🔹فرانسوا دو کلوزل، در گزارش سال ۲۰۲۰ خود برای نوآوری‌کاووشگاه فرماندهی تبدیل متحد ناتو (ACT Innovation Hub)، جنگ شناختی را ششمین قلمرو نبرد نامید، در کنار زمین، دریا، هوا، فضا و سایبر؛ قلمرویی که در همان گزارش، مغز انسان به‌عنوان میدان نبرد قرن بیست‌ویکم توصیف شده است. آنچه رولهدر در سطح فرد توصیف می‌کند، دقیقاً همان زیربنای روان‌شناختی‌ای‌ست که این قلمرو راهبردی بر آن بنا می‌شود. بازیگری دولتی یا غیردولتی که کارزار شناختی علیه یک جامعه به‌راه می‌اندازد، در مقیاس کلان دقیقاً همان کاری را می‌کند که یک کلاه‌بردار در مقیاس یک قربانی انجام می‌دهد: از همان اکتشاف‌های ذهنی، همان اعتماد به مرجعیت و اثبات اجتماعی، همان حساسیت به فوریت و هویت بهره می‌جوید؛ تنها با منابع، هماهنگی و مقیاسی صنعتی. از این زاویه، کتابی که در نگاهِ نخست به قلمرو روان‌شناسیِ فردی و امنیت شخصی تعلق دارد، در عمل پایه‌ی تحلیلی‌ای فراهم می‌کند که بدونِ آن، بسیاری از مباحث راهبردی درباره‌ی جنگِ شناختی، انتزاعی و بی‌تکیه‌گاه باقی می‌مانند. با این‌همه، استعاره‌ی «سطح حمله»، هرقدر روشنگر، حدی دارد که باید در نظر داشت. یک سرور را می‌توان وصله زد و آسیب‌پذیری‌اش را برای همیشه بست؛ اما پژوهش‌های حوزه‌ی اصلاح سوگیری (debiasing) نشان می‌دهند که آگاهی از یک سوگیری، به‌ندرت در لحظه‌ی تصمیم اثرش را خنثی می‌کند، حتی در میان کارشناسانی که خود همین سوگیری‌ها را مطالعه می‌کنند. از سوی دیگر، بسیاری از همان «آسیب‌پذیری‌ها» اعتماد، وفاداری گروهی، تمکین به مرجعیت مشروع هم‌زمان زیرساخت همکاری اجتماعی و انسجام فرهنگی نیز هستند. 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 عربستان به سمت «جامعه کاربر هوش مصنوعی» حرکت می‌کند 🔹 Fast Company Middle East در گزارشی از برگزاری «AI Training Hackathon» در عربستان خبر داده است؛ برنامه‌ای آموزشی که با مشارکت Kanz و وزارت منابع انسانی و توسعه اجتماعی عربستان برگزار شد و به گفته برگزارکنندگان، بیش از ۵۱٬۶۹۳ نفر از ۱۷۰ کشور و ۱۴۰ ملیت را جذب کرد. ▫️ این برنامه طی هشت روز و در قالب شش شب آموزش زنده برگزار شد. ۲۴٬۸۱۶ نفر در جلسات زنده شرکت کردند و ۱۴٬۰۷۵ نفر به‌صورت هم‌زمان در یک درس ویدئویی هوش مصنوعی حضور داشتند؛ رقمی که بنا بر اعلام برگزارکنندگان، رکورد گینس «بیشترین حضور هم‌زمان در یک درس ویدئویی هوش مصنوعی» را ثبت کرده است. ▫️ خروجی برنامه صرفاً آموزشی نبود: شرکت‌کنندگان بیش از ۳٬۴۰۰ اپلیکیشن مبتنی بر هوش مصنوعی ساختند و بیش از ۲۱٬۰۰۰ گواهی دریافت کردند. برای شرکت‌کنندگان همچنین پورتفولیوهای آنلاین ایجاد شد تا پروژه‌هایشان در معرض دید کارفرمایان قرار گیرد. ▫️ نکته مهم در طراحی این برنامه، کاهش آستانه فنی ورود به AI بود. شرکت‌کنندگان بدون نیاز به سابقه