‏📌 چکیده: مقاله به بررسی تحول سیاست‌های تجاری و صنعتی اتحادیه اروپا و تأثیر آن بر کشورهای اروپای مرکزی و شرقی می‌پردازد. برلین، پاریس و ورشو در حال بازنگری موضع‌های خود نسبت به حمایت‌های حفاظتی، مکانیزم تنظیم مرزی کربن (CBAB) و تعرفه‌های جدید برای کالاهای چینی هستند؛ در حالی که هزینه‌های برق صنعتی و نیروی کار در این منطقه نسبت به میانگین اتحادیه و رقبا به‌طور قابل‌توجهی بالاتر است. قانون شتابدهنده صنعتی جدید، که هدفش تبدیل اهداف کربن‌زدایی به قواعد الزام‌آور است، می‌تواند فرصت‌های سرمایه‌گذاری را فراهم کند، اما کشورهای CEE نگران افزایشت هزینه‌های تولید بدون تضمین تقاضا هستند. در نهایت، برای بهره‌برداری از این تحولات، این کشورها باید استراتژی‌های تولیدی دقیق‌تری تدوین کنند و در مذاکرات بودجه هفت‌سالهٔ اتحادیه اروپا نقش فعال‌تری ایفا نمایند. این مقاله بخشی از مجموعه‌ای است که مرکز ژئواقتصادهای آتلانتیک‌کونسل منتشر کرده و به بررسی چگونگی عبور اروپای مرکزی و شرقی از تحولات عمیق در سیاست‌های تجاری و صنعتی اروپا می‌پردازد. نسخهٔ پیشین را می‌توان اینجا مطالعه کرد. مرکزهای تولیدی اروپا نیازی به توافق کامل ندارند، اما غلبه بر شوک چین ۲٫۰ مستلزم سازش است. اگر به زیر لایهٔ مباحث سیاستی که امسال سر و صدا بیشتری پیدا کرده نگاه کنید، می‌بینید که پایتخت‌های اتحادیهٔ اروپا (EU) در حال رها کردن موضع‌های آشنا و خطوط نبرد قدیمی هستند. برلین در حال درک نیاز به حفاظت‌های متقابل‌بخش در برابر مازاد ظرفیت چین است. پاریس مراقب است که به‌ظاهر خوشحال نشود که از ابتدا دربارهٔ خودمختاری راهبردی درست می‌گفت، تا شک‌هایی که ممکن است نشان دهد فقط می‌خواهد شرکت‌های فرانسوی را ارتقا دهد، تقویت نشود. دولت توسک موضع ورشو را به حمایت آشکار از مکانیزم تنظیم مرزی کربن (CBAM) تغییر داده است؛ ابزاری که می‌تواند برای توجیه حمایت‌گرایی در برابر بازارهایی که استانداردهای انتشار ندارند، به کار رود. برای اروپای مرکزی و شرقی (CEE) این تغییرات بی‌اهمیت نیستند؛ زیرا آن‌ها اهمیت ظرفیت تولیدی باقی‌ماندهٔ منطقه را به چشم می‌آورند یا حداقل به‌ظاهر به آن اشاره می‌کنند. با این حال، ابتکارات سیاستی متعددی که در ماه‌های آینده راه‌اندازی می‌شوند، به‌نظر نمی‌رسد به یکی از واضح‌ترین نکات انتقادی که از CEE می‌آید، پاسخ دهند: شکایاتی که هدف‌های اجباری کربن‌زدایی در چارچوب پیشنهاد سبز کمیسیون اروپا جز تضعیف رقابت‌پذیری، کاری نکرده‌اند. برای پایتخت‌های شرق، تحول صنعتی اروپا یک بستهٔ دوگانه است. تا حدی، اعداد این ادعاها را تأیید می‌کنند. در حوزهٔ انرژی، هزینهٔ برق صنعتی در اتحادیهٔ اروپا در سال ۲۰۲۴ به‌متوسط ۰٫۱۹۹ یورو به ازای هر کیلووات ساعت (kWh) رسید، در مقابل ۰٫۰۸۲ یورو در چین و ۰٫۰۷۵ یورو در ایالات متحده. CEE نسبت به میانگین اتحادیهٔ اروپا وضعیت بدتری داشته است: بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳، قیمت برق صنعتی در مجارستان ۱۷۱ درصد و در لهستان ۱۳۷ درصد افزایش یافت، در حالی که در ایالات متحده تنها ۲۱ درصد رشد کرد. هزینه‌های نیروی کار اکنون بسیار بالاتر از چین و کشورهایی مانند مراکش است که از توافق‌نامه‌های تجاری مساعد با اتحادیهٔ اروپا بهره می‌برند و سرمایه‌گذاری‌های چشمگیری از چین جذب کرده‌اند. به همان اندازه نگران‌کننده این است که پایتخت‌های منطقه فضای مالی کمتری داشته و با نرخ‌های بالاتر از کشورهای عضو غربی وام می‌گیرند. لهستان و رومانی—در حالی که هر دو در موقعیت ویژه‌ای برای بهره‌برداری از نرخ رشد بالا و وابستگی کمتر به آلمان به‌عنوان مقصد صادراتی قرار دارند—کسری‌های بالا و رو به افزایش دارند که میزان سرمایه‌گذاری دولت‌هایشان در زیرساخت‌ها و یارانه‌های لازم برای بهره‌برداری از هر روند بازگشت تولید را محدود می‌کند. به همین دلیل، منطقه باید استراتژی دقیق‌تری برای بهره‌برداری از فرصت‌های فراهم‌شده توسط یک نقطه عطف سیاستی بی‌سابقه در اتحادیهٔ اروپا تدوین کند. تعرفه‌ها، مالیات‌ها و یارانه‌ها تعادل‌های نامطلوبی دارند و بدون جذب سرمایه‌گذاری خصوصی کافی نخواهند بود. اما برعکس نیز صادق است؛ بدون یک دستور کار امنیت اقتصادی که پایه‌ای در بازار فراهم کند، آیا سرمایه خصوصی جهانی واقعاً امروز ریسک سرمایه‌گذاری در تولید اروپا را می‌پذیرد؟ ماتریس سیاستی جدید اروپا فرصتی را فراهم می‌کند.

