## کالبدشکافی یک فروپاشی: چگونه چرخش عمر البشیر سودان را به تجزیه و جنگ کشاند؟
قابل توجه مسولین اقتصادی دولت پزشکیان، آقای همتی و مدنی زاده
لازم هست تاریخ را با دقت بیشتری بخوانید... تا نسخه های صندوق بین المللی پول را در ایران اجرا نکنید...
فروپاشی و ویرانی امروز سودان نتیجه یک چرخش راهبردی از اواخر دهه ۲۰۰۰ بود؛ قماری خطرناک بر سر این توهم که با باجدهی به واشینگتن، ریاض و ابوظبی و اجرای بیچونوچرای دستورات صندوق بینالمللی پول (IMF)، میتوان اقتصاد را نجات داد.
---
### ۱. چرخش البشیر: خیانت به متحدان و مزدوری برای خلیج فارس
عمر البشیر برای بقای خود و رهایی از احکام دادگاه کیفری بینالمللی (ICC)، همه خطوط قرمز را واگذار کرد:
* قطع رابطه با محور مقاومت: روابط چنددههای با ایران قطع و مراکز فرهنگی و دیپلماتیک تعطیل شد تا رضایت آمریکا و عربستان جلب شود.
* اجاره ارتش در جنگ یمن: البشیر بین ۱۵ تا ۴۰ هزار نیروی سودانی (عمدتاً شبهنظامیان RSF به فرماندهی «حمیدتی») را به عنوان گوشت دم توپ به یمن فرستاد تا دلارهای نفتی بگیرد.
* پذیرش تجزیه کشور (۲۰۱۱): البشیر به همهپرسی جدایی سودان جنوبی تن داد، چون واشینگتن قول داد نام سودان را از لیست تروریسم خارج کند، تحریمها را بردارد و بدهیها را ببخشد.
---
### ۲. فاجعه پس از تجزیه: باجدهی به IMF (صندوق بین المللی پول) و عهدشکنی آمریکا
پیامد تجزیه جنوب، تیر خلاص به اقتصاد سودان بود:
* قطع شاهرگ نفت: سودان در یک روز ۷۵ درصد منابع نفتی، ۹۰ درصد درآمدهای ارزی و نیمی از بودجه دولت را از دست داد.
* تسلیم در برابر نسخه IMF: برای جبران این کسری عظیم، البشیر به جای تکیه بر داخل، سراغ شوکدرمانی صندوق بینالمللی پول رفت: حذف یارانههای اساسی و کاهش ارزش پول.
* شورشهای ۲۰۱۳: اجرای نخستین بسته ریاضتی بنزین را ۱۰۰ درصد گران کرد؛ اعتراضات مردمی به رگبار بسته شد و بیش از ۲۰۰ نفر کشته شدند.
* عهدشکنی کامل غرب: با وجود تجزیه کشور، آمریکا نه تحریمها را برداشت، نه نام سودان را از لیست سیاه خارج کرد و نه دلاری پرداخت شد.
---
### ۳. انفجار سال ۲۰۱۸: نان گران شد، حکومت ساقط شد
در سال ۲۰۱۸، البشیر برای جلب رضایت مجدد بانک جهانی، آخرین تیر را به پای خود شلیک کرد:
* ارزش پوند سودان پلهپله از ۶.۹ به بالای ۵۰ پوند در برابر دلار سقوط داده شد.
* یارانه آرد و نان طبق نسخه IMF قطع شد؛ در دسامبر ۲۰۱۸ بهای نان در یک شب ۳ برابر شد.
* جرقه اعتراضات نان از شهر عطبره کلید خورد و ارتش در آوریل ۲۰۱۹ البشیر را ساقط کرد؛ حکومتی که باج داد تا بماند، با اثرات همان باجدهیها جارو شد.
---
### ۴. دولت تکنوکراتها: تسلیم مطلق، سازش با اسرائیل و ابرتورم
پس از البشیر، دولت ائتلافی به نخستوزیری عبدالله حمدوک (کارمند ارشد سابق سازمان ملل) قدرت را گرفت. تفکر او این بود که نجات فقط از دروازه واشینگتن میگذرد.
* باج ۳۳۵ میلیون دلاری به ترامپ: کشور گرسنه سودان ۳۳۵ میلیون دلار غرامت نقدی بابت بمبگذاریهای دهه ۹۰ به حساب دولت آمریکا ریخت.
* سازش با اسرائیل (اکتوبر ۲۰۲۰): خارطوم رسماً پیمان ابراهام را امضا و آرمان فلسطین را معامله کرد تا آمریکا امضای خروج از لیست تروریسم را بزند.
* شوک ارزی (فوریه ۲۰۲۱): نرخ پوند از ۵۵ به ۳۷۵ پوند در برابر دلار سقوط کرد.
* حذف ۱۰۰ درصدی یارانه سوخت (ژوئن ۲۰۲۱): قیمت بنزین و گازوئیل بیش از دو برابر جهش یافت.
* ابرتورم بیسابقه: نرخ تورم سودان به رکورد نجومی ۴۲۲.۷ درصد رسید و کالاهای اساسی تا ۸۰۰ درصد گران شدند.
---
### ۵. فرجام کار: جنگ داخلی و کشتار توسط هیولای دستپرورده
خطرناکترین میراث باجدهی البشیر، رشد گروه شبهنظامی RSF (به فرماندهی حمیدتی) بود:
* با دلارهای امارات و سعودی در جنگ یمن، حمیدتی ارتشی موازی، تا دندان مسلح و ثروتمندتر از ارتش رسمی ساخت.
* ابوظبی با تسلط بر قاچاق طلای دارفور، شاهرگ اقتصادی سودان را در دست گرفت.
* کودتای ۲۰۲۱: با اعتراضات گسترده به گرانیهای نسخه IMF، ژنرالهای ارتش و حمیدتی دولت حمدوک را ساقط کردند؛ غرب هم بلافاصله تمام وامهای وعدهدادهشده را قطع کرد.
* انفجار جنگ داخلی (آوریل ۲۰۲۳): پس از اتمام پولها، ارتش رسمی و شبهنظامیان RSF (تحت حمایت امارات) بر سر قدرت به جان هم افتادند.
---
### کارنامه اعتماد به نسخههای غرب در سودان در یک نگاه
* خاک و جغرافیا: ۲.۵ میلیون کیلومتر مربع یکپارچگی ارضی بر باد رفت و سودان جنوبی جدا شد.
* نفت و درآمد: ۷۵ درصد منابع نفتی و ۹۰ درصد درآمد ارزی کشور در یک روز دود شد.
* سقوط پول ملی: ارزش پوند از ۶.۹ به ازای هر دلار، به ارقام نجومی چندصد برابری سقوط کرد.
* رکورد تورم: جهش از ارقام زیر ۲۰ درصد به ابرتورم ویرانگر ۴۲۲.۷ درصدی.
* بحران انسانی: بیش از ۲۰ هزار کشته، بیش از ۱۰ میلیون آواره (بزرگترین بحران آوارگی جهان) و ۲۵ میلیون گرسنه در آستانه قحطی مطلق.
* امنیت ملی: تبدیل ارتش ملی به نیروهای مزدور، و کشیده شدن جنگ شهری به کوچه و خیابانهای خارطوم.
تاریخ فروپاشی سودان با اعتماد به آمریکا و اجرای نسخه اصلاحات اقتصادی آنها
# کالبدشکافی یک فروپاشی: درسنامه افول سودان از سازش با غرب تا جنگ داخلی و نسلکشی
درس عبرتی برای مسولین اقتصادی دولت
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا