" به وقت دلتنگی "
آری، آقای ما را به شهادت رساندند.
نه در خلوت و خفا بلکه در میان همان خانهای که سالها پناهگاه محرومان بود. با لبانی تشنه، درست مانند جد بزرگوارش اباعبدالله علیه السلام که در ظهر عاشورا لبهای خشکیدهاش را با تیر جفا نشانه رفتند.
این بار هم دشمن، همان کینه دیرینه را داشت. کینه از عدالت، کینه از صداقت، کینه از مردی که جز خدمت به خلق و دفاع از مظلومان، راهی نرفت.
سالها به آقای ما تهمت زدند.
گفتند از کشور گریخته، در پناهگاهی پنهان شده یا در خانهاش اسیر ترس است.
شایعهسازان از هر سو آبرویش را هدف گرفتند: فرزند و نوادهاش در فلان کشور غربی آسودهاند، خودش هم به دنبال امنیت جانی است.
اما دیدید سرانجام چه شد؟ دیدید که کوه در برابر این طوفانها ایستاد؟ آقای ما در دفتر کار خودش، در میان همان کتابها و یادداشتها، در خانهای که تا آخرین لحظه به روی مردم باز بود، به دیدار معبود شتافت.
پیکر مطهرش نشان داد که هرگز نگریخته و نترسیده بود.
نه تنها خودش بلکه خانوادهاش نیز در این راه، در خط مقدم ایستادگی، به شهادت رسیدند.
همسر باوفایش، فرزندان و یارانش، همه و همه، برگ زرین دیگری بر دفتر خونرنگ این انقلاب افزودند.
خدایا
این چه داغ سنگینی بود که بر دل این ملت نهادی؟
داغی که نه با اشک کهنه میشود و نه با زمان فراموش. مردی را از ما گرفتی که در روزگار غربت صداقت، تکیهگاه مظلومان بود.
خدایا
خودت میدانی این دلها، این زخمها، این تنهایی را جز به یاد تو و جز به امید ظهور منجی عالم، کسی تسکین نمیدهد.
پس خودت این داغ عظیم را با ظهور آقا صاحب الزمان از دلهای منتظران پاک کن. آنگاه که عدل او تمام این ستمها و دروغها را رسوا سازد و خون به ناحق ریختهی فرزندان صالحت را از ظالمان بازستاند.
✍️سایهروشن
" چند کلمهای دربارهی ولایت فقیه "
پیش از ورود به بحث، ذکر این نکته ضروری است که آنچه در ادامه بیان خواهد شد پاسخی است به یک فرضیهی ذهنی و شبههای احتمالی نه واکنشی به رویدادی عینی یا تحلیل موقعیتی مشخص. به بیان دیگر، این نوشتار در فضای گمانهزنی دربارهی اشخاص یا مصادیق خاص شکل نگرفته بلکه صرفا به دنبال واکاوی یک ادعای راهبردی در سطح نظری و ساختاری است.
یکی از شبهات راهبردی که در مقاطع حساس تاریخی و به ویژه هنگام طرح نام شخصیتهای منسوب به خاندان رهبر شهید انقلاب مطرح میشود، اتهام موروثی شدن ولایت فقیه است. این شبهه که با هدف ایجاد خلل در باورهای عمومی و تضعیف مشروعیت مردمی نظام جمهوری اسلامی طراحی شده، نیازمند پاسخی چندبعدی، دقیق و مستند است. برای تحلیل علمی این مسئله، لازم است آن را از چهار منظر حقوقی_قانونی، مفهومشناختی، منطقی_تاریخی و تجربی_عینی مورد واکاوی قرار دهیم.
در ابتدا سازوکار حقوقی انتخاب رهبر که نافی هرگونه وراثتمداری است بیان میشود. نظام جمهوری اسلامی ایران، برخلاف نظامهای پادشاهی که قدرت در آنها از طریق نسب و خون منتقل میشود، نهاد رهبری را بر مبنای انتخاب و شایستهسالاری تعریف کرده است. قانون اساسی در این زمینه سازوکاری چندلایه و غیرشخصی پیشبینی کرده است: بر اساس اصول ۵، ۱۰۷ و ۱۰۸ قانون اساسی، تعیین رهبر بر عهده مجلس خبرگان رهبری است. اعضای این مجلس با رای مستقیم مردم انتخاب میشوند و نمایندگی افکار عمومی را در حساستترین تصمیمگیری سیاسی بر عهده دارند. این نهاد پس از عزل، رحلت یا شهادت رهبر پیشین، موظف است با بررسی دقیق و همهجانبهی گزینههای موجود، فرد واجد شرایط را انتخاب کند. شرایط عام و فراشخصی رهبری طبق اصل ۱۰۹ قانون اساسی به روشنی تعریف شده است: صلاحیت علمی، عدالت، تقوا، بینش صحیح سیاسی و اجتماعی، شجاعت، مدیریت و قدرت کافی برای رهبری. هیچیک از این شرایط به نسب، خویشاوندی یا تعلق خانوادگی اشاره ندارد. در واقع، قانون اساسی با دقت تمام، مسیر را برای هرگونه انحصارطلبی یا خاندانسالاری بسته است. کمیسیونی ویژه در مجلس خبرگان رهبری به نام کمیسیون اصل ۱۰۷ و ۱۰۹ وجود دارد که وظیفه رصد دائمی و محرمانه گزینههای بالقوه رهبری را بر عهده دارد. این فرآیند کارشناسی و جمعی که سالها پیش از خالی شدن مسند رهبری آغاز میشود هرگونه تصمیمگیری شخصی، جناحی یا خانوادگی را منتفی میسازد. خبرگان موظفند فارغ از نام و تنها بر اساس شایستگیهای احرازشده نظر نهایی را اعلام کنند.
