" حداقل بگویید خودتی "
مردک مو زردِ پدوفیلِ قاتل، با آن دهان نجس و متعفنش، هر آنچه دلش خواست به مردم ایران نسبت داد
او که دستانش به خون بیگناهان آلوده است و پرونده سیاهش در تاریخ بشریت از جنایات جنگی و فجایع انسانی انباشته است، ایستاد و با گستاخی تمام، ملتی متدین، کهن و متمدن را آماج توهین و افترا قرار داد
اما درد اصلی، فراتر از یاوهگوییهای یک دیوانه قدرتمدار و رو به زوال بود
آنچه قلب ما را فشرد، آن حسرت ماندگاری بود که بر دلمان سنگینی میکند: کجایند آن سیاستمداران پرمدعا که سالها با ژستهای خطابهای و نمایشهای رسانهای، فریاد ولایتمداری و دفاع از اسلام و ایران اسلامی سر میدادند؟
همانها که رفاقتشان با حاج قاسم سلیمانی را نردبانی برای کسب اعتبار سیاسی کرده بودند و هر زمان که لازم بود، خاطراتی جعلی یا واقعی از همنشینی با آن شهید بزرگوار نقل کردند تا خود را در هالهای از تقدس بپیچند
همانها که محافل و مجالسشان را با نهجالبلاغهخوانی میآراستند و ژست حکمت علوی میگرفتند، گویی که خود امیرالمومنین در قاموس آنان تنیده شده است
همانها که واژه توخالی وفاق را چون سپری در مقابل نقد و اعتراض پیش میکشیدند تا هر صدای مخالفی را در نطفه خفه کنند، حالا کجایند؟
گوش عالم از لفاظیهای این جماعت کر شده از بس که در زمان امن و آسایش، خطابههای آتشین خواندند و خود را علمداران غیرت و شرف ایرانی_اسلامی جا زدند
اما هنگامی که یک جلاد بینالمللی و یک جنایتکار بالفطره، رو در روی ملت ما ایستاد و ناجوانمردانهترین توهینها را نثار شرافت این آب و خاک کرد، ناگهان زبانشان از کار افتاد
گویی موریانهای به جان تارهای صوتیشان افتاده باشد و دیگر نه خبری از آن خطابههای آتشین شد، نه اثری از آن غیرت فروخته شده و نه نشانهای از آن شرفی که ادعایش را میکردند
این سکوت مرگبار، رسواتر از هر فریادی، ذات واقعی این جماعت را فاش ساخت
معلوم شد آن همه ادعا، تا زمانی اعتبار داشت که هزینهای در پی نداشته باشد
اما آنگاه که زمان هزینه دادن از آبرو و اتخاذ موضعی شجاعانه در برابر دشمن قسم خورده فرا رسید، ترجیح دادند در لاک انفعال و مصلحتاندیشیهای حقیرانه فرو روند
حسرت ما این نیست که چرا فلان شخص خاص پاسخی نداد؛ حسرت ما از این تهیبودن مطلق است، از این فقدان کمرشکن عزت و غیرت در قاموس کسانی است که خود را سالها قیم و نگهبان ارزشها جا زده بودند
دریغا که حداقل یکی از این جماعت پیدا نمیشود تا در برابر آن موجود پلید بایستد، به چشمان بیرنگش خیره شود و با صدایی که از عمق تاریخ و تمدن ایران برمیخیزد، فریاد بزند: خودتی
خودت همان قاتلی، خودت همان بیآبروی عالمی، خودت مظهر پلیدی و جنایت در جهان معاصری، سرطان تو هستی، وحشی و بربر تو هستی، جنایتکار و تهدید جهانی تو هستی
اما افسوس که این حداقل غیرت نیز در میان آنان یافت نشد
✍️سایهروشن
" ناکثین مارقین قاسطین "
حالا که آرام گرفته
باید گفت آن حقیقت تلخ را
باید آن واقعه را بر پیشانی تاریخ نوشت که پیکر پاکِ سید علی حسینی خامنهای، آن مظلوم مقتدر، آن ستون استقامت، به خاک سپرده شد
آری، کابوستان در آغوش گرم ضامن آهو، در جوار ملکوتی ثامنالحجج، علی بن موسی الرضا، همان حرمی که سالها پناه دل خستهاش بود و اینک مأوای ابدیاش شد و در سایهسار گنبد طلایی که زائرانش را نوید شفاعت میدهد، آرام گرفت
اما آرام گرفتن او، پایان آن ظلمی که بر او رفت، نیست
