جنگ، صلح، محاصره
کدام را جدّی تر بگیریم؟
"اگر آمریکاییها مرتکب اشتباه شوند و به ما حمله کنند، تنها به هدف قرار دادن پایگاههای نزدیک اکتفا نخواهیم کرد؛ بلکه همه پایگاههای نزدیک را هدف قرار خواهیم داد و پایگاههای دوردست آمریکا را نیز مورد حمله قرار میدهیم".
این موضع آقای رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی مانند دیگر مواضع قاطع ایشان، موضع بسیار درست و ستودنی است. در عین حال به نظر می رسد، این موضع اگرچه لازم و بسیار ضروری، اما در شرایط فعلی ناکافی است.
مسئله این است: اگر آمریکا تهدید را بالای سر ما نگاه داشت و از ما هم موضع تهدید متقابل دریافت کرد، اما حمله نکرد، چه؟ آیا چالش/ تهدید اصلی برطرف شده است؟
مسئله واقعی و اول امروز این نیست که اگر آمریکا حمله کند، پاسخ ما چیست؟ این تهدید قاطع و معتبر، به همت ستودنی امثال سرداران و فرماندهان ارشد نظامی، در رفتار و گفتار، به دشمن شیرفهم شده است. این تهدید معتبر و کاری، ضربه دردناک خود را به ترامپ و نتانیاهو در انتخابات اخیر وارد کرد.
مسئله مهم تر این است که آمریکا پس از ناکامی در جنگ و درخواست آتش بس و تظاهر به تفاهم، بازی دیگری در قالب محاصره دریایی و هوایی و زمینی انجام داده، و حالا نوبت بازی ایران است؛
اما با رندی می خواهد بازی ایران را با تهدید- مذاکره (گسیل واسطه ها) به هم بزند تا، بازی متناسب و متناظر و تهاجمی خود را نکند و رفتار واکنشی داشته باشد باشد.
مطلوب حریف این است که اولویت/ مسئله جلسات تصمیم سازی و تصمیم گیری ما از "برنامه ریزی و اقدام فوری برای شکستن محاصره با روش های متقارن و نامتقارن"، به "چگونگی مواجهه با واسطه ها، جزئیات پاسخ، و چند و چون جزئیات توافق محتمل" تغییر کند، یا عمده فرصت ها صرف این دومی شود.
در دنیا دو رویکرد وجود دارد:
-یکی، تهدید را با ضربت متقابل پاسخ دادن و آن را پشتوانه مذاکرات معتبر و مفید دیدن"؛
- دوم، پاسخگویی عملی به تهدیدات در حال اجرای دشمن را در تعارض با مذاکره انگاشتن و فعلا از اقدام متقابل صرف نظر کردن.
اگر رویکرد اول رفتار غالب باشد، یعنی به شکستن محاصره اهتمام شود و مذاکره هم مبتنی بر آن باشد، رفتاری اصولی و راهبردی است. اما رویکرد دوم، نارسا و عقیم است.
اخبار فراوانی که مجال بازگویی اش اینجا نیست (از اظهارات مارکو روبیو تا ارزیابی اسرائیل هیوم، تحلیل ولی نصر و گزارش اکسیوس) معلوم می کند که آمریکا ناتوان از جنگ، و گریزان از توافق اصولی با ایران است؛
بنابراین، گزینه تداوم محاصره در پوشش عملیات فریب مذاکره را در پیش گرفته و مایل است زمان بخرد تا محاصره اثر کند.
یک عبرت بزرگ را به یاد داشته باشیم:
آقای اسماعیل هنیه، میهمان مراسم تحلیف ریاست جمهوری آفای پزشکیان، چند ساعت بعد از مراسم (بامداد ۱۰ مرداد ۱۴۰۳) ترور شد.
این جنایت تروریستی، هم تعرض به امنیت ملی کشورمان بود و هم میهمان کشی. رئیس جمهور خیلی متاثر شد و حق هم داشت.