قانون شتابدهنده صنعتی که هم‌اکنون در مراحل اولیه قانون‌گذاری است، باید خبر بسیار خوشی برای تولیدکنندگان قوی‌تر اتحادیه اروپا باشد. هدف این قانون تبدیل اهداف توافق‌نامه صنعتی پاک فوریهٔ ۲۰۲۵ به قواعد الزام‌آور است؛ از جمله الزامات محتوای بومی برای مناقصه‌های عمومی و یارانه‌ها و مسیرهایی برای سرمایه‌گذاران خارجی تحت بررسی که ملزم به تولید داخلی ارزش افزوده از طریق اشتغال بومی و انتقال فناوری شوند. در ابتدا این قانون تحت عنوان «قانون شتابدهنده دکربن‌سازی صنعتی» نام‌گذاری شده بود؛ حذف کلمه «دکربن‌سازی» نشانگر تغییر در مباحث سیاستی است که اکثر پایتخت‌های کشورهای اروپای مرکزی و شرقی آن را می‌پذیرند. با این حال، آن‌ها نگرانند که قواعد جدید هزینه‌های تولیدکنندگان داخلی را افزون کند بدون اینکه تقاضای بیشتری تضمین شود. کشورهای عضو که فضای مالی بیشتری برای مانور دارند می‌توانند ترجیح خریدهای ملی را با یارانه‌ها ترکیب کنند تا تولید را به سمت بازارهای داخلی خود جذب کنند، نه به سوی رقابتی‌ترین مناطق تولیدی اتحادیه. بر خلاف فرانسه، آلمان و ایتالیا، کشورهای اروپای مرکزی و شرقی شرکت‌های بزرگی ندارند که توان نمایندگی منافعشان در برسل و اطمینان از سودمندی اجرای ملی سیاست‌های اتحادیه اروپا را داشته باشند. راه‌حل می‌تواند شامل سست‌کردن شرط «ساخت اروپا» به «ساخت با اروپا» باشد. وارد کردن شرکای تجاری مورد اعتماد به این ترکیب می‌تواند رقابت‌پذیری شرکت‌ها را حفظ کند در حالی که تولید در چارچوب یک شبکه قابل اعتماد باقی می‌ماند. قوانین رقابتی نیز باید به‌روز شوند تا از استفاده کشورهای عضو بزرگ از یارانه‌های ملی صرفاً برای شرکت‌های ملی جلوگیری شود. کشورهای اروپای مرکزی و شرقی همچنین به موضع قوی‌تری نسبت به دیوار تعرفه‌ای نوپا در اروپا و راه‌های افزایش کارآیی آن نیاز دارند. پایتخت‌های این منطقه مواضع متناقضی درباره تعرفه‌های پرآوازه‌ای که در سال ۲۰۲۴ برای خودروهای الکتریکی چینی اعمال شد، داشتند. امید است در سال آینده هماهنگی بهتری حاصل شود؛ گامی به سمت اجرای CBAM همراه با استفاده مکررتر از تدابیر حفاظتی و گسترش مباحث پیرامون «European 301» که می‌تواند اجازهٔ اعمال تعرفهٔ کلی بر کالاهای چینی را بدهد. اگرچه این منطقه نسبت به طرح تجارت انتشار (ETS) پایه‌ای خود که امسال کمی نرم شده است، تمایلی نشان نمی‌دهد، CBAM فرصت واضحی است تا تولیدات کشورهای اروپای مرکزی و شرقی را به گزینه‌ای نسبتاً رقابتی‌تر برای خریداران اتحادیه اروپا تبدیل کند. پایتخت‌هایی چون ورشو حتی از پیشنهاد کمیسیون در دسامبر ۲۰۲۵ برای گسترش CBAM به حدود ۱۸۰ محصول پایین‌دستی از سال ۲۰۲۸ حمایت می‌کنند. این اقدام به تولیدکنندگان میانی منطقه کمک می‌کند؛ زیرا ورودی‌های وارداتی آن‌ها هم‌اکنون تحت پوشش CBAM هستند در حالی که کالاهای نهایی هنوز مستثنی‌اند. در حالی که بحث دربارهٔ European 301 در جریان است، اقدامات حفاظتی بیشتری مورد بررسی قرار می‌گیرد. مقررهٔ جدید فولاد سهمیه‌ها را نصف و عوارض خارج از سهمیه را به ۵۰ درصد دو برابر می‌کند. ورودی‌های فلزی دیگر نیز به‌زودی بررسی می‌شوند، اما به‌نظر نمی‌رسد این رویکرد به کالاهای مصرفی گسترش یابد، چرا که تمام شرکای تجاری را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با داشتن ظرفیت تولیدی برای حفاظت، اروپای مرکزی و شرقی دیدگاهی کلیدی دربارهٔ کالاهای هدف‌گذاری بعدی، از آلومینیوم تا فولاد پایین‌دستی، خواهد داشت. سرانجام، موضع‌گیری‌ها دربارهٔ تعرفه‌های متقابل بر واردات چینی به‌طور گسترده‌ای متفاوت است. ورشو در سمت تندرو قرار دارد و پراگ نیز اگر اهمیت صنعت خودرو برای اقتصادش نبود، همین‌طور می‌بود. در عین حال، مجارستان با وجود تغییر دولت امسال، همچنان بسیار شکاک است. با این حال، این منطقه حداقل باید بر اصول مشترکی توافق کند تا بتواند حمایت خود را برای یک European 301 تدریجی در ازای تضمین اینکه شرکت‌های اروپای غربی از تولیدکنندگان اروپای مرکزی خرید خواهند کرد، مبادله کند. یک استراتژی تولیدی برای بودجهٔ محدودتر اتحادیه اروپا

ماه‌های پیش رو برای مذاکرات دربارهٔ بودجهٔ جدید بلندمدت اتحادیه اروپا که دورهٔ هفت‌ساله‌ای را از سال ۲۰۲۸ آغاز می‌کند، حیاتی خواهد بود. نوآوری، فناوری‌های پیشرفته و بخش فناوری‌های پاک باید با نقش رو به گسترش اتحادیه اروپا در پروژه‌های دفاعی فرامرزی و حمایت از اوکراین رقابت کنند. برای پاسخ به این تقاضاها، کمیسیون اروپا چارچوب مالی را به‌طور اساسی بازنگری می‌کند. هزینه‌های سنتی اتحادیه اروپا برای همگرایی و سیاست مشترک کشاورزی در یک «طرح مشارکت ملی و منطقه‌ای» یکپارچه می‌شود که کشورهای عضو از آن بودجه می‌گیرند. علیرغم گسترش نقش‌های جدید، اقلیتی از کشورهای عضو، از جمله اتریش، هرگونه افزایش بودجهٔ اتحادیه اروپا را رد می‌کنند و عدم قطعیت سیاسی در فرانسه و آلمان تضمینی برای مداخلهٔ پاریس و برلین جهت یافتن توافق نیست. ریاست اسلواکی در ویسگراد فور به‌وضوح خطر از دست رفتن منافع منطقه را درک می‌کند، به‌ویژه که اعضای ثروتمندتر مانند چکیا در آستانهٔ تبدیل به مشارکت‌کنندگان خالص بودجه هستند. در این زمینه، توانمندی تولیدی منطقه باید به‌عنوان دارایی برای تضمین سرمایه‌گذاری مستمر اتحادیه اروپا در زیرساخت‌های انرژی و حمل‌ونقل به کار گرفته شود. جبههٔ متحدی که اروپای مرکزی در شورای رقابت‌پذیری فوریه به نمایش گذاشت، نتایج ناچیزی به‌دست آورد. تخصیص‌های آزاد در چارچوب ETS کمی طولانی‌تر خواهد شد و صورتحساب‌های انرژی برخی صنایع سنگین را کمی ارزان‌تر می‌کند. اما این تغییر اساسی محسوب نمی‌شود. بنابراین، اروپای مرکزی و شرقی باید از نگاه کردن به محافظه‌کاری و رقابت‌پذیری به‌عنوان دو جناح مخالف پرهیز کند و حمایت خود از اقداماتی که آلمان و فرانسه به‌طور فزاینده‌ای همسو می‌شوند، برای به‌دست آوردن منافع برای منطقه به کار گیرد. حتی زمانی که اتحادیه اروپا شروع به انحراف از اصول تجارت آزاد می‌کند که در سطح جهانی اعمال می‌کرد، قوانین داخلی‌اش تنها میدان مساوی باقی‌مانده است که به دولت‌های اروپای مرکزی و شرقی فرصتی برای تجمیع وزن جمعی می‌دهد. پس وظیفه این نیست که بین محافظه‌کاری و رقابت‌پذیری یکی را برگزینند، بلکه باید قوانینی بنویسند که در آن ظرفیت تولیدی در شرق بازار واحد توسط تمام شرکت‌هایی که قصد بازگرداندن زنجیره‌های تأمین خود را دارند، مدنظر قرار گیرد. چارلز لیچفیلد (Charles Lichfield) مدیر پیش‌بینی و تحلیل اقتصادی و سی. بوییدن گری (C. Boyden Gray) پژوهشگر ارشد در مرکز ژئواقتصاد شورای آتلانتیک (Atlantic Council’s GeoEconomics Center) است.

