ما درخواست تغییر اربابان را نداریم؛ ما درخواست نگه داشتن قلم را داریم. نگه داشتن قلم همچنین به معنای بیان واضح یک نکته در میان دوستان است. رقابت ژئوپولیتیکی تجدید شده نباید قارهٔ ما را دوباره به صحنهای تبدیل کند که رقابتهای دیگران در آن اجرا میشود. کشورهای آفریقایی با شرکای متعددی—روسیه، چین، اتحادیهٔ اروپا، ایالات متحده، ترکیه، کشورهای خلیج فارس و دیگران—کار میکنند و این حق حاکمیتی آنهاست. اما اولویتهای امنیتی آفریقا نمیتواند امتداد رقابت کسی باشد. منافع امنیتی آفریقا باید منافع امنیتی آفریقا بمانند. هدف شراکت، جذب کشورهای آفریقایی به اردوگاهها نیست؛ بلکه تقویت توانایی آنها برای انتخاب است.
کلوپ والدای مشاهده میکند که جهانیسازی همانگونه که میدانستیم به پایان رسیده است، در حالی که جهان همچنان بههمپیوسته است. در آفریقا ما هر دو نیمهٔ این جمله را دقیقاً احساس میکنیم. ارتباطات همکاری در حال کاهش است: تأمین مالی دشوارتر شده، مأموریتها در حال پایاناند، توجه بهجای دیگری منتقل شده است. اما ارتباطات خطرناک بههیچوجه کم نمیشود. سلاحهای یک درگیری فروپاشیده، درگیری بعدی را سلاحدار میکند. طلایی که یک شورش در ساحل را تأمین مالی میکند، در قارهای دیگر تصفیه میشود. شایعهای که در یک پایتخت ساخته میشود، مردم را در روستایی که هرگز از آن نشنیدهاند میکشد.
همکاری جهانیسازیشده ممکن است به پایان رسیده باشد. اما خطر جهانیسازیشده همچنان ادامه دارد. پس، قدرتهای مسئول چه کاری میتوانند انجام دهند؟ اجازه دهید سه اصلاحیه ارائه دهم، یکی برای هر تحریف.
اول، سیاست را به مرکز سیاست امنیتی بازگردانید. ابزارهای نظامی باید فضا را برای راهحلهای سیاسی باز کنند، هرگز جایگزین آنها نشوند و هر شراکت باید بر پایهٔ آنچه باقی میگذارد ارزیابی شود.
دوم، تمایزها را دفاع کنید: بین نظامی و غیرنظامی، بین اقدام استثنایی و قانون عادی، بین رقیب و دشمن. هر اختلافی تهدید نیست و هر مشکلی به اجبار پاسخ نمیدهد.
سوم، فضاهایی را که در آنها همکاری بر تقابل غلبه میکند، محافظت کنید. ممکن است دربارهٔ نظام بینالمللی اختلاف عمیقی داشته باشیم، اما تروریستها هیچگونه همراستایی ژئوپولیتیکی را محترم نمیشمارند و شبکههای جنایی، همهگیریها یا شوکهای اقلیمی نیز همینطور. مبارزه با تروریسم یکی از معدود حوزههایی بوده است که قدرتهای بزرگ حتی در سالهای دشوار همچنان بهیکدیگر دست مییابند. این زمینهٔ مشترک داراییای است که باید محافظت شود، نه صرف شود. آنچه در نهایت میخواهیم جایگزینی یک هژمونی با دیگری نیست، بلکه قواعدی است که همهٔ ما در نوشتن آنها مشارکت داشتهایم.
و آفریقا منتظر نیست که دیگران این مسائل را به جای او حل کنند. در ۲۱ ژوئیه، شورای صلح و امنیت اتحادیه آفریقا برنامه استراتژیک قارهای اتحادیه آفریقا برای مقابله با تروریسم در آفریقا در دورهٔ ۲۰۲۶–۲۰۳۰ را تصویب کرد. این برنامه پاسخهای امنیتی قوی را با اقداماتی که به ریشهها و عوامل پیشبرندهٔ افراطگرایی مسلح میپردازد، ترکیب میکند و اجرای آن را—در سطوح ملی و منطقهای—در مالکیت آفریقاییها میپوشاند. بنابراین آنچه از هر شریک، بدون استثناء، میطلبیم ساده است: حمایت پیشبینیشده برای پاسخهای رهبریشده توسط آفریقا، از جمله از طریق امکاناتی که قطعنامهٔ ۲۷۱۹ شورای امنیت فراهم میکند؛ همکاریای که نهادهای آفریقایی را تقویت میکند نه اینکه جایگزین آنها شود؛ و مشارکتی که هرگز مشروط بر همراستایی ژئوپولیتیکی نیست.