خونخواهی میهمان شهید، حق و مسئولیت ذاتی ایران بود، اما انجام این تعهد حقوقی و عقلانیِ بازدارنده، دو ماه به تاخیر افتاد و به رژیم صهیونیستی جرئت داد تا دور تازه ای از جنایات تروریستی را در لبنان مرتکب شود.
علت تاخیر چه بود؟ فریب روانی و تله گذاری محاسباتی دشمن، ضلع دومی هم داشتِ. آقای پزشکیان 9 مهر 1403 در جلسه دولت خبر داد:
"ادعاهای سران آمریکا و کشورهای اروپایی که در ازای عدم پاسخ ایران به ترور شهید هنیه وعده آتشبس میدادند، تماما دروغ بود و فرصت دادن به چنین جنایتکارانی صرفا آنها را در ارتکاب به جنایات بیشتر جریتر خواهد کرد".
آقای ظریف معاون وقت رئیس جمهور هم به ان بی سی نیوز گفت: "بعد از ترور شهید هنیه، جامعه جهانی [آمریکا و برخی دولت های اروپایی] از ما خواست برای پایان دادن به جنگ غزه خویشتنداری کنیم، اما وعده آتشبس محقق نشد".
اینکه با واسطه ها در چه حدی تعامل می کنیم و چه پیغامی می فرستیم، موضوع جداگانه ای است. اما اکنون، اهتمام مدیران باید به "برنامه شکستن محاصره/ هزینه دار کردن آن برای دشمن" معطوف شود.
حتما باید به شکل ترکیبی، به پاشنه های آشیل دشمن ضربه زد تا عقب بنشیند.
البته اگر دشمن یقین کند که تردید درباره دوگانه مذاکره یا ضربت متقابل یکسره شده و ایران برای زدن ضربات کاری و شکستن محاصره مصمم است، حتی بدون ضربه هم ناچار به عقب نشینی (و نه تشدید تدریجی محاصره) می شود.
نیروهای نظامی توانمند ما در جنگ، چنان ضربات دردناکی زدند، که دشمن، هم بخشی از تحریم های نفتی را تعلیق کرد و هم درخواست آتش بس داد.
همان دشمن بدذات، بلافاصله پس از خاطر جمع شدن از بازگشایی تنگه، توافق را نقض کرد و فاز اول محاصره دریایی را با به مثابه اقدامی نظامی، اجرا گذاشت).
@IMANI_mohammad
سِکَندَر که با شرقیان حَرب داشت-
درِ خیمه گویند در غرب داشت
چو بهمن به زاولستان خواست شد
چپ آوازه افکند و از راست شد
بوستان سعدی
@IMANI_mohammad
روانشناسی یک روانپریش -۱
ترامپِ روانپریش هم، روانشناسی خود را دارد.
سعی می کند خود را غیر قابل پیش بینی و دیوانه نشان بدهد.
علائم بسیاری از اختلالات روانی هم در او هست که دائما در اثر شکست های بزرگ مقابل ایران و برخی کشورهای دیگر، تشدید شده است.
اما در عین حال همین روانپریش، به فردی تقریبا قابل پیش بینی با مُشت گشوده تبدیل شده است.
او حتی در مقابل دیرین اروپایی (فرانسه، آلمان، انگلیس، اوکراین و دیگران) از شگرد "مرد دیوانه" نیکسون پیروی می کند.
اما به تجربه آموخته که با وجود کاربست همان شگرد، با سران چین، روسیه و کره شمالی، با احترام و تواضع رفتار کند، عالیجناب بخواند و مبالغی هم مجیز بگوید.
هر جا به دیوار سفت بر می خورد، عقب نشینی فاحش می کند.
گسترش تحریم های روسیه را به اجرا گذاشت و چند بار هم تهدید کرد. اما به خاطر نیاز گازوئیلی، تحریم ها را زیر پا گذاشت. در اوج جنگ با ایران هم مجبور شد برخی تحریم های نفتی را تعلیق کند.