‏🌍 #اتحادیه_اروپا 🧠 سیاست آب‌وهوایی اتحادیه اروپا تا ۲۰۴۰: اولین تنظیم مسیرها در زمینه انعطاف‌پذیری و تقسیم بار ‏🏛 منبع: Stiftung Wissenschaft und Politik ‏✍️ نویسنده: Oliver Geden ‏📄 عنوان اصلی: EU-Klimapolitik bis 2040: erste Weichenstellungen bei Flexibilisierung und Lastenteilung ‏🔎 EU, ETS, LULUCF, BECCS, DACCS #تحلیل_راهبردی #اروپا_و_روسیه #ژئوپلیتیک #اقتصاد_سیاسی #SWP ‏ما را در تلگرام، ایتا و بله دنبال کنید. https://t.me/geopolis_ir https://eitaa.com/Geopolis_ir https://ble.ir/Geopolis_ir

‏📌 چکیده: اتحادیه اروپا هدف کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای ۹۰ ٪ تا سال ۲۰۴۰ را تصویب کرد و بسته‌ای شامل بیش از دوازده پیشنهاد قانون‌گذاری، از جمله اصلاحات ETS، اعتباردهی به گواهی‌های پروژه‌های بین‌المللی، پیشبرد مقررات LULUCF و ادغام حذف دی‌اکسید کربن، ارائه خواهد داد؛ این چارچوب به‌صورت انعطاف‌پذیر اجازه می‌دهد تا از سال ۲۰۳۶ تا ۲۰۴۰ تا ۵ ٪ از انتشارهای خالص اتحادیه از سازوکارهای ماده ۶ پیمان پاریس محاسبه شود. کمیسیون در ژوئیهٔ ۲۰۲۶ اولین پیشنهاد اصلاحی ETS را ارائه کرد که شامل کاهش سالانه سقف گواهی‌ها، تنظیم ذخیره بازار، تمدید تخصیص رایگان تا پس از ۲۰۳۶ و گنجاندن گواهی‌های خارجی تا حداکثر ۵ ٪ می‌شود؛ همچنین از سال ۲۰۳۶ روش‌های BECCS و DACCS به‌عنوان ابزارهای برداشت CO₂ به‌سوق اضافه می‌شوند. در کنار این‌ها، قوانین جدید LULUCF هدف خالص برداشت ۳۱۰ مگاتن CO₂ برای ۲۰۳۰ تعیین می‌کند و هر نقص در این بخش نباید بار اضافی بر سایر بخش‌ها تحمیل کند. با اتخاذ تصمیم برای هدف کاهش انتشار ۹۰ ٪ تا سال ۲۰۴۰، اتحادیه اروپا مسیر کلیدی‌ای را برگزید. این تصمیم برای سال ۲۰۴۰ نقطهٔ آغاز بازنگری در هستهٔ ابزارهای سیاست‌گذاری اقلیمی است. بستهٔ اقداماتی که کمیسیون اروپا به‌صورت مرحله‌ای ارائه خواهد کرد، احتمالاً بیش از دوازده پیشنهاد قانون‌گذاری را در بر می‌گیرد و شکل نهایی آن باید توسط شورای اتحادیه و پارلمان اروپا مورد مذاکره قرار گیرد. در این مجموعه، علاوه بر ابتکارات اصلاحی پیشین برای بازار کارگزاران انتشار (ETS)، اعتباردهی به گواهی‌های پروژه‌های بین‌المللی حفاظت از آب و هوا، پیشبرد مقررات استفاده از زمین و جنگل‌داری (LULUCF) و ادغام حذف دی‌اکسید کربن نیز گنجانده می‌شود. همچنین نیاز به تصمیم‌گیری جهت‌دار دربارهٔ نقش آیندهٔ اهداف ملی در معماری حفاظت اقلیمی اروپا وجود دارد. اگرچه هدف ۹۰ ٪ می‌تواند اتحادیه اروپا را در مقایسهٔ جهانی همچنان پیشرو نشان دهد، افزودن انعطاف‌پذیری‌ها در دستیابی به هدف، عدم قطعیتی ایجاد می‌کند که اعتبار و کارآمدی سیاست اقلیمی اتحادیه را به‌وضوح تضعیف می‌کند. به همین دلیل مهم است که کمیسیون به‌زودی جزئیات پیشنهادی خود دربارهٔ اعتبارهای پروژه‌های بین‌المللی و پیشبرد چارچوب نظارتی کلی را ارائه دهد. شرایط سخت اقتصادی کلان و ژئوپولیتیکی کنونی، هم در سطح اتحادیه اروپا و هم در بسیاری از کشورهای عضو، از زمان کارزار انتخاباتی اروپا ۲۰۲۴، به‌طور فزاینده‌ای بهانه‌ای برای درخواست کاهش جاه‌طلبی‌های اقلیمی شده‌اند. در این بستر، توافق اساسی بر هدف بلندپروازانهٔ ۲۰۴۰، علیرغم ادغام مکانیزم‌های انعطاف‌پذیری جدید، به‌عنوان نشانه‌ای از توان عملیاتی سیاست اقلیمی اتحادیه اروپا ارزیابی می‌شود. با تصمیم برای اعلام «سهم نمایشی» اتحادیه اروپا برای سال ۲۰۳۵ که بین ۶۶٫۲۵ تا ۷۲٫۵ ٪ کاهش گازهای گلخانه‌ای نسبت به سال ۱۹۹۰ باشد، اروپایی‌ها درست پیش از کنفرانس ۳۰ کشورهای طرف‌ قرارداد (COP30) چارچوب کنوانسیون چارچوبی سازمان ملل متحد دربارهٔ اقلیم (UNFCCC) در بلم، توانستند تعهدات ملی تعیین‌شده (NDC) خود را به‌روز کنند. به‌دلیل اختلافات اساسی میان کشورهای عضو، برای اولین بار به‌جای یک مقدار هدف واحد، بازه‌ای از کاهش انتشارها تصویب شد. این تصمیم مسیر تصمیم‌گیری برای هدف ۲۰۴۰ را هموار کرد که در اوایل سال ۲۰۲۶ پس از مذاکرات با پارلمان اروپا به‌صورت رسمی در «قانون اقلیم اروپا» (VO 2026/667) گنجانده شد.

هدف کاهش انتشار ۹۰ ٪ تا سال ۲۰۴۰ هم بر پایه ارزیابی اثرات انجام‌شده توسط کمیسیون استوار است و هم بر توصیه‌های شورای علمی اروپایی برای تغییرات اقلیمی که با قانون اقلیم اتحادیه اروپا ۲۰۲۱ تأسیس شد. برای فراهم کردن توافق سیاسی، عناصر انعطاف‌پذیری مختلفی به چارچوب هدف افزوده شد که فضای عمل کشورهای عضو و شرکت‌ها را به‌طور قابل‌توجهی گسترش می‌دهد. بنابراین، برای هدف ۲۰۴۰ تعهد قبلی مبنی بر این‌که کاهش خالص انتشارها باید صرفاً در داخل اتحادیه اروپا انجام شود، حذف می‌شود. از سال ۲۰۳۶ می‌توان با تکیه بر سازوکارهای ماده ۶ پیمان پاریس، عملکردهای کاهش و جذب انتشارهای کشورهای ثالث را بر هدف اقلیمی اتحادیه اروپا حساب کرد؛ این مقدار می‌تواند تا پنج درصد از انتشارهای خالص کل اتحادیه در سال ۱۹۹۰ باشد. علاوه بر این، اعتباردهی برداشت‌های داخلی CO₂ برای هدف ۲۰۴۰ دیگر تحت سقف خاصی قرار نخواهد گرفت؛ در مقابل، برای هدف ۲۰۳۰ قانون اقلیم اتحادیه سقفی برابر ۲۲۵ میلیون تن در سال برای برداشت خالص از بخش LULUCF (کاربرد زمین، پوشش گیاهی و خاک) تعیین کرده بود. جزئیات مهمی در چارچوب توافق اصولی میان کشورهای عضو و در قانون اقلیم اتحادیه که توسط شورای اروپا و پارلمان اصلاح شده بود، همچنان نامشخص مانده‌اند. بخش عمده‌ای از این موارد می‌تواند در جریان فرآیندهای قانون‌گذاری پیش‌رو، مانند قوانین مربوط به تجارت انتشار، گنجاندن اعتبارهای بین‌المللی یا سهم بخش LULUCF، مشخص شود. علاوه بر این، سؤال کلیدی برای چارچوب نظارتی کلی درباره آینده اهداف جزئی متمایز کشورهای عضو که هم‌اکنون برای بخش LULUCF و همچنین در چارچوب مقرره توزیع بار برای بخش‌های ساختمان، حمل‌ونقل و کشاورزی وجود دارد، باید روشن شود. در ژوئیهٔ ۲۰۲۶، کمیسیون اروپایی اولین پیشنهاد اصلاحی برای تجارت انتشار را ارائه داد تا مذاکرات بین شورای اروپا و پارلمان را تا سال ۲۰۲۷ به پایان برساند. تجارت انتشار (Emission Trading System, ETS) از سال ۲۰۰۵ به‌عنوان بخش اصلی معماری اقلیمی اتحادیه اروپا عمل می‌کند. با تعیین سقف مشخص (Cap) برای انتشارهای ناشی از تولید برق، صنعت و حمل‌ونقل هوایی و دریایی، این سیستم تضمین می‌کند که حدود ۴۰ ٪ از کل انتشار گازهای گلخانه‌ای اتحادیه در چارچوب «ETS 1» هدف‌گذاری شده را برآورده سازد. علاوه بر این، برای بخش حمل‌ونقل و ساختمان نیز تجارت انتشار (ETS 2) راه‌اندازی می‌شود که دورهٔ تجاری اولیهٔ آن در ژانویهٔ ۲۰۲۸ آغاز می‌گردد. قیمت CO₂ و معاملات گواهی‌های انتشار به‌طور اساسی هزینه‌های تولید شرکت‌ها را تعیین می‌کند و به‌همین دلیل بر انگیزهٔ سرمایه‌گذاری در حفاظت از اقلیم تأثیر می‌گذارد. با توجه به وضعیت اقتصادی نامطلوب در اتحادیه، ETS به نقطه عطفی برای ادعاهای مختلف دربارهٔ سیاست اقلیمی آینده اتحادیه تبدیل شده است. از یک سو این ابزار باید همچنان به‌صورت سختگیرانه حفاظت از اقلیم را پیش ببرد؛ برای این منظور مقدار گواهی‌های سالانه به‌صورت پیوسته و محسوس کاهش یابد. حفظ قیمت بالای CO₂ که با این کاهش همراه است، از سوی کشورهای اسکاندیناوی درخواست می‌شود. اما برای جلوگیری از تضعیف بیشتر رقابت‌پذیری اروپا در شرایط اقتصادی دشوار، نمایندگان صنایع پرمصرف انرژی خواستار شل شدن اهداف در ETS هستند؛ این درخواست به‌ویژه توسط دولت‌های شرق‑اروپا حمایت می‌شود. آلمان موضعی متفاوت اتخاذ کرده است. دولت فدرال در عین حفظ یک ETS قوی، پشت پیشنهادهای اصلاحی کمیسیون می‌ایستد که هدفشان افزایش انعطاف‌پذیری در میزان گواهی‌های موجود در بازار است. برنامه‌های کمیسیون شامل کاهش ضریب کاهش خطی است که کاهش سالانه کل حجم (Cap) را تعیین می‌کند؛ تنظیم ذخیره ثبات بازار که به کمیسیون امکان می‌دهد تا تا حدی حجم گواهی‌ها را کنترل کند؛ تمدید تخصیص رایگان به بخش‌های به‌ویژه تحت فشار رقابتی تا پس از سال ۲۰۳۶؛ و همچنین احتساب گواهی‌های خارجی که مطابق ماده ۶ توافق‌نامه پاریس شرایط خاصی را برآورده می‌کنند، تا حداکثر ۵ ٪ از انتشار خالص گازهای گلخانه‌ای اتحادیه در سال ۱۹۹۰. علاوه بر این، از سال ۲۰۳۶ روش‌های استخراج CO₂ با ذخیره‌سازی زمین‌شناسی نیز به ETS افزوده می‌شود، یعنی بیوانرژی با جداسازی و ذخیره‌سازی CO₂ (BECCS) و جذب مستقیم هوا به همراه ذخیره‌سازی (DACCS). این دو نوآوری نشانگر تغییری بنیادی است که فراتر از تجارت گازهای گلخانه‌ای می‌رود.