برنامه‌نویسی و با استفاده از پلتفرم‌های No-Code، ابزارهای هوش مصنوعی، اتوماسیون فرایندها، دستیارهای پژوهشی، ارائه‌ها و محتوای چندرسانه‌ای و راهکارهای کسب‌وکار تولید کردند. ▫️ آموزش به دو زبان عربی و انگلیسی ارائه شد و طیف متنوعی از دانشجویان، کارآفرینان و نیروهای حرفه‌ای را هدف گرفت. در بخش سعودی برنامه نیز بیش از ۱۹ هزار ثبت‌نام صورت گرفت که بیش از ۱۰ هزار نفر از آنها شهروند سعودی بودند. بیش از ۹٬۱۰۰ نفر از داخل عربستان در جلسات زنده حضور داشتند و بیش از ۱٬۹۰۰ پروژه AI تولید کردند. ▫️ شرکت‌کنندگان علاوه بر گواهی‌های صادرشده از سوی وزارت منابع انسانی و توسعه اجتماعی و آکادمی آموزش مداوم Lebanese American University، به یک دوره تکمیلی هوش مصنوعی و گواهی مشترک توسعه‌یافته توسط Google و University of Helsinki نیز دسترسی یافتند. 🔺وقتی هزاران کارمند، دانشجو، کارآفرین و پژوهشگر بتوانند بدون کدنویسی، دستیار پژوهشی بسازند، فرایند کاری را خودکار کنند، محتوا تولید کنند یا داده را تحلیل کنند، AI به یک لایه عمومی از زیرساخت تصمیم‌گیری و تولید تبدیل می‌شود. در این مدل، مسئله تعداد افرادی است که قادرند قابلیت‌های هوش مصنوعی را وارد فرایندهای واقعی کار و زندگی کنند. یک نکته کمتر دیده‌شده نیز در این برنامه وجود دارد: پورتفولیوهای عمومی پروژه‌ها. این سازوکار، آموزش AI را از دریافت گواهی به تولید «شواهد قابل مشاهده از مهارت» منتقل می‌کند و می‌تواند در بلندمدت بر بازار کار، استخدام و شکل‌گیری تقاضای مهارت‌های جدید اثر بگذارد. از سوی دیگر، انتخاب آموزش عربی و انگلیسی نیز معنادار است. اگر عربستان بتواند این الگو را در مقیاس منطقه‌ای تکرار کند، زبان عربی می‌تواند بیش از گذشته به یک لایه کاربردی برای تعامل نیروی کار منطقه با ابزارهای مولد تبدیل شود؛ موضوعی که در آینده رقابت بر سر داده، مدل، محتوا و کاربران عرب‌زبان اهمیت پیدا خواهد کرد. 🏷 پیوست خبری 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 زنان قطری در حال ورود به لایه‌های راهبردی اقتصاد هوش مصنوعی 🔹 Gulf Times در یادداشتی منتشرشده در ۱۹ اوت ۲۰۲۶، روند افزایش نقش زنان در اقتصاد، مدیریت و زیست‌بوم فناوری قطر را بررسی کرده و آن را بخشی از تحول اقتصادی این کشور در چارچوب Qatar National Vision 2030 دانسته است. ▫️ بر اساس آمار ارائه‌شده در این گزارش، نرخ مشارکت زنان در نیروی کار قطر حدود ۵۱٪ برآورد شده؛ رقمی که نویسنده آن را بالاتر از میانگین جهانی و بالاترین سطح در جهان عرب معرفی می‌کند. ▫️ طبق داده‌های Qatar Chamber، حدود ۷٬۰۰۰ زن قطری مالک تمام یا بخشی از شرکت‌های فعال در قطر هستند. همچنین حدود ۴٬۷۰۰ زن به‌عنوان صاحبان امضای مجاز و حدود ۴٬۹۰۰ زن در مدیریت شرکت‌ها فعالیت دارند. ▫️ در Qatar Foundation نیز زنان حدود ۴۰٪ از موقعیت‌های رهبری را در اختیار دارند. در QNB Group، بزرگ‌ترین مؤسسه مالی خاورمیانه و آفریقا، زنان ۴۹٪ نیروی کار و ۳۴٪ جایگاه‌های مدیریت ارشد و میانی را تشکیل می‌دهند و در حوزه‌هایی مانند مدیریت ریسک، بانکداری شرکتی، خزانه‌داری و بانکداری دیجیتال حضور دارند. ▫️ این روند به حوزه فناوری و کارآفرینی نیز گسترش یافته است. گزارش به حضور زنان در بخش‌های فناوری، سرمایه‌گذاری، گردشگری، ارتباطات و استارتاپ‌ها اشاره می‌کند و از برنامه‌هایی برای تقویت مهارت‌های AI در میان زنان خبر می‌دهد. ▫️ یکی از نمونه‌های مشخص، برنامه AI Skills 4 Women است که با مشارکت Microsoft و Founderz و همکاری نهادهایی مانند Qatari Businesswomen Association (QBWA) و US-Qatar Business Council در دوحه دنبال می‌شود. 🏷 پیوست خبری 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 نخستین زندانیِ اعتراض به هوش مصنوعی؛ وقتی «ایمنی AI» به مسئله‌ای سیاسی و اجتماعی تبدیل می‌شود 🔹 The Guardian در گزارشی از زندانی‌شدن Wynd Kaufmyn، معلم بازنشسته ۶۹ ساله آمریکایی، خبر داده است؛ فردی که به‌دلیل مشارکت در اعتراضات گروه StopAI علیه توسعه هوش مصنوعی فوق‌پیشرفته، به یک هفته زندان محکوم شده است. او سال گذشته همراه با اعضای این گروه، با زنجیرکردن و قفل‌کردن ورودی دفتر مرکزی OpenAI در سان‌فرانسیسکو، در اعتراض به رقابت برای ساخت «ابرهوش مصنوعی» دست به تحصن زد. ▫️ Kaufmyn در ژوئن ۲۰۲۶ از سوی هیئت منصفه در چند اتهام از جمله مداخله در فعالیت یک کسب‌وکار، ورود غیرقانونی با هدف اخلال در فعالیت تجاری، تجمع غیرقانونی و امتناع از ترک محل در جریان شورش مجرم شناخته شد. ▫️ او در دفاع از خود استدلال کرده بود که اقدامش برای جلوگیری از یک «ضرر بزرگ‌تر» ضروری بوده است؛ اما هیئت منصفه این دفاع را نپذیرفت. ▫️ این فعال ۶۹ ساله خود را نخستین فردی می‌داند که به‌طور مشخص به‌دلیل اعتراض علیه هوش مصنوعی زندانی شده است. برخی حامیانش نیز او را «Rosa Parks هوش مصنوعی» نامیده‌اند؛ هرچند خود Kaufmyn این مقایسه را کم‌اهمیت دانسته است. ▫️ نگرانی معترضان تنها به یک شرکت محدود نیست. در ماه‌های اخیر، شرکت‌هایی مانند OpenAI و Anthropic از مواردی درباره خروج مدل‌هایشان از محدودیت‌های تعریف‌شده در محیط‌های آزمایشی خبر داده‌اند. ▫️ برنی سندرز، سناتور آمریکایی، نیز این هفته خواستار توقف توسعه AI شد و هشدار داد که هوش مصنوعی در دست افراد نادرست می‌تواند به توسعه سلاح‌های زیستی جدید و مرگ ده‌ها میلیون نفر منجر شود. ▫️ هم‌زمان، بیش از ۱۰۰۰ پژوهشگر فعال در آزمایشگاه‌های پیشرو هوش مصنوعی در تابستان امسال با امضای نامه‌ای درباره خطر شتاب‌گیری سریع توسعه قابلیت‌های AI فراتر از توانایی انسان برای درک و کنترل این سامانه‌ها هشدار داده‌اند. ▫️ در سوی دیگر، آزمایشگاه‌های پیشرو AI درگیر رقابتی فشرده برای ساخت مدل‌های قدرتمندتر هستند؛ رقابتی که ارزش‌گذاری شرکت‌ها را به سمت تریلیون‌ها دلار سوق داده و هم‌زمان رقابت واشنگتن و پکن برای برتری فناوری، فشار سیاسی برای اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌تر را کاهش می‌دهد. 