دوروشنکو همچنین مستند کرده است که روسیه در سال گذشته به تنهایی حداقل ۱۸۲ مجوز باستان‌شناسی غیرقانونی در کریمه و سواستپول صادر کرده است. این حفاری‌ها اشیائی استخراج می‌کند که روسیه به مؤسسات خود منتقل می‌کند و سپس برای تقویت ادعاهای سرزمینی‌اش بر این منطقه به کار می‌گیرد. یکی از برجسته‌ترین نمونه‌هایی که او توصیف کرد، «چرسون جدید» بود؛ تخریب و بازسازی توسط مسکو بر یک شهر باستانی تحت حفاظت یونسکو، که در این فرایند بیش از شش میلیون شیء باستان‌شناسی را حذف کرد. یونسکو این مکان را در تاریخ ۲۳ ژوئیه به فهرست سایت‌های میراث در خطر افزود.
بازسازی سریع سرزمین‌های اشغالی اوکراین توسط کرملین عمدتاً از پایان سال ۲۰۲۲ آغاز شد و شاهد جایگزینی تاریخ اوکراینی با سرعتی «واقعاً استاخنویتی» است، همان‌طور که مورخ یوری لاتیش آن را توصیف می‌کند، که تحت فشار تلاش‌ها برای «اثبات اینکه سرزمین‌های تصرف‌شده همیشه متعلق به دولت روسیه بوده‌اند» صورت می‌گیرد.
پیام‌رسانی مسکو سایت‌های تازه روسی‌سازی‌شده را «محلی برای رویدادهای میهن‌پرستانه» و «بازسازی ارتباط بین کسانی که در جنگ‌های گذشته می‌جنگیدند و کسانی که اکنون میهن‌مان را دفاع می‌کنند» توصیف کرده است.
اما اوکراینی‌ها این را به‌طور متفاوت می‌بینند. «حقیقت هنوز نمی‌تواند پنهان بماند»، دستیار معتمد شهردار تبعیدی ماریوپول در شبکه‌های اجتماعی دربارهٔ تلاش‌های بازسازی گفت. «برای دومین بار در یک‌صد سال گذشته، روس‌ها به‌طور واقعی بر روی استخوان‌های مرده‌ها می‌سازند.»
انگیزه‌های عمیق‌ریشهٔ روسیه
ویرانی فرهنگ در میان جنگ به اوکراین منحصر نیست. در درگیری‌های بزرگ اخیر، سودان با غارت آثار قرن‌ها قدیمی از موزه‌ها مواجه شد، غزه بسیاری از هنرمندان و نویسندگان خود را از دست داد و ایران شاهد فروپاشی سایت‌های میراثی در جنگ خود با ایالات متحده بود. اما کارزارهای عمدی حذف فرهنگی ابزار خاصی برای تحکیم قدرت از طریق کنترل زبان، روایت‌ها و افکار مردم است. در واقع، حملات به فرهنگ یک کشور می‌تواند همزمان با تضعیف امنیت آن همراه باشد.
«فرهنگ و امنیت دو روی سکهٔ یکسان هستند. داشتن امنیت، فرهنگ را حفظ می‌کند، اما فرهنگ نیروی تاب‌آوری لازم برای ایجاد امنیت را می‌سازد»، لاوروسکا گفت. اوکراین مدت‌ها پیش‌تر از تشدید فعلی که پس از تشدید درگیری در منطقهٔ دونباس از سال ۲۰۱۴ و الحاق کریمه به‌وجود آمد، با چالش‌های فرهنگی مواجه بوده است. و اگرچه این کشور تنها در سال ۱۹۹۱ استقلال یافت، شواهدی از سرکوب زبان و فرهنگ اوکراینی توسط مسکو وجود دارد که به قرن هفدهم بازمی‌گردد. برای مثال، یک فرمان امپراتوری سال ۱۸۶۳ می‌گوید که زبان اوکراینی «هرگز وجود نداشته، وجود ندارد و نخواهد داشت».
پوتین نشان داده است که به این دیدگاه همدلی دارد و با مقاله‌ای در سال ۲۰۲۱ که اوکراینی‌ها و روس‌ها را «یک مردم» می‌داند و می‌گوید اوکراینی‌ها هویت متمایزی ندارند، زمینهٔ تهاجم خود را فراهم کرده است. «فکر می‌کنم این دیدگاهی است که پوتین صادقانه، هرچند به‌طرز توهمی، دارد و قطعاً دیدگاهی است که بسیاری از روس‌ها نیز به‌اشتراک می‌گذارند»، ماکس بوت، کارشناس امنیت ملی مؤسسه روابط خارجی (CFR) گفت. «این به ریشه‌های عمیق فرهنگی، فکری و ایدئولوژیک در جامعهٔ روسیه می‌پردازد که به گونه‌ای شرطی شده‌اند تا اوکراین را بخشی از روسیهٔ بزرگ ببینند نه یک موجودیت کاملاً مستقل.»
«بخشی از دلیل این است که اوکراینی‌ها این‌چنین سخت می‌جنگند این است که می‌دانند فرهنگ، هویت ملی و البته دموکراسی‌شان تحت اشغال روسی زنده نخواهد ماند»، بوت افزود. «در واقع، بسیاری از اوکراینی‌ها خود تحت اشغال روسی نیز نجات نخواهند یافت، با توجه به بربریت روس‌ها و جنایاتی که علیه مردمی که تحت کنترل آن‌ها هستند مرتکب می‌شوند.»
اهداف نهایی اعلام‌شدهٔ پوتین در این جنگ مبهم است، اما او به وضوح می‌خواهد روابط غربی اوکراین را قطع کرده و آن را به مدار کرملین بکشاند، توماس گراهام، کارشناس روسیهٔ CFR گفت. او توضیح داد که زمینهٔ گستردهٔ این موضوع از دیدگاه «یک مردم» پوتین ناشی می‌شود: برای فروپاشی شواهد تاریخی و بازنویسی آن به‌منظور تسهیل الحاق. گراهام اذعان کرد که دو کشور داستانی درهم‌تنیده دارند، به‌طوری که بخش‌هایی از اوکراین در طول زمان در چارچوب‌های مختلف مرزهای سیاسی روسیه قرار گرفته‌اند، «اما اوکراینی زبان متمایزی است و فرهنگ آن به‌طرق متفاوتی توسعه یافته است… آن‌ها تاریخ متفاوتی دارند»، او گفت.