در پیاده‌سازی هدف حفاظتی ۲۰۴۰، کمیسیون دیگر ETS را به‌صورت جداگانه نمی‌بیند؛ بلکه آن را ابزار سیاست صنعتی و تحول اروپا می‌داند و در پیشنهاد خود تعادلی بین اجرای آهسته‌تر و ایجاد انگیزه برای سرمایه‌گذاری در فناوری‌های سبز می‌جوید. این تعادل در جزئیات پیشنهادی مشهود است. شرکت‌های پرمصرف انرژی که بیش از زمان برنامه‌ریزی شده گواهی‌های رایگان دریافت می‌کنند، باید در مقابل نشان دهند که در مسیر دکربون‌سازی سرمایه‌گذاری کرده‌اند («قرارداد تحول»). همچنین کشورهای عضو ملزم می‌شوند حداقل ۵۰ ٪ از درآمدهای ETS را برای دکربون‌سازی بخش‌های تحت پوشش ETS‑1 صرف کنند. کمیسیون علاوه بر این، ایجاد یک بانک دکربون‌سازی اروپا را پیشنهاد می‌کند تا مشوق‌های سرمایه‌گذاری فراتر از قیمت CO₂ فراهم شود. اعتبارهای بین‌المللی با توجه به امکانی که در بازنگری قانون آب‌وهوای اتحادیه اروپا پیش‌بینی شده است—از سال ۲۰۳۶ اجازه اعطای گواهی‌های پروژه از کشورهای ثالث داده شود—اتحادیه اروپا از اصل قبلی خود که تمام اقدامات حفاظت از آب‌وهوای جهان باید صرفاً در داخل اتحادیه اجرا شوند، فاصله می‌گیرد. با استناد صریح به ماده ۶ پیمان پاریس، اتحادیه اروپا امید خود را برای دستیابی به استانداردهای بالاتر در گواهی‌های بین‌المللی نسبت به دوره‌های تعهدی پروتکل کیوتو (۲۰۰۸–۲۰۲۰) که گواهی‌های ارزان‌قیمت با کیفیت مشکوک به اعتبار سیاست آب‌وهوایی اتحادیه صدمه می‌زدند، ابراز کرد. برای جلوگیری از تکرار این تجربه منفی، قانون آب‌وهوای بندهای حفاظتی درباره منبع، استانداردهای کیفیت و شرایط خرید گواهی‌ها را گنجانده است. این همزمان نشانگر تمایل به ایفای نقش پیشرو در سطح بین‌المللی برای تنظیم پروژه‌های حفاظت از آب‌وهوای تحت ماده ۶ است. اگرچه این رهنمودها وجود دارند، متن قانون همچنان به‌طور عمده برنامه‌ای باقی می‌ماند. تصمیمات کلیدی برای اجرا را به زمان بعدی موکول می‌کند. ابتدا مقیاس کمی واقعی نامشخص است: بین ۲۰۳۶ و ۲۰۴۰ گواهی‌های حداکثر ۵ ٪ از انتشارهای سال ۱۹۹۰ مجاز است. فاز آزمایشی برای سال‌های ۲۰۳۱ تا ۲۰۳۵ که هدفش ایجاد بازار برای گواهی‌های با کیفیت بالا است، نیز مطرح شده. توزیع سقف ۵ ٪ در سال‌های ۲۰۳۶ تا ۲۰۴۰، امکان استفاده کامل از آن و نحوهٔ افزایش تدریجی آن، در پیشنویس قانونی تفصیلی که کمیسیون برای سه‌ماههٔ چهارم ۲۰۲۶ اعلام کرده و بر پایهٔ ارزیابی اثرات مستقل خواهد بود، مشخص می‌شود. کاربردهای ممکن گواهی‌های ماده ۶ هنوز به‌طور کامل مشخص نشده‌اند. پیشنهاد بازنگری تجارت انتشار، حداقل به‌صورت جزئی، تخصیص قطاعی را نشان می‌دهد—اگرچه به‌صورت غیرمستقیم. به‌جای ادغام صریح گواهی‌ها در تجارت انتشار برای تولیدکنندگان برق و صنایع، این پیشنهاد بر عامل کاهش خطی تمرکز می‌کند. تنظیم این عامل از سال ۲۰۳۶ فضایی اضافی تا ۲۶۰ میلیون تن انتشار ایجاد می‌کند که باید توسط گواهی‌های بین‌المللی پوشش یابد. این گواهی‌ها از طریق حراج ۲۶۰ میلیون گواهی ETS تأمین مالی می‌شوند. علاوه بر این، کمیسیون بند حفاظتی پیشنهاد می‌کند. اگر گواهی‌های بین‌المللی با کیفیت بالا—که معیارهای حداقل کیفیت آن‌ها تنها با پیشنویس قانونی انتهای ۲۰۲۶ برای گواهی‌های بین‌المللی تعریف می‌شود—به‌مقدار کافی در دسترس نباشند، عامل کاهش خطی از سال ۲۰۳۶ به‌طور متناسب سخت‌تر خواهد شد. هر گواهی پروژه بین‌المللی که در ETS به کار رود، فضای مانور برای سایر بخش‌ها را کاهش می‌دهد. این مسئله به‌ویژه برای کشاورزی اهمیت دارد؛ بخشی که هم‌اکنون توسط اهداف کشوری در مقرره تقسیم بار («Effort Sharing») هدایت می‌شود و در مسیرهای خالص‑صفر بیشترین سهم انتشارهای باقی‌مانده را دارد، عمدتاً به‌صورت متان از دامداری و نیتروژن اکسید ناشی از استفاده از کودها. به‌کارگیری گواهی‌های بین‌المللی در بخش کشاورزی می‌تواند هزینه‌های سیاسی تحول را محدود کند؛ اما به دلیل حساسیت زیاد قیمت مواد غذایی، امکان جبران محدود است، به‌خصوص که متان و نیتروژن اکسید پتانسیل گرم‌شدن بسیار بالاتری نسبت به CO2 دارند (ضریب ۲۷ برای متان، ۲۷۳ برای نیتروژن اکسید در بازهٔ ۱۰۰ ساله)، که هزینه جبران هر تن را چندین برابر می‌کند. برداشت CO2 و LULUCF

در سیاست آب‌وهوای اروپا اجماع گسترده‌ای شکل گرفته است که برداشت CO2 در دههٔ آینده باید به‌طور چشمگیری گسترش یابد و به روش‌هایی فراتر از جنگل‌داری گسترش یابد. گنجاندن برداشت‌های CO2 در خریدهای برنامه‌ریزی‌شده گواهی‌های پروژه بین‌المللی این مزیت را دارد که بخشی از تقاضای اروپایی برای برداشت CO2 را با ظرفیت‌های موجود در کشورهای ثالث تأمین کند. این امر به‌ویژه با توجه به محدود بودن ظرفیت‌های مشابه در اتحادیهٔ اروپا برای روش‌های برداشت CO2 مانند BECCS، DACCS، زغال‌گیاهی یا تسریع در هوازدگی سنگ‌ها، اهمیت دارد. اگر شکل‌گیری دقیق ادغام گواهی‌های ماده ۶ در هدف آب‌وهوایی اتحادیهٔ اروپا برای سال ۲۰۴۰ شامل تعهد واضحی برای برداشت CO2 نباشد (مثلاً به‌صورت حداقل سهم)، استفاده از گواهی‌های