تاریخ و فلسفه علم
- برای بررسی دلایل این تکیه گاه فکری نیازمند واکاوی لایههای پنهانی است که از فلسفه یونان تا سیاست
۳. الزامات اجتماعی، آموزش و یکسان سازی تاریخی
نظام آموزشی اروپا در قرن ۱۹ با طراحی برنامههای درسی متمرکز بر یونان و روم، عملاً تاریخ علم را به روایتی تک قطبی تبدیل کرد. این روند دو پیامد داشت:
- شکلگیری ذهنیت جمعی:
نسلهای جدید اروپا باور کردند که دانش بشری منحصراً از غرب سرچشمه می گیرد.
- حذف مشارکتهای غیر غربی: دستاوردهای دانشمندان اسلامی مانند ابنهثیم یا ریاضیدانان ایرانی و اسلامی از کتب درسی حذف شدند.
«این یکسانسازی آموزشی، روایت تاریخی را از یک میدان تحقیقِ آزاد به یک مفهوم هویتی و ایدئولوژیک تبدیل کرد؛ چیزی که بهجای نشاندادن پیوستار واقعی دانش بشری، تصویری منقطع و اروپا محور از آن پدید آورد»
https://eitaa.com/HPS_1405
تاریخ و فلسفه علم
- برای بررسی دلایل این تکیه گاه فکری نیازمند واکاوی لایههای پنهانی است که از فلسفه یونان تا سیاست
۴. سیاستهای استعماری و توجیه سلطه
امپراتوریهای استعماری از روایتِ یونانمحور بهعنوان ابزاری ایدئولوژیک برای توجیه سلطهٔ خود بر آسیا و آفریقا بهره بردند. این رویکرد استعماری ابعاد مخرب متعددی داشت:
- توهمِ رسالتِ تمدنبخشی («بار سنگین مرد سفید»):
بر اساس این تفکر ساختگی، اروپاییان خود را موظف میدانستند که «دانش واقعی و عقلانیت» را به مردمانِ جوامعِ دیگر آموزش دهند؛ گویی شرق سراسر در جهل و بیتاریخی بهسر میبرده است.
- غارتِ میراثِ فکری و مکتوب: دستنوشتهها، آثار باستانی و منابع علمیِ تمدنهای مصری، بینالنهرینی، اسلامی و بهویژه ایرانی به موزهها و کتابخانههای اروپا منتقل شدند، اما در روایتهای رسمی، نقشِ خالقانِ اصلیِ آنها مسکوت ماند یا مصادره شد.
- تخریبِ هویت و نهادینهسازیِ خودکمبینی:
با معرفی تاریخِ شرق بهعنوان جوامعی ایستا، سنتی و «پیشاتاریخی»، حسِ خودکمبینی و وابستگیِ فرهنگی در جوامعِ تحت استعمار تقویت شد تا پذیرشِ سلطهٔ سیاسی و اقتصادیِ غرب آسانتر گردد.
https://eitaa.com/HPS_1405
تاریخ و فلسفه علم
۴. سیاستهای استعماری و توجیه سلطه امپراتوریهای استعماری از روایتِ یونانمحور بهعنوان ابزاری ایدئو
2.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
نظریه «بار مرد سفید»
(The White Man’s Burden)
چیست؟
این مفهوم ریشهدار در دوران اوج استعمار و امپریالیسم غربی، به ایدئولوژیای اشاره دارد که بر اساس آن، مردان سفیدپوست خود را مسئول هدایت، تمدنسازی و «نجات» مردمان غیرسفیدپوست (عمدتاً در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین) میدانستند. این نظریه در واقع توجیه اخلاقی و فرهنگیِ ساختگی برای استعمار، غارت منابع و سلطه بر سایر ملتها بود.
منشأ اصطلاح: این اصطلاح بهطور مستقیم از شعر معروف «رودیارد کیپلینگ» (Rudyard Kipling)، شاعر و نویسندهٔ بریتانیایی، در سال ۱۸۹۹ میلادی گرفته شده است.
زمینهٔ تاریخی: کپلینگ این شعر را در حمایت و توجیهِ استعمارِ فیلیپین توسط ایالات متحده آمریکا سرود. او در این شعر از مردان سفیدپوست خواست که «بار سنگین» استعمار را به دوش بکشند و «تمدن» را به جوامعی که آنها را عقبمانده یا فرودست مینامید، منتقل کنند.
