی جلوگیری کنند. شفافیت کمک می‌کند — نرم‌افزاری که تراشه‌ها را به هم متصل می‌کند و نرم‌افزاری که مدل‌های هوش مصنوعی را اجرا می‌کند، تا حد امکان باید باز و قابل تعامل باشد، نه اختصاصی. محصولات باز به مشتریان اجازه می‌دهند تا کنترل خروجی‌های خود را حفظ کنند، نه تأمین‌کنندگان. اروپا باید بر تقویت نقاط قوت قابل‌توجه خود متمرکز شود: شرکت لیتوگرافی هلندی ASML؛ اپتیک‌های آلمانی Zeiss؛ پژوهش‌های نیمه‌رساناهای بلژیکی IMEC؛ شیمی‌ها و مواد تخصصی؛ نیمه‌رساناهای قدرتی؛ تراشه‌های خودرویی؛ حسگرها؛ اتوماسیون صنعتی؛ فتونیک؛ و سیستم‌های نهفته. سؤال صحیح سیاست‌گذاری این نیست «آیا این دارایی اروپایی است؟» بلکه «آیا این باعث می‌شود عبور از اروپا دشوارتر شود؟» **آخرین اخبار** برای دریافت ایمیل‌های منظم Bandwidth و آگاهی از کارهای CEPA، ایمیل خود را وارد کنید و ثبت‌نام کنید. ایمیل ارسال Δ

NanoIC، یک خط آزمایشی در IMEC لئوون که در فوریه با سرمایه‌گذاری کل ۲٫۵ میلیارد یورو افتتاح شد، نمونه‌ای مناسب از سیاست صنعتی استراتژیک است — نه هدفی خیالی و دست‌نیافتنی برای تولید یک NVIDIA اروپایی. برخلاف یک کارخانه تجاری عظیم، NanoIC یک خط آزمایشی مشترک است که به شرکت‌ها و پژوهشگران امکان می‌دهد فناوری‌های پیشرفته را پیش از تعهد به تولید در مقیاس صنعتی، توسعه و اعتبارسنجی کنند. اولویت باید این باشد که NanoIC و تسهیلات مرتبط برای استارت‑آپ‌ها، شرکت‌های کوچک و متوسط، دانشگاه‌ها و شرکای بین‌المللی مورد اعتماد قابل دسترسی بمانند — نه اینکه به دارایی‌های بسته‌ای از چند شرکت بزرگ تبدیل شوند. این قوت‌های طراحی و مواد نیازمند پرورش شبکه‌ای از صندوق‌های تخصصی مانند Cloudberry VC، اولین صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر اختصاصی به نیمه‌رساناها در قاره است. این صندوق ۳۰ میلیون یورویی در استارت‑آپ‌های پیش‌دانه و دانه اولیه، بین ۴۰۰٬۰۰۰ تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ یورو سرمایه‌گذاری می‌کند. هدف آن ایجاد «آرم» بعدی است، شرکت طراحی تأسیس‌شده در بریتانیا که تقریباً تمام تراشه‌های گوشی‌های همراه را تأمین می‌کند. موفقیت آرم نشان می‌دهد چرا بریتانیا باید در هر استراتژی اروپایی برای تراشه گنجانده شود. خوشه طراحی تراشه در کمبریج، نیمه‌رساناهای ترکیبی در ویلز جنوبی و پژوهش‌های قوی دانشگاهی، این کشور را غیرقابل جایگزین می‌سازند. یک استراتژی جدی EU باید