بین‌المللی ممکن است افزایشی که تا کنون برای نقش برداشت CO2 در حفاظت آب‌وهوایی اروپا پیش‌بینی می‌شد را حتی کاهش دهد. چون گواهی‌های برداشت که بر پروژه‌های (باز)جنگل‌کاری مبتنی نیستند، در بازارهای داوطلبانه کربن به‌طور متوسط قیمت‌های بسیار بالاتری نسبت به پروژه‌های کاهش انتشار می‌فروشند، انتظار نمی‌رود اتحادیهٔ اروپا به آن‌ها متوسل شود. در مقابل، تعیین سهم زیرین برای گواهی‌های حاصل از پروژه‌های برداشت CO2 بین‌المللی می‌تواند به اتحادیهٔ اروپا اجازه دهد به‌طور هدفمند به تقویت ظرفیت‌ها در کشورهای شریک کمک کند. تعاملات بین سیاست نوظهور برداشت CO2 در اروپا و بازارهای بین‌المللی کربن تا کنون به‌عنوان محور اصلی بحث مطرح نشده است. در این بستر، پیشنهاد کمیسیون برای اصلاح بازار کربن اتحادیهٔ اروپا با انتظار فراوان مواجه شد. چرا که در بازنگری اخیر دستورالعمل ETS در سال ۲۰۲۳، شورای اتحادیه و پارلمان کمیسیون را ملزم کردند تا تا تابستان ۲۰۲۶ گزینه‌های مربوطه را ارائه دهد. کمیسیون به‌طور مشخص پیشنهاد می‌کند که ابتدا ادغام مستقیم انجام نشود؛ یعنی به‌سازندگان پروژه‌های BECCS و DACCS سهمی معادل از گواهی‌های انتشار اختصاص نیابد که خود بتوانند آن را معامله کنند. به‌جای آن، کمیسیون باید به‌عنوان خریدار مرکزی عمل کند. به‌طور دقیق، این وظیفه بر عهده آژانس اجرایی اروپایی برای اقلیم، زیرساخت و محیط زیست (CINEA) می‌افتد؛ این آژانس پیش از این نیز صندوق نوآوری را مدیریت می‌کند که از فروش گواهی‌های ETS تأمین می‌شود. مکانیزم پیشنهادی کمیسیون پیش‌بینی می‌کند که حجم گواهی‌های انتشار مزایده‌شده در بازهٔ ۲۰۳۱ تا ۲۰۴۰، ۲۵۰ میلیون تن افزایش یابد و با درآمدهای اضافی به‌دست‌آمده، مقادیر معادل برداشت از تأسیسات BECCS و DACCS در اروپا خریداری شود. هم‌اکنون نشانه‌هایی وجود دارد که اجازهٔ روش‌های دیگر برداشت CO₂، مانند ذغال‌گیاهی، تبدیل به یکی از محورهای اصلی مذاکرات آینده خواهد شد. در مسیر رسیدن به انتشار خالص صفر تا سال ۲۰۵۰، سیاست اقلیمی اتحادیهٔ اروپا نه تنها به روش‌های نوین برداشت CO₂ مانند BECCS، DACCS و ذغال‌گیاهی تکیه می‌کند، بلکه به سهم قابل‌توجهی از بخش LULUCF نیز وابسته است. در این حوزه، برداشت حاصل از (باز)جنگل‌کاری به‌وضوح بیش از انتشارهای ناشی از استفاده از زمین، از جمله باتلاق‌های خشک‌شده، است. با این حال، ترازنامه تحت تأثیر نوسانات بیشتری قرار می‌گیرد و به‌طور منظم اصلاح می‌شود. مقررهٔ LULUCF (VO 2023/839) برای سال ۲۰۳۰ مجموع اهداف خالص برداشت کشورهای عضو را برابر ۳۱۰ مگاتن معادل CO₂ تعیین می‌کند؛ اما تنها ۲۲۵ مگاتن می‌تواند به هدف کلی کاهش ۵۵ ٪ اتحادیهٔ اروپا محاسبه شود. با توجه به پیامدهای محسوس تغییرات اقلیمی پیش‌رونده—مانند افزایش رویدادهای شدید آب و هوایی یا شیوع آفات—دستیابی به هدف کلی LULUCF برای ۲۰۳۰ کم‌احتمال به‌نظر می‌رسد. سطح جاه‌طلبی LULUCF برای سال ۲۰۴۰ تنها در پایان سال ۲۰۲۶ توسط کمیسیون پیشنهاد خواهد شد. همزمان، بر اساس قانون اقلیمی اصلاح‌شده، گزینهٔ قبلی که اجازه می‌داد نقص‌های بخش LULUCF را با پیشی‌گرفتن اهداف در بخش‌های دیگر جبران کرد، حذف می‌شود. اکنون قانون اقلیمی اتحادیهٔ اروپا مقرر می‌کند که هر گونه نقص در هدف LULUCF نباید بار اضافی بر سایر بخش‌ها تحمیل کند. در بدترین حالت این می‌تواند انگیزهٔ نادرستی ایجاد کند: ابتدا هدف خالص LULUCF بسیار بلندپروازانه‌ای تصویب شود تا به بخش کشاورزی، ساختمان یا حمل‌ونقل فضای بیشتری داده شود؛ فضایی که حتی اگر هدف LULUCF برای ۲۰۴۰ دست نیابد، همچنان محدود نخواهد شد. اهداف ملی متفاوت

یک عامل عدم‌اطمینان که تا کنون کمتر مورد توجه قرار گرفته، بازآرایی پیش‌بینی‌شدهٔ ساختار سیاست‌گذاری اقلیمی اتحادیهٔ اروپا پس از سال ۲۰۳۰ است. فشار تغییر نه از تعیین هدف اقلیمی برای سال ۲۰۴۰ ناشی می‌شود، بلکه از برنامه‌ریزی برای معرفی ETS 2 در سال ۲۰۲۸ و تنظیم همزمان انتشارهای بخش حمل‌ونقل و ساختمان‌ها به وجود می‌آید. این منابع انتشار از سال ۲۰۰۹ جزو نظام «Effort Sharing» هستند؛ نظامی که بر پایهٔ اهداف کاهش انتشار متفاوت بین کشورهای عضو بنا شده و علاوه بر حمل‌ونقل و ساختمان، شامل کارخانجات کوچک، بخش زباله و کشاورزی می‌شود. از آنجا که اهداف مقررهٔ توزیع بار تا سال ۲۰۳۰ دیگر بازنگری نخواهد شد، انتشارهای حمل‌ونقل و ساختمان تا پایان دورهٔ تنظیم فعلی تحت دو سامانهٔ موازی قرار می‌گیرند: تجارت انتشار هماهنگ در سطح اروپا و سامانهٔ مسئولیت‌های ملی. به‌طور اساسی پذیرفته شده است که از سال ۲۰۳۱ نیاز به تنظیم جدیدی پیش خواهد آمد. در مورد ساختار آینده، تا کنون گزینه‌های متفاوتی مورد بحث قرار گرفته‌اند. این گزینه‌ها از ادامهٔ نظام موجود، تا ادغام دو ستون تحت اهداف ملی کشورهای عضو، و حتی حذف کامل آن‌ها می‌گسترند. در مدل اول، تجارت انتشار هماهنگ در سطح اروپا همچنان ادامه می‌یابد و برای LULUCF و بخش‌های باقی‌ماندهٔ «Effort Sharing» اهداف ملی