سالهاست که جهان دربارهٔ «پیروزی در جنگ با تروریسم» سخن میگوید. من به این باور رسیدهام که این واژگان خود نیاز به بازنگری دارد. تروریسم ارتشی نیست که روزی سند تسلیمنامهای امضا کند؛ بلکه روشی از خشونت است که هر زمان شرایط سیاسی، اجتماعی و ژئوپولیتیکی اجازه دهد، دوباره ظاهر میشود. هدف ما نمیتواند پیروزی در جنگی بیپایان باشد؛ بلکه باید ساختن جوامعی باشد که در آن تروریسم بهتدریج کارایی، پیروان و توان بازتولید خود را از دست میدهد.
این ما را به مفهوم «رسید» برمیگرداند. امنیت صرفاً عدم حضور دشمن نیست؛ بلکه حضور یک دولت است که مردم به آن اعتماد دارند: نهادهایی که کار میکنند، عدالت پیشبینیشده، شغل و اطمینان به آینده. یک جامعه میتواند بهطور گسترده مسلح باشد و همچنان بهطور عمیق ناامن بماند.
ما میدانیم که در ساحل موفق میشویم نه در روزی که آخرین فرمانده سقوط میکند، بلکه در روزی که رسید در جیب آن چوپان توسط دولت خود او صادر میشود.
شاید همین امر برای نظام بینالمللی نیز صادق باشد. چالش واقعی پیشرو این نیست که در مواجهه بهتر شویم؛ بشریت پیش از این بهطرز فوقالعادهای در این زمینه مهارت یافته است. چالش این است که توانایی همکاریمان را در حالی که مخالفیم حفظ کنیم: فضای سیاسی را باز نگه داریم وقتی گزینههای نظامی وجود دارد، مرز بین نظامی و غیرنظامی را حفظ کنیم وقتی فناوری آن را محو میکند، و بالاتر از همه از تبدیل منطق جنگ به اصل سازماندهی روابط بینالمللی جلوگیری کنیم.
زیرا هنگامی که مواجهه به وضعیت عادی سیاست جهانی تبدیل شود، بزرگترین خطر ممکن است دیگر یک جنگ خاص نباشد؛ بلکه این خواهد بود که دیگر نتوانیم به یاد آوریم صلح چگونه بهنظر میرسد.
این مقاله بر پایهٔ مداخلهٔ آقای ادریس مونیر للالی، مدیر موقت مرکز مقابله با تروریسم اتحادیه آفریقا (AUCTC)، در بیستو سومین نشست سالانهٔ کلوب بحث والدای است.
پذیرفتن مسئولیت برای آینده نه شعاری است و نه یک شعار، بلکه یک ضرورت رفتاری است. در طول تاریخ، بشر راههای مؤثری برای نابودی خود اختراع کرده است؛ از نابودی فیزیکی تا تخریب اخلاقی. اینها نیز میوهٔ پیشرفتاند. ما به آیندهای که بهتر از گذشته باشد نیازی نداریم؛ بلکه به آیندهای که بدتر از آن نباشد نیاز داریم. بهطور کلی، داشتن آینده همان چیزی است که بیش از همه اهمیت دارد.
دیدگاههای بیانشده متعلق به اعضا و مشارکتکنندگان فردی است، نه کلوب، مگر آنکه صراحتاً خلاف آن ذکر شده باشد.
🌍 جهانی #جهانی
🧠 استراتژیهای پاسخگویی و همراستایی برای پیادهسازی فناوری آموزشی
🏛 منبع: RAND Corporation
✍️ نویسنده: Ivy Todd
📄 عنوان اصلی: Accountability and Alignment Strategies for Implementing Edtech
🔗 متن اصلی: https://www.rand.org/pubs/research_reports/RRA5192-1.html
#تحلیل_راهبردی #جهانی #RAND
@Geopolis_ir
استراتژیهای مسئولیتپذیری و همراستاسازی برای اجرای فناوری آموزشی
چگونه یک ناحیه مدرسهای فاصله بین وعده و عمل را کاهش داد
تحقیق منتشر شده در 30 سپتامبر 2026
این تحقیق توسط مؤسسه علوم آموزش حمایت مالی شد.