برای اوکراین، حفظ این تفاوت‌ها می‌تواند تعیین‌کنندهٔ بازسازی پس از جنگ باشد. لاوروسکا گفت: کشور ممکن است «به پهپادها برای پیروزی در این جنگ نیاز داشته باشد، اما برای زنده ماندن به فرهنگ نیاز دارد».
چشم‌انداز صلح
برخی از رهبران جهان، از جمله رئیس‌جمهور ایالات متحده دونالد ترامپ و معاون رئیس‌جمهور جی‌دی ونس، پیشنهاد داده‌اند که برای دستیابی به صلح بین روسیه و اوکراین، ولادیمیر زلنسکی باید پذیرش واگذاری سرزمین‌ها را بپذیرد، حتی اگر تهاجم روسیه نقض‌کنندهٔ حقوق بین‌الملل باشد. در همین حال، بوت اشاره می‌کند که بسیاری از کارشناسان توافق دارند که حملات به مکان‌ها و سامانه‌های فرهنگی معادل نسل‌کشی فرهنگی است.
از سوی دیگر، زلنسکی روشن کرده است که سرزمینی که توسط روسیه تصرف شده نباید به‌عنوان کارت مذاکره محسوب شود. او گفت: «این فقط مسألهٔ قانون نیست. مردم آنجا زندگی می‌کنند، سیصد هزار نفر. ما نمی‌توانیم آن مردم را از دست بدهیم.»
به هر حال، بسیاری از کارشناسان استدلال می‌کنند که چنین امتیازی محتمل نیست و راهی به سوی صلح پایدار نخواهد بود.
«اوکراین هرگز حاکمیت روسیه بر سرزمین خود را به رسمیت نمی‌شناسد و امیدوارم جامعه بین‌المللی نیز این‌گونه رفتار نکند»، بوت گفت. «تنها راه‌حل صلح‌پذیر [فوری]، آتش‌بس در جایی است که خطوط جبهه ثابت بمانند و روسیه آنچه پوتین می‌طلبد—که سرزمین بیشتری نسبت به آنچه واقعاً تصرف کرده است—به‌دست نآورد.»
تحلیل‌گران مؤسسه مطالعات جنگ برآوردند که نیروهای روسی تا حداقل سال ۲۰۲۷، و شاید تا ۲۰۲۸، برای تصرف بقیه دونتسک زمان نیاز دارند، مشروط بر اینکه بتوانند سرعت پیشروی فعلی خود را حفظ کنند؛ امری که به‌نظر مشکوک می‌رسد. با این حال، جنگ همچنان ادامه دارد در حالی که پوتین به‌نظر می‌رسد به «گزارش‌هایی که می‌شنود مبنی بر اینکه روسیه در آستانه پیروزی‌های بزرگ در دونباس است» باور دارد، بوت افزود.
برآوردهای کلی برای بازسازی اوکراین به ۵۸۸ میلیارد دلار می‌رسد که مؤسسات فرهنگی حداقل ۹ میلیارد دلار از این مبلغ را تشکیل می‌دهند. ارزیابی مشترکی که توسط بانک جهانی، دولت اوکراین، اتحادیه اروپا و سازمان ملل انجام شده است، نشان می‌دهد که جنگ خسارت ۴.۵ میلیارد دلاری به بخش فرهنگ و گردشگری وارد کرده و همچنین ۳۱.۹ میلیارد دلار زیان اقتصادی ایجاد کرده است.
اما بازسازی فیزیکی و مالی تنها عوامل شکل‌دهنده آینده پساز جنگ اوکراین نیستند؛ مبارزه برای حفظ هویت فرهنگی این کشور نیز حیاتی خواهد بود. به این معنا، بوت اشاره می‌کند که جنگ پوتین ممکن است در نهایت با تقویت عزم اوکراینی‌ها به‌جای تضعیف آن، به‌نقض خود منجر شود. «زمانی که اوکراین به‌صورت سالم بیرون می‌آید، همان‌طور که من مطمئن هستم، هویت بسیار قوی و مستقلی خواهد داشت که کاملاً از روسیه جداست»، او گفت.
اولگا سوشنیکوا، مدیر موزه تاریخی خارکوف، پیش‌درآمدی در کمک به حفظ فرهنگ اوکراینی برای نسل‌های آینده داشته است. در سال ۲۰۱۴، سوشنیکوا و تیمش شروع به دیجیتالی‌سازی آرشیوهای خود کردند. وقتی جنگ شعله‌ور شد، آن‌ها با شجاعت در برابر گلوله‌باران، اقلام نمایشگاهی را از نمایشگاه‌ها خارج کردند. «ما مجبور بودیم اشیای شکننده‌ای مانند سفال‌ها را در روزنامه‌های قدیمی بپیچیم»، او توضیح داد. «پنج نفر از ما، با چراغ‌قوه در دست، دوازده هزار قلم را در طول ده روز به زیرزمین منتقل کردیم.»
سوشنیکوا و کارکنانش به‌هیچ‌وجه تنها کسانی نیستند که برای حفظ گنجینه‌های فرهنگی اوکراین به‌سرعت عمل کرده‌اند. ۱۵۶ موزه اوکراینی وجود دارد که با OBMIN، سازمانی مستقر در لهستان که لاوروسکا تأسیس کرده است، همکاری می‌کنند و این سازمان تفاهم‌نامه‌ای با وزارت فرهنگ اوکراین برای حمایت از دیپلماسی فرهنگی در راستای همکاری با موزه‌های ملی دارد.
در همین حال، کار در چندین موزه دیگر در جبهه‌ها به‌صورت زیرزمینی یا آنلاین ادامه یافته تا اطمینان حاصل شود که صرف‌نظر از وضعیت فیزیکی آن‌ها، دسترسی به محتوا ممکن باشد. برخی مؤسسات در حال بازسازی بقایای سایت‌های آسیب‌دیده هستند. دیگران با اجراهای زیرزمینی و آثار جدیدی که زندگی امروز را مستند می‌کند، به خلق ادامه می‌دهند و مؤسسی چون Kyiv Independent برای حفظ صداهای اوکراینی از طریق مدرسه روزنامه‌نگاری خود فعالیت می‌کند.