تعیین می‌شود. در مدل دوم، LULUCF و این بخش‌ها تحت اهداف مشترک ملی جمع می‌شوند و همراه با ETS 1 و ETS 2 ادامه می‌یابند. در مدل سوم، اهداف ملی الزامی برای انتشار به‌طور کامل حذف می‌شوند و تنها مقادیر راهنمایی ملی (مانند گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر در چارچوب مقررهٔ حاکمیت انرژی) تعیین می‌گردد. ادامهٔ نظام فعلی محتمل به نظر نمی‌رسد، چرا که در دههٔ ۲۰۳۰ بخش Effort Sharing به‌تدریج تحت تسلط انتشارهای بخش کشاورزی که نسبتاً به‌خوبی سازماندهی شده‌اند، قرار خواهد گرفت؛ این مسأله تدوین اهداف ملی بلندپروازانه را دشوار می‌کند. از نظر سیاسی جذاب‌تر و برای کشورهایی که سهم بالایی از انتشارهای کشاورزی دارند، ترکیب Effort Sharing با LULUCF می‌تواند مفید باشد، چرا که جذب دی‌اکسید کربن از جنگل‌داری می‌تواند به‌صورت انعطاف‌پذیر جبران انتشارهای متان و نیتروکسید نیتروژن سخت‌جلوگیری‌پذیر را فراهم آورد. در گسترده‌ترین گزینه‌ای که تا کنون عمدتاً بین کشورهای عضو و کمیسیون مورد بحث بوده، نظام هدف‌های جزئی ملی الزامی گسترش می‌یابد؛ این هدف‌ها از گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر به حوزه‌های دیگر انتقال می‌یابند و در چارچوب سامانهٔ گزارش‌دهی و پایش، همان‌گونه که در برنامه‌های ملی انرژی و اقلیم تحت مقررهٔ حاکمیت ۲۰۱۸ (VO 2018/1999) اجرا می‌شود، جای می‌گیرد. تصمیم اساسی که هنوز اتخاذ نشده دربارهٔ چگونگی تنظیم رابطه بین سامانه‌های تنظیمی هماهنگ‌شده در سراسر اروپا، از جمله تجارت انتشار، و سامانهٔ اهداف اقلیمی تفکیک‌شدهٔ کشورهای عضو، برای چارچوب مسئولیت‌های سیاست‌گذاری اقلیمی پس از ۲۰۳۱ از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر اهداف الزام‌آور ملی و بخشی—همان‌گونه که تا سال ۲۰۳۰ در چارچوب مقررات تقسیم بار و مقررات LULUCF وجود دارند—در آینده حذف شوند، این امر منجر به انعطاف‌پذیری قابل‌توجهی در ساختار کلی سیاست‌گذاری اقلیمی می‌شود، اما در عین حال باعث پخش مسئولیت‌ها می‌گردد. در همین زمینه نیز انتظار می‌رود کمیسیون تا پایان سال ۲۰۲۶ پیشنهادی جامع ارائه دهد. نتیجه‌گیری اگرچه سرعت نسبتاً بالای اتحادیه اروپا در حوزهٔ حفاظت از اقلیم در سال‌های اخیر، با توجه به شرایط دشوار اقتصادی کلان و تنش‌های ژئوپولیتیکی، به‌طور فزاینده‌ای مورد انتقاد قرار گرفته است، اما توافق برای هدف ۲۰۴۰ سطحی از جاه‌طلبی دارد که هیچ کشور صنعتی دیگری در جهان به آن نرسیده است. از آنجا که نهادهای اتحادیه اروپا دیگر قصد ندارند از مقدار هدف ۹۰ ٪ که مدت‌ها در بحث‌های اروپایی تثبیت شده، دور شوند، تنها راهشان افزودن سازوکارهای جدید انعطاف‌پذیری بود. این تنها به این معنا نیست که قانون جدید اقلیم اتحادیه اروپا امکان اعتباردهی به پروژه‌های بین‌المللی را فراهم می‌کند و به‌طور فزاینده‌ای بر روش‌های حذف CO₂ تکیه می‌کند. تغییرات پیشنهادی کمیسیون در مسیر کاهش در ETS 1 و تحولات پیش‌رو در میزان الزام‌آوری اهداف ملی فراتر از تجارت انتشار، هر دو به همان جهت اشاره دارند.

چون مذاکرات دربارهٔ شکل‌گیری دقیق سازوکارهای جدید انعطاف‌پذیری زمان زیادی می‌برد و برای بازیگران سیاست‌گذاری اقلیمی و شرکت‌های مرتبط پیش‌بینی تمام تعاملات ممکن بین سازوکارهای تنظیمی که پیش از این برقرار شده‌اند و آن‌هایی که تازه معرفی می‌شوند دشوار است، در سیاست‌گذاری اقلیمی اتحادیه اروپا دوره‌ای از عدم‌اطمینان پیش‌بینی می‌شود. بنابراین برای محدود کردن دامنه گزینه‌های ممکن، ضروری است کمیسیون به‌سرعت پیشنهادات جزئی خود دربارهٔ طراحی اعتبارهای پروژه‌های بین‌المللی و ادامه‌دادن به ساختار تنظیمی فراتر از تجارت انتشار ارائه دهد، به‌ویژه دربارهٔ نقش اهداف تفکیک‌شدهٔ کشورهای عضو پس از ۲۰۳۱. در غیر این صورت خطر این وجود دارد که در جریان فرایند قانون‌گذاری جاری برای اصلاح ETS، گزینه‌های گستردهٔ انعطاف‌پذیری بدون ارزیابی به‌موقع و مناسب تأثیراتشان بر کل سامانه پیاده شوند. دکتر اولیور گیدن (Oliver Geden) پژوهشگر ارشد در گروه تحقیقاتی اتحادیه اروپا/اروپا و هم‌رئیس گروه پژوهشی سیاست‌های اقلیم و انرژی در SW‑P است. دکتر نیکولتا برازوﻻ (Nicoletta Brazzola) و لئونا تنکهوف (Leona Tenkhoff) پژوهشگرانی در گروه تحقیقاتی اتحادیه اروپا/اروپا هستند و در پروژه‌های تحقیقاتی «CDRnext» و «State of Carbon Dioxide Removal» مشارکت می‌کنند. دکتر سوزان دروگه (Susanne Dröge) پژوهشگر ارشد در گروه تحقیقاتی مسائل جهانی و هم‌رئیس گروه پژوهشی سیاست‌های اقلیم و انرژی در SW‑P است. این اثر تحت مجوز CC BY 4.0 منتشر شده است. متن حاضر نظرات نویسندگان را بازتاب می‌دهد. SWP Stiftung Wissenschaft und Politik Deutsches Institut für Internationale Politik und Sicherheit Ludwigkirchplatz 3–4 10719 Berlin Telefon +49 30 880 07‑0 Fax +49 30 880 07‑100 swp@swp-berlin.org ISSN (چاپ) 1611‑6364 ISSN (آنلاین) 2747‑5018