نکتهی دیگری که لازم است بیان بشود، تمایز بنیادین میان وراثت و انتساب است تا از خلطی که شبهه را میسازد جلوگیری کند. شبههافکنان با بهرهگیری از یک مغالطه رایج دو مفهوم کاملا متفاوت وراثت و انتساب را یکی میپندارند: وراثت در نظامهای سیاسی به معنای انتقال قدرت بر اساس خون و نسب، بدون در نظر گرفتن صلاحیت فرد است. در این الگو مانند سلطنت قاجار و پهلوی، فرزند ارشد شاه حتی اگر فاقد حداقل توانمندیهای مدیریتی یا اخلاقی باشد بهطور خودکار به مقام پادشاهی میرسد. مردم و نخبگان هیچ نقشی در تایید یا رد این جانشینی ندارند. انتساب اما صرفا به معنای آن است که فردی در یک خانواده متعهد و انقلابی رشد یافته و از فرصتهای کسب تجربه، تربیت دینی و بینش سیاسی بهره برده باشد. در اینجا نسب خانوادگی صرفا به عنوان یک بستر برای رشد چنین گزینهای وجود دارد نه یک دلیل برای احراز صلاحیت برای یک منصب. ملاک نهایی برای انتخاب، همان شایستگیهای فردی است که توسط خبرگان منتخب مردم احراز میشود. بنابراین، اگر در آینده فردی که دارای نسبت خانوادگی با رهبر شهید انقلاب است، توسط مجلس خبرگان انتخاب شود، این انتخاب نه به دلیل نامخانوادگی بلکه به دلیل دارا بودن شرایط قانونی صورت گرفته است. در چنین سناریویی، اگر فرد دیگری حتی از دورافتادهترین نقاط کشور از نظر علمی، اخلاقی و مدیریتی شایستهتر باشد، او انتخاب خواهد شد.
نکتهی سوم که نقدی منطقی بر سلطنتطلبان است بازگشت اتهام وراثت به خاستگاه و منطق سلطنتطلبی است. نکته تاملبرانگیز آن است که این شبهه غالبا از سوی جریانها یا شبکههای رسانهای مطرح میشود که خود وابسته و یا هوادار نظام مخلوع پادشاهی هستند. در اینجا یک پرسش اساسی مطرح میشود: نظام پادشاهی اعم از قاجار، پهلوی یا نظامهای سلطنتی کنونی در جهان مانند انگلستان و اسپانیا، عریانترین شکل وراثتمداری را به نمایش میگذارد. در این الگو، قدرت کاملا بر اساس خون و نسب منتقل میشود و مردم و نخبگان در انتخاب حاکم هیچگونه مداخلهای ندارند اما در مقابل، جمهوری اسلامی با طراحی نهاد خبرگان نه تنها هرگونه وراثتمداری را نفی کرده بلکه سازوکاری نهادی برای جلوگیری از انحصارطلبی ایجاد نموده است.
کسانی که در دل یک نظام کاملا موروثی زیسته یا از آن دفاع میکنند نخست باید پاسخگوی مشروعیت نظام فکری خود باشند آنگاه میتوانند با انصاف درباره الگوی انتخاب رهبری در جمهوری اسلامی داوری کنند.
بنابراین، اتهام موروثی شدن در عمل نوعی فرافکنی است یعنی منتقدان ویژگیهای نظام مطلوب خود را به عنوان ویژگی رقیب سیاسیشان نشان میدهند.
اما نکتهی جالب توجهای که در تجربه تاریخی، شواهد عینی و آزمونهای ۴۷ ساله جمهوری اسلامی ایران وجود دارد این است که جمهوری اسلامی در طول بیش از چهار دهه حیات خود، بارها در معرض آزمونهای جدی در این زمینه قرار گرفته است. این تجربیات تاریخی قاطعانه اتهام موروثی شدن را رد میکند فیالمثال در طول این سالها، شخصیتهایی که در خاندانهای انقلابی و درجه اول پرورش یافته بودند به دلیل عدم احراز شرایط در فرآیندهای قانونی نتوانستند به نهادهای مهمی مانند مجلس خبرگان راه یابند. یکی از مصادیق بارز این مسئله، عدم راهیابی یادگار بنیانگذار کبیر جمهوری اسلامی ایران جناب آقای سید حسن خمینی به مجلس خبرگان در دورههای اخیر بود. این رویداد نشان داد که نام و نسب به تنهایی نمیتواند مانع یا موجب انتخاب شود و انتخاب رهبر از سوی مجلس خبرگان کاملا بر اساس شایستگیهای فردی و نظر کارشناسی است. در طرف دیگر میتوان به شواهد تاییدکننده شایستهسالاری اشاره کرد. افراد بسیاری از خانوادههای کاملا گمنام و بدون هرگونه سابقه سیاسی و به دلیل شایستگی و کارآمدی به بالاترین مناصب کشور از جمله ریاستجمهوری، وزارت و نمایندگی مجلس رسیدهاند. این سبک وقایع از بطن جامعه نشان میدهد که آنچه در جمهوری اسلامی تعیینکننده است عمل و صلاحیت شخصی است نه اسم و یا نسبهای خونی.
در نهایت بايد گفت، ولایت فقیه در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مقامی انتخابی، خبرهمحور و مردمپایه است، نه یک نهاد وراثتی. سازوکار حقوقی تعیین رهبر بهگونهای طراحی شده که هرگونه تصمیمگیری شخصی یا خانوادگی را ناممکن میسازد.
بنابراین، اگر در آینده فردی با انتساب خانوادگی به رهبر شهيد انقلاب، توسط مجلس خبرگان به عنوان رهبر انتخاب شود، این انتخاب در چارچوب قانون و صرفا بر اساس احراز شایستگیهای فردی صورت گرفته است. منتقدان در آن صورت باید به این پرسش بپردازند که آیا آن فرد واقعا شرایط فقهی، اخلاقی و مدیریتی لازم را دارد یا خیر؟ اما طرح شعار کلی، ناجوانمردانه و غیرمستند موروثی شدن نه تنها نادرست و عاری از هرگونه پشتوانه علمی بلکه بیاعتنایی آشکار به سازوکار پیچیده، نهادی و جمعی نظام انتخاب رهبری در جمهوری اسلامی است.
کسانی که این شبهه را دامن میزنند، پیش از هر چیز باید پاسخگوی نظامهای فکری و سیاسی خود باشند. اگر از نظام پادشاهی دفاع میکنند اول تکلیف آن نظام کاملا موروثی و ضدمردمی را روشن کنند و اگر مدعی دموکراسی هستند به کارآمدی و شایستهسالاری نظامی که رهبر آن توسط نخبگان منتخب مردم انتخاب میشود اذعان کنند و بدانند که جمهوری اسلامی نه تنها از وراثتمداری فاصله دارد بلکه خود الگویی بدیل در برابر آن ارائه کرده است.