مشارکت EU–UK در زمینه نیمه‌رساناها و محاسبات هوش مصنوعی ایجاد کند: دسترسی متقابل به خطوط آزمایشی؛ فراخوان‌های مشترک تحقیق و توسعه؛ صندوق‌های استارت‑آپ فرامرزی؛ استانداردهای هماهنگ؛ برنامه‌های مهارتی مشترک؛ و قوانین هم‌راستا در زمینه کنترل صادرات و ارزیابی سرمایه‌گذاری. اگر می‌خواهیم گیگافاب‌ها معجزه باشند نه سراب، باید چند قاعده کلیدی رعایت شود. به جای ساخت آن‌ها در مکان‌های سیاسی‌ساز (مثلاً آلمان)، باید در مناطقی با انرژی کم‌کربن مقرون‌به‌صرفه، ظرفیت شبکه‌ای موجود، مجوزدهی سریع، اپراتورهای ماهر، مؤسسات پژوهشی، اتصال شبکه‌ای و تقاضای شناسایی‌شده (مانند کشورهای نوردیک یا شرق اروپا) ساخته شوند. گیگافاب‌ها باید مشارکت واقعی ریسک خصوصی را داشته باشند. سهم معینی از توان محاسباتی باید برای استفاده‌های عمومی‑مصلحتی و استراتژیک اختصاص یابد: دانشگاه‌ها، استارت‑آپ‌ها و شرکت‌های صنعتی کوچک. شرکت خارجی نباید به‌عنوان شکست استراتژیک تلقی شود. یک مرکز داده تحت مالکیت اروپایی که تنها از یک پشته نرم‌افزاری اختصاصی استفاده می‌کند، ممکن است نسبت به سرویس چند‑فروشنده‌ای که قابلیت تعامل دارد و با شرکای مورد اعتماد اداره می‌شود، مقاوم‌تر نباشد. گزینه «سخت‌افزار حاکمیتی اروپایی»، که یک انزوای شکننده و سیاسی جذاب است، نیست. بلکه ساختن یک بخش هوش مصنوعی متنوع، رقابتی و باز است که کنترل اروپایی را برجسته می‌کند. کریستوفر سیترا (Christopher Cytera) CEng MIET یک پژوهشگر ارشد در Tech Policy Program مرکز تحلیل سیاست‌های اروپایی (Center for European Policy Analysis) و یک مدیر اجرایی فناوری با بیش از ۳۰ سال تجربه در زمینه نیمه‌رساناها، الکترونیک، ارتباطات، ویدئو و تصویرسازی است. Bandwidth ژورنال آنلاین CEPA است که به پیشبرد همکاری‌های ترانس‌آتلانتیک در حوزه سیاست فناوری اختصاص دارد. تمام نظرات بیان‌شده در Bandwidth صرفاً متعلق به نویسنده است و ممکن است نمایانگر نظرات نهادهایی که نویسنده به آن‌ها وابسته است یا مرکز تحلیل سیاست‌های اروپایی (Center for European Policy Analysis) نباشد. CEPA سیاست سخت‌گیرانه‌ای در زمینه استقلال فکری در تمام پروژه‌ها و انتشارات خود حفظ می‌کند. فولاد و سیلیکون: نوآوری متحد برای قرن بعد کنفرانس فناوری و امنیت CEPA ۲۰۲۶ همین حالا ثبت‌نام کنید ژورنال آنلاین CEPA که به پیشبرد همکاری‌های ترانس‌آتلانتیک در حوزه سیاست فناوری اختصاص دارد. بیشتر بخوانید