‏🌍 #روسیه #آمریکا 🧠 روسیه—ایالات متحده—چین: وجوه مثلث در عصر درگیری ‏🏛 منبع: Valdai Discussion Club ‏📄 عنوان اصلی: Russia—US—China: The Sides of the Triangle in an Age of Conflict ‏🔎 Valdai Discussion Club, Trump, Ukraine, sanctions, great power #تحلیل_راهبردی #چین #اروپا_و_روسیه #روابط_بین_الملل #ژئوپلیتیک #Valdai ‏ما را در تلگرام، ایتا و بله دنبال کنید. https://t.me/geopolis_ir https://eitaa.com/Geopolis_ir https://ble.ir/Geopolis_ir

‏📌 چکیده: مثلث استراتژیک که شامل ایالات متحده، روسیه و چین می‌شود، چارچوب اصلی توصیف نظام قدرت‌های بزرگ معاصر است و دینامیک روابط بین این سه کشور تعیین‌کننده سیاست جهانی است. تغییر سیاست آمریکا نسبت به روسیه در دوره دوم ترامپ، به‌ویژه اعمال تحریم‌های انرژی علیه روسیه، در پس‌زمینهٔ مبارزهٔ سیاسی داخلی و انتخابات کنگره قرار دارد و احتمال ادامهٔ این فشارها در صورت شکست جمهوری‌خواهان وجود دارد. چین با بهره‌گیری از نقش صلح‌ساز در مناقشهٔ اوکراین و تقویت روابط اقتصادی با روسیه، به‌ویژه در حوزه انرژی، سعی می‌کند تأثیر غیرمعمولی خود را افزایش دهد؛ این روند می‌تواند هم‌زمان با تأکید هر دو قدرت بر صلح، ساختار «مثلث» را به‌صورت جدیدی شکل دهد. مثلث استراتژیک چارچوبی اساسی برای توصیف ماهیت نظام قدرت‌های بزرگ معاصر است که توسط روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن تعریف می‌شود. تحولات سیاسی امروز دوباره این مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنهٔ مرکزی برمی‌گردانند؛ این‌چنین اولِگ بارابانوو، مدیر برنامهٔ کلاب بحث والدای، می‌نویسد. یکی از عناصر کلیدی عملکرد نظام روابط بین‌الملل، رابطهٔ میان قدرت‌های بزرگ است. این روابط به‌طور عمدهٔ دینامیک کلی سیاست جهانی و جهت‌گیری‌های توسعهٔ آن را تعیین می‌کنند. قدرت‌های بزرگ درک خاصی از جایگاه و نقش خود در جهان دارند و اغلب موضوعات گفت‌وگوی مستقلی دارند که با ارتباطاتشان با سایر دولت‌ها متفاوت است. سایر کشورها ممکن است این را بپذیرند یا نپذیرند (که به‌طور طبیعی بیشتر نپذیرند)؛ اما این واقعیت جهان معاصر است. اصطلاح «قدرت‌های میانی» که چندین دهه پیش به کار علمی و سیاسی وارد شد، بدون توهین به‌هیچ‌کس، دقیقاً برای تأکید بر این تفاوت عینی به کار رفته است. عمدتاً همین ویژگی خاص روابط میان قدرت‌های بزرگ است که تغییر محسوس سیاست آمریکا نسبت به روسیه را که توسط رئیس‌جمهور دومین دورهٔ خود، دونالد ترامپ، در سال اول به‌کار گرفته شد، توضیح می‌دهد. این مسیر جدید ترامپ در غرب سرگیجه و اعتراضات گسترده‌ای برانگیخت و ادعاهای مکرری مبنی بر تضعیف وحدت غرب مطرح شد. اما به نظر ما، ترامپ به‌خوبی می‌دانست که یک قدرت بزرگ اولویت‌ها و نگرانی‌های خاص خود را دارد که به‌طبیعت خود با منافع قدرت‌های میانی—حتی با رویکردهای متحدان سنتی ایالات متحده در اروپا و سایر مناطق جهان—متفاوت است. یکی از این تفاوت‌ها حقیقت غیرقابل انکار است که اگر درگیری کنونی تشدید شود و سرانجام به جنگی بزرگ در اروپا منجر شود، ایالات متحده به‌عنوان یک قدرت بزرگ، بخش عمدهٔ مسئولیت غرب در این فرآیندها را بر عهده خواهد داشت. همین است که باعث شد ترامپ در صحنهٔ مشهور دفتر بیضی‌شکل کاخ سفید این‌گونه اظهار کند که زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در حال بازی با جنگ سوم جهانی است—و این جنگ نه برای اوکراین، بلکه برای ایالات متحده است که باید پاسخگو باشد. در تاریخ روابط بین‌الملل، همان‌طور که امروز نیز مشاهده می‌شود، روابط میان قدرت‌های بزرگ اغلب به شکل مثلثی توصیف می‌شود که اضلاع آن ایالات متحده، روسیه و چین هستند. هنری کیسینجر خود نیز بارها از این طرح در سیاست‌گذاری عملی استفاده کرده است. استراتژی او برای نزدیک‌تر کردن ایالات متحده و چین دقیقاً بر پایهٔ این ایدهٔ مثلث بود. به همین دلیل نیست که بهبود روابط روسیه و چین گاهی «کابوس کیسینجر» نامیده می‌شود. پس بیایید بررسی کنیم که وضعیت سیاسی کنونی چه تأثیری بر روابط میان طرف‌های این مثلث قدرت‌های بزرگ می‌تواند داشته باشد. در حال حاضر، یک مبارزهٔ سیاسی تند در ایالات متحده پیش از انتخابات کنگره که برای اوایل نوامبر ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده، در جریان است. بر پایهٔ چندین نظرسنجی، حزب جمهوری‌خواه (حزب ترامپ) شانس قابل توجهی برای باخت در انتخابات مجلس نمایندگان دارد، در حالی که تعادل نیروها در سنا نامشخص است. با این حال، وضعیت می‌تواند به‌خوبی تغییر کند. اقدام نظامی تجدید شده در ایران برای مدتی نگرانی اصلی ترامپ در حوزهٔ سیاست خارجی خواهد ماند. اعلام پیروزی پیش از انتخابات برای او اهمیت فراوانی دارد، هرچند درگیری در ایران به مرحلهٔ روتینی رسیده و تأثیر آن بر جامعهٔ آمریکایی دیگر به شدت بهار گذشته نیست. با توجه به وضعیت ایران و این‌که ترامپ تاکنون نتوانسته در حل مناقشهٔ اوکراین موفق شود، توجه مستقیم او به روسیه و اوکراین احتمالاً کاهش خواهد یافت.