خداوند، با تمام خشم مقدس آسمانها، لعنت کند کسانی را که در طول سالهای زعامتش، خون به دل این پیر مجاهد کردند
هر کس، با هر دین و مسلک و هر نقاب منافقانهای، به هر وسیلهای که در چنگ داشت، تیغ بر روح لطیف و خستهاش کشید
عدهای در قاموس ریاست جمهوری، با ردای تدبیر و وفاق و لوای خدمت، اما در باطن با خنجر تزویر و کارشکنی، زخم زدند بر پیکر نظامی که او قیم خستگیناپذیرش بود
عدهای دیگر بر مسند ریاست مجلس، با تریبونهایی که باید سنگر دفاع از انقلاب میبود، به میدان آمدند و زهر ناسپاسی و سنگاندازی را در کامش ریختند
گروهی در جامهی هیئتی و منبری، آنان که ادعای نوکری آستان اهل بیت داشتند، با ریا و نفاق، به نام دین بر دینداریاش تاختند
بعضی حتی در کسوت آیتاللهای عمامه به سر، اما با مدلهایی لبریز از کینه و حسد، با صدور بیانیهها و موضعگیریهای مسموم، نمک بر زخم تنهاییاش ریختند
و دستهای نیز در قامت یهودیان خیبر ظاهر شدند، دشمنان قسمخوردهای که در پس دژهای رسانه و قدرت و ثروت، شبانهروز دسیسه چیدند، تا بنیان مرصوص این ملت را سست کنند
هر کدام از اینان به وسیلهای مسلح بودند: به تحریم و تهدید، به تهمت و افترا، به بیاخلاقیهای سیاسی و خیانتهای خاموش، بر این مظلوم مقتدر ظلم کردند
مظلومی که قدرت بازوی او لرزه بر اندام مستکبران میانداخت، اما دل نازک و پدرانهاش از زخم زبان نزدیکان و نامحرمان، سخت مجروح میگشت
خداوند از شما و گناهانتان نگذرد
گناه ریختن خون سیدی که جز صلاح امت و پاسداری از حرمت خون شهیدان، اندیشهای نداشت، تمانبر گردانهای نحس شماست
خداوند عادل از آنان که پشت درهای بسته توطئه کردند و در ملا عام لبخند نفاق زدند نخواهد گذشت
لعنت خدا و همهی اولیایش بر این ظالمان باد، تا روزی که ذرهای از جگر پاره پارهی این پیر خسته، دامانشان را بگیرد و حسرتشان سودی برای آنان نداشته باشد
✍️سایهروشن
" همه حق دارن سکوت کنن "
گویی تقدیری تلخ بر زبانها جاری است
تقدیری که در آن، واژه نه از سر جوشش و آگاهی، که از فشار اجبار برمیآید
بعضی را انگار مجبور کردند که سخن بگویند
گویی سکوتی که حق مسلمشان بود را از ایشان دریغ کردهاند و به جایش این هیاهوی توخالی را در دهانشان نشاندهاند
گاه انسان به حال آنهایی دل میسوزاند که در گرداب نمایش فهم، دستوپا میزنند غافل از آنکه نخستین گام خردمندی اعتراف به ندانستن است
بابا دهنت را ببیند
این جمله از جنس نفرین یا تحقیر نیست
بیشتر به زمزمهای دلسوزانه میماند که از دل یک خستگی تاریخی برمیخیزد
دهان، این روزنهی کوچک، چه ویرانیها که به بار نیاورده
وقتی صاحبش گمان برده است که هر جنبش زبان، نشانهی خرد است اما دریغا که خرد، بیشتر در سکوت لانه دارد تا در صداهای بلند
وقتی چیزی نمیدانی، زر اضافی نزن
چه حکمتی است در این کلام ساده و چه تلخ است طعم حقیقتی که پشتش نهفته است
آدمی چه ساده دچار این توهم میشود که هر چه به ذهنش خطور کرد، ارزش بیان دارد، غافل از آنکه جهل، اگر در لفافهی سکوت بماند، عیب نیست اما همین که جامهی واژه بر تن کند، رسوایی میشود
زر اضافی، آن کلام بیبنیادی است که تنها برای پر کردن خلا حضور به کار میرود و چه بسا زخمهایی که از همین واژههای زائد بر روح دیگران نشسته است
انسان عاقل، مرز دانستههایش را میشناسد و در آن سوی مرز، قدم از قدم برنمیدارد، چه رسد به آنکه زبان به سخن بگشاید
وقتی سواد کافی نداری، حرف نزن
سواد را نباید تنها به انباشت اطلاعات فروکاست