در این گزارش، نویسندگان استراتژیهایی را که یک ناحیه و مدارس آن در طول دو سال به کار گرفتند، شرح میدهند؛ دورهای که تعداد دانشآموزانی که به اهداف استفاده در Zearn Math، یک بستر فناوری آموزشی ریاضی، دست مییافتند، بیش از دو برابر شد. نویسندگان از دو مفهوم پژوهش اجرایی، مسئولیتپذیری و همراستاسازی، برای بررسی استراتژیهای سطح ناحیه و سطح مدرسه مرتبط با این افزایش استفاده بهره میبرند.
محصولات فناوری آموزشی (edtech) در بسیاری از استراتژیهای آموزشی ناحیههای مدرسهای مرکزی هستند. با این حال، پژوهشهای پیشین نشان میدهند که ناحیههای مدرسهای اغلب در انتقال از پذیرش محصولات فناوری آموزشی به اطمینان از استفاده مستمر دانشآموزان از آنها دچار مشکل میشوند. استفاده دانشآموزان و مدارس از این محصولات اغلب زیر سطوح پیشنهادی توسعهدهندگان میماند. اما اگر یک ناحیه بتواند بهطور معناداری فاصله بین استفاده پیشنهادی و واقعی را کاهش دهد چه میشود؟
در این گزارش، نویسندگان استراتژیهایی را که یک ناحیه و مدارس آن در طول دو سال به کار گرفتند، توصیف میکنند؛ دورهای که استفاده از Zearn Math، یک بستر فناوری آموزشی ریاضی، بهطور قابلتوجهی افزایش یافت. نویسندگان بر پایه یک آزمایش تصادفی کنترلشده که در آن 32 مدرسه در یک ناحیه بزرگ شهری، آموزش ریاضی برای پایههای سوم تا پنجم را با Zearn Math تکمیل کردند، استدلال میکنند. در سال اول مطالعه، کمتر از یکپنجام دانشآموز به هدف سالانه دروس بستر دست یافت. در سال دوم، حدود نیمی از آنها موفق شدند.
با تمرکز بر دادههای کیفی شش مدرسه مورد مطالعهای که تحت درمان بودند، نویسندگان از دو مفهوم پژوهش اجرایی، مسئولیتپذیری و همراستاسازی، برای بررسی استراتژیهای سطح ناحیه و سطح مدرسه مرتبط با این افزایش استفاده استفاده میکنند. آنها دریافتند که انتظارات واضح، نظارت و مشوقها به اولویتبندی استفاده از Zearn Math کمک کردند. استراتژیهایی مانند همراستاسازی بهتر بین بستر و برنامه درسی اصلی، زمان اختصاصی برای استفاده، کاهش ابزارهای رقیب و گسترش فرصتهای یادگیری حرفهای، استفاده از Zearn Math را برای معلمان آسانتر ساخت. نویسندگان همچنین تعادلهای موجود را مورد بحث قرار میدهند؛ بهطوری که در حالی که اکثر معلمان شرکتکننده این استراتژیها را مفید میدانستند، برخی دیگر گزارش کردند که ممکن است این اقدامات فعالیتهای یادگیری ارزشمند دیگری را جایگزین کرده باشند.
🌍 جهانی #جهانی
🧠 برنامه آزمایشی حمایت از کهنهسربازان برای خوداتکایی
🏛 منبع: RAND Corporation
✍️ نویسنده: Maya Buenaventura
📄 عنوان اصلی: Veterans Support to Self-Reliance Pilot Program
🔗 متن اصلی: https://www.rand.org/pubs/research_reports/RRA4660-1.html
#تحلیل_راهبردی #جهانی #RAND
@Geopolis_ir
پروژه آزمایشی حمایت از خودکفایی کهنهسربازان
گزارش نهایی ارزیابی
تحقیق منتشر شده در 30 سپتامبر 2026
این تحقیق بهدلیل دریافت کمک مالی از «Swords to Plowshares» امکانپذیر شد.
این گزارش نتایج ارزیابی تأثیر ابتکار حمایت از خودکفایی کهنهسربازان کالیفرنیا را ارائه میدهد؛ ابتکاری که برای ارائه خدمات حمایتی پیشرفته به کهنهسربازان ساکن در مسکن حمایتی دائم طراحی شده است. نویسندگان روندهای استفاده از خدمات و نتایج رفاهی شامل رفتارهای مرتبط با سلامت، استفاده از مراقبتهای بهداشتی، حمایت و ارتباطات اجتماعی، و کیفیت زندگی ادراکشده را مستند میکنند.
پروژه آزمایشی حمایت از خودکفایی کهنهسربازان کالیفرنیا، کهنهسربازان بیخانمان پیشین را با هزینهای بسیار کمتر از مراکز پرستاری یا زندگی کمکی مسکن میدهد و نتایج سلامت آنها بهبود مییابد.