🔺اتفاق مهم‌تر، ظهور یک جنبش اجتماعی پیرامون ریسک‌های هوش مصنوعی در قلب اکوسیستم فناوری آمریکاست. در اینجا یک دوگانگی قابل توجه شکل گرفته است: همان جامعه‌ای که هوش مصنوعی را به‌عنوان موتور نسل بعدی قدرت اقتصادی و ژئوپلیتیکی توسعه می‌دهد، اکنون با جنبشی مواجه است که درباره حق جامعه برای توقف یا محدودکردن این روند سؤال می‌کند. این اعتراض‌ها نشان می‌دهد مسئله AI به تدریج از سطح «فناوری» به سطح مشروعیت اجتماعی و حکمرانی منتقل شده است. نکته کمتر دیده‌شده آن است که رقابت آمریکا و چین برای برتری در هوش مصنوعی، صرفاً یک رقابت خارجی ایجاد نمی‌کند؛ بلکه در داخل آمریکا نیز می‌تواند یک معضل حکمرانی دوگانه بسازد: هرچه نگرانی‌های ایمنی افزایش یابد، فشار برای تنظیم‌گری بیشتر می‌شود؛ اما هرگونه محدودیت شدید، از منظر رقابت ژئوپلیتیکی، می‌تواند به معنای واگذاری بخشی از مزیت فناوری به رقیب تلقی شود. در نتیجه، تصمیم‌گیران آمریکایی با یک انتخاب ساده میان «توسعه» و «توقف» مواجه نیستند؛ بلکه باید میان سرعت نوآوری، ایمنی، منافع اقتصادی، آزادی پژوهش و رقابت راهبردی با چین تعادل ایجاد کنند. 🏷 پیوست خبری 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 وقتی هوش مصنوعی وارد خانواده می‌شود؛ امارات به‌دنبال تعریف دوباره نقش خانواده در عصر AI 🔹گزارشی در ۲۱ اوت ۲۰۲۶، به مباحث مطرح‌شده در «سومین کنفرانس بین‌المللی گفت‌وگوی تمدن‌ها و مدارا» در ابوظبی پرداخته است؛ نشستی که در آن دانشگاهیان، پژوهشگران، نمایندگان ادیان، جوانان و دیگر کنشگران اجتماعی درباره رابطه خانواده، هوش مصنوعی، رسانه‌های نوین و انسجام اجتماعی گفت‌وگو کردند. ▫️ محور اصلی بحث این بود که ورود AI به زندگی روزمره، صرفاً مسئله‌ای فناورانه نیست. برخلاف فناوری‌های ارتباطی پیشین که عمدتاً امکان انتقال صدا و اطلاعات را فراهم می‌کردند، هوش مصنوعی می‌تواند پاسخ بدهد، توصیه ارائه کند و حتی نقش یک همراه یا مشاور دیجیتال را ایفا کند. ▫️ «حاتم الحادی»، نماینده دفتر جامعه جهانی بهائی در قاهره، میان قابلیت فنی فناوری و شکل‌گیری سرمایه اجتماعی تمایز گذاشت: هوش مصنوعی و رسانه‌های جدید می‌توانند فاصله‌ها را کاهش دهند و دانش را منتقل کنند، اما به‌تنهایی قادر به ایجاد اعتماد، خرد، تعلق، روحیه خدمت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی نیستند. ▫️ «روئیا ثابت» از دفتر امور عمومی بهائیان امارات نیز خانواده را صرفاً یک واحد اجتماعی