سواد، فهم نسبت پدیدهها با یکدیگر است
نوعی روشنبینی که به آدمی اجازه میدهد بداند هر گزاره چه لوازمی دارد و هر سخنی چه تبعاتی
آنکه سواد کافی ندارد، همچون کسی است که در تاریکی تیر میاندازد؛ شاید گاه به خطا به هدفی بخورد اما اغلب قبِ حقیقت را نشانه میرود و زخمیاش میکند
سخن گفتن بیسواد، خیانتی است به اندیشه چرا که کلمات، قداست خود را از دست میدهند و به پولهایی بیپشتوانه بدل میشوند که هیچ گنجینهی معناییای از آنها حمایت نمیکند
وقتی فهم کافی نداری، تحلیل نکن
تحلیل، تنها گزینش و مرتب کردن دادهها نیست
تحلیل، نفوذ به تاروپود یک موضوع، دریافت نسبتهای پنهان و درک آنچه در زیر پوست رویدادها میگذرد است
فهم، چراغی است که زوایای تاریک را روشن میکند و بیآن، تحلیل چیزی نیست جز حدسهای بیبنیاد که نقاب عقلانیت بر چهره دارند
روزگار، از این تحلیلهای شتابزده و فهمهای نارسیده چه ضربهها که نخورده است
هر کس، بیآنکه الفبای یک میدان را شناخته باشد، خود را در مقام کارشناس مینشاند و زنجیرهای از خطاهای تحلیلی را پدید میآورد که در نهایت، چون ماری، حقیقت را در خود میفشارد و خفه میکند
و در نهایت، وقتی بصیرت لازم را نداری، لطفا نظر نده
بصیرت، ثمرهی نهایی عقل و دل است که با هم به تعادل رسیده باشند
این بصیرت است که به آدمی میگوید چه وقت حرف بزند و چه وقت خاموش بماند؛ کجا یک جمله، جهانها معنا را حمل میکند و کجا صدها جمله، هیچ حقیقتی را به دوش نمیکشند
نظر دادن بیبصیرت، مصیبتی است که جامعه را به ورطهی قضاوتهای عجولانه و تصمیمهای فاجعهبار میکشاند
هر نظر، تیری است که از کمان ذهن رها میشود و اگر به هدف نخورد، گاه به جان خود تیرانداز بازمیگردد
اینها را جدی بگیریم، که ویرانی از کلام بیحساب آغاز میشود
شاید بزرگترین شجاعت در این روزگار پرهیاهو، نه سخن گفتن، که حق خاموشی را به جا آوردن باشد
بعضی را انگار مجبور کردند که حرف بزنند، اما خردمند آن است که در برابر این اجبار، مقاومت کند و تنها آنگاه دهان بگشاید که سکوت، گناهی بزرگتر باشد
✍️سایهروشن
✍️سایهروشن
" همه حق دارن سکوت کنن " گویی تقدیری تلخ بر زبانها جاری است تقدیری که در آن، واژه نه از سر جوشش و
مرحوم امام خمینی در نامهی عزل حسینعلی منتظری یک جملهای دارند که خیلی جالبه:
از آنجا که سادهلوح هستید و سریعا تحریک میشوید در هیچ کار سیاسی دخالت نکنید، شاید خدا از سر تقصیرات شما بگذرد.
خلاصه که دخالت نکنید، شاید خدا از سر تقصیرات شما بگذرد
" منطق لقمه "
حقیقتا اگر نقاب از چهرهی بسیاری از نقدها و فریادهای به ظاهر عدالتخواهانهای که در هیاهوی زندگی اجتماعیمان طنین میافکند برداریم، درست زیر پوست شعاری آن، یک غریزهی عمیق و باستانی نبض میزند: منطق لقمه.
چه بسیار نقدهای اتوکشیده و تحلیلهای به ظاهر عمیقی که اگر خوب واکاویشان کنی، تهمایهشان نه از جنس خیر عمومی بلکه از جنس غبطه و طمع شخصی است.
گویی جوهرهی اعتراض، نه در نادرستی یک فعل، که در این نکته نهفته است که چرا چرخ سفره به سمت من نچرخید و قاشق سهم من، در آن مهمانی منافع، خالی ماند.
به همین سادگی، معیار سنجش درستی و نادرستی اعمال، تغییر ماهیت میدهد و در قامت یک سکهی دو رو ظاهر میشود: اگر از آن ماجرا، از آن قرارداد و از آن دورهمی خاص، نصیبی به تو رسیده باشد، آن رویداد ناگهان در چشمانت چنان موجه، پاک و حتی ملی جلوه میکند که گویی از ازل چنین مقدر بوده است.