✍️سایهروشن
هدایت شده از amir.sh118_315
شما آبرومندانه رفتید، محمدرضا فرار کرد، رضاخان تبعید شد، یعنی انگلیسیها بیرونش کردن، پادشاهان قاجار هم که دستِ کمی از پهلویها نداشتن، هر کدوم به یه خفَّتی از این خاکِ پاک رفتن.
ولی تو شدی استثنائیترین رهبرِ چند صدسالهی ایران.
اجنبی و وطنفروش و خائن همیشه دهنش بازه و یاوهسرایی میکنه، ولی تو پاکتر از اونی که دهانِ آلودهی اینها، تو رو آلوده کنه.
کی شود دریا زِ پوزِ سگ نجس؟
میگفتن دهها طبقه زیرِ زمین قایم شدی، ثروتت میلیاردها دلاره، دیکتاتوری، مردم دوست ندارن، ارتشی و سپاهیهایی که دور و برتن، همینکه بمیری، فرار میکنند و از ایران میرن، مقامات کشورت، وسایلشونو جمع میکنند و میرن سوریه و ونزوئلا.
دهها طبقه زیر زمین نبودی، محل کارت بودی که شهید شدی، میلیاردها دلار ثروت نداشتی، خونهت یه هفتادمتری کوچیک بود با حداقلیات امکانات، میزِ وسط خونهتون، شبیه میزِ ایستگاه صلواتی ما بود. همینقدر ساده.
راستی، تو چه دیکتاتوری بودی که هرکی هرچی دلش میخواست بهت میگفت؟ حالا چی میشد یکی دیگه خیلی بهت بیادبی کنه که ببرنش چند روزی بازداشتگاه، تو چه دیکتاتوری بودی که یکم مال و منال برای خودت جمع نکردی؟ پسراتو سر یه کار درست و حسابی نبردی و جانشینشون نکردی؟ عجب دیکتاتور خاص و منحصر به فردی بودی که هیچ تعریفِ دیکتاتوری شاملت نمیشه.
مردم دوسِت نداشتن؟ پس این جمعیتی که ۲۲ دی و ۲۲ بهمن اومدن کیا بودن؟ مردمی که وسط موشک و بمببارون هر شب میان وسطِ خیابون کی هستن؟
دشمنای تو اکثریتن؟ طرفدارای پهلوی دوزاری که سال ۵۷ موقع فرار پولهای این مملکت رو دزدیدن و هنوز که هنوزه بدون شغل و کاری، همونارو میخورن و چشم طمع به حکومت ایران دوخته و دوختن؟
ارتشیها و سپاهیها دوست نداشتن؟ تن به دیکتاتوریت داده بودن؟ حالا که رفتی چرا وِل نمیکنن برن؟ زندگیشون که سوخته، خب بگو آدمهای عاقل فرار کنید دیگه، چرا نمیرن؟
شما کی بودید آقای شهید خامنهای؟ عزت دستِ خداست، میبینید چقدر عزیزید؟ به دل نگیرید هارت و پورتهای اجانب و رفیقهای اپستین رو.
دلِ ما ایرانیها، با شما بوده و هست.
این رو نوشتم تا بگم خوشحالم در عصری که تو بودی زندگی کردم، خوشحالم که باهات آشنا و رفیق شدم، خوشحالم که از نزدیک دیدمت، خوشحالم که پشتِ سرت نماز خوندم و با افتخار میگم که طرفدار تو بودم و هستم، اگر در این جنگِ با اهریمنان زنده موندم، تا آخر عمرم، پای مکتب تو میمونم، و اگر هم شهید شدم و خونم ریختهشد، دوست دارم در اون جهان با تو باشم، مثلِ دخترانِ شهیده میناب.
خدانگهدار حضرتِ ماه.
همین.
۱۵ اسفند ۱۴۰۴
" به وقت دلتنگی... "
بیش از هفت روز است که زمین این دیار حضور گرم تو را در خود جای نداده. هفت روز است که زخم نبودنت، نه بر دیوارها، پنجرههای نیمهباز خانهها، شاخههای بیبرگ درختان خیابانهای آشنا، بلکه بر دلها نقش بسته است. هفت روز است که هر صبح با این حقیقت تلخ بیدار میشویم که دیگر صدای تو از قاب تلویزیون، در خانههای ما طنین نمیاندازد.
من هنوز آن روز را با تمام جزئیاتش، با همه گرمایش، در دفتر خاطرات قلبم ورق میزنم. اولین و آخرین باری که مهمان خانه بیآلایش تو شدم. خانهات در دل شلوغی و هیاهوی این شهر شلوغ، در یکی از همان محلههای معمولی قرار داشت. محلهای که مردم عادی در آن زندگی میکنند، مردمی از جنس خودمان. خانهای که هیچ نشانی از تشریفات و تکلف در آن دیده نمیشد، چیز چشمگیری که بخواهد تو را از آدمهای دور و برت جدا کند. همه چیز ساده، بیپیرایه و بیآلایش بود. وارد که شدم، اولین و عمیقترین چیزی که توجهم را به خود جلب کرد، نبود همان تصاویری بود که سالها در ذهن ما از واژه بیت رهبری نقش بسته بود. آنجا نه از فرشهای ابریشمین و گرانقیمت خبری بود نه از تجملات و زرق و برقهای گذران روزگار. تنها چیزی که زیر پا حس میکردی، موکت و زیلوهایی بود که سادگیشان آینه صفای باطن ساکنان خانه بود. دیوارها هیچ تابلوهای نفیسی نداشتند، تنها سادگی و ذهد بود که در سراسر فضای گرم و دلنشین آنجا حس میشد.
اما پذیرایی برایم از هر خاطرهای شیرینتر و ماندگارتر بود. یک تکه کیک ساده و یک لیوان شیرکاکائو. شاید برای بسیاری از آدمها که به پذیراییهای مفصل و رنگارنگ عادت دارند باورکردنی نباشد اما این حقیقت محض است. همان دو چیز ساده و بیآلایش چنان گرمی و صمیمیتی را به مهمانان منتقل میکرد که انگار نه در بیت رهبر معظم انقلاب بلکه در خانه پدری خود نشستهاند، در کنار کسانی که دوستت دارند و از ته دل برایت سفره میگسترانند. هیچکس نه به فکر تزئینات و نه به دنبال پذیرایی مفصل و پرزرق و برق نبود. آنجا همهی دینا در یک چیز خلاصه میشد: نیت پاک و دلهای ساده و بیریا.