این نگاهِ پدرسالارانه و نژادپرستانه، به استعمارگران اجازه میداد جنایات و استثمار خود را زیر نقابِ انساندوستانه و «رسالتِ تمدنبخشی» پنهان کنند.
https://eitaa.com/HPS_1405
تاریخ و فلسفه علم
- برای بررسی دلایل این تکیه گاه فکری نیازمند واکاوی لایههای پنهانی است که از فلسفه یونان تا سیاست
۵. پیامدهای ساختاری استعمار: از حذف دانش تا بازسازی هویت
پیامدهای استعماریِ حذفِ دانشهای غیرغربی و تأکیدِ مفرط بر ریشههای یونانی، فراتر از یک بازتعریف تاریخی بود؛ این در واقع یک پروژهٔ سیاسی و معرفتشناختی برای بازتعریف جهان بر اساس الگوی اروپایی بود.
این پروژه در چند محور اصلی اجرا شد؛
در پستهای بعدی با ما همراه باشید:
https://eitaa.com/HPS_1405
4.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
مزرعه پرورش سوسمار در عربستان
با اینکه گوشت این حیوان در اسلام حرام است سوسمار یکی از غذاهای مورد علاقه مردم عربستان می باشد، دلیل آن این است که خلیفه دوم به گوشت سوسمار علاقه داشت و تا آخر عمر خوردن آن را ترک نکرد.
https://eitaa.com/HPS_1405
15M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
Apple 🍎 of Knowledge (episode 1)
https://eitaa.com/HPS_1405
تاریخ و فلسفه علم
- برای بررسی دلایل این تکیه گاه فکری نیازمند واکاوی لایههای پنهانی است که از فلسفه یونان تا سیاست
۵. پیامدهای ساختاری استعمار: از حذف دانش تا بازسازی هویت
پیامدهای استعماریِ حذفِ دانشهای غیرغربی و تأکیدِ مفرط بر ریشههای یونانی، فراتر از یک بازتعریف تاریخی بود؛ این در واقع یک پروژهٔ سیاسی و معرفتشناختی برای بازتعریف جهان بر اساس الگوی اروپایی بود.
این پروژه در چند محور اصلی اجرا شد:
با ما همراه باشید ...
https://eitaa.com/HPS_1405
تاریخ و فلسفه علم
۵. پیامدهای ساختاری استعمار: از حذف دانش تا بازسازی هویت پیامدهای استعماریِ حذفِ دانشهای غیرغربی و
۱» نفی و تخریب دانشهای بومی (Devaluation of Indigenous Knowledge):
سیستمهای دانش بومی، از جمله طب سنتی، روشهای کشاورزی پایدار و نجومِ پیشرفتهٔ شرقی، بهطور سیستماتیک بهعنوان «شبهعلم» یا «خرافات» معرفی و بیاعتبار شدند. این کار باعث شد که دانشِ بومی از چرخهٔ اعتبار علمی خارج شود.
۲» نهادینهسازیِ تکقطبی از طریق آموزش:
تأسیس نهادهای علمی و دانشگاههای مدل اروپایی (مانند دانشگاه کلکته در ۱۸۵۷ و بعدها در کشورهای دیگر از جمله ایران) با برنامههای درسی کاملاً اروپامحور، به ترویجِ این ایده پرداختند که دانش تنها از مسیرِ این نهادها معتبر است. این دانشگاهها بهجای تقویتِ میراث علمی محلی، نقشِ تمدنهای دیگر را به «تأمینکنندهٔ مواد خام فکری» یا «ناقلانِ ساده» تقلیل دادند.
https://eitaa.com/HPS_1405
در بریتانیا شخصی که شهردار میشد را هنگام شروع دوره کاری او وزن میکردند و پس از پایان دوره نیز وزن میکردند
اگر وزنش زیاد شده بود به عنوان کسی که از مقامش سوء استفاده کرده مجازات میشد ...
https://eitaa.com/HPS_1405
13.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
یمن سرزمین دیلمیان ایرانی
https://eitaa.com/HPS_1405