آنجا دیگر لب فرو میبندی، وجدانت در سایهی منفعت به خوابی عمیق فرو میرود و چشمها بر هر آنچه شائبهی خطا دارد، بسته میماند.
چرا که تو پای سفره نشستهای و سهمت را بردهای و حال نوبت سکوت و عافیتطلبی است.
اما وای به روزی که از همان قصه، سهمی به تو نرسد یا آن لقمه را پیشچشمت از آن دیگری کنند.
آنجاست که ناگهان ژستی از فرهیختگی به خود میگیری، ردای منتقدان سختگیر را بر دوش میکشی و به مصاف فساد و بیعدالتی میروی. غافل از اینکه فریاد اعتراضت، چیزی نیست جز پژواک حسرت سهمی که به دیگران رسیده.
نوعی خشم مقدسنما که ریشه در محرومیت شخصی دارد، نه دردمندی برای دیگران.
انگار در قاموس این منطق وارونه، ظلم آنجاست که سهم من را دیگری خورده باشد، و عدالت آنجاست که در تقسیم غنایم، مرا هم سر سفره راه داده باشند.
✍️سایهروشن
" خداقوت پهلوان "
حالا برسیم به جوابیهی مشاور سیاسی و رسانهای دکتر قالیباف به منتقدین مذاکره که هرچه از دهنش درآمده گفته و گذاشتهاند توی کانال سردار سازندگی
آدم واقعا میماند چه بگوید
شما که دائم داد میزنید "حرف ولی را تحریف نکنید"، خودتان سردستهی تحریفگرها هستید
وقتی اولین بار بعد از امضای تفاهمنامه به سیریک حمله شد. یادتان هست؟ اول گفتید خبری از سفر به ژنو نیست و بعد به یکباره اعلام کردید کاروان میناب ۱۶۸ وارد ژنو شده
معنای این حرفها و حرکتها چیست؟
جز این است که یا دروغ میگویید، یا آنقدر دستپاچهاید که سازتان هر ساعت یک جور کوک میشود؟
افتخار میکنید که در برجام هم مدافع خط رهبر شهید بودهاید و موضعتان "تأیید مشروط" بوده
تایید مشروط همان برجامی که آب خوردن ملت را به آن گره زدند
خود رهبر شهید گفتند "خسارت محض"،اما شما حالا میخواهید همان را با ژست انقلابی بزک و به ملت قالب کنید طوری که انگار هیچ وقت این کلمات از دهان رهبر شهید بیرون نیامده
مردم اما فراموش نکردهاند، هنوز طعم آن خسارت را زیر دندانشان حس میکنند
تلخ است
خیلی تلخ
به منتقدین مذاکره نسبت تفسیر به رای میدهید
کدام تفسیر به رای؟
رهبر بدون هیچ ابهامی گفتند "علیالاصول نظر دیگری داشتم"، این جمله که جای تفسیر ندارد
وقتی ایشان صریح میگویند نظر دیگری داشتند، شما با چه رویی بقیه را متهم میکنید؟
خودتان دارید صریحترین فرمان را مطابق میلتان معنا میکنید و بعد طلبکار هم هستید
طلبکارید که چرا انتقاد میکنید، چرا حرف رهبر را تفسیر به رای میکنید
آدم از این همه... بگذریم
ترامپ علنا گفته تفاهمنامه مرده اما شما هنوزم از تحقق شروط دم میزنید
چرا به توصیهب رهبر شهید عمل نمیکنید و آتشش نمیزنید؟ مگر نگفتند اگر طرف آمریکایی بخواهد از برجام خارج بشود، ما آن را آتش میزنیم؟
طرف مقابل کلا تفاهمنامه را به سخره گرفته، شما دنبال تحقق کدام شروط هستید؟
نکند شماهم فکر میکنید که ما پای منقل نشستهایم و میخواهیم برجام را در آن بسوزانیم؟
دروغ نوشتهاید که "هیچ تفاهمنامهای خلاف نظر آقا منعقد نشده"
خود رهبر در پیامشان گفتند من نظر دیگری داشتم
چطور جرات میکنید در برابر این نص صریح، ادعای انطباق کامل با نظر ایشان را مطرح کنید؟
واقعا این وقاحت سیاسی کجا قرار است تمام بشود؟
بعد میگویید جزئیات نظر رهبر دربارۀ "علیالاصول" مشخص نیست
ما و خودتان را مسخره کردید؟
خودشان گفتند "نظر دیگری داشتم"، دیگر چطور بگویند موافق نبودهاند؟ حتما باید شیلنگ بگیرند روی مجلس و پاستور تا بفهمید؟