ندانست؛ بلکه آن را نخستین محیطی معرفی کرد که در آن مفاهیمی مانند محبت، عدالت، همکاری، برابری و احترام متقابل شکل می‌گیرند. ▫️ در این نشست همچنین بر این ایده تأکید شد که خانواده نباید به یک محیط منزوی تبدیل شود؛ بلکه ارتباط خانواده با اجتماع، مشارکت در فعالیت‌های جمعی و تجربه خدمت به دیگران می‌تواند ارزش‌های اخلاقی را از سطح مفاهیم انتزاعی به الگوهای رفتاری روزمره تبدیل کند. ▫️ «سما تبریزی» از نمایندگان بهائیان امارات نیز بر ضرورت حفظ کرامت انسان در مواجهه با فناوری‌های جدید تأکید کرد و آن را عنصری دانست که نباید با گسترش فناوری از مرکز توجه خارج شود. 🔺پیش از آنکه جامعه درباره رفتار هوش مصنوعی تصمیم بگیرد، باید درباره انسان‌هایی که از آن استفاده می‌کنند تصمیم بگیرد. هوش مصنوعی می‌تواند اطلاعات بدهد، اما اینکه کاربر با آن اطلاعات چه می‌کند، به مجموعه‌ای از پیش‌فرض‌های اخلاقی، اجتماعی و تربیتی وابسته است. یک مدل می‌تواند پاسخ تولید کند؛ اما نمی‌تواند به‌تنهایی تعیین کند که کاربر باید در برابر خانواده، همسایه یا جامعه چه میزان مسئولیت‌پذیری داشته باشد. وقتی یک سامانه هوش مصنوعی از «ابزار پاسخ‌گویی» به «مشاور روزمره» تبدیل می‌شود، بخشی از فرایندهای شناختی انسان ــ از جست‌وجوی اطلاعات تا ارزیابی گزینه‌ها و حتی دریافت توصیه ــ به واسطه ماشین انجام می‌شود. در چنین شرایطی، مسئله رابطه میان کاربر، فناوری و نظام ارزش‌ها نیز اهمیت پیدا می‌کند. اگر خانواده نتواند کارکردهای گفت‌وگو، اعتماد، مشورت و تعلق را حفظ کند، هوش مصنوعی ممکن است به‌تدریج بخشی از خلأهای ارتباطی را پر کند. در مقابل، اگر خانواده و اجتماع بتوانند ظرفیت‌های گفت‌وگو، مسئولیت‌پذیری و مشارکت را تقویت کنند، AI می‌تواند بیشتر در نقش ابزار توانمندساز قرار گیرد تا جایگزین رابطه انسانی. این بحث با سیاست رسمی امارات نیز هم‌زمان شده است؛ چراکه سال ۲۰۲۶ در امارات «سال خانواده» نام‌گذاری شده است. بنابراین پیوند دادن بحث خانواده با هوش مصنوعی را می‌توان بخشی از تلاش گسترده‌تر برای بررسی پیامدهای اجتماعی فناوری در جامعه‌ای دانست که هم‌زمان در حال توسعه سریع زیرساخت‌ها و کاربردهای AI است. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 جنگ نقشه‌ها در شبکه‌های اجتماعی؛ تهران و واشنگتن چگونه از «سرزمین» به‌عنوان ابزار طعنه سیاسی استفاده می‌کنند؟ 🔹گزارشی درباره یک مناقشه رسانه‌ای میان ایران و آمریکا نوشته است که حساب کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در حیدرآباد هند، در واکنش طنزآمیز به اظهارات دونالد ترامپ درباره تنگه هرمز، نقشه‌ای از آمریکا منتشر کرده و کالیفرنیا را با عنوان «سرزمین جدید جمهوری اسلامی ایران» نشان داده است. ▫️ این اقدام در واکنش به انتشار تصویری از سوی ترامپ در شبکه