🌄 🔶 تولد آذرخش؛ وقتی تحریمها کلاس درس شدند
🔸 اوایل دهه ۷۰، ایران برای نگهداری F-5ها با کمبود قطعات روبهرو بود. همین موضوع تبدیل شد به جرقه پروژه آذرخش:
«اگر نمیتوانیم قطعه وارد کنیم، باید خودمان بسازیم.»
🔸 این پروژه ترکیبی از مهندسی معکوس، بازطراحی و تولید داخلی بود. نخستین پروازش در اواخر دهه ۷۰ انجام شد و نشان داد که صنعت هوایی کشور میتواند پا به مرحله ساخت بگذارد.
🔸 آذرخش بیش از اینکه یک جنگنده باشد، یک پروژه آموزشی ـ صنعتی بزرگ بود که مهندسان را با تمام مراحل طراحی، ساخت، تست و پرواز آشنا کرد.
🌌 آسمان بیکران
@Infinite_sky
🌟 🔷 ویژگیها و ساختار؛ آشنا اما تازه
🛩 آذرخش بر پایه F-5F ساخته شد، اما تفاوتهای مهمی داشت:
🔹 تولید بخشهای زیادی از سازه در داخل
🔹 ارتقای مواد و روشهای ساخت
🔹 بومیسازی بخشهایی از سیستمهای داخلی و هیدرولیک
🔹 بهروز شدن برخی تجهیزات کابین و نمایشگرها
🔸 این جنگنده ثابت کرد ایران میتواند چارچوب ساخت جنگنده را در داخل ایجاد کند؛ چیزی که بیش از خود آذرخش ارزش داشت.
🌌 آسمان بیکران
@Infinite_sky
📡 🔵 سیستمها، اویونیک و عملکرد پروازی
🔸 آذرخش همچنان از موتورهای J85 استفاده میکرد، اما توان تعمیر، بازطراحی و ساخت برخی اجزای آن داخل کشور ایجاد شد. این تجربه بعدها برای پروژههای دیگر بسیار حیاتی بود.
🔸 اویونیک آن سادهتر از جنگندههای مدرن بود، اما نسبت به F-5های قدیمی ارتقا داشت.
🔸 از نظر عملکرد، شبیه F-5 عمل میکرد: سریع، سبک، مناسب آموزش رزمی؛ اما هدف اصلی آن عملیاتی بودن نبود—هدف، ایجاد توان تولید جنگنده بود.
🌌 آسمان بیکران
@Infinite_sky
🗺 🟢 چرا آذرخش مهم است؟
🔺 آذرخش یک «تحول رزمی» نبود، اما یک «تحول صنعتی» بود. اهمیتش در این موارد است:
🔸 اولین تجربه ساخت جنگنده در ایران
🔸 ایجاد خطوط تولید، ابزارها و زیرساختهای صنعتی
🔸 تربیت متخصصانی که بعدها صاعقه و کوثر را ساختند
🔸 افزایش اعتمادبهنفس صنعتی و آغاز «مسیر بومیسازی»
🔸 تبدیل شدن به پایه پروژههای بعدی
🔻 به همین دلیل آذرخش یک آغاز است؛ آغاز راهی که هنوز ادامه دارد.
🌌 آسمان بیکران
@Infinite_sky
🛩 کوثر؛ نقطه بلوغ ایران در مسیر بومیسازی جنگندههای سبک
🔻 کوثر اولین جنگنده ایرانی است که از مرحله «بازسازی» و «بازطراحی» عبور کرده و به یک پلتفرم کاملاً بومیسازیشده در اویونیک و زیرسامانهها رسیده است. هرچند همچنان ریشه آن F-5 است، اما کوثر نشان میدهد ایران توانسته بخشهایی از ساخت جنگنده را بهصورت کامل در کنترل خود بگیرد.
🌌 آسمان بیکران
@Infinite_sky
🌄 🔶 کوثر چگونه شکل گرفت؟
🔸 پس از آذرخش و صاعقه، ایران تجربه کافی در ساخت سازه و سیستمهای مکانیکی F-5 را بهدست آورده بود. اما مشکل اصلی باقی میماند:
اویونیک قدیمی، رادارهای ضعیف و نبود زیرسامانههای مدرن.
🔸 پروژه کوثر دقیقاً برای حل همین بخش متولد شد؛ یعنی جنگندهای با ظاهر شناختهشده اما با قلب و مغز کاملاً جدید.
🔸 این پروژه از اواسط دهه ۹۰ خورشیدی آغاز شد و در نهایت نخستین نمونههای پروازی آن وارد نیروی هوایی ارتش شدند.
🌌 آسمان بیکران
@Infinite_sky
🌟 🔷 طراحی و ویژگیهای مهندسی کوثر
🛩 هرچند کوثر از نظر خطوط کلی شبیه F-5F است، اما تغییرات مهمی در آن دیده میشود:
🔹 استفاده از مواد جدید و سبکتر در بخشهایی از سازه
🔹 بازطراحی برخی قسمتها برای افزایش عمر سازه
🔹 تولید داخلی کامل بسیاری از قطعات حساس
🔹 استانداردسازی خط تولید برای ساخت چند فروندی
🔸 کوثر از نظر سطح صنعتی، یک گام بسیار جلوتر از آذرخش و صاعقه است و هدفش تنها ساخت یک جنگنده نبود، بلکه ساخت یک خط تولید پایدار بود.
🌌 آسمان بیکران
@Infinite_sky
📡 🔵 اویونیک، رادار و سیستمهای داخلی
🔸 مهمترین تفاوت کوثر با نسلهای قبلی، اویونیک و سیستمهای دیجیتال آن است:
🔹 رادار بومی پیشرفتهتر از نمونههای قدیمی F-5
🔹 کابین تمام دیجیتال با چند نمایشگر رنگی
🔹 سیستم مدیریت پرواز دیجیتال
🔹 ناوبری مدرن، سامانه ارتباطی امن و تجهیزات روزآمد
🔸 با این اویونیک، کوثر در سطح یک جنگنده آموزشی/رزمی مدرن قرار میگیرد و بیشترین ارزشش همین «دیجیتالیشدن» است.
🔸 موتورهای J85 همچنان استفاده میشوند، اما اینبار با تعمیرات و تولید قطعات تمامداخلی.
🌌 آسمان بیکران
@Infinite_sky
🗺 🟢 نقش عملیاتی و جایگاه کوثر
🔺 کوثر یک جنگنده سنگین یا استراتژیک نیست؛ نقشش روشن است:
🔹 آموزش پیشرفته خلبانان جنگنده
🔹 مأموریتهای رزمی سبک
🔹 رهگیری دفاع نقطهای
🔹 پشتیبانی در شرایط اضطراری
🔺 اما اهمیت اصلی آن در نقش صنعتی و زیرساختی است:
🔹 تثبیت فناوری رادار و اویونیک بومی
🔹 ایجاد توان تولید سریالی
🔹 آمادگی برای پروژههای بعدی پیچیدهتر
🔹 تکمیل چرخه طراحی تا تولید در داخل کشور
🔻 کوثر را میتوان «نسخه بلوغیافته F-5 ایرانی» دانست؛ راهی که از آذرخش شروع شد، در صاعقه ادامه یافت و با کوثر به یک مرحله پایدار و قابلاعتماد رسید.
🌌 آسمان بیکران
@Infinite_sky