اما لحظهای که وارد شدی ناگهان همه چیز دگرگون شد. جمعیت حاضر دیگر آن جمعیت ساکن و آرام چند دقیقه قبل نبود. گویی ناگهان در وجود هر کدام دریایی از احساسات شکل گرفته بود. مثل دریای مواج و طوفانی، بیاختیار و بیاراده به سویت هجوم آوردند. نه از روی نادانی یا بیادبی بلکه از سر شوقی وصفناپذیر و عطشی سیرابنشدنی برای نزدیک شدن به وجودت. انگار که در عمق جان هر کدام چشمهای از عشق میجوشید و میخواست خود را به سرچشمه نور برساند. دستها به سوی تو دراز میشد، اشکها بیاختیار بر گونهها جاری بود و صداها در هم میپیچید. تو اما با همان وقار آشنا، با همان صلابت همیشگی، با همان لبخندی که امنیت را به دلها هدیه میداد میان این موج خروشان ایستاده بودی. نه عقب نشستی و نه ازدحام تو را به هم ریخت. انگار که در میان جمعیت در خلوت خودت با خدا ایستاده بودی.
سخنرانیات از جنس دیگری بود. از پیروزی گفتی، از نصرت و فتحی نزدیک. از فرداهایی گفتی که با تمام سختیها باید با امید و تلاش برایش تلاش کرد. از آیندهای گفتی که وعدهاش را خدا به بندگان صبور و با ایمان داده است. جملاتت مثل همیشه نه از یاس و ناامیدی بلکه سرشار از ایمان راسخ به آیندهای روشن بود. همان آیندهای که چشم انتظارش هستیم. صدایت، همان صدای آشنا، در آن فضای کوچک اما پر از صمیمیت چنان طنینی داشت که گویی فراتر از آن دیوارها با تمام ملت ایران و تمام آزادگان جهان سخن میگفتی.
در پایان زمان رفتن فرا رسید و ما را لایق دانستی که بر سفره سادهات مهمان کنی. به ما ناهار دادی تا با خود ببریم؛ یک غذای ساده برنجی، خورشت قیمه و ماست.
همان غذای ساده و بیآلایشی که در خانههای بسیاری از مردم ایران، هر روز پخته میشود. همان جا بود که در عمق وجودم غرق در تفکر شدم: چرا؟ چرا با این همه مسئولیت و منصب زندگیات اینقدر ساده است؟ چرا با اینکه تمام قدرت در دستان تو بود زندگیات از یک شهروند عادی هم سادهتر و بیآلایشتر بود؟ آنجا بود که نور فهم در دلم تابید. آنجا بود که عمیقا دریافتم سادگیات نه از روی ناچاری بلکه از سر بینیازی و صفای باطن است. فهمیدم که عظمت در سادگی معنا میشود و بزرگی به قناعت و دل بریدن از این دنیای فانی است. فهمیدم که تو از آنهایی هستی که به گنج قناعت رسیدهاند و دیگر هیچ چیز نمیتواند آنها را از راهشان منحرف کند.
حالا این روزها، دلم برای همان لحظههای ساده و بیآلایش تنگ شده است. دلم میخواهد دوباره پای تلویزیون بنشینم و با آن هیجان همیشگی منتظر بمانم تا زیرنویس خبر بنویسد پیام تلویزیونی حضرت آیتالله خامنهای و بعد تو بیایی، با آن وقار، با آن لبخند، با آن نگاه نافذ و مهربان و با همان لحن پدرانه و در عین حال قاطع با مردم حرف بزنی.
دلم برای نگاهت تنگ شده. برای آن نگاهی که در عین صلابت سرشار از مهر پدرانه بود. دلم برای کلماتی تنگ شده که از دهانت بیرون میآمد و دلها را به آسمان پیوند میزد. تنها چیزی که این دلتنگی بیکران را تسکین میدهد، امید است. امید به رجعت دوبارهات در روز موعود، در روزی که این جهان تاریک به وسیله وجود نازنین حضرت صاحبالزمان روشن شود و زمین را پس از آن همه ظلم، از عدل و قسط و معنویت لبریز کند. روزی که تو در کنار دیگر شهدای عزیز اسلام، دیگر یاران باوفای راه حق باز خواهی گشت و در رکاب منجی عالم بشریت برای برپایی عدل الهی خواهی جنگید. ای کاش در آن روز بزرگ، راهی که با تمام وجود به آن ایمان داشتی ثابتقدم مانده باشم و لیاقت آن را پیدا کنم که بار دیگر در کنار تو و در محضر آن عزیز غایب از نظر باشم و سرم را بر آستانش بگذارم.
✍️سایهروشن
" پشتیبان ولایت فقیه هستم "
از همان دم که گام در این مسیر نهادم با تمام وجود پیمان بستم که تا واپسین لحظهی حیات در مسیری گام بردارم که به ظهور خورشید ولایت، حضرت صاحبالزمان منتهی میشود. برای من، ولایت فقیه نه فقط یک اصل سیاسی بلکه نوری هدایتگر و ریسمانی مستحکم برای پیوند امت به امامت است. امانتی سنگین و عهدی الهی که پاسداری از آن را تا ظهور منجی بر دوش خود احساس میکنم.
آن روز که خورشید حضور رهبر عزیز و فرزانهمان حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای از افق این امت غروب کرد دلم همچون نیای سوخت اما ایمانم به من یادآور شد که چراغ هدایت خاموششدنی نیست. در آن لحظات سرشار از اندوه و در عین حال بیداری، با خود عهدی تازه بستم: همانگونه که تا زنده بود مطیع فرمان و رهنمودش بودم از این پس نیز هر که را شورای خبرگان رهبری که خود ثمرهی درخت تنومند انقلاب و دارای پشتوانهی مردمیاند، به عنوان ولیفقیه برگزینند اطاعت از او را همچون واجبی شرعی و عهدی دیرینه بر ذمهی خود دانستهام. این اطاعت نه از سر ناچاری که از روی بصیرت و باوری عمیق به تداوم مسیر نبوت و امامت است.