اجتماعی Truth Social صورت گرفت که در آن تنگه هرمز به‌عنوان «سرزمین جدید ایالات متحده» معرفی شده بود. کاخ سفید نیز این تصویر را در شبکه اجتماعی X بازنشر کرد. ▫️ کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، نیز در واکنش به اظهارات ترامپ، او را «دچار توهم» خواند و هشدار داد که دیدگاه او درباره تنگه هرمز به‌زودی اصلاح خواهد شد. ▫️ این تقابل رسانه‌ای در شرایطی رخ داده که بنا بر گزارش منبع، مذاکرات صلح میان تهران و واشنگتن متوقف شده است. دو کشور در ژوئن تفاهم‌نامه‌ای با هدف پایان دادن به ماه‌ها درگیری امضا کرده بودند، اما اختلاف بر سر حقوق کشتیرانی در تنگه هرمز روند مذاکرات را متوقف کرده است. ▫️ انتخاب کالیفرنیا نیز تصادفی نبود. جنوب کالیفرنیا، به‌ویژه لس‌آنجلس، یکی از بزرگ‌ترین کانون‌های جمعیت ایرانی خارج از ایران است. منطقه وست‌وود لس‌آنجلس به مرکز مهم جامعه ایرانی-آمریکایی تبدیل شده و به‌طور غیررسمی با عنوان «تهرانجلس» (Tehrangeles) شناخته می‌شود. برآورد ارائه‌شده در گزارش، جمعیت ایرانیان آمریکایی در شهرستان لس‌آنجلس را حدود ۱۴۱ هزار نفر اعلام می‌کند. 🔺 ترامپ با قراردادن تنگه هرمز در قالب «سرزمین جدید آمریکا»، از یک بازنمایی بصری برای بیان ادعای قدرت و کنترل ژئوپلیتیکی استفاده کرده است؛ پاسخ کنسولگری ایران نیز همان منطق را معکوس کرده و با انتقال این ادعا به کالیفرنیا، آن را به یک ضدروایت طنزآمیز تبدیل کرده است. این دقیقاً یکی از ویژگی‌های جنگ شناختی در محیط شبکه‌های اجتماعی است: لازم نیست یک بازیگر استدلال سیاسی طولانی ارائه کند؛ گاهی یک نقشه، چند کلمه و یک تصویر می‌تواند یک پیام را در کسری از ثانیه منتقل کند. نکته مهم‌تر، انتخاب کالیفرنیا است. از منظر عملیات اثرگذاری اطلاعاتی نیز این نوع محتوا مزیت مهمی دارد: قابلیت انتشار بالا با حداقل متن. مخاطب برای درک پیام نیازی به خواندن یک تحلیل طولانی ندارد؛ تقابل دو تصویر ــ «هرمز به‌عنوان قلمرو آمریکا» و «کالیفرنیا به‌عنوان قلمرو ایران» ــ خود روایت را می‌سازد. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 توکن و پارامتر (+ خبر ویژه) 🔶 توکن: کوچکترین بخش یک متن که یک مدل هوش مصنوعی می تونه بخونه یا بنویسه. ✍️ هر توکن، تقریبا ۷۵ صدم کلمه هست! 🔷 پارامتر: وزن آموخته شده داخلی، بخشی از حافظه مدل. 💥 در طی یادگیری نظارت شده یا Supervised learning به مدل یک سری داده های لیبل دار میدن مثه عکس یه گربه و مدل حدس می زنه درصد گربه بودن رو و هرچی بیشتر داده بدن تا تمرین بکنه، «وزن» اون داده داخل مدل عوض میشه. به عبارت دیگه، احتمال درست تشخیص دادن اون داده توسط مدل میره بالا. ✍️ مدل های زبانی بزرگ، به طور متوسط با ۱ تا ۳ تریلیون توکن تعلیم داده میشن. اما قانون کلی میگه هر ۱ پارامتر حاصل ۲۰ توکن بوده!!!