به‌نظر می‌رسید «وحشت اولیه به چشم‌اندازی سامانه‌ای تبدیل شد که نشان می‌دهد چگونه می‌توانیم مفید باشیم»، اوکسانا چرووننکو، معاون مدیر موزه ملی تاریخ طبیعی اوکراین، یکی دیگر از شرکای OBMIN، دربارهٔ نیروی انگیزشی جنگ برای تحریک تلاش‌های حفاظتی گفت.
در سطوح دولتی و بین‌المللی، حمایت از حفظ میراث فرهنگی به‌سرعت در حال جریان است. اوکراین اوایل امسال با اینترپل (INTERPOL) برای ردیابی آثار سرقت‌شده‌اش همکاری آغاز کرد. وزارت فرهنگ همچنین صندوق میراث فرهنگی اوکراین (Ukraine Cultural Heritage Fund) را تأسیس کرد که برای افزایش بودجه و پشتیبانی لازم برای بازسازی فعالیت می‌کند. سرویس عمومی دادستانی اوکراین سه دادستان را منصوب کرده است تا به‌طور اختصاصی بر جرایم فرهنگی در طول جنگ متمرکز شوند. یونسکو (UNESCO) به‌منظور حفظ آثار، محافظان اوکراینی را با همتایان آمریکایی و اروپایی‌اش جفت‌سازی کرده و همچنین به تقویت سامانه‌های اوکراین برای نظارت بر خسارت‌ها، حفاظت اضطراری، دیجیتالی‌سازی و برنامه‌ریزی بازسازی پس از جنگ کمک می‌کند.
حتی پس از خروج آخرین نیروهای روسی، فرآیند طولانی «آزادسازی شناختی» (cognitive de‑occupation) که دوروشنکو (Doroshenko) آن را توصیف می‌کند، ادامه خواهد یافت — مقابله با کارزارهای اطلاعاتی نادرست، بازگرداندن روایت‌های اوکراینی در نمایشگاه‌ها و سایر تلاش‌ها برای ارتباط مجدد جوامع با میراثشان. این تلاش‌ها همچنین بر تقویت تاب‌آوری فرهنگی در سراسر کشور، حتی در مناطقی که اوکراین کنترل خود را حفظ کرده است، متمرکز خواهد شد.
گراهام (Graham) اشاره کرد که روسی‌سازی سرزمین‌های اشغالی صحنه‌ای متضاد در سرزمین‌های تحت کنترل اوکراینی به‌وجود آورده است: خیابان‌هایی که به نام شخصیت‌های تاریخی روسی مانند کاترین کبیر نام‌گذاری شده بودند، با نام‌های اوکراینی دوباره رنگ می‌شوند، در حالی که داستایوفسکی و سایر نویسندگان روسی از قفسه‌های کتابخانه‌ها حذف شده‌اند.
برای کشوری که با تهدیدی به هویت خود مواجه است، همه چیز، حتی مواردی که پیش از این عادی به‌نظر می‌رسیدند مانند نام خیابان‌ها، به‌طور شدیدی نمادین شده‌اند. در همین حال، در موزه‌ها، تئاترها و مدارس، «زندگی و رویدادهای فرهنگی بیش از قبل قبل از جنگ» وجود دارد، لاوروسکا (Ławrowska) گفت. «این بسیار اوکراینی است.»
کلوفون
سهم‌های اضافی
سابین بام‌گارتنر (Sabine Baumgartner)، سردبیر ارشد عکاسی
آستین اشتین‌هارت (Austin Steinhart)، سردبیر داده‌های تصویری
فیل مک‌کاسلند (Phil McCausland)، مدیر تحریریه خبرها
جیسن میکس (Jason Miks)، معاون سردبیر خبرها
دایانا روی (Diana Roy)، سردبیر ارشد
آشر راس (Asher Ross)، استراتژیست ارشد محتوا
در مقدمه، عکسی از آتش‌نشانانی که در ژوئن ۲۰۲۶ در حال خاموش کردن آتش در کلیسای دُرمیشن لِورا در کی‌یف پچرسک کار می‌کردند، از والنتین اوگیرنکو (Valentyn Ogirenko)/رویترز است؛ عکسی از انبار کتاب‌های تخریب‌شده ناشرین رانک در خارکوف در اوت ۲۰۲۶، از ویچسلاو مادئیوفسکی (Viacheslav Madiievskyi)/اوکرینفورم/فیوچر پابلیشینگ از طریق گتی ایمیجز؛ و عکسی از داخل کلیسای دُرمیشن لِورا در کی‌یف پچرسک در ژوئن ۲۰۲۶، از ماریانا کوتیک (Marianna Kotyk)/اوکرینفورم/فیوچر پابلیشینگ از طریق گتی ایمیجز.
🌍 اروپا و روسیه #اروپا_و_روسیه
🧠 از رقابت جهانی تا تلاش علمی سراسری: هدایت «انرژی درگیری» به مسیر دیگری
🏛 منبع: Valdai Discussion Club
📄 عنوان اصلی: From Global Competition to Planet-Wide Scientific Endeavour: Channelling the ‘Energy of Conflict’ into a Different Course
🔗 متن اصلی: https://valdaiclub.com/a/highlights/from-global-competition-to-planet-wide-scientific
#تحلیل_راهبردی #اروپا_و_روسیه #انرژی #اقتصاد #Valdai
@Geopolis_ir
در حالی که درگیری مسلحانه همچنان متغیری است که به‌طور کامل با مفهوم تمدن درهم‌تنیده است، ممکن است وسایلی برای مهار تمایل به جنگ در اختیار داشته باشیم. راهکارهایی برای هدایت انرژی مواجهه به سوی پیگیری‌های جایگزین توسط الکسی چیبیروف، مدیر مرکز علمی ولادیکاوکاز، آکادمی علوم روسیه، به‌طور ویژه برای جلسهٔ بیست‌و سوم سالانهٔ کلوب بحث والدای ارائه شده است.