و اینک که خورشید تازهای از افق ولایت طلوع کرده و رهبر سوم انقلاب اسلامی با تدبیر و صلابت برگرفته از مکتب امام خمینی و منش امامین انقلاب، پرچم هدایت را بر دوش گرفته است با تمام وجود فریاد برمیآورم که پای عهد خود ایستادهام. این عهدی است با خدای خود، با خون شهیدان و با آرمانهای والای این ملت. عهدی که تا جان در بدن دارم پاسدارش خواهم بود و از هیچ کوششی برای تبعیت از منویات حکیمانهاش فروگذار نخواهم کرد.
آری، در اینجا دست خدا را میتوان به عیان دید. همانگونه که در طول تاریخ، سنت الهی بر این بوده که پس از هر پیامبر و امامی، جانشینی آگاه و برحق تداومبخش راه آنان باشد. این تداوم، این پیوستگی و این شکوه تجلی وعدهی راستین الهی است. سید علی خامنهای عزیز رفت اما روحیهی انقلابی، بصیرت و شجاعت او در وجود رهبری مومن و انقلابی حیاتی دوباره یافت تا بار دیگر این مسیر نورانی با قوتی مضاعف ادامه یابد. این همان سنت همیشه جاری خداست که وعده داده است یُحْیِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا، زمین را پس از مرگش زنده میکند. و اینک حیات دوبارهی انقلاب اسلامی در پرتو ولایت فقیه سید مجتبی خامنهای تجلیبخش این وعدهی الهی است.
✍️سایهروشن
" تهدمت والله ارکان الهدی "
از آن شب که فرق آسمان با تیغی از جنس جهالت شکافت، زمین تا قیامت در سوگ نشسته است. گویی تمام ستارهگان چشم از افلاک برداشتند تا بر فرق شکافتهی عدالت بنگرند. آن شب، کوفه نه یک مرد بلکه پدر را از دست داد و انسانیت، برگ برندهاش را در برابر ظلمت باخت. اما این تنها فقدان یک شخص نبود. این پایان دوران حضور آشکار حقیقتی بود که در پس غبار فریبها و نیرنگها چون خورشیدی نیمهپنهان میدرخشید و گرمای عدالت را بر دلهای اهلش میافشاند. در سکوت مسجد، محراب خون گریه کرد. جبینهایی که تا سحر بر سجاده اشک ریخته بودند ناگاه در میان شقایقهای خونین فرورفتند. کسی که جز برای خدا سر به سجده ننهاده بود در سجده نیز جز خدا ندید و اینچنین بود که رستگار شد. اما وای بر قافلهای که بیقافلهسالار ماند. وای بر یتیمانی که جز علی پدری نمیشناختند. آنهایی که شبها دستی مهربان نان و خرما در کاسههایشان میگذاشت بیپناه شدند. آنان که هر صبح نگاه مهربانش را بر کوچههای بنیهاشم جستجو میکردند اکنون در حیرت فرو رفته بودند که چگونه میتوان در شهری نفس کشید که پدر در آن به خون خفته است. کودکان بیخبر از غدیر و سقیفه تنها میفهمیدند که دستی که شبها بر سرشان نوازش میکشید دیگر در میان نیست و کولهباری از یتیمی را بر دوش میکشیدند که تا پایان عمر سنگینی آن را بر قامت خمیده تاریخ احساس خواهند کرد. چاهها نیز در ماتم او زمزمهها دارند. از آن پس هیچ نجوایی در دل چاهها طنین نخواهد داشت و هیچ چاهی از راز دل مولا آگاه نخواهد شد. چاههای کوفه، آن شبنشینان رازهای ناگفته، شاهد اشکهایی بود که از دیدههای شبزندهداران جاری میشد. گویا حتی جمادات کوفه نیز میدانستند چه گوهری را از دست میدهند. دیوارهای مسجد، کج و معوج، قامت راستین اسلام را بدرقه کردند و محراب تا ابد جای پای خون خدا را بر پیشانی خود حک نمود. ریگهای کف مسجد، هر یک به خون آغشته گشتند تا شهادت دهند بر جنایتی که در خانه خدا رقم خورد. آن محرابی که سالها شاهد راز و نیاز عاشقانهی برترین بنده خدا بود اکنون به مقتل شهادتش بدل شده بود.
اما در افلاک چه شوری برپاست. دروازههای آسمان به روی ماه گشوده شده است. رسول اکرم با شوقی وصفناپذیر به استقبال وصی خود میآید و بیبی دو عالم دست در دست پدر، چشم به راه معشوق خویش است. مهتاب مسیر پرواز مولا را فرش کرده است. فرشتگان صف کشیدهاند تا از این کاروان نورانی استقبال کنند. گویی آسمان نیز از این همه غربت و تنهایی در زمین به تنگ آمده بود و سالها چشم به راه لحظهای بود که عدالت مجسم را در آغوش کشد. بهشتیان را بشارت میدهند که آن که در زمین مایه افتخار خاکیان بود اکنون زینتبخش ملکوت اعلی شده است.
آری این علی است که پس از سالها دوری و مظلق بار دیگر در جوار یار آرام میگیرد. این همان کسی است که در خانه کعبه دیده به جهان گشود و در محراب مسجد کوفه به شهادت رسید. از خانه خدا تا خانه خدا، مسیری پر فراز و نشیب که در آن عدالت را معنا کرد و حق را از باطل جدا ساخت. او که در تمام این سالها، خار در چشم و استخوان در گلو داشت اما هرگز از مسیر حق منحرف نشد. اکنون پس از سالها جهاد در راه خدا و صبر بر ناملایمات به جایگاه اصلی خود بازمیگردد. جایی که در آن نه از نفاق و کینه خبری است و نه از جهل و فریب.
و اینچنین، زمین در ماتمی عظیم فرو میرود و آسمان به شادی میپردازد. ماتمی برای آنچه از دست رفت و شادی برای آنچه به دست آمد.
✍️سایهروشن
" نامه سی و چهارم "
سلام آنزاک
میدانم که در نامهی آخر گفتم این آخرین بار است و دیگر قلم به دست نخواهم گرفت. راستش را بخواهی تا حدودی هم بر آن عهد ماندم و سه ماهی از آخرین نامهای که نوشتم میگذرد. سه ماه تمام با خودم کلنجار رفتم که خاموش بمانم بلکه این بار واقعاً تمام شود. اما آنزاک، سکوت حدی دارد و دل تنگتر از آن است که بتواند برای همیشه خاموش بماند. واژهها درونم انباشته شدند و لایه لایه روی هم نشستند تا به امروز که دیگر طاقت نیاوردم. این بار نه از روی عادت که از سر اضطرار مینویسم. چون در این روزهای پایان سال این واژهها هستند که خودشان سرریز میکنند. انگار خودشان از لا به لای درزهای تنهایی و از میان ترکهای کاسهی صبرم راهی به بیرون پیدا میکنند.