بیش از 9,000 کهنهسرباز در سال 2024 در کالیفرنیا بیخانمان بودند و تقریباً 69 درصد جمعیت کهنهسرباز این ایالت 55 سال یا بالاتر هستند. کهنهسربازانی که تجربه بیخانمانی مزمن داشتهاند، اغلب با چالشهای جدی سلامت و عملکردی به مسکن حمایتی دائم (PSH) میرسند که سوبسیدهای استاندارد و مدیریت پرونده ممکن است بهطور کامل آنها را پوشش ندهد.
در سال 2023، اداره امور کهنهسربازان کالیفرنیا (CalVet) پروژه آزمایشی حمایت از خودکفایی کهنهسربازان (VSSR) را در 13 مکان PSH در شش شهرستان راهاندازی کرد. پژوهشگران RAND بررسی کردند که این پروژه به چه کسانی دسترسی داشته، شرکتکنندگان در طول سه سال چگونه پیشرفت کردهاند و هزینه آن نسبت به گزینههای جایگزین چه بوده است.
تنها 20 نفر از 560 شرکتکننده در طول سه سال به وضعیت ناپایدار خروج کردند — نرخ خروج نامطلوب 3.6 درصد، در مقایسه با 15 درصد گزارششده برای جمعیت کهنهسرباز مقایسهشده.
سقوطها 59 درصد کاهش یافت، ویزیتهای اضطراری پزشکی 75 درصد کاهش یافت و سهم ساکنان بدون رویدادهای حاد از 74 به 90 درصد افزایش یافت.
قرار ملاقاتهای پزشکی از دست رفته 54 درصد کاهش یافت، سهم افرادی که روزانه سه وعده غذا میخورند از 37 به 53 درصد ارتقا یافت و مصرف الکل، مواد محرک و اوپیوئید هر کدام 40 درصد یا بیشتر کاهش یافت.
سرمایهگذاری عمومی کل بهطور تقریبی بین 42,800 تا 66,200 دلار برای هر کهنهسرباز در سال بود — 23 تا 50 درصد کمتر از هزینه زندگی کمکی و بین یکچهارم تا کمی کمتر از نصف هزینه مراقبت در مراکز پرستاری نیمهخصوصی.
پژوهشگران RAND دادههای برنامه را از 560 کهنهسرباز ثبتنامشده در پروژه آزمایشی VSSR بین ژوئن 2023 و مه 2026 تحلیل کردند. ارزیابی شامل تحلیل توصیفی ویژگیهای شرکتکنندگان و خروجهای مسکونی؛ مدلهای اثرات ترکیبی که استفاده فصلی از خدمات را به نتایج سلامت و مسکن مرتبط میکرد؛ و مقایسههای نظرسنجی جفتشده برای پیگیری کیفیت زندگی، سلامت و شرایط مسکونی ارزیابیشده توسط خود افراد در طول زمان بود. پژوهشگران همچنین هزینه سالانه برای هر کهنهسرباز را با استفاده از دادههای هزینههای دریافتکننده کمک مالی برآورد کردند و این ارقام را با گزینههای مراقبت مسکونی کالیفرنیا مقایسه کردند. مصاحبههای نیمهساختاریافته با رهبری چهار سازمان دریافتکننده کمک مالی و بررسی ساختاری 16 ارزیابی مداخله مسکونی، توصیههایی برای ارزیابی علّی آینده فراهم کرد.
🌍 جهانی #جهانی
🧠 آیا رقبای AGI میتوانند خود را بازدارند؟
🏛 منبع: RAND Corporation
✍️ نویسنده: Tobias Sytsma
📄 عنوان اصلی: Can AGI Rivals Hold Back?
🔗 متن اصلی: https://www.rand.org/pubs/research_reports/RRA5163-1.html
#تحلیل_راهبردی #جهانی #فناوری #RAND
@Geopolis_ir
Topline
بدون نظارت داخلی بر هوش مصنوعی، رقبای جهانی نمیتوانند بهطور قابلاعتمادی به خودداری متعهد شوند — حتی زمانی که هر دو طرف میخواهند.
مسابقه برای توسعهٔ هوش مصنوعی عمومی (AGI) معضل استراتژیک آشنایی را بهوجود میآورد: هر رقیب ممکن است ترجیح دهد همهٔ طرفها خودداری کنند، اما نمیتواند مطمئن باشد که دیگران نیز اینکار را خواهند کرد. هر ترتیبی برای خودداری به تأیید وابسته است — و تأیید به این بستگی دارد که آیا دولتها نهادهای داخلی ساختهاند که اکوسیستم هوش مصنوعی خود را قابلفهم سازند.