بعضی وقتها فکر میکنم شاید واقعا باید همین کار را کرد تا شاید بعضی آقایان از خواب خوش مذاکره بیدار شوند
ما که میدانیم چه کسانی این تفاهمنامه را به رهبر تحمیل کردند تا کار به شرط رای دو سوم شعام بکشد
همان که با تهدید به استعفا، نظام را در برابر عمل انجامشده قرار دادند و حالا ژست ولایتمداری میگیرد
میدانیم،خیلی خوب میدانیم
میدانیم تن دادن یک فرماندهی نظامی به مذاکرهی ذلتبار و غیرشرافتمندانه از کجا نشأت میگیرد
شاید رجوع به مصاحبهی فرماندهی شهید قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء، شهید غلامعلی رشید، دربارهی اتفاقات بعد از آزادسازی خرمشهر تا قطعنامهی ۵۹۸، راهگشا باشد
بروید بخوانید تا دستگیرتان شود کدام مسیر ختم به رای فرماندهان نظامی به این تفاهمنامه شده است
هنوز تفاهمنامه به جایی نرسیده، دارید میاندازیدش گردن رهبری
میگویید خود آقا اجازه دادند. در حالی که ایشان صریحا گفتند "علیالاصول نظر دیگری داشتم"، حقا که رهبر در نظام فکری شما، قبل از آنکه رهبر و ولی باشد، دستمایهای است برای پیشبرد اهداف سیاسی و جناحی و شخصی
نص صریح رهبر این بود که نظرشان چیز دیگری بوده و فقط به خاطر قولهایی که برخی دادند (بخوانید تهدید به استعفا) صبر کردند
شما این عقبنشینی تحمیلی را به "موافقت" تعبیر میکنید؟
راستش گاهی فکر میکنم شاید واقعا خودشان هم این دروغ را باور کردهاند
اگر راست میگویید که با خوشحالی آمادهی کنار گذاشتن تفاهمنامهاید، چرا یکباره اعلام نمیکنید تفاهمنامه از نظر ما هم مرده است؟
چرا همچنان به بهانهی تجدید قوا سفت و محکم به آن چسبیدهاید؟
سپاه و ارتش چندبار دیگر باید همزمان به چند کشور حمله کنند تا بفهمید تجدید قوا به این کاغذ پاره گره نخورده؟
خودتان اعتراف کردید که اجرای ناقص تفاهمنامه شهید داده و امنیت را گروگان گرفته، اما چرا جرات خروج از آن را ندارید؟
چرا؟
این سوال را جواب بدهید هرچند میدانم جوابی ندارید، چون حقیقت این است که ذهنیت غربزدهتان نمیپذیرد که بشود با غرب شاخبهشاخ شد
نمیتوانید تصورش را بکنید
ترجیح میدهید باج بدهید و اسمش را بگذارید "احقاق حقوق ملت"
خسته نباشی دلاور. خداقوت پهلوان...
✍️ سایهروشن
باید برخاست.mp3
زمان:
حجم:
10.3M
" باید برخاست "
این موسیقی، پژواک روح این سرزمین است
آوایی که از تاریخ این سرزمین برمیخیزد و در جان هر شنوندهای طنین میاندازد
نغمههای آن تنها کنار هم نشستن چند نت نیست، بلکه روایت سالهایی است که با اشک، خون، امید و استقامت نوشته شدهاند
روایتی که در آن، اندوه و حماسه چنان در هم تنیدهاند که تمییز آنها از یکدیگر ممکن نیست
اندوه داغ عزیزانی که دیگر در میان ما نیستند، جانهای پاکی که بیهیاهو و بیادعا از همه داشتههای خود گذشتند و هستی خویش را فدای این خاک کردند، در جایجای این موسیقی جاری است
هر فراز آن، یادآور خانههایی است که جای خالی پدر، مادر، فرزند یا دوستی را برای همیشه در خود حفظ کردهاند
یادآور چشمهایی که منتظر ماندند و دلهایی که بار سنگین فقدان را بر دوش کشیدند
این سوگ، تنها اندوه از دست دادن انسانها نیست، بلکه اندوه همهی آرزوهای ناتمام و لحظههایی است که هرگز تکرار نخواهند شد
اما این روایت، در غم متوقف نمیشود
در دل همین اندوه، حماسهای عظیم جریان دارد
حماسهی مردمی که در برابر سختترین آزمونها ایستادند
در برابر فشارها و تهدیدها سر فرود نیاوردند و با وجود همه زخمها، امید به آینده را از دست ندادند