میدانی آنزاک، جنگ شده است. یک جنگ واقعی و ظالمانه بر علیه وطن عزیزمان در حال رخ دادن است. نه جنگی که با گلوله و توپ باشد. هرچند که آن هم هست. اما جنگی فرسایشیتر، عمیقتر و خانمانسوزتر. جنگی علیه ریشهها، آینده و علیه نفسهای یک ملت. بسیاری از مردان بزرگی که دوستشان داشتیم، رفتند. مردانی که با آن قامتهای استوار و دلهای پر از ایمان بودنشان مثل کوه بود اما حالا رفتهاند تا پشتمان خالیتر از همیشه بماند. هر کدام رفتند و تکیهگاهی را با خود بردند. گاهی فکر میکنم این عالم فانی یعنی همین صحنهی مسخره که آدمهای خوب را یکی یکی از تویش برمیدارند و تماشاگران غمگین را تنها میگذارند. تماشاگرانی که فقط میتوانند نظاره کنند، حسرت بخورند و گاهی گریههای بیصدا سر بدهند. راستش را بخواهی آنزاک، گاهی دلم میخواهد باور کنم این رفتنها حکمتی دارد، پاداشی در پی دارد، اما در این هوای گرفته و سرد، باورش خیلی سخت است.
میدانی آنزاک، گرانی بیداد میکند. پولی که این مردمان مقاوم با زحمت شبانهروزی به دست میآورند هر لحظه جلوی چشمشان آب میشود بیآنکه کسی جلوی این تباهی را بگیرد. دیدن مردانی که آخر ماه دستمزدشان را میگیرند و تا به خانه برسند نیمی از ارزشش را از دست داده، دیدن زنانی که با چنگ و دندان برای سفرهای کوچک برنامه میریزند و هر روز با قیمتهای تازه روبرو میشوند، دیدن جوانانی که آرزوهایشان در این گرداب تورم گم شده دل را به درد میآورد. آدمها دیگر برای فردا برنامه نمیریزند، چون فردا آنقدر نامعلوم است که حتی امروز را در حالهای از مه فرو برده است.
میدانی آنزاک، مقاومت واژهی عجیبی است. آدمها یاد گرفتهاند در ته چاه، چاه دیگری برای رسیدن به نور بکنند. گاهی از خودم میپرسم این خندههای تلخ پشت ویترین مغازهها، این سلام و علیکهای سر کوچه و این همه ایستادگی برای چیست؟ شاید برای اثبات این که هنوز زندهایم. شاید برای این که به خودمان و به دنیا ثابت کنیم که نشکستهایم. شاید هم از سر یک عادت تاریخی است، عادتی که قرنها تکرار شده: اینکه مردمان این سرزمین بلدند در بدترین شرایط هم بذر امید بکارند حتی اگر خاکستر و خون تمام این سرزمین را فرا گرفته باشد. مادرها هنوز برای فردای بچههایشان دعا میکنند، پدرها هنوز برای لقمهای نان حلال سختی میکشند، بچهها هنوز در کوچهپسکوچهها با همان لباسهای مندرس و چشمهای پر از آرزو بازی میکنند. مقاومت یعنی همین آنزاک، یعنی زندگی در دل مرگ، یعنی خندین در میانه اشک و رنج.
میدانی آنزاک، از عصر که بیدار میشوم تا نیمههای شب در خیابانم. نه برای گشت و گذار، نه برای تفریح بلکه برای چیزی که هم خودت و هم آن کسی که باید بداند، خوب میداند. شاید این رفت و آمدها پناه بردن به جنب و جوش شهر، به چراغهای خاموش و روشن و به آدمهایی که هرکدام قصهای دارند است. در این رفت و آمدها، خودم را میان آدمهایی که نمیشناسم گم میکنم، غصههایشان را نمیدانم اما بودنشان کنارم، در این شبهای سرد، موجب تسکین است. شهر این روزها شبیه موجود زخم خوردهای است که هرچند میخندد اما هنوز نفس میکشد.
در میان تمام این مشکلات و سختیها، در میان دود و خاکستری که روی شهر نشسته، تنها چیزی که کم داشتم فکر تو بود. نه اینکه در فکر نبودی و نه اینکه یادت نبودم، اتفاقا بسیار بیشتر از آنچه بتوان تصور کرد به فکرت بودم. هر روز هزار بار در هر کوچه و خیابان و در هر غروب و طلوع به یادت هستم، اما منظورم دلتنگی برای کسی است که فاصلهاش با تو آنقدر زیاد است که نمیتوانی بوی حضورش را حس کنی. خیلی دردناک است دلتنگ کسی باشی که میدانی هست اما در عین حال نیست. میدانی نفس میکشد اما در جهانی بسیار متفاوت و دور از تو دم و باز دم دارد. میدانی شاید به تو فکر میکند اما نمیتوانی مطمئن باشی.
این دلتنگی، آنزاک، مثل بیماری مزمنی میماند که درمان ندارد فقط گاهی فروکش میکند و گاهی اوج میگیرد.
البته آنزاک، این فکر تنها دلیل نوشتن این نامه نبود که اگر اینچنین بود خیلی قبلتر مینوشتم. نه، یک چیز دیگر هم بود: رسیدن آخرین روزهای سال ۱۴۰۴. سالی به غایت سخت و دشوار. سالی که انگار نمیخواهد تمام شود و هر روز با یک درد تازه از خواب بیدارمان میکند. سالی که هر ماهش به اندازه یک دهه طول کشید، هر هفتهاش پر از خبرهای تلخ و هر روزش آزمونی تازه وجود داشت.
گفتم باشد، برایش بنویسم، هرچند خودم بهتر از هر کسی میدانم که این نامهها هرگز به مقصود نمیرسند. نه به این دلیل که تو نمیخوانی بلکه چون من میترسم و جرات فرستادن این نامهها را ندارم. مینویسم برای کسی که شاید هیچوقت نشنود اما تصورش در لحظههای تنهایی جان در بدن سرد میدمد. نوشتن برای تو آنزاک، یعنی نفس کشیدن در این هوای فشرده، یعنی زنده ماندن.