پژوهشگران RAND مدلی نظریهٔ بازی توسعه دادند تا شرایطی را شناسایی کنند که در آن خودداری متقابل قابلاجرا و خودپایدار باشد. آنها بررسی میکنند که چگونه نظارت داخلی، قابلیت کشف تقلب، نزدیکی به ظهور AGI و ترس از فاجعه با یکدیگر تعامل دارند تا تعیین کنند آیا خودداری بین رقبای جهانی میتواند پابرجا بماند یا نه.
Key Takeaways
نظارت داخلی بر هوش مصنوعی میتواند خودداری بینالمللی را ممکن سازد.
• دولتی که صنعت هوش مصنوعی خود را شفاف نکرده — حتی برای خود — نمیتواند ثابت کند که به ترتیبی برای خودداری پایبند است.
ترس از فاجعه برخی تقلبها را باز میدارد، اما نه همه.
• دولتی که انتظار دارد خطر فاجعهای که با تخلف ایجاد میکند را بهاشتراک بگذارد، تا حدی خود را بازدارنده میبیند. اما بازدارندگی تخلفات صرفاً موقعیتی — یعنی آنهایی که هدفشان رسیدن زودتر به AGI است — نیاز به کشف دارد.
تأیید اعتبار با نزدیک شدن به ظهور AGI قدرت خود را از دست میدهد.
• هر چه رقبای جهانی بیشتر به این باور برسند که AGI نزدیک است، زمان باقیمانده برای تنبیه تخلفکنندگان کاهش مییابد. تنها ابزارهایی که به نتایج پس از AGI مرتبط هستند ممکن است هنوز بتوانند تقلب را بازدارند.
شک متقابل میتواند رقبای جهانی را در دنیایی مبهم بهدام اندازد.
• حتی اگر خودداری مطلوب باشد، ممکن است همچنان شکست بخورد وقتی یکی از رقبای جهانی شک داشته باشد که دیگری اقدامات خود را قابلتأیید خواهد کرد. ساختن وسایل تأیید اعتبار، به دولتها امکان میدهد خودداری متقابل را انتخاب کنند.
Recommendations
برای حفظ گزینهٔ خودداری متقابل، دولتها باید:
• حاکمیت داخلی هوش مصنوعی — شامل ثبتنامهای محاسباتی، صدور مجوز، حسابرسی تأسیسات و گزارش حوادث — را بهعنوان معماری امنیتی، نه صرفاً مقررات، در نظر بگیرند، زیرا پایهٔ شواهدی را میسازد که ترتیبات خودداری به آن نیاز دارند.
• در فناوریهای تأیید اعتبار که اطلاعات حساس را فاش نمیکنند، مانند محاسبات محرمانه و روشهای سختافزار قابلاعتماد، سرمایهگذاری کنند تا هزینهٔ امنیتی نشان دادن انطباق به رقیب کاهش یابد.
• ابزارهایی توسعه دهند که نتایج پس از AGI را به رفتار پیش از AGI پیوند دهند پیش از آنکه بهکار گرفته شوند، در حالی که تنبیه مبتنی بر کشف میتواند همچنان آنها را تقویت کند.
• کاهش هزینهٔ ساختن ظرفیت نظارتی برای رقیب را از طریق کمکهای فنی یا پلتفرمهای نظارتی مشترک مدنظر داشته باشند: قابلیت اجرایی خودداری متقابل توسط آن رقیبی تعیین میشود که شفافیت را گرانتر میداند.
Methodology
پژوهشگران RAND مدلی نظریهٔ بازی دو مرحلهای توسعه دادند تا شرایطی را که در آن دولتهای رقیب میتوانند خودداری متقابل در توسعهٔ AGI را بدون توانایی مشاهده مستقیم انطباق یکدیگر حفظ کنند، تحلیل کنند. در مرحلهٔ ۱، هر دولت میزان نظارتی را که بر صنعت هوش مصنوعی خود اعمال میکند، بیش از آنچه سیاست داخلی میطلبد، انتخاب میکند. در مرحلهٔ ۲، دولتها بهصورت تکراری تا زمان ظهور AGI تعامل میکنند و در هر دوره تصمیم میگیرند که آیا انطباق کنند، بهصورت آشکار مسابقه دهند یا بهصورت مخفی تخلف کنند. این تحلیل بر پایهٔ نظریهٔ بازیهای تکراری، ادبیات کنترل تسلیحات و پژوهشهای پیشین RAND دربارهٔ دینامیکهای استراتژیک رقابت بر سر AGI است.