اتفاقات اخیر را مرور کنید
در حالی که واسطه های ترامپ در ایام گذشته با مقامات ایران درباره امکان و چگونگی توافق، پیام مبادله می کردند، او دیروز گفت: "
"از ونس خواستهام تمام توجه و تمرکز خود را بر فساد گسترده و جرایمی معطوف کند که در شهرها و ایالات تحت مدیریت دموکراتها در جریان است. ما دیگر نیازی به توافق با ایران نداریم. آن روزها مدتهاست گذشته. ما پول آنها (صدها میلیارد دلار) را در اختیار داریم و تنگه آنها را هم در اختیار گرفتهایم".
این سخنان، فقط چند ساعت پس از آن بود که وال استریت ژورنال خبر داد:
"ترامپ، به دستیاران ارشد و همتایان خود گفته: برای از سرگیری مذاکرات ونس با ایران آماده است و به او اختیار داده. ونس، در حال تبدیلشدن به مذاکرهکنندهٔ اصلی است و دیدار با دبیر تندروی شورای عالی امنیت ایران را بررسی میکند. هدف پایان دادن جنگ است که باری سنگین بر دوش جمهوریخواهان شده است".
اما دیروز پولیتیکو ادعای دیگری را مطرح کرد: "ترامپ ونس را از مذاکرات ایران کنار گذاشت. پس از آن که ونس، شکست سنگین حزب جمهوریخواه در انتخابات را به جنگ نسبت داد".
عقب نشینی سریع
سخنان ترامپ (ما دیگر نیازی به توافق با ایران نداریم)، موجب جهش چند دلاری قیمت نفت شد. بنابراین، امروز گفت:
" تمرکز و رویکرد من بر توافق است؛ تمام زندگی من با معاملات و توافقهای بزرگ گره خورده. عربستان از من خواسته که لطفاً فعلاً اوضاع را برای مدتی به همین شکل حفظ کنم؛ قطر، کویت، امارات و بحرین هم. ایرانیها در کوه کلنگ فعالیت چندانی نداشتهاند اما اگر داشته باشند، بمباران خواهیم کرد".
ماجرا ظاهرا حیرت آمیز و گیج کننده می شود. و ترامپ روانپریش هم از همین گیج و منفعل کردن به هیجان می آید!
اجازه بدهید چند سند و خبر را با هم مرور کنیم:
۱) «پل کریگ رابرتز»، معاون پیشین وزیر خزانهداری آمریکا، ۱۷ تیر ماه در "گلوبال ریسرچ" نوشت:
"مردان زودباور کرملین همانگونه که با توافق مینسک فریب خوردند، این بار نیز با توافق آلاسکا فریب داده شدند.
اگر کتاب «هنر معامله» ترامپ را خوانده بودند، درمییافتند که چگونه قصد دارد آنها را بازی دهد.
از همان سال ۲۰۱۴، کاملاً روشن بود که وقتی پوتین به واشنگتن اجازه داد دولت اوکراین را سرنگون کند و یک حکومت دستنشانده ضدروسی را بر سر کار بیاورد، انفعال، روسیه را به سوی جنگ سوق میدهد.
... ظاهراً ایران نیز از تجربه روسیه درسی نگرفته و به مذاکرات صلحی کشانده شد که واشنگتن هرگز قصد نداشته به نتیجه برسد. کارکرد این مذاکرات، گرفتار کردن در روندی است که مانع استفاده قاطع از قدرت نظامی میشود.
غیرقابل درک است که چگونه ممکن است یک ایرانی تصور کند تا زمانی که دستورکار «اسرائیل بزرگ» همچنان مبنای سیاست خارجی اسرائیل است، امکان برقراری صلح در خاورمیانه وجود دارد".