خلاصه آنزاک من، خیلی دوست داشتم این روزها نزدیک من بودی. نه برای حرفهای بزرگ بلکه برای همان حرفهای کوچک روزمره، برای همان سکوتهای پرمعنا، برای اینکه عقدهی این مدت خودخوری و سکوت را با هم بگشاییم. برای یک فنجان چای کنار هم، برای نگاه کردن به باران از پشت پنجره، برای راه رفتن بیهدف در خیابانهای خلوت، برای شنیدن صدای نفسهایت در کنارم. چه قدر این آرزوها ساده و در عین حال دور به نظر میرسد. اما چه کنم که فاصلهی تو با من، مثل فاصلهی فروردین تا اسفند است. یک سال تمام پر از روزهای بیشمار و شبهای بلند، پر از فصلهایی که هر کدام به تنهایی میتوانند یک عمر آدم را پیر کنند. هرچند که فاصلهی من با تو، مثل فاصلهی اسفند تا فروردین است، یعنی همین فردا، همینقدر نزدیک. همین دم تحویل سال که دلم میخواهد کنار کسانی باشم که دوستشان دارم. شاید این تنها نقطهی روشن باشد: این که هرچقدر هم دور باشی، برای من همینجایی، نزدیک پلکهایم، توی نفسهای آخر سال، توی آرزوی یک سال بهتر، توی دعای تحویل سال که زیر لب زمزمه میکنم.
تا نامهای دیگر و به امید اینکه باز هم سکوت شکسته شود. به امید روزی که بتوانم این نامهها را نه برای دلم خودم بلکه برای خود تو بنویسم. به امید روزی که فاصلهها معنا نبخشند، سالها زودتر بگذرند، دردها کهنه شوند و نگاهها تازه.
✍️ سایهروشن
" لباس تقارن "
امشب و در این سحرگاه آخر، گویی زمان لباسی دوخته از تقارن پوشیده است. آخرین سحر ماه رمضان با آخرین شب سال پیوند خورده. گویی ملائک در این لحظه، هم ذکر الوداع ماه خدا را زمزمه میکنند و هم پرونده سالی دیگر را به دست باد میسپارند. سحرگاهی که نفسهایش بوی وداع با هر دو را میدهد. هم وداع با مهمانی که تازه حلاوت حضورش را چشیده بودیم و هم وداع با برگی دیگر از دفتر عمر که ورق خورد و هرگز بازنخواهد گشت.
سالی که پشت سر نهادیم، وزنهای سنگین بر دوش جان بود. سالی به دشواری عبور از میدانهای پرآشوب، به درازی شبهای بیخوابی و به جانکاهی زخمهایی که بر پیکر زمانه نشست. سالی که نفسها را به شماره انداخت و صبر ما را به میدان آزمایش گذاشت. انگار هر روزش فصلی بود از کتاب مصیبت و هر شبش پایانی بر امیدی که با سپیده دم میمیرد.
و رمضان، این مهمان عزیز چگونه از راه رسید و چگونه رفت؟ ابتدایش چنان شیرین بود که گویی خدا میخواست جرعهای از کوثر را پیش از ورود به بهشت به کاممان بریزد. روزهای اول با شوقی کودکانه به استقبال سحر میرفتیم و مغرب را با دلی پر از نور افطار میکردیم. اما ناگهان و در میانه این راه نورانی، ابرهای تیرهای بر آسمان دلمان نشست. خبرهای تلخ، رویدادهای اندوهبار، لحظههایی که ایمان را به چالش میکشیدند و اشک را بیاختیار بر گونهها جاری میساختند. گویی رمضان هم میخواست معنای واقعی شهر الله را به ما بفهماند. ماهی که در آن، شیرینی قرب الهی با تلخی امتحان درآمیخته است تا بندگان خالص از ناخالصان جدا میشوند.
در این میان بسیار با خود اندیشیدهام که ما در این سال طاقتفرسا چه برای فردایمان اندوختهایم؟ آیا توشهای جز انبوهی از خاطرات تلخ و لحظههای ناتمام برداشتهایم؟ در این ماه پربرکت، وقتی دستهایمان را به سوی آسمان بلند کردیم، آیا میدانستیم چه میخواهیم؟ آیا جز طلب آسایش و رفع غم چیزی از خدا خواستیم؟ او چه چیز به ما عطا کرد؟ شاید پاسخ در همین سکوت شبانه نهفته باشد، در همین احساس تهیای که گاهی پس از دعا به سراغمان میآید. شاید ما طلب خوشی دنیا کردیم و او عزت صبر را به ما ارزانی داشت. شاید خواستیم بارمان سبک شود و او توان حمل بار سنگینتر را در وجودمان آفرید.
ناگهان یاد دیالوگی از فیلم مسیر سبز افتادم؛ جایی که جان کافی، آن غول مهربان با چشمانی رو به آسمان از تاریکی و روشنایی زندگی میگوید. بله، ما همه در مسیر سبز زندگی خود قدم برمیداریم. مسیری که گاه چنان سبز و امیدبخش است که گویی تا ابد در بهاری ابدی خواهیم ماند و گاه چنان دراز و پرپیچوخم که پایانش را نمیتوانیم ببینیم. این راه سبز استعارهای از همان زندگی است که در ظاهر ساده و هموار مینماید اما در عمق خود هزاران راز و آزمایش را پنهان کرده است. هر قدمی که برمیداریم، با خاطرات، تصمیمها، گریهها و دعاهایمان عجین شده است.
ما در این مسیر سبز، گاه چنان غرق در ناملایمات میشویم که فراموش میکنیم سبزی این راه از کجاست. از نوری که درونمان به ودیعت نهاده شده، از ایمانی که در سختترین لحظات هم دستمان را گرفته است. این راه اگرچه طولانی و سخت است، اما به ما میآموزد که مقصدی وجود دارد، همانطور که این رمضان و این سال، با همه تلخی و شیرینیاش به پایان رسید.