ایالات متحده به تأمین مالی خصوصی وابسته است. تولیدکنندگان تراشه و سایر رهبران فناوری از سودهای رشدی خود برای سرمایه‌گذاری، تضمین و به‌طور کلی تأمین مالی مشتریان استفاده می‌کنند. مجله The Economist حتی انویدیا را «بانک مرکزی هوش مصنوعی» نامیده است. چین از مدل متفاوتی بهره می‌گیرد: صندوق‌های تحت‌نظر دولت، تأمین مالی بانک‌های دولتی، وسایل سرمایه‌گذاری دولت‌های محلی، محاسبه‌های یارانه‌ای و هماهنگی دولتی. اگرچه رویکرد تأمین مالی خصوصی در ایالات متحده در آغاز ساخت‌وساز سرمایه‌بر به‌خوبی کار می‌کند، ممکن است در دوران رکود تحت فشار قرار گیرد. اگر تقاضای هوش مصنوعی کمتر از انتظار باشد، قیمت‌های تراشه سریع‌تر از پیش‌بینی کاهش یابد یا برنامه‌های هوش مصنوعی برای جذب مشتریان پرداخت‌کننده زمان بیشتری ببرد، درد می‌تواند به سرعت و به‌طور گسترده‌ای گسترش یابد و بر فروش تجهیزات، درآمدهای مراکز داده، اعتبار مشتریان و ارزش سهام‌داران تأمین‌کننده تأثیر بگذارد. چین نیز با ریسک‌های بدهی و ظرفیت اضافه مواجه است. صندوق‌های تحت‌نظر دولت می‌توانند منجر به تکرار و تخصیص نادرست شوند؛ دولت‌های محلی پیش از این بار بدهی بالایی دارند؛ و بانک‌های دولتی ممکن است پروژه‌های ضعیف را به‌جای اعمال بازسازی سریع، بازپرداخت کنند. اما در طول یک رکود طولانی، چین می‌تواند سرمایه‌گذاری‌های اولویت‌دار سیاسی را حتی اگر بازده کوتاه‌مدت کم باشد، حفظ کند. سرمایه دولتی می‌تواند پروژه‌های ضعیف را بازپرداخت کند، خرید مستقیم را به تأمین‌کنندگان داخلی هدایت کند و شرکت‌های استراتژیک را در دوره‌ای که سرمایه‌گذاران غربی ممکن است خواستار بازگشت فوری سرمایه باشند، حفظ نماید. به دو سرمایه‌گذاری نگاهی دقیق بیندازید. انویدیا موافقت کرد تا حداکثر ۱۰۵ میلیارد دلار ضمانت‌های اجاره و برق را برای یک مرکز داده اوپن‌ای‌آی در اوهایو فراهم کند — در ازای این‌که اوپن‌ای‌آی تراشه‌های انویدیا را خریداری کند. مارول به گوگل یک واورنت داد که به آن اجازه می‌دهد تا حداکثر ۱۲٫۲ میلیارد دلار از سهام خود را خریداری کند، به‌طوری که زمان‌بندی این واورنت عمدتاً به دستاوردهای خرید تحت توافق‌نامه تراشه‌های سفارشی مرتبط است. این معاملات، اگرچه یکسان نیستند، ویژگی مرکزی مشترکی دارند: بازده تأمین‌کننده نه تنها به فروش فناوری، بلکه به تأمین مالی، پاداش یا بیمه‌گری تقاضای آینده مشتری مرتبط است. آن‌ها بخشی از ریسک تجاری پروژه را از توسعه‌دهنده مرکز داده و وام‌دهندگان آن به تأمین‌کننده تراشه‌ای که خریداری خواهد شد، منتقل می‌کنند. یا ریسک را از یک استارتاپ هوش مصنوعی به یک غول جستجوی ثروتمند منتقل می‌نمایند. خطر نه یک حقه حسابداری است و نه بازپخش خودکار سقوط دات‌کام. مراکز داده هوش مصنوعی می‌توانند ارزش واقعی ایجاد کنند و ضمانت‌های فروشنده می‌توانند به زیرساخت‌های قابل‌اجرا کمک کنند تا به بسته شدن مالی برسند. مسأله‌ی سیاستی کمتر درباره این است که آیا انویدیا و گوگل «تقاضا» را خلق می‌کنند یا نه، بلکه این است که آیا بازارهای مالی می‌توانند تقاضای مستقل کاربران نهایی را تشخیص دهند. چین در جهت‌دهی تأمین مالی دولتی به هوش مصنوعی، مشوق‌هایی فراتر از بازده تجاری دارد؛ خودکفایی فناوری و توانایی ادامه ساخت و ساز علیرغم محدودیت‌های صادراتی ایالات متحده. پکن همچنین در پی استراتژی مدل وزن‑بازتر (open‑weight) است. گزارشی از کمیسیون بررسی اقتصادی و امنیتی ایالات متحده‑چین استدلال می‌کند که انتشار مدل‌ها و وزن‌های آزمایشگاهی توسط آزمایشگاه‌های چینی می‌تواند استانداردها، ابزارها، خدمات ابری، تراشه‌ها و برنامه‌های چینی را در بازارهای خارجی گسترش دهد. یک اصلاحیه غربی در حوزه هوش مصنوعی به‌طور خودکار چین را برنده مسابقه هوش مصنوعی نمی‌کند. چین همچنان تحت محدودیت‌های دسترسی به پیشرفته‌ترین تراشه‌ها و ابزارهای ساخت تراشه قرار دارد و شرکت‌های هوش مصنوعی چینی نیز با چالش تبدیل هزینه‌های عظیم زیرساختی به درآمد پایدار مواجه‌اند. ایالات متحده ممکن است در دوره رونق سریع‌تر نوآوری کند، اما پس از اصلاح نیز می‌تواند به‌سرعت هزینه‌ها را کاهش دهد. چین ممکن است سرمایه بیشتری را هدر دهد، اما می‌تواند منحنی یادگیری صنعتی خود را در حال حرکت نگه دارد در حالی که رقبایش متوقف می‌شوند.