جنگ همدمی اجتناب‌ناپذیر برای کل تمدن انسانی است. تمام تاریخ روابط میان مردم می‌تواند به‌عنوان پیش‌تاریخ — یا در واقع تاریخ خود — ایجاد پیش‌شرط‌های جنگ‌ها، آمادگی آن‌ها و اجرایشان توصیف شود؛ به‌عبارت دیگر، تاریخ بشریت نمایی چشمگیر از جنگ‌های پی‌درپی است. تاریخ بشریت دوره‌ای است و همان‌گونه که تمدن پیش می‌رود، شخصیت و طبیعت جنگ نیز به‌همراه آن تغییر می‌کند. افزون بر این، هر درگیری نظامی با پیشرفت‌های فناوری در هم تنیده است و این صرفاً یک واقعیت است. جهانی‌سازی نیز به‌گونه‌ای کمک کرده است که برای ناظری بیرونی، جنگ دیگر به‌نظر رویدادی فوق‌العاده نمی‌آید. یک فرد عادی ممکن است در رستورانی گران‌قیمت غذا بخورد در حالی که فید خبری پر از گزارش‌های یک درگیری خونی دیگر در کشوری همسایه است. دسترسی به اطلاعات از «صحنهٔ عملیات نظامی» — و مهم‌تر از آن، شیوهٔ تهاجمی ارائهٔ آن — انسان مدرن را از همدلی محروم می‌سازد و همزمان حس خودحفاظتی او را کمرنگ می‌کند. آگاهی عمومی تمایلی به دیدن تهدیدی برای خود در فرآیندهایی که به‌طور شخصی به او مربوط نمی‌شود، ندارد.
خطر برای جامعه در این است که لحظه‌ای می‌رسد که نظام‌مند شدن پیش‌روندهٔ آگاهی به‌صورت نظامی به یک هنجار اجتماعی تبدیل می‌شود، یک خبر ساده، تا زمانی که به ناظر منفعل نرسد. جنگ از طریق شبکه‌های اجتماعی و بسترهای اطلاعاتی مختلف در دسترس شده است. هر جنگی، هر‌جا که در کرهٔ زمین رخ دهد، می‌تواند به‌صورت آنلاین تماشا شود و در بیشتر موارد برای اکثریت همدلی برانگیز نیست. نظام‌مند شدن افراطی آگاهی عمومی نیز در فرهنگ بازتاب یافته است: قهرمانی‌ها، یونیفرم‌ها، رژه‌ها و غیره که توسط رسانه‌های جمعی ترویج می‌شود. نسخه‌های تقلیدی سلاح‌های کشنده می‌توانند در هر فروشگاه اسباب‌بازی کودکان یافت شوند. فناوری‌های اطلاعاتی مدرن امکان دستکاری آگاهی جمعی را با کارایی قابل‌توجهی فراهم می‌آورند و دقیقاً این فناوری‌هاست که مفهوم «جنگ تمام‌عیار» را به‌صورت مؤثرتری از پیش، به هر حوزه‌ای از فعالیت انسانی نفوذ داده است.
با این حال تمام این سازوکار صرفاً پوشش ظاهری علل واقعی اکثر جنگ‌های رخ‌داده بر روی سیاره است. در حالی که بخشی از درگیری‌های جهان می‌توانند به ادراک طرف‌های جنگی از تهدیدهای وجودی (اسرائیل‑فلسطین) نسبت داده شوند، علت اصلی اکثریت قریب به اتفاق درگیری‌های نظامی، همان‌طور که همواره بوده است، مبارزه برای منابع است. علاوه بر این، مقیاس و اشکالی که این مبارزه می‌گیرد، به سطح نیازهای هر دولت بستگی دارد. برای مثال: جولیتو چِسّا حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در ایالات متحده را به‌عنوان یکی از اشکال مبارزه برای منابع می‌دانست و این‌گونه توضیح می‌داد. به گفته او، این حملات چیزی جز «یک کودتا در مقیاس جهانی» نبودند که هدف آن تصاحب میادین نفت عراق به‌منظور حفظ وضعیت دلار به‌عنوان ارز اصلی جهان بود. به همین دلیل، به نظر چِسّا، برخی تحلیل‌گران اقدامات رادیکالی برای حفظ این موقعیت در چنین شرایطی پیشنهاد کردند — تا حدی که حتی حمله تروریستی بزرگ برای توجیه مداخله نظامی به‌منظور دسترسی به میادین نفت خاورمیانه نیز مطرح شد. تهدید دیگر برای ایالات متحده، نفوذ اقتصادی رو به رشد چین است که در نهایت منجر به اسلحه‌سازی گسترده ایالات متحده شد.
این موضوع به‌تازگی توسط دبیرکل سازمان ملل، آنتونیو گوترش، تأیید شد؛ او بیان کرد که نظام حاکمیت جهانی شکل‌گرفته پس از جنگ جهانی دوم دیگر تعادل قدرت کنونی را منعکس نمی‌کند و نیاز به اصلاح دارد. امکان دارد ساختار جدیدی بر پایه سکوهایی چون بریکس ساخته شود.
از این رو می‌توان نتیجه گرفت که بشر هرگز جنگ را به‌عنوان وسیله‌ای برای حل مشکلات عمدتاً اقتصادی رها نخواهد کرد. نظام‌گرایی نظامی از دیرباز بخشی از فرهنگ جهانی انسان‌ها شده و بنابراین بشر هرگز نظام‌گرایی نظامی را به‌عنوان یکی از اشکال سازماندهی اجتماعی جامعه معاصر رها نخواهد کرد؛ هرچند با آگاهی کامل از تمام خطرات مرتبط، همچنان به «دلداری» به این موضوع ادامه خواهد داد، در حالی که سعی می‌کند از عبور از خطی که ممکن است نقطهٔ بازگشت‌ناپذیر را به‌وجود آورد، خودداری کند. حتی در اینجا نیز می‌توان چندین پیشنهاد ارائه داد که امکان هدایت «نظام‌گرایی آگاهی» یا «انرژی جنگ» را به مسیر دیگری فراهم می‌کند. این‌ها به شرح زیر است:
۱. اینکه نظام‌گرایی نظامی و جنگ ابزارهای اجتناب‌ناپذیر برای حل مشکلات اقتصادی هستند، ریشه‌های عمیقی در فلسفهٔ سیاسی، جامعه‌شناسی و تاریخ دارد. مبارزه برای منابع (انرژی، آب، فلزات نادر، سرزمین) همچنان محرک کلاسیک درگیری‌های بین‌دولتی و در نتیجه علت اصلی نظام‌گرایی هر دو سیستم‌های دولتی و آگاهی عمومی است. تحت این شرایط، یکی از منطقی‌ترین راه‌های غلبه بر بحران تمدنی، به‌منظور بقا برای تمدن انسانی، تبدیل رقابت جهانی به عرصهٔ تلاش علمی در مقیاس سیاره‌ای به‌نظر می‌رسد. به‌جای «نظام‌گرایی آگاهی»، جامعهٔ جهانی به «تحرک علمی‑فناوری» (STM) نیاز دارد. چنین رویکردی پارادایم بقا برای بشریت را تغییر می‌دهد.