این نشریه بخشی از مجموعهٔ گزارشهای پژوهشی RAND است. گزارشهای پژوهشی نتایج تحقیقات و تحلیلهای عینی را ارائه میدهند که به چالشهای پیش روی بخشهای عمومی و خصوصی میپردازند. تمام گزارشهای پژوهشی RAND تحت بررسی دقیق همتاها قرار میگیرند تا استانداردهای بالای کیفیت پژوهش و عینیت حفظ شود.
این سند و علائم تجاری مندرج در آن تحت حفاظت قانون هستند. این ارائهٔ مالکیت فکری RAND صرفاً برای استفادهٔ غیرتجاری فراهم شده است. انتشار غیرمجاز این نشریه بهصورت آنلاین ممنوع است؛ تشویق میشود که بهصورت مستقیم به صفحهٔ محصول این سند لینک داده شود. برای استفادهٔ تجاری از هر یک از اسناد پژوهشی آن، نیاز به اجازهٔ RAND برای بازتولید یا استفادهٔ مجدد به شکل دیگری است. برای اطلاعات دربارهٔ مجوزهای چاپ مجدد و استفادهٔ مجدد، لطفاً به www.rand.org/pubs/permissions مراجعه کنید.
RAND یک مؤسسهٔ غیرانتفاعی است که از طریق پژوهش و تحلیل به بهبود سیاستگذاری و تصمیمگیری کمک میکند. نشریات RAND لزوماً نظرات مشتریان و حامیان پژوهشی آن را منعکس نمیکند.
🌍 جهانی #جهانی
🧠 فرهنگ در آتش: مبارزهٔ اوکراین در برابر کارزار حذف روسیه
🏛 منبع: Council on Foreign Relations
📄 عنوان اصلی: Culture Under Fire: Ukraine’s Fight Against Russia’s Campaign of Erasure
🔗 متن اصلی: https://www.cfr.org/articles/culture-under-fire-ukraines-fight-against-russias-campaign-of-erasure
#تحلیل_راهبردی #جهانی #دفاعی #CFR
@Geopolis_ir
📌 چکیده:
از تابستان ۲۰۲۲ روسیه بهطور قابلتوجهی حملات به مکانهای فرهنگی اوکراین را افزایش داده و به کلیساهای تاریخی، کتابخانهها، موزهها و آکادمی ملی علوم آسیبهای جدی وارد کرده است؛ این حملات که روسیه آنها را هدف نظامی میداند، در واقع بخشی از کارزار حذف هویت اوکراینی و بازنویسی تاریخ بهنفع الحاق است. بر اساس دادههای وزارت فرهنگ اوکراین، حداقل ۱٬۹۴۹ بنای میراثی و ۲٬۵۷۶ سایت فرهنگی آسیب دیده یا نابود شدهاند و سازمانهای بینالمللی تا سپتامبر ۲۰۲۶ خسارت ۵۶۰ مورد را تأیید کردهاند؛ در مناطق اشغالی تخریب و «روسیسازی» گستردهای از نامها، برنامههای درسی و موزهها رخ داده است. کارشناسان هشدار میدهند که مقیاس واقعی ویرانیها بسیار بزرگتر از آمار موجود است و حفظ فرهنگ برای بقا و هویت ملی اوکراین ضروری است.
روسیه از تابستان گذشته بهطور قابلتوجهی تعداد حملات خود به اوکراین را افزایش داده است. بسیاری از این حملات به اهدافی بدون ارزش نظامی اصابت داشتهاند.
از ماه ژوئن، موشکها و پهپادهای روسی به کلیسای هزارسالهای در کیف آتش زدهاند، انبار کتاب کودکان در خارکیف را نابود کردهاند و آکادمی ملی علوم اوکراین را بهشدت آسیبدیدهاند.
روسیه بهطور فزایندهای به مکانهای فرهنگی که در قلب جامعه اوکراینی قرار دارند هدف میگیرد. همانطور که یک کارشناس اوکراینی به مؤسسه روابط خارجی (CFR) گفت: «ما برای پیروزی در جنگ به پهپاد نیاز داریم، اما برای بقا به فرهنگ نیاز داریم.»