این موسیقی، صدای ارادهای است که در برابر قدرتهای بزرگ تسلیم نشد و نشان داد که ایستادگی، اگر با ایمان، همبستگی و فداکاری همراه شود، میتواند معادلاتی را که ظاهری شکستناپذیر دارند، دگرگون سازد
در هر نت آن، هم سوگ شنیده میشود و هم امید؛ هم اشک و هم لبخند؛ هم فقدان و هم ایمان به فردایی روشنتر
گویی هر ملودی، پلی است میان خاطرهی آنان که رفتند و مسئولیت آنان که ماندهاند
پلی میان گذشتهای آکنده از رنج و آیندهای که با پایداری ساخته خواهد شد
این موسیقی، تنها یادآور یک دوره یا یک رویداد نیست؛ روایت ملتی است که بارها از دوست و دشمن زخم خورده، طعم تلخ خیانت و دشمنی را چشیده، اما هر بار از میان خاکستر رنج برخاسته و دوباره قامت راست کرده است
ملتی که آموخته است شکوه حقیقی، نه در آسایش همیشگی، بلکه در توان برخاستن پس از هر سقوط و ادامه دادن مسیر، با وجود همه سختیهاست
از همین رو، این اثر تنها برای شنیدن نیست؛ برای به خاطر سپردن است. یادآور این حقیقت که تاریخ این سرزمین با رنج نوشته شده، اما با امید ادامه یافته است؛ و تا زمانی که خاطرهی جانهای پاک، فداکاریها و ایستادگی این ملت زنده باشد، این نغمه نیز همچنان در حافظهی تاریخ طنینانداز خواهد ماند.
✍️سایهروشن
" لطف ملتمسانه "
گاه در برابر برخی پدیدهها، دانستههای آدمی از کار میافتد و عقل با تمام ابزارهای تحلیلیاش، در سکوتی عجیب فرو میرود
ما درکی نداریم و حقیقتا نمیدانیم که در لایههای پنهان وجود آدمی، در آن خلوتگاه رازآلود دل، چه میگذرد
چطور میشود در جهانی که هر دم بر منطق سود و زیان، محاسبه و معامله و داد و ستد عواطف استوار شده، چنین صحنههایی خلق شود که گویی از جهانی دیگر هستند؟
وقتی به مردم در مراسم اربعین نگاه میکنم، واقعا گیج میشوم
گیج نه به معنای سرگشتگی منفعلانه بلکه به معنای بهتزدگی در برابر رازی عظیم و وصف ناپذیر
چه نیرویی است که دستها را میگشاید، کمرها را خم میکند و گامها را در مسیری بیپایان استوار میسازد؟
چطور میشود فردی، زنی، مردی، جوانی یا پیری، در اوج گرمای طاقتفرسای ظهر، در سرمای استخوانسوز شب، زیر آفتابی که گویی آتش بر جان میریزد، یا در تاریکیای که جز چراغ دلها روشناییبخش ندارد، ساعتها و گاه روزها بایستد، بیآنکه چشمداشتی داشته باشد، تا به زائرینی که از راههای دور آمدهاند، اینگونه متواضعانه خدمت بدهد؟
چه میبینند این چشمان که ما نمیبینیم؟
چه میشنوند این گوشها که ما نمیشنویم؟
در چه ساحتی از هستی قدم نهادهاند که خدمت به خلق، برایشان همچون نمازی عاشقانه میشود؟
اصلا برایم قابل درک نیست، هرچه میاندیشم انگار عقل، این مرزبان همیشگی ذهن، از ورود به آن قلمرو ناتوان است
کسی که چیزی جز یک کلمن کهنه، و آبی خنک که شاید از دور دستها آورده، و یک لیوان پلاستیکی ساده در دست ندارد، با چنان شوق و تمنایی آن را به زوار عرضه میکند که گویی گوهر شبچراغ را به کف گرفته. نه تنها عرضه میکند، که التماس میکند، خواهش میکند، دست به دامان میشود که زائر خسته لحظهای درنگ کند و آن جرعه آب را از دست او بگیرد
این چه نیاز معکوسی است؟
این چه گدایی کریمانهای است که در آن، بخشنده گدایی میکند و گیرنده، میبخشد؟
در این داد و ستد عجیب، سود از آن کیست؟ ک
کیست که فیض میبرد؟ آن که آب مینوشد یا آن که آب میبخشد؟
بسیار برایم عجیب است این صحنه، و همچنان گیجم.