۲. با این حال، تحرک علمی‑فناوری که از پایهٔ اخلاقی جدا شده باشد، صرفاً کشندگی سلاح‌ها را افزایش می‌دهد. این ایده که پیشرفت علمی و فناوری باید به‌طور سفت و سخت با توسعهٔ انسان، فرهنگ و نهادهای مدنی پیوند خورده باشد، در چارچوب تکامل اجتماعی‑طبیعی کنترل‌شده و نووسفرگرایی (Édouard Le Roy، Pierre Teilhard de Chardin، Vladimir Vernadsky) به‌طور کامل توسعه یافته است. مدارس علمی قوی‌ای هم در روسیه و هم در سراسر جهان وجود دارند که دقیقاً این «فلسفهٔ بقا» را پیش می‌برند.
۳. انتقال ایدهٔ تحرک علمی‑فناوری از حوزهٔ آکادمیک به سیاست‌های دنیای واقعی، چالشی کلیدی برای اندیشهٔ انسان‌گرای معاصر است. اگر این مفهوم سود سیاسی ندهد و نتواند مشکلات اقتصادی فعلی دولت‌ها را حل کند، به‌سختی می‌تواند جزو یک آرمان‌گرایی بماند. فرضیهٔ زیر به‌نظر می‌رسد مستدل باشد: تنها راه قابل‌اجرا کردن تحرک علمی‑فناوری، ادغام آن در فرآیندهای عینی بازسازی ساختار بین‌المللی است. امروز، در میانهٔ شکل‌گیری جهانی چندقطبی و بحران نهادهای پیشین جهانی‌سازی، پنجرهٔ تاریخی منحصری برای چنین تحولی در حال گشوده شدن است.
۴. می‌توان چندین سازوکار خاص برای ادغام تحرک علمی‑فناوری در فرآیندهای واقعی بین‌المللی و اقتصاد جهانی بیان کرد:
۴.۱. مسیر ژئوپولیتیک
مناسب است معیارهای جدید رهبری ژئوپولیتیک را به ادغام برنامهٔ تحرک علمی‑فناوری در فعالیت‌های بلوک‌های ماکرو‑منطقه‌ای نوین (BRICS+، SCO و دیگران) پیوند داد. چنین رویکردی امکان ارزیابی رهبری دولت‌ها را نه بر پایهٔ پتانسیل نظامی، بلکه بر پایهٔ مشارکت آن‌ها در حل مشکلات جهانی (ایجاد سامانه‌های تصفیه آب فرامرزی، منابع انرژی کیفی نوین یا بسترهای پزشکی) فراهم می‌سازد. این بسترهای مشابه باید برای ترویج این روایت نیز به کار گرفته شوند که یک دولت قوی نه به‌وسیلهٔ مقیاس سلاح‌های تهاجمی‌اش، بلکه به‌وسیلهٔ شاخص بالای توسعهٔ انسانی و استقلال فناوری تعریف می‌شود.
۴.۲. مسیر اقتصادی
نظام‌گرایی برای سرمایه جذاب است زیرا مجتمع نظامی‑صنعتی قراردادهای بلندمدت و پایدار دولتی را تضمین می‌کند. برای به‌کارگیری تحرک علمی‑فناوری، باید مشوق‌های اقتصادی با مقیاس مشابهی ایجاد شود. یک مثال می‌تواند اجرای اصول تحرک علمی‑فناوری در قوانین تجارت بین‌المللی باشد: معرفی ترجیحات برای کالاهای تولیدشده بر پایهٔ فناوری‌های «انسان‌دوستانه»، همراه با فشار اقتصادی قوی (مالیات‌ها، موانع تعرفه‌ای) بر بخش‌هایی که نظام‌گرایی بیش از حد را تشویق می‌کنند. ابزار مؤثر دیگر می‌تواند «سفارش دفاعی دولت انسان‌دوستانه» باشد — بازنگری بخشی از بودجه‌های دفاعی به سمت پروژه‌های کلان مرتبط با بقا بلندمدت بشریت.
۴.۳. مسیر «نرم‌قدرت»
ایده‌های علمی زمانی که در میان مردم ریشه می‌دارند و شروع به تأثیرگذاری بر فرآیندهای انتخاباتی یا مشروعیت دولت‌ها می‌کنند، به سیاست‌های دنیای واقعی تبدیل می‌شوند. ابزار مؤثر در این زمینه، ایجاد کنسرسیوم‌های بین‌المللی از دانشمندان است که خارج از مصلحت‌گرایی سیاسی فعالیت می‌کنند. نمونه‌های تاریخی زندهٔ این رویکرد، سرن (CERN) (پژوهش بنیادی دربارهٔ جهان) و ایتر (ITER) (ایجاد منبعی بی‌پایان از انرژی ترموهسته‌ای) هستند. جامعهٔ مدنی باید به‌صورت نهادی خواستار گسترش چنین پروژه‌هایی شود و علم را به حوزه‌ای مستقل از صلح منتقل کند که از تحریم‌ها محافظت شده باشد. علاوه بر این، دیجیتالی شدن به ساختارهای جامعهٔ مدنی امکان می‌دهد به‌صورت مستقیم تعامل کنند و از دستگاه دولتی که غالباً سنگین و نظامی‌سازی شده است، عبور کنند تا ابتکارات انسانی به‌صورت افقی گسترش یابند.