اکنون، در این سحرگاه آخر، در آستانه سالی نو، تنها میتوان دستها را بلند کرد و با زبانی که شاید هنوز اندکی از نور رمضان بر آن مانده باشد زمزمه کرد: خدایا، در این مسیر سبز، قدمهایمان را استوار بدار. آنچه در این سال و این ماه اندوختهایم، اگر خیر است برایمان باقی بگذار و اگر جز این است به رحمت خود بر ما ببخشای. ما را در سال پیش رو چنان کن که از هر سختی، پلی به سوی آسانی ببینیم و از هر تاریکی، روزنهای به سوی روشنایی.
✍️سایهروشن
" خدعهی همیشگی "
خبر مذاکره با ایران از سوی ترامپ، آن هم برای پایان دادن به جنگی که خودش با تصمیمات یکجانبه و تهاجمیاش برافروخته، بیش از هر چیز دیگری شبیه به یک نیرنگ حسابشده و حیلهای پیچیده است. ترامپ که اکنون در باتلاقی عمیق گرفتار شده و تنگه هرمز برایش به کابوس ویتنام تبدیل شده، با مصاحبههای متعدد و پراکنده در ساعات اخیر، تلاش میکند تا تصویر شکست مفتضحانهاش در نابودی تاسیسات هستهای، توان دفاعی و تهاجمی ایران را ترمیم کند تا از این طریق یک برنامه تروریستی موازی و پنهان را به پیش ببرد. این برنامه که به موازات ژست مذاکراتی پیش میرود شامل جمعآوری گسترده دادهها و اطلاعات دقیق درباره نقلوانتقال مقامات ارشد کشور است.
بخش دیگری از این طراحی شوم به تخریب شخصیتها و ایجاد شکافهای سیاسی عمیق اختصاص یافته تا اختلافات داخلی را به حداکثر برساند، وحدت ملی را متزلزل کند و زمینهای برای نفوذ و بیثباتی بیشتر فراهم آورد. این تاکتیک نه یک ابتکار تازه بلکه الگویی تکراری از سیاستهای قدیمی است که هدفش تضعیف ارکان قدرت از درون تا جایی که ایران در موقعیت ضعف چانهزنی قرار گیرد است.
اما فراتر از این لایههای ظاهری ما با نگاهی به تاریخ ۴۷ ساله تعامل آمریکا با ایران بعد از انقلاب اسلامی به وضوح نتیجه واقعی چنین مذاکراتی را دیدهایم، نتایجی که برای ایران همواره یکطرفه، فریبنده و زیانبار بودهاند. از مذاکرات هستهای در دوران خاتمی که به تعطیلی کامل صنعت غنیسازی اورانیوم و توقف چرخه سوخت منجر شد و ایران را از دستیابی به دانش فنی پیشرفته محروم کرد تا برجام که نه تنها راکتور آبسنگین اراک را به نابودی کشاند و مسیرهای جایگزین تولید پلوتونیوم را مسدود ساخت بلکه ایران را وادار به پذیرش محدودیتهای یکجانبه کرد بدون آنکه حتی یک گام واقعی در رفع تحریمها یا لغو قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل برداشته شود. همه این دورهها، بدون استثنا، با امتیازدهیهای پیدرپی ایران پایان یافتند و هیچ دستاورد ملموسی در حوزه امنیتی، اقتصادی یا دیپلماتیک برای ملت ایران به همراه نداشتند و تنها آنچه باقی ماند تضعیف ظرفیتهای راهبردی و ایجاد وابستگیهای خطرناک بود.
حتی مذاکراتی که ظاهرا برای خویشتنداری ایران در گرفتن انتقام پس از ترور اسماعیل هنیه در خاک ایران طراحی شده بودند در عمل به ترور دو دبیرکل حزبالله لبنان، شهید سید حسن نصرالله و شهید سید هاشم صفیالدین، انجامیدند و نشان دادند که هرگونه خویشتنداری نه تنها پاداشی ندارد بلکه به تشدید حملات دشمن میانجامد. دور اول مذاکرات در عمان که در ظاهر گامی به سوی صلح بود در حقیقت نیرنگی آشکار برای فراهمسازی زمینه حمله در خرداد ۱۴۰۴ به شمار میرفت و به شهادت فرماندهان ارشد نظامی ایران منجر شد، فرماندهانی که ستونهای دفاعی کشور بودند. دور دوم مذاکرات در اواخر سال ۱۴۰۴ نیز دقیقا همان الگوی قبلی را تکرار کرد: خرید زمان برای تجهیز بیشتر، سازماندهی مجدد نیروها و اجرای حملهای گستردهتر که سرانجام به شهادت رهبر فقید انقلاب اسلامی و چندین تن از فرماندهان و مقامات عالیرتبه کشور انجامید. این زنجیره خونین الگویی سیستماتیک را آشکار میسازد: مذاکره به مثابه پردهای برای پنهان کردن آمادهسازی نظامی و امتیازدهی ایران به مثابه دعوتی برای ضربه بعدی است.
سوای این سابقه تاریک و پر از فریب در حوزه مذاکرات، باید به سوابق خونبار این شیطان جهانخوار در سراسر جهان و جایجای تاریخ ایران نگریست. از کودتاها و دخالتهای مستقیم در امور داخلی کشورها گرفته تا حمایت از رژیمهای تروریستی و ایجاد جنگهای نیابتی که میلیونها قربانی بر جای گذاشتهاند. تاریخ گواه آن است که اعتماد به آمریکا بدون تضمینهای موثر حقوقی، بینالمللی و عملیاتی که قابل راستیآزمایی و بازگشتناپذیر باشند نه تنها سادهلوحی است بلکه خیانت به خون شهدا و میراث مقاومت به شمار میرود.
ما باید ترور رهبر عزیزمان را همیشه نصبالعین قرار دهیم و آن لحظه تلخ را به مثابه چراغ راهی ابدی در ذهن و قلبمان نگه داریم تا هرگز دوباره فریب ظاهر صلحطلبانه را نخوریم. دیگر و ابدا نباید بدون اخذ تضمینهای واقعی و محکم به این دشمن دیرینه اعتماد کنیم. تضمینهایی که نه در کلام بلکه در عمل، عقبنشینی کامل از سیاستهای خصمانه، رفع فوری تحریمها، توقف حمایت از تروریسم منطقهای و تضمین امنیت مرزها و زیرساختها را محقق سازند. تنها در این صورت است که میتوان از تکرار چرخه فریب و خونریزی جلوگیری کرد و عزت و اقتدار ملی را پاس داشت.
✍️سایهروشن