" سحرگاه دهم اسفند "
تاریخ برای من در سحرگاه دهم اسفند متوقف شده است
گویی عقربههای زمان، درست در همان لحظه، از حرکت ایستادهاند و جهان، هرچقدر هم که به راه خود ادامه داده باشد، نتوانسته مرا از آن سحرگاه عبور دهد
از آن روز تاکنون اتفاقات بسیاری رخ داده است
روزهای خوب و بد از پی یکدیگر گذشتهاند، خبرهای تلخ و شیرین آمدهاند، آدمها خندیدهاند، گریستهاند، زندگی جریان داشته و تقویم، بیاعتنا به آنچه بر ما گذشته، ورق خورده است
اما هنوز بوی سحری دهم اسفند در مشامم باقی مانده است
هنوز آن سحرگاه را با تمام جزئیاتش به خاطر دارم
با سکوت سنگین پیش از طلوع، با اضطرابی که آرامآرام در جانم ریشه میدواند و با خبری که قرار بود جهان ذهنیام را به پیش و پس از خودش تقسیم کند
هنوز احساس میکنم تکههای شیشهخوردهای را فرو دادهام که از آن روز در گلویم ماندهاند
هنوز گاهی نفس کشیدن برایم دشوار میشود
انگار چیزی در سینهام گیر کرده که نه میتوانم بیرونش بیاورم و نه میتوانم با آن کنار بیایم
بعضی خبرها فقط شنیده نمیشوند؛ در جان آدم فرو میروند، در حافظهاش خانه میکنند و سالها بعد، با کوچکترین بهانهای، دوباره خودشان را به یاد میآورند
هنوز دلم در انتظار شنیدن همان جملهای است که دیگر هیچوقت به همان شکل نخواهم شنید: پیام تصویری رهبر معظم انقلاب درباره حملات ناجوانمردانه آمریکا و رژیم صهیونیستی
هنوز در گوشهای از ذهنم، انگار قرار است لحظهای دیگر خبر از راه برسد، تصویر ایشان ظاهر شود و آن صدای آشنا، بار دیگر با ما سخن بگوید
گاهی آدم آنقدر به حضور کسی عادت کرده است که حتی پس از شنیدن خبر رفتنش نیز، ذهنش حاضر نیست غیبت او را بپذیرد
انتظار، همچنان به حیات خود ادامه میدهد؛ حتی وقتی دیگر انتظاری برای برآورده شدن وجود ندارد
کاش میشد زمان را به عقب برگرداند؛ نه حتی تا روزهای پیش از آن حادثه، بلکه فقط تا چند دقیقه پیش از اعلام خبر
کاش میشد ساعت را همانجا متوقف کرد؛ در آخرین دقایقی که هنوز خبر شهادت به گوشمان نرسیده بود، در آخرین لحظاتی که هنوز میشد به ادامه حضورش امید داشت
میدانم که ساعتها پیش از شنیدن خبر، پر کشیده بود؛ میدانم که زمان شهادت با زمان آگاهی ما از شهادت یکی نبود؛ اما مگر شنیدن خبر، خودش واقعهای مستقل نیست؟
مگر میشود سنگینی لحظهای را که حقیقت، ناگهان از پرده بیرون میافتد، با دانستن اینکه آن اتفاق پیشتر رخ داده بود، کمتر کرد؟
گاهی فاصله میان وقوع یک حادثه و آگاهی از آن، تنها چند ساعت است؛ اما همین چند ساعت، مرز میان دو جهان میشود: جهانی که در آن هنوز امید به حضور کسی زنده است و جهانی که باید در آن، نبودنش را باور کرد
شاید به همین دلیل است که لحظه شنیدن خبر شهادت، برای بازماندگان، گاهی بهاندازه خود واقعه و حتی بیش از آن سنگین است
اما در میان تمام این اندوه، پرسشی هست که دست از سرم برنمیدارد؛ پرسشی تلختر از خود فقدان: آیا واقعاً قرار است باز هم همان اشتباهات تکرار شوند؟ آیا تاریخ باید بارها و بارها با خون پاکترین انسانها نوشته شود تا دیگران اندکی به خود بیایند؟ چه تفاوتی میکند آنکه به شهادت میرسد، معصوم باشد یا ولیفقیه، پیشوا باشد یا انسانی که جامعه چشم امید به او دوخته است؛ وقتی قرار است خواص، باز هم از کنار نشانهها عبور کنند، باز هم در فهم مسئولیت تاریخی خود کوتاهی کنند و باز هم پس از هر حادثه، به جای بازنگری در رفتار و تصمیمهایشان، به چند جمله تسلیت و چند مراسم بزرگداشت بسنده کنند؟
راستی، مگر شهادت اولیای الهی و پیشوایان حق، صرفا یک واقعه برای سوگواری است؟ مگر خون شهید فقط برای آن است که چند روزی در هیاهوی احساسات، نامش را بر زبان بیاوریم و پس از فروکش کردن التهاب، دوباره به همان مسیر پیشین بازگردیم؟
شهادت، اگر قرار است در حافظه تاریخی یک ملت زنده بماند، باید چیزی بیش از اندوه به همراه داشته باشد. باید به فهمی تازه، مسئولیتی سنگینتر و ارادهای جدیتر برای اصلاح بینجامد
خون شهید نباید به پوششی برای پنهان کردن خطاهای زندگان تبدیل شود. اتفاقاً هرچه جایگاه شهید والاتر باشد، مسئولیت بازماندگان نیز سنگینتر است؛ بهویژه آنان که در جایگاه تصمیمگیری، تحلیل، هدایت و تأثیرگذاری بر سرنوشت جامعه قرار دارند
دردناک است که گاهی آدم احساس میکند شهیدان میروند، اما برخی از زندگان همچنان در همان نقطهای ایستادهاند که پیش از شهادت آنها ایستاده بودند؛ نه از گذشته درس گرفتهاند، نه نشانهها را جدی گرفتهاند و نه مسئولیت خود را آنگونه که باید فهمیدهاند
من هنوز در سحر دهم اسفند ماندهام. تقویم جلو رفته، روزها گذشتهاند و جهان مسیر خودش را ادامه داده است؛ اما بخشی از وجود من هنوز همانجاست. شاید روزی بتوانم از سنگینی آن سحرگاه عبور کنم، اما نمیخواهم فراموش کنم. نه آن بوی سحری را، نه آن بغض فروخورده را، نه آن خبر را و نه پرسشی را که پس از آن در ذهنم باقی ماند.
✍️سایهروشن