فرهنگ زیر آتش: مبارزه اوکراین در برابر کارزار حذف روسیه
حملات روسیه بر میراث فرهنگی در اوکراین اشغالی نه تصادفی است و نه صرفاً نمادین، به گفته کارشناسان. این حملات تلاشی برای بازنویسی تاریخ، حذف هویت اوکراین و تثبیت الحاق است.
ماریل فرگامو (Mariel Ferragamo) ·
پهپادهای روسی در ژوئن ۲۰۲۶ به موزه هنر خارکیف اصابت کردند و بیش از ۱۲۰۰۰ فوت مربع از برخی از قدیمیترین و برجستهترین آثار هنری اوکراین را بهدلیل آتشسوزی از دست دادند. مردم محلی برای نجات هرچه میتوانستند از مجموعهٔ دوپنج هزار قطعه موزه شتافتند. چند ساعت پس از آن، موشکها به لورای پچرسک کیف، یکی از مقدسترین مکانهای ارتدوکس شرقی کشور، شلیک کردند. این صومعهٔ هزارساله که شبکهای از زیرزمینیها را که در آن چندین قدیس دفن شدهاند محافظت میکند، در عرض چند ثانیه به شعلهور شد.
روسیه این حوادث را بهعنوان حملات دقیق علیه اهداف نظامی توصیف کرد، علیرغم اینکه در زمان وقوع، فعالیت نظامی شناختهشدهٔ اوکراینی در نزدیکی آنها گزارش نشده بود. این حملات چند هفته پس از یک سری از حملات به موزهها، تئاترها و مراکز فرهنگی در سراسر کیف رخ داد که بخشهای وسیعی از آثار را «بهطور غیرقابل بازگشت» از دست رفت، وزارت کشور اوکراین در گزارشی دربارهٔ وضعیت اعلام کرد.
این حملات بدون وقفه ادامه یافت. یک موشک بالستیک روسی در ماه اوت بازار کتاب پچاینا در کیف را نابود کرد، پهپادها همان ماه انبار کتابی در خارکیف حاوی هشت میلیون کتاب را بهآتش کشیدند و یک حمله در سپتامبر آکادمی ملی علوم اوکراین را بهطور جدی آسیبزده کرد.
این مؤسسات فرهنگی سقوطخورده، خسارت جانبی در حملاتی که هدفشان گردانهای نظامی بود، نیستند؛ بلکه هدف اصلی هستند، به گفتهٔ اوکراینیها و کارشناسان خارجی.
«این جنگ دربارهٔ تصرف سرزمینها نیست. بلکه دربارهٔ نابودی یک ملت است»، مالتگورزاتا لاوروسکا‑فون تادن (Małgorzata Ławrowska‑von Thadden)، بنیانگذار سازمان OBMIN مستقر در لهستان که برای فراهم کردن کمک به موزههای اوکراینی، تبادل ایدههای حفاظتی («obmin» به معنای «تبادل» به زبان اوکراینی) و ترویج میراث فرهنگی ایجاد شده است، گفت. «بدون فرهنگ، نمیتوان یک ملت داشت.»
از زمان تهاجم روسیه به اوکراین در فوریهٔ ۲۰۲۲، حداقل ۱٬۹۴۹ بنای میراثی و ۲٬۵۷۶ سایت زیرساخت فرهنگی آسیب دیده یا نابود شدهاند، بر اساس دادههای رسمی وزارت فرهنگ اوکراین. تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (UNESCO) خسارت به ۵۶۰ مورد از این سایتها را تأیید کرده بود، در حالی که نظارت مستقل جامعه مدنی اوکراینی با استفاده از ماهواره و اطلاعات منبع باز حداقل ۵٬۵۰۰ سایت را شناسایی کرده است، لینا دوروشنکو (Lina Doroshenko)، نمایندهٔ اوکراینی در کمیته میراث جهانی یونسکو و کارشناس مرکز منطقهای حقوق بشر مستقر در کیف، گفت.
کار بر روی هماهنگسازی این مجموعههای داده در اوکراین در حال انجام است، اما بهدست آوردن اعداد دقیق، بهویژه از مناطق تحت اشغال روسیه یا مناطقی که تقریباً روزانه تحت حمله هستند، چالشی بزرگ به شمار میآید. دوروشنکو گفت: «در نتیجه، مقیاس واقعی ویرانی بدون شک بسیار بزرگتر از هر آماری است که در حال حاضر در دسترس است.»
در میان خرابههای ساختمانهای ویرانشده، قطعات حیاتی تاریخ نیز گم شدهاند. در یک حمله به موزه تاریخی و محلی ایوانکیف، این به شکل بیست و پنج نقاشی سوخته ماریای پریچمنکو، هنرمند خودآموز فولکلوریک که بهطور بینالمللی بهعنوان نماد فرهنگ اوکراینی شناخته میشود، ظاهر شد.