نه از سر انکار بلکه از سر حیرانی محض
حیرانیای که گاهی به تاملی عمیق بدل میشود: واقعا حسین با ما چه کرده که اینگونه دیوانهی او شدهایم؟
چه رازی در کار او نهفته بود که هزار و چهارصد سال پس از آن واقعه، هنوز خونش در رگهای تاریخ میتپد، هنوز ایثارش اینچنین دلها را به هم میدوزد و هنوز نامش نسیم رحمتی میشود بر جانهای خسته؟
انگار در کربلا اتفاقی فراتر از یک نبرد تاریخی رخ داده
گویی پرده از حقیقتی ازلی برداشته شده است
او نه تنها تن به شمشیر داد، که با خون خویش بذری در خاک تاریخ کاشت که ثمرهاش، این عشقی است که هر سال در اربعین، چون گلی سرخ میشکفد
چه کرده با ما؟
شاید پاسخ را نه در تاریخ، که در همین دیوانگی شیرین باید جست
در همین خدمتهایی که عقل از فهمش عاجز است
در همین التماس آب دادنها...
و در این میان، ناخودآگاه یاد آن شعر معروف و لطیف میافتم که چه زیبا این معنا را به تصویر میکشد:
حسین جان، رفتی به پاس حرمت کعبه
شد کعبهی حقیقی دل، کربلای تو
آری، تو جان دادی تا حقیقت بر جای بماند، و حالا همان ایثار، طوافگاهی نو برای دلهای شیفته ساخته است
کربلای تو، کعبهای شد که نه سنگ و گل، که عشق و خون بنیاناش را ریخته است
طوافش پیادهروی در گرما و سرماست، سعیاش خدمت به زائران خسته و زمزمش همان جرعه آبی که با التماس تقدیم میشود
تو رفتی تا حرمت کعبهای از سنگ بماند، اما راز رفتنت، کعبهای از دل برپا کرد که هزاران هزار حاجی، نه در یک ماه که در تمام سال، نه در مکه که در مسیر کربلا، گرد شمع وجودش پروانهوار میگردند
راز این دیوانگی شاید همین باشد: حسین، کعبهی دلهاست و هر که قدم در این راه میگذارد، گویی توفیق زیارت حقیقت را در جان خویش مییابد
✍️سایهروشن
" شمشهای طلا "
همیشه، در دل پیادهروی اربعین و در سراسر خاک عراق، میزبانان عراقی برای من به مراتب جالبتر و پرجذبهتر از میزبانان ایرانی هستند
نه آنکه میزبانان ایرانی در این مسیر کم بگذارند یا عشق و ارادتشان چیزی کم داشته باشد؛ ابدا
اما آنچه توجخ مرا سخت به خود جلب میکند، نگاه متفاوت عراقیهاست
زاویه دیدی که در طرز پذیرایی، در شیوه سلام و تعارف و در نگاهشان به زائر، نمود پیدا میکند و با آنچه ما ایرانیها در ذهن داریم خیلی فرق دارد
گویی میزبان عراقی به زائر نه همچون یک مهمان معمولی، که همچون یک سرمایهای بیبدیل نگاه میکند، سرمایهای معنوی، ارزشمند و کمیاب
درست مثل کسی که خانهی کوچکی دارد، اما دلش میخواهد از کف تا سقف آن خانه را از شمشهای طلای ناب پر کند. نه برای آنکه خودش از آن طلاها استفاده کند، بلکه برای آنکه در برابر دوستان، آشنایان، همسایگان و حتی رقیبانش بایستد و با افتخار و فخرفروشی بگوید: ببینید! من شمشهای بیشتری جمع کردهام
هر زائری که از مقابل چادر یا خانهی او میگذرد، حکم یک شمش طلا را دارد و هر چه بیشتر بتواند این شمشها را به خانهی دل و آستانهی خدمتش جذب کند، گویی گنجینهی آبرو و سربلندیاش را در محفلی ناپیدا فزونی بخشیده است
واقعا عجیباند
این را نه از سر تعارف که از عمق مشاهداتم میگویم
باز هم تأکید میکنم که منظورم نادیده گرفتن خدمات خالصانهی هموطنانم در عراق نیست
آنها نیز با جان و دل، گاه با امکاناتی که از ایران آوردهاند و گاه با همراهی موکبهای عراقی، سنگ تمام میگذارند
اما آنچه میزبان عراقی را در چشم من برجستهتر میکند، شیوهی بودنشان در این ماجراست
سر تا پایشان برایم تماشایی است
گاهی هیچ ندارند و اینکه میگویم هیچ اغراق نیست
یک گوشهی خیابان خاکی، یک زیرانداز کهنه و تنها چند دستمال کاغذی که مبادا عرق از چهرهی زائر پاک نشود، یا لقمهای که اگر هم نان خشکی بیش نباشد، با چنان شوقی تقدیم میشود که گویی بهترین خوان جهان را گستراندهاند
زائر را مینشانند، باد میزنند، خاک از پایش میتکانند و در همان نداری، چنان اکرامی به خرج میدهند که شخصیت آدمی را تا عرش بالا میبرد
و گاهی نیز بسیار دارند؛ خانههای بزرگ، امکانات فراوان، اموال و داراییهایی که میتوانستند برای آسایش خود و خانوادهشان نگه دارند
اما اینان نه تنها مال، که تمام انرژی، آسایش، خواب و راحت خود را یکجا پای زائر میریزند
خانهی خود را از ساکنان اصلیاش خالی میکنند تا زائران غریبه در آن استراحت کنند
با دست خودشان کفشها را جفت میکنند، پاها را میشویند، غذا را لقمهلقمه تعارف میکنند و هیچ چشمداشتی ندارند
خستگی را خسته میکنند، بیآنکه ذرهای منت بگذارند
اما نکتهی ظریف و باشکوه ماجرا اینجاست: همهی این کرنش و خدمت، در واقع برای خود زائر نیست. زائر بهانهی تبلور این شکوه است
این دلدادگی بیکرانه برای شخصی است که زائر به خاطر او پا در این راه گذاشته، برای همان کسی که تمام هستیاش را در راه خدا داد
خدمت به زائر، خدمت به اوست
گویی میزبان عراقی، در لحظهی پذیرایی، نه مهمانی غریبه، که خود آن عزیز را بر خوان خود حاضر میبیند و آنجاست که شمشهای طلا، دیگر طلا نیست، که تبدیل میشود به سند عشق و بندگی
✍️سایهروشن
✍️سایهروشن
" قلعه مالویل " همین حالا کتاب قلعهی مالویل را تمام کردم هنوز هم سنگینی عجیب روی دلم هست راستش را
" کوری؛ نوشتهی ژوزه ساراماگو "
به تازگی کتاب کوری نوشتهی ژوزه ساراماگو، نویسندهی پرتغالی و برندهی جایزهی نوبل ادبیات، را به پایان رساندم
روایتی عجیب و آشفتهکننده دربارهی بیماری ناگهانی و بیدلیلی که به کوری سفید معروف است
بیماریای که نه تاریکی، بلکه سپیدی مطلق را بر چشمان قربانیانش مینشاند و گویی نور بهجای روشنکردن، خود به مانعی برای دیدن بدل شده باشد
حقیقتا این کتاب، در کنار تنهایی پرهیاهو از بهومیل هرابال، قلعهی مالویل از روبر مرل، بیگانه از آلبر کامو و قلعهی حیوانات از جورج اورول، در رستهی بهترین رمانهایی قرار میگیرد که تاکنون خواندهام
جالب اینجاست که همهی این آثار، هرکدام به نحوی انسان را در موقعیت مرزی و بحرانی قرار میدهند تا نقاب از چهرهاش بردارند؛ چه در قالب اشغال و جنگ، چه در سکوت پوچی هستی و چه در قالب پادآرمانشهر قدرت و فاشیسم درونزا
کوری شاهکاری غریب و بیرحم دربارهی امکان یا ناممکنی اخلاق در غیاب نظم اجتماعی، دربارهی شرارت ذاتیای که در انسان نهفته و حتی در شرایط بحرانی رخ مینماید و دربارهی توان شگفتانگیز انسان برای سازگاری، حتی با وحشتناکترین شرایط ممکن است
ساراماگو با سلب ناگهانی بینایی از جامعهای کامل، پرسشی بنیادین را پیش میکشد: آیا اخلاق محصول طبیعت انسان است یا صرفا سازوکاری است که نظارت اجتماعی و ترس از قضاوت دیگران آن را سرپا نگه میدارد؟ وقتی چشمها بسته میشوند و ناظر بیرونی از میان میرود، آنچه باقی میماند تصویری خام و بیپرده از غریزهی بقاست
✍️سایهروشن
" کوری؛ نوشتهی ژوزه ساراماگو " به تازگی کتاب کوری نوشتهی ژوزه ساراماگو، نویسندهی پرتغالی و برنده
جدا پیشنهاد میکنم اگر از خوندن رمان قلعهی مالویل لذت بردید، خودتان را از کوری بیبهره نگذارید
✍️سایهروشن