ایران
شاههای ایلامی رو میشه به چند دوره اصلی تقسیم کرد. خودشون یه سیستم خاص داشتند که قدرت بین برادرها و پسرها میچرخید تا جنگ بر سر تاج و تخت کمتر بشه .
🏛️ دوران کهن (حوالی ۲۷۰۰ تا ۱۵۰۰ پیش از میلاد)
۱. سلسلهٔ اَوان (Awan)
قدیمیترین شاههایی که ازشون اطلاع داریم. یکی از معروفترینهاش کوتیک-اینشوشیناک بود که حدود ۲۱۰۰ پیش از میلاد یه امپراتوری قدرتمند ساخت و اولین شاه ایرانیای محسوب میشه که بخشهای بزرگی از بینالنهرین رو تصرف کرد .
۲. سلسلهٔ شیماشکی (Shimashki)
اینها بودن که شهر باستانی اور رو در بینالنهرین غارت کردن و استقلال ایلام رو از سومریها پس گرفتند .
۳. سلسلهٔ سوکالماه (Sukkalmah)
یه سیستم جالب داشتن: سه نفر همزمان حکومت میکردن! یک نفر شاه بزرگ بود و دو نفر دیگه (معمولاً پسراش) یکی روی شوش و دشتها حکومت میکرد و یکی روی کوهستانها . یه نفرش به نام سیوه-پالار-هوپاک حدود ۱۷۶۵ پیش از میلاد با حمورابی پادشاه بابل همدوره بود .
👑 دوران میانه و اوج قدرت (حوالی ۱۴۰۰ تا ۱۱۰۰ پیش از میلاد)
سلسلهٔ ایگههلکی (Igihalkid)
معروفترین شاهش اونتاش-ناپیریشا (حکومت: حدود ۱۲۷۵–۱۲۴۰ پ.م) بود. همون کسی که چغازنبیل رو ساخت، اون زیگورات معