#تاریخ_بهاباد
☠ مرگ واژگان، اصطلاحات و....
✍ جناب آقای سیدعلی آقا رضوی بهابادی
همانطور که آدمیزاد متولد می شود، میبالد،به ایام کهولت میرسد و ناچار از آستانه گذر میکند، واژگان هم همین مراحل را طی میکنند، با این تفاوت که اگر عمر بنی بشر نهایتا ۹۰،۸۰ سال باشد، تولد تا مرگ واژه ممکن است چند سده حتی هزاره طول بکشد، به همین سبب ضرورت ثبت و ضبط آنها اهمیت زیادی دارد. به عنوان مثال یک کلمه یا اصطلاح در حال زوال را بررسی می کنیم:
(گو پیازه بلخی ، یا گه پیاز بلخی)
go piyaze_ye Balxi
گمان نمی کنم کسی از اعضای کانال این کلمه را شنیده یا معنی آن را بداند.آخرین باری که این کلمه را شنیدم، بیش از پنجاه سال پیش بود و بدین سبب به خاطر مانده که چندین بار مخاطب آن بودم.(العلم فی الصغر کالنقش فی الحجر)
این کلمه یا اصطلاح به معنی:«لوس،بی مزه،جلف وسبک،به زبان خودمون، ساآر»
و اما اینکه چگونه این کلمه در بهاباد به کار می رفته و علت رواج آن چه بوده :
در برهان قاطع آمده:
«گو پیازه؛ طعامی است متعارف در بلخ و آن به «گه پیاز بلخی» اشتهار دارد.»
هنگام تالیف و تدوین فرهنگ مردم بهاباد این کلمه به یادم آمد و برای اطمینان از هر که سوال کردم نمی دانست به جز سه نفر که یکی از آنها مرحوم محمدمهدی ترحمی، دو دیگر همشیره بی بی زهرا و سومی در خاطرم نمانده است.
روزی هنگام مطالعه دیوان خاقانی به این شعر برخوردم:
آیی چو سیرکوبه رازی به بانگ و نیست
جز بر دو گو پیازه بلخیت دستگاه
یعنی ادعایت گوش فلک را کر کرده درحالی که توانایی فراهم کردن خوراک گو پیازه را هم نداری.(گویا خوراکی ارزان وبدمزه و..بوده)
حالا چه ارتباطی بین بلخ و بهاباد بوده؟
زمان فرمانروایی خوارزمشاهیان، چنانکه از کتب تاریخی برمی آید، بهاباد، کوهبنان، راور و کرمان تحت فرمانروایی شاهان خوارزم بوده، رسم بر این بوده که در متصرفات،عده ای سپاه به فرماندهی یک نفر در آنجا میمانده تا ضمن دفاع و نگهداری آن مکان، به جمع آوری باج و خراج و مالیات پرداخته و ضمن کسر حقوق سربازان، مابقی را به خزانه پادشاه بفرستد. ازآنجا که در سپاه خوارزم ، سربازانی از سمرقند، بخارا، بلخ و...بوده، گویا سربازان بلخی این خوراک متعارف محلشان را در بهاباد هم درست می کردند و چون این غذا بدمزه و بی مزه بوده و موافق ذائقه مردم بهاباد نبوده، ذوق طناز بهابادی ها به افراد سبک و ساآر و...«گه پیاز بلخی» می گفتند.
نهایتا میخواهم عرض کنم که:
در آداب فرنگ نویسی به ویژه فرهنگ عامه، هیچ واژه و اصطلاحی را نباید فراموش کرد و یا به کناری نهاد، چه بسا که پس پشت این واژگان اطلاعات تاریخی مهمی نهفته باشد.
منبع : کانال چنته
🆔@MEJRi403
🦋🌹🦋🌹
🌹🦋🌹
🦋🌹
🌹
نهج البلاغه
┄═❁❀••••❈◦🦋◦❈••••❀❁═┄
📜 #خطبه۷۴
ذی الحجه سال ۲۳ هجری
در روز شورا ؛ پس از قتل عُمَر
آن هنگام که مردم به ناحق،
با عثمان جمع شدند، فرمود:
🔹#آگاهسازی_و_موعظه
♦️همانا می دانيد که سزاوارتر از ديگران به خلافت من هستم.
سوگند به خدا ! به آنچه انجام داده ايد گردن می نهم، تا هنگامی که اوضاع مسلمين رو به راه باشد و از هم نپاشد و جز من به ديگری ستم نشود و پاداش اين گذشت و سکوت و فضيلت را از خدا انتظار دارم و از آن همه زر و زيوری که به دنبال آن حرکت می کنيد پرهيز می کنم.
┄═❁❀••••❈◦🦋◦❈••••❀❁═┄
📜 #خطبه۷۳
در سال ۳۶ هجری وقتی مروان بن حکم (داماد عثمان) در جنگ جمل اسیر شد، امام حسن (ع) و امام حسین(ع) نزد پدر عذر او خواستند و امیرالمؤمنین او را رها کرد.
گفتند: پدر، مروان با شما بیعت می کند. فرمود:
🔹#خبر_غيبی
(از حكومت چهار فرمانروای فاسد از پسران مروان)
مگر پس از کشته شدن عثمان با من بيعت نکرد؟ مرا به بيعت او نيازی نيست، دست او دست يهودی است. اگر با دست خود بيعت کند، در نهان بيعت را می شکند.
آگاه باشيد، او حکومت کوتاه مدّتی خواهد داشت، مانند فرصت کوتاه سگی که با زبان بينی خود را پاک کند. او پدر چهار فرمانرواست «قوچ های چهارگانه» و امّت اسلام از دست او و پسرانش روزگار خونينی خواهند داشت.
┄═❁❀••••❈◦🦋◦❈••••❀❁═┄
📜 #خطبه۷۲
( آموزش مردم ؛ که چگونه بر پیامبر درود فرستند.)
1⃣ #ويژگيهای_پيامبر
♦️بار خدايا! ای گستراننده هر گسترده و ای نگهدارنده آسمان ها و ای آفريننده دل ها بر فطرت های خويش؛ دل های رستگار و دل های شقاوت زده. گرامی ترين درودها و افزون ترين برکات خود را بر محمد(صلی الله علیه و آله) بنده و فرستاده ات اختصاص ده، که خاتم پيامبران گذشته و گشاينده درهای بسته و آشکارکننده حق با برهان است. دفع کننده لشکرهای باطل و در هم کوبنده شوکت گمراهان است، آنگونه که بار سنگين رسالت را بر دوش کشيد و به فرمانت قيام کرد و به سرعت در راه خشنودی تو گام برداشت.
حتّی يک قدم به عقب برنگشت و اراده او سُست نشد و در پذيرش و گرفتن وحی نيرومند بود، حافظ و نگهبان عهد و پيمان تو بود و در اجرای فرمانت تلاش کرد تا آنجا که نور حق را آشکار و راه را برای جاهلان روشن ساخت و دل هايی که در فتنه و گناه فرو رفته بودند هدايت شدند.
پرچم های حق را برافراشت و احکام نورانی را برپا کرد؛ پس او پيامبر امين و مورد اعتماد و گنجينه دار علم نهان تو و شاهد روز رستاخيز و برانگيخته تو برای بيان حقايق و فرستاده تو به سوی مردم است.
2⃣ #دعا_برای_پيامبر
♦️ پروردگارا! برای پيامبر(صلی الله علیه و آله) در سايه لطف خود جای با وسعتی بگشای و از فضل و کرمت پاداش او را فراوان گردان.
خداوندا! کاخ آيين او را از هر بنايی برتر و مقام او را در پيشگاه خود گرامی تر گردان و نورش را کامل گردان و پاداش رسالت او را پذيرش گواهی و شفاعت و قبول گفتار او قرار ده، زيرا که دارای منطقی عادلانه و راه جداکننده حق از باطل بود.
بار خدايا! بين ما و پيغمبرت در نعمت های جاودان و زندگانی خوش و آرزوهای برآورده و خواسته های به انجام رسيده، در کمال آرامش و در نهايت اطمينان همراه با مواهب و هدايای با ارزش جمع گردان.
┄═❁❀•••❈◦🦋◦❈•••❀❁═┄
🆔@MEJRi403