💢 ادامه دارد
@IMANI_mohammad
روانشناسی یک روانپریش -۲
۲) وال استریت ژورنال، سوم تیر ماه امسال در گزارشی نوشت:
"پستهای ترامپ، بارها گفتگوهای صلح با ایران را مختل کرد و موجب ایجاد سرخوردگی تیم ایرانی و توقف مذاکرات شد.
او اندکی پس از آغاز مذاکرات مستقیم در سوئیس، پستی شامل تهدیدهای شدید منتشر کرد که ایرانیها را غافلگیر کرد.
قالیباف اطلاع نداشت و هنگامی که مطلع شد، به سرزنش ونس پرداخت: تهدیدها نقض بند اول یادداشت تفاهم است که خود ترامپ چند روز پیش امضا کرده.
این اولین بار نبود که فوران ترامپ به عاملی مختلکننده و غیرقابل پیشبینی تبدیل میشد. میانجیها بارها در طول مذاکرات هشدار داده بودند که او تلاشها برای دستیابی به توافق را به خطر میاندازد.
سبک غیرمعمول ترامپ باعث شد دیپلماتهای ایرانی کتاب «هنر معامله» را بخوانند؛ که در آن رئیسجمهور آینده، تاکتیکهای مذاکره خود را به عنوان یک فعال حوزه املاک ترسیم کرده بود.
در این کتاب، ترامپ به مذاکرهکنندگان توصیه میکند از خواستههای افراطی و غیرمنتظره برای ایجاد اضطراب و وادار کردن طرف مقابل به امتیازدهی استفاده کنند".
۳) «نیکی هیلی» (نماینده آمریکا در سازمان ملل) ۲۶ مهر ۱۳۹۷ در کنفرانس «شارلوت» گفته بود:
«مأموریت من، دیوانه نشان دادن ترامپ برای ترساندن کشورها بود. او را بهعنوان فردی تندمزاج، و غیرقابل پیشبینی به تصویر میکشیدم تا باعث ترس شود. سپتامبر ۲۱۰۷ وقتی با همتای چینی درباره کره شمالی چانهزنی میکردم، گفتم رئیس من آدم غیرقابل پیشبینی است».
۴) وبسایت «آکسیوس»، مهر ماه ۱۳۹۶ خبر داد:
ترامپ پیش از مذاکرات با کره جنوبی، به «لایتیزر» رئیس دفتر نمایندگی تجاری دستور میدهد «برای امتیاز گرفتن، بگویید من دیوانهام. آنها ۳۰ روز فرصت دارند؛ اگر امتیاز ندهند، از توافق تجاری خارج میشوم.»
لایتیزر پاسخ میدهد «بسیار خوب، پس میگویم ۳۰ روز مهلت دارند.» ترامپ فورا میگوید «نه، نه، نه. نباید اینطوری مذاکره کنی. نباید بگویی ۳۰ روز مهلت دارند. میگویی این آدم دیوانه است و هر لحظه ممکن است از توافق خارج بشود، هر لحظه!»
۵) ترامپ، در کتاب منتسب به او (هنر معامله) می گوید: بدترین کاری که در معامله میتوان کرد، این است که برای انجام آن درمانده به نظر برسید. بدترین کاری که ممکن است هنگام مذاکره انجام دهید، این است که به نظر برسد برای رسیدن به توافق بهشدت عجله و اشتیاق دارید. این کار باعث میشود طرف مقابل بوی خون به مشامش برسد و آنوقت کارتان تمام است.
جمع بندی:
شرارت و جنایت، ذات ترامپ است و نباید از تهدیدات غافل بود. اما او به شدت مستاصل است و در عین حال می خواهد درماندگی و نیازش را به عنوان امتیازی گران بفروشد/ یا با ایجاد انفعال، برای محاصره اقتصادی زمان بخرد.
ایران به مدد الهی، جادوی شیاطین را در هم شکسته و بیش از این هم کمر شیطان بزرگ را خواهد شکست.
@IMANI_mohammad