آندری کوستین، دادستان کل اوکراین پیشین، پس از این حادثه نوشت: «برای درک بزرگی این ویرانی، باید تصور کرد که چه معنایی میگیرد اگر آمریکاییها نقاشیهای هوپر، پولاک یا وارول را در آتش ببینند یا فرانسویها شاهد این باشند که بمبها آثار ماتیس، مونه یا رنوار را نابود میکنند.»
میلیونها اثر هنری دیگر نیز در این هرج و مرج به سرقت رفتهاند؛ امری که رئیسجمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، در مناطق اشغالی «قانونیسازی» کرده است. چندین آرشیو، از جمله کتابخانه کتابهای نادر که شصت هزار نسخهٔ دستنویس گرانبها را در خود داشت، توسط موشکهای روسی نابود شدهاند. بسیاری از این اسناد نه تنها تاریخ اوکراین را ثبت میکردند، بلکه مدارک اصلی رویدادهای جهانی مانند جنگهای جهانی را نیز در بر میداشتند.
داستانهای متعددی از تخریب ملموس و فیزیکی در سراسر اوکراین وجود دارد.
اما این مسأله فراتر از ویرانی فیزیکی موزهها، تئاترها و کتابخانههای بمباردهشده است.
کارشناسان میگویند روسیه در صدد است تا با «روسیسازی» سامانهها، بافت اجتماعی را مختل کند.
محدودهٔ حذف
در سرزمینی که بهدست گرفته است، روسیه سیاستی «سیستمی» برای تصاحب فرهنگی بهمنظور تسلط بر روایتهای اوکراین علاوه بر سرزمینهایش اجرا میکند، دوروشنکو گفت. او به CFR افزود: «تاریخ اوکراین بهتدریج با روایتهای امپراتوری روسیه و شوروی جایگزین میشود تا توهمی ایجاد شود که این سرزمینها همواره بهصورت تاریخی روسی بودهاند.» دسترسی به مناطق اشغالی بسیار محدود است؛ بنابراین اطلاعات از منابع محلی تأییدشده، تصاویر ماهوارهای یا اطلاعات منبع باز بهدست میآید.
«مقیاس بناهای تغییر یافته، تخریبشده و تازه ساختهشده در سرزمینهای اشغالی آنقدر گسترده است که دیگر امکان تهیه فهرست جامع وجود ندارد»، کییِف پست در نوامبر ۲۰۲۵ گزارش داد. به عنوان مثال، در ماریوپول قدم زدن در خیابانها نشان میدهد که تعداد زیادی نام تغییر کردهاند؛ جایی که روزگاری «خیابان صلح» بود، اکنون «خیابان لنین» نامیده میشود. چند بلوک دورتر، تئاتر درام ماریوپول که در هفتهٔ سوم جنگ نابود شد، در دسامبر ۲۰۲۵ با یک برنامهٔ دورهٔ شوروی بازگشایی شد. موزهها تحت قوانین روسیه دوباره ثبتنام شدهاند و مجموعههایشان به مالکیت دولتی تبدیل شده است.
تسلط اجتماعی فراتر از تصرف یا نابودی داراییهای فرهنگی میرود. مدارس معدودی که در مناطق تحت اشغال روسیه باقی ماندهاند، برنامههای درسیشان روسیسازی شده است. همچنین ربایش و بازآموزی سیستماتیک و مستند کودکان اوکراینی که به روسیه فرستاده شدهاند، منجر به صدور حکم دستگیری برای پوتین توسط دادگاه کیفری بینالمللی شده است. رسانههای اوکراینی با همتایان روسیشان جایگزین شدهاند. چاپخانههای بزرگ بستهاند و قادر به انتشار مطالب جدید نیستند، در حالی که شهروندان به خاطر صحبت کردن یا حتی گوش دادن به موسیقی به زبان اوکراینی شکنجه، بازداشت یا کشته میشوند؛ همه اینها که دولت اوکراین آن را «زبانکشی» مینامد. روسیه حتی شهرها را به مناطق زمانی روسیه و ساکنانشان را به نظام گذرنامه خود میکشاند. در هر جایی که نگاه میکنید، اوکراین دموکراتیک جایگزین شده است: «منشأ تغییر یافته، روایتهای تاریخی بازنویسی شده و میراث اوکراینی به عنوان بخشی از تاریخ روسیه ارائه میشود»، دوروشنکو گفت.