‏🌍 چین #چین 🧠 خط‌فاصله مالی هوش مصنوعی — آیا چین برتری دارد؟ ‏🏛 منبع: Center for European Policy Analysis #تحلیل_راهبردی #چین #اروپا_و_روسیه #CEPA @Geopolis_ir

پیش از وقوع احتمالی رکود، ایالات متحده باید شفافیت و آزمون‌های فشار برای تأمین مالی زیرساخت‌های هوش مصنوعی را برقرار کند. تنظیم‌کنندگان آمریکایی و اروپایی باید افشای واضحی از تضمین‌های فروشندگان، سهام‌داری‌ها، پیش‌پرداخت‌ها، تعهدات حداقل درآمد، پشتیبانی از ارزش باقی‌مانده و قراردادهای خرید ظرفیت مراکز داده را الزامی کنند. بانک‌ها و سرمایه‌گذاران نهادی باید پروژه‌ها را در برابر قیمت‌های پایین‌تر اجاره GPU، کاهش بهره‌برداری، استهلاک سریع سخت‌افزار، هزینه‌های بالاتر انرژی و نکول مشتریان آزمون فشار دهند. سرمایه‌گذاری‌های تراشه و مرکز داده می‌توانند زیرساخت‌های مولد ایجاد کنند. اما اگر حباب منفجر شود چه می‌شود؟ غرب باید پیش از آن اقدام کند. کریستوفر سیترا (Christopher Cytera) CEng MIET یک پژوهشگر ارشد در برنامه سیاست فناوری (Tech Policy Program) مرکز تحلیل سیاست‌های اروپایی (Center for European Policy Analysis) و یک مدیر اجرایی در حوزه فناوری با بیش از ۳۰ سال تجربه در نیمه‌هادی‌ها، الکترونیک، ارتباطات، ویدئو و تصویرسازی است. Bandwidth مجله آنلاین CEPA است که به پیشبرد همکاری‌های ترانس‌اتلانتیک در حوزه سیاست فناوری اختصاص دارد. تمام نظرات بیان‌شده در Bandwidth صرفاً متعلق به نویسنده است و ممکن است نمایانگر نظرات نهادهایی که نویسنده نمایندگی می‌کند یا مرکز تحلیل سیاست‌های اروپایی نباشد. CEPA سیاست سخت‌گیرانه‌ای در زمینه استقلال فکری در تمام پروژه‌ها و انتشارات خود حفظ می‌کند. فولاد و سیلیکون: نوآوری متحد برای قرن آینده کنفرانس فناوری و امنیت CEPA 2026 همین حالا ثبت‌نام کنید مجله آنلاین CEPA که به پیشبرد همکاری‌های ترانس‌اتلانتیک در حوزه سیاست فناوری اختصاص دارد. بیشتر بخوانید

‏🌍 جهانی #جهانی 🧠 به‌روزرسانی‌های مجمع عمومی UN 2026 ‏🏛 منبع: International Crisis Group #تحلیل_راهبردی #جهانی #Crisis_Group @Geopolis_ir

به مناسبت افتتاح هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل، کارشناسان گروه بحران به بررسی چالش‌های پیش روی تلاش‌های سازمان ملل برای ارتقای صلح و امنیت بین‌المللی می‌پردازند. این صفحه شامل به‌روزرسانی‌های هفته سطح‌بالا در نیویورک و پوشش‌های اخیر گروه بحران از سازمان ملل است.

‏🌍 جهانی #جهانی 🧠 متوقف کردن سقوط خطرناک به سوی جنگ در شمال اتیوپی ‏🏛 منبع: International Crisis Group #تحلیل_راهبردی #جهانی #Crisis_Group @Geopolis_ir

تنش‌های طولانی‌مدت که به آرامی می‌جوشیدند، پس از آنکه گروه‌های مسلح مخالف در تیگرای، آمهارا و آفار حمله‌ای چندجانبه را علیه نیروهای دولت اتیوپی آغاز کردند، به درگیری‌های گسترده تبدیل شده‌اند. هنوز برای جلوگیری از بازگشت به جنگی پرهزینه و خونین، دیر نشده است.

‏🌍 جهانی #جهانی 🧠 در رادار ما ‏🏛 منبع: International Crisis Group #تحلیل_راهبردی #جهانی #Crisis_Group @Geopolis_ir

در رادار ما هر هفته درگیری‌ها و بحران‌های سراسر جهان را اسکن می‌کند و برخی از نقاط داغی را که تحلیل‌گران گروه بحران (Crisis Group) به‌دقت دنبال می‌کنند، به نمایش می‌گذارد. چه روندی که به‌طور کافی گزارش نشده باشد و چه تحولی که سرخط‌ها را به خود جلب کند، کارشناسان میدانی ما دلیل اهمیت آن یا اقداماتی که باید انجام شود را توضیح می‌دهند.

‏🌍 آمریکا #آمریکا 🧠 رشد حواله‌های مکزیک: ترکیبی از نتایج متغیر ‏🏛 منبع: Inter-American Dialogue #تحلیل_راهبردی #آمریکا #آمریکای_جنوبی #Inter_American_Dialogue @Geopolis_ir