همزمانی که نظام بین‌المللی با سلسله‌ای از شوک‌ها و بحران‌ها که پایه‌های نظام پسازمانی را به چالش می‌کشند، مواجه می‌شود، تعریف دقیق شرایط معاصر روابط بین‌الملل به‌تدریج دشوارتر می‌شود. اگرچه تنش‌ها شاید به نقطهٔ درگیری جهانی صریح نرسیده باشند، اما عدم‌اطمینان و هرج و مرج دوران ما را در سیاست جهانی سایه‌اندازی می‌کند. ایوان تیموفیف (Ivan Timofeev)، مدیر برنامهٔ کلوب بحث والدای، می‌اندیشد که چگونه می‌توان اصطکاک، رقابت و رقیبت‌هایی را که جهان مدرن را توصیف می‌کنند، طبقه‌بندی کرد.
دیدگاه‌های بیان‌شده متعلق به اعضا و مشارکت‌کنندگان فردی است و نه به کلوب، مگر اینکه صراحتاً خلاف آن بیان شود.
🌍 کانادا #کانادا
🧠 آشتی از طریق فرصت – ساختن مسیر بهتر پیش رو: کارن رستول برای Inside Policy
🏛 منبع: Macdonald-Laurier Institute
✍️ نویسنده: Skander Belouizdad
📄 عنوان اصلی: Reconciliation through opportunity – Building a better path forward: Karen Restoule for Inside Policy
🔗 متن اصلی: https://macdonaldlaurier.ca/reconciliation-through-opportunity-building-a-better-path-forward-karen-restoule-for-inside-policy/
#تحلیل_راهبردی #کانادا #آمریکا_و_کانادا #اقتصاد #انرژی #MLI
@Geopolis_ir
کارن رستول، 30 سپتامبر 2026
آشتی‌سازی باید درباره نتایج باشد، درباره اطمینان از اینکه کیفیت زندگی بومیان در کانادا به‌صورت ملموس بهبود می‌یابد.
در هفته‌های منتهی به روز ملی حقیقت و آشتی‌سازی امسال، ذهنم به‌طور فراوانی به این موضوع مشغول بود. بله، 30 سپتامبر لحظه‌ای مهم برای کشورمان است تا آگاهی دربارهٔ سیاست مدارس مسکونی بومی و تأثیرات آن بر کودکان و خانواده‌های بومی را پس از بسته شدن آخرین مدرسه در سال 1996 ایجاد و ارتقا دهد.
خانوادهٔ من نیز تحت تأثیر این سیاست قرار گرفته است. هر دو پدربزرگ بزرگم در مدارس مسکونی کاتولیک بومی در شمال‌شرقی انتاریو تحصیل کرده‌اند و همان‌طور که آموخته‌ام، تجربیاتشان به‌سختی می‌توانست مثبت باشد. پدربزرگ و پدرم در مدارس روزانه کاتولیک بومی تحصیل کردند. این مؤسسات تحت مدیریت کلیسا و دولت بودند که به کودکان اجازه می‌دادند در پایان روز به خانواده‌هایشان بازگردند؛ اما آن‌ها نیز بخشی از سیستمی بودند که هدف آن جداسازی کودکان بومی از زبان‌ها، فرهنگ‌ها و شیوه‌های زندگی‌شان بود و در آن بسیاری از کودکان مورد سوءاستفادهٔ جسمی و جنسی قرار گرفتند.
برای من سخت است که به آنچه خانواده‌ام در آن مؤسسات تجربه کردند فکر کنم — پدربزرگ‌های بزرگم که به‌عنوان کودکان کوچک از راحتی و مراقبت والدین و بستگانشان جدا شدند و توسط مؤسساتی پرورش یافتند که سعی در محو کردن آنچه آن‌ها می‌دانستند داشت. والدین، پدربزرگ‌ها، عموها و عمه‌هایشان که برای زندگی بدون شادی و شگفتی حضور فرزندان کوچکشان در روزمرگی‌هایشان باقی مانده بودند. و سپس، یک نسل بعد، پدربزرگ‌هایم — و بعدها پدرم — که وارد مؤسساتی شدند که بر پایهٔ بسیاری از همان ایدئولوژی‌ها ساخته شده بود.
نه، من شخصاً آنچه آن‌ها تجربه کردند را زندگی نکرده‌ام. اما میراث تجربیاتشان و آن دوره را می‌دانم؛ این میراث عمیق و گسترده است.
در حالی که نسل من مجبور به زندگی با پیامدهای آن دورهٔ تاریک سیاست شده است، این متفاوت از تجربهٔ مستقیم آن‌هاست. این همراه با درجه‌ای از مسئولیت است، بله، برای آموختن آنچه رخ داده و درک چگونگی تأثیر آن بر ما. همچنین شامل وظیفه‌ای است برای تلاش سخت به‌منظور هدایت نسل‌های آینده به مسیر بهتر.
این مسیر، برای من، به معنای قرار دادن اقتصاد در مرکز آشتی‌سازی است. همان‌طور که رئیس‌جمهور ریموند پاودر از ملت فورت‌مک‌کی در مقالهٔ اپ‌ایدی خود در آوریل 2025 برای TheFutureEconomy.ca گفت: «در شمال کانادا، به‌صورت عملی، پول از ثروت منابع می‌آید. بنابراین مردم بومی نیاز دارند و به‌طور قطع شایستهٔ سهمی از آن ثروت هستند که از سرزمین‌های خود استخراج می‌شود، شغلی، رونق و آینده‌ای برای مردم ما که در سرزمین‌های سنتی خود زندگی می‌کند فراهم می‌کند.»
اگر ما، به‌عنوان مردم بومی، واقعاً می‌خواهیم فرزندان و خانواده‌های‌مان کیفیت زندگی بهتری را تجربه کنند، پس بر عهدهٔ ماست که فرصت ایجاد کنیم و امنیت اقتصادی بسازیم. اگر می‌خواهیم دولت‌های بومی با استقلال و خودمختاری عمل کنند، باید از انتقال‌های دولتی فدرال به درآمدها، دارایی‌ها و سرمایه‌گذاری‌هایی که به‌عنوان پایهٔ اقتصادی یک جامعهٔ قوی و مرفه عمل می‌کنند، فاصله بگیریم.
به همین دلیل، تا حد زیادی خوشحالم که گزارش «مانیتور انرژی بومی» برای سال ۲۰۲۶ با عنوان «وضعیت مالکیت برابری بومی» را خواندم؛ این گزارش اعلام کرد که در کانادا ۵۴۶ پروژه تحت مالکیت بومی وجود دارد که توسط ۴۴۲ صاحب بومی اداره می‌شوند و ارزش تخمینی آن حدود ۲۸۳ میلیارد دلار است. با توجه به اینکه مجمع ملل بومی در سال ۲۰۱۶ گزارش داد تنها یک‌سوم از ۶۳۴ ملت بومی در توسعه منابع مشارکت داشته‌اند، این تصویر متفاوتی نسبت به آنچه در رسانه‌های اصلی به تصویر کشیده می‌شود، ارائه می‌دهد.
همچنین رشد قابل‌توجهی در تعداد کسب‌وکارهای عمدتاً بومی‌مالک در سراسر کانادا مشاهده شده است. آمار کانادا نشان داد این کسب‌وکارها بین سال‌های ۲۰۰۵ و ۲۰۲۱، ۴۲٫۷ درصد رشد داشته‌اند. شورای کانادایی برای کسب‌وکار بومی و خدمات عمومی و تدارکات کانادا هر دو برآوردهایی بیش از ۶۰٬۰۰۰ کسب‌وکار بومی در کانادا ارائه می‌دهند.
این اعداد چه می‌گویند؟ این که گفت‌وگوی اصلی جریان‌ساز در کانادا دربارهٔ ملل و مردم بومی باید به‌طور چشمگیری تغییر کند. به‌طور کلی، دولت‌های بومی و کارآفرینان بومی یا در حال حاضر به‌نوعی به اقتصاد کمک می‌کنند یا می‌خواهند وارد کسب‌وکار شوند اما نمی‌دانند چگونه پیش بروند.
به همین دلیل باید بر گسترش دسترسی به بهترین مشاوره‌ها و راهنمایی‌های تجاری موجود تمرکز کنیم.
به‌عنوان مثال، کارآفرینان بومی به‌طور چشمگیری از مشاوره دربارهٔ گسترش شرکت‌ها از طریق ورود به بازارهای جدید، جذب سرمایه یا انجام ادغام‌ها بهره‌مند می‌شوند. در سطح ملت، تصور کنید یک سردار و شورایش در شرف برداشتن اولین گام‌های محتاطانه به سوی فرصت مالکیت برابری باشند. طبیعتاً آن‌ها نسبت به چگونگی پیشروی این مسیر نگران خواهند بود؛ چرا که باید تعادل میان وظیفهٔ حفاظت از شیوهٔ زندگی مشمول قانون اساسی شهروندان خود و پتانسیل اقتصادی پروژه پیشنهادی و امکان ایجاد فرصت‌های قابل‌توجه برای خانواده‌های جامعهٔ خود را برقرار کنند. اگرچه مشاوره‌های قانونی، مالی و فنی معتبر در تمام مناطق کشور موجود است، اما جایگزینی برای تجربهٔ زندگی واقعی دیگر رهبران منتخب ملل بومی که پیش از این پروژه‌های بزرگ را برای جوامع خود مذاکره و اجرا کرده‌اند، وجود ندارد.
با این حال، باید به این نکته نیز اذعان داشته باشیم که سرداران و مشاوران مشغول ادارهٔ ملل خود، پاسخگویی به نیازهای روزمرهٔ شهروندان و مقابله با پیامدهای مداوم قانون هندی هستند.
حکمت کارآفرینان سردار و شورا بسیار ارزشمند است و نباید به شبکه‌های غیررسمی واگذار شود. اگرچه وکلا، مشاوران و مشاوران مالی می‌توانند دانش فنی و مشاوره‌های تخصصی ارائه دهند، اما در حال حاضر منبعی سازمان‌یافته برای مربی‌گری همتا‑به‑همتا برای سرداران وجود ندارد. این وضعیت باید تغییر کند؛ با حمایت از ایجاد برنامه‌های مربی‌گری همتا‑به‑همتا.
در حالت ایده‌آل، دولت‌های بومی باید در پی فرصت‌های اقتصادی باشند و آن‌ها را رهبری کنند، چه در سرزمین‌های خود و چه فراتر از آن. حداقل، شرکت‌های غیربومی که قصد دارند معادن را توسعه دهند، خطوط لوله بکارند یا پروژه‌های بزرگ دیگر را اجرا کنند، باید با ملل بومی‌ای که سرزمین‌هایشان تحت تأثیر این پروژه‌ها قرار می‌گیرد، تماس بگیرند و فرصتی برای مشارکت در منافع فراهم آورند. در نهایت، مردم محلی — چه بومی و چه غیربومی — کسانی هستند که با پیامدهای این پروژه‌ها، چه مثبت و چه منفی، زندگی خواهند کرد.
هدف نهایی برای جوامع بومی باید تنوع‌بخشی به پرتفوی‌هایشان فراتر از مرزهای سرزمین‌هایشان باشد. در واقع، برخی از ملل اقتصادی قوی، پیشاپیش این مسیر را طی کرده‌اند.
پروژه‌های بزرگ می‌توانند زندگی ملل بومی و کارآفرینانشان را به‌طور اساسی تغییر دهند. ملت فورت‌مک‌کی، که در شهرستان نفتی شمالی آلبرتا واقع شده است، رهبری‌اش تصمیم گرفت کسب‌وکارهایی بسازد که بتوانند در صنعت نفت در حومهٔ خود شکوفا شوند. گروه شرکت‌های فورت‌مک‌کی بعدها به یک ارائه‌دهندهٔ بزرگ خدمات به ماسه‌های نفتی تبدیل شد و بیش از ۱۵۰ میلیون دلار سالانه از قراردادهای تأمین ماسه‌های نفتی تولید می‌کرد. در سال ۲۰۱۷، فورت‌مک‌کی و ملت میکیسئو کری، در خرید ۴۹ درصد سهام مزرعهٔ مخازن شرقی سونکور به‌قیمت ۵۰۳ میلیون دلار شریک شدند. در حال حاضر، فورت‌مک‌کی گزارش می‌دهد که بیش از نیمی از درآمدهای این ملت از کسب‌وکارهای متعلق به خودشان حاصل می‌شود.
این همان چیزی است که به‌صورت ملموس به بهبود کیفیت زندگی منجر می‌شود و نتایج تحول‌آفرینی برای مردم و جوامع بومی به ارمغان می‌آورد. من خودم این قدرت را به‌صورت مستقیم تجربه کرده‌ام؛ از ملت دوکِیس، یک ملت کوچک اما قدرتمند که همواره اقتصاد محلی خود را ابتدا از طریق تجارت پوست و سایر کالاها، سپس جنگل‌داری، و در دهه‌های اخیر گردشگری و تولید انرژی تقویت کرده است و به‌دلیل این رویکرد، نسل به نسل بافت اجتماعی نسبتاً قوی‌ای داشته‌ایم.
در زمینهٔ آشتی، بسیاری از کانادایی‌های نیت‌دار به تلاش برای اختصاص نام‌های بومی به خیابان‌ها و ساختمان‌ها، گنجاندن مراجع بومی در برنامهٔ درسی ابتدایی برای «بومی‌سازی» درس‌های ریاضی، یا اصرار بر اذعان به سرزمین‌هایی که تاریخ حقوقی آن‌ها را به‌درستی نشان نمی‌دهد و پروتکل‌های دیپلماتیک یک ملت را محترم نمی‌شمارند، فکر می‌کنند.
من صبر زیادی برای این گونه حرکات نمایشی و خالی از محتوا ندارم. در نهایت، این اقدامات به‌طور کلی تأثیر کمی بر بهبود زندگی روزمرهٔ مردم بومی دارند.
رابطهٔ آشتی که ما به‌دنبال آن هستیم، هیچ‌ارتباطی با کمک‌های مالی ندارد و تماماً مربوط به دست‌دادن است. کانادا سالانه تقریباً ۳۸ میلیارد دلار از طریق خدمات بومی کانادا و روابط تاج‑بومی و امور شمالی کانادا هزینه می‌کند. این بودجه‌ها بخشی از یک بوروکراسی بزرگ دولتی را تغذیه می‌کند و هرچه باقی می‌ماند به خدمات اساسی، زیرساخت‌ها، ادعاها و رسیدگی به پیامدهای نابرابری‌های تاریخی اجتماعی اختصاص می‌یابد. با این حال، اختلافات قابل‌توجهی در نتایج اقتصادی و اجتماعی در میان ملل بومی در سراسر کشور باقی مانده است. با توجه به تعهدات قانونی وفاداری تاج نسبت به ملل بومی، اوتاوا ملزم به ادامهٔ تأمین مالی برای مردم بومی است. اما مردم بومی نمی‌توانند صرفاً بنشینند و به انتقالات فدرالی برای ساختن آیندهٔ اقتصادی خود تکیه کنند.
آنچه واقعاً نیاز داریم، رابطهٔ اقتصادی است که شرایطی را برای ملل بومی و کارآفرینان فراهم کند تا ثروت خود را بسازند. ما به این نیاز داریم که صنعت مستقیماً با دولت‌های بومی تعامل داشته باشد تا پروژه‌هایی پیش بروند که فرصت را برای کارآفرینان بومی به ارمغان آورد. ما به این نیاز داریم که دولت‌های فدرال، استانی و سرزمینی برای ایجاد محیط‌های سیاستی و نظارتی که شرایط انجام کسب‌وکار را به‌صورت محترمانه و سریع فراهم کنند، کار کنند. و ما به این نیاز داریم که ملل بومی به‌طور جاه‌طلبانه برای مذاکرهٔ قراردادهای خوب تلاش کنند، به‌خوبی حکومت کنند و این دانش و تجربه را به دیگران منتقل نمایند.
در فرهنگ اوجیبو، ما دربارهٔ تلاش برای مینوبیمادژیوین — یعنی زندگی خوب — صحبت می‌کنیم. این به داشتن بدن‌های قوی و سالم، تقویت پیوندهای مقاوم خانوادگی و اجتماعی، ارج نهادن به سنت‌ها، تعامل متقابل با زمین و آب، و داشتن آزادی برای تعیین مسیر زندگی خودمان اشاره دارد. قدرت اقتصادی در پایهٔ این مفاهیم قرار دارد.
برای روشن شدن مطلب، نمی‌گویم که پول می‌تواند زخم‌های نسلی را شفا دهد. نمی‌تواند و نخواهد داد. اما می‌تواند به تأمین هزینهٔ برنامه‌های احیای زبان، یا آوردن برنامه‌ها و خدمات بهداشتی بهتر، یا ساخت زیرساخت‌های فرهنگی کمک کند.
نمی‌توانم آنچه برای خانواده‌ام و هزاران خانوادهٔ دیگر که امروز دل‌هایشان سنگین‌تر شده است، تغییر دهم. هیچ‌یک از ما نمی‌توانیم. وسوسهٔ بازنگری مداوم گذشته باید و باید اجتناب شود. مسئولیت ما امروز این است که دربارهٔ آنچه رخ داده است بیاموزیم، آن را درک کنیم و هر چه در توان داریم بکنیم تا اطمینان حاصل کنیم که دیگر به‌عنوان معیار ارزش و شایستگی هر نسل آینده تعریف نشود.
یادآوری آنچه رخ داده است مهم است، بله، اما اقدام ملموس برای اطمینان از اینکه شرایط برای مردم بومی به‌صورت واقعی و مثبت تغییر کند، بسیار مهم‌تر است.
کارن رستول (Karen Restoule) مدیر امور بومی و پژوهشگر ارشد در مؤسسه مک‌دونالد-لوریر است. رستول اوجیبو از ملت داکیس (Dokis First Nation) است که امضاکنندهٔ پیمان رابینسون‑هورون سال ۱۸۵۰ می‌باشد.
🌍 جهانی #جهانی
🧠 برای نجات پایهٔ تولیدی خود، اروپا باید به شرق نگاه کند
🏛 منبع: Atlantic Council
✍️ نویسنده: Charles Lichfield
📄 عنوان اصلی: To save its manufacturing base, Europe needs to look east
🔗 متن اصلی: https://www.atlanticcouncil.org/blogs/econographics/to-save-its-manufacturing-base-europe-needs-to-look-east/
#تحلیل_راهبردی #جهانی #اقتصاد #Atlantic_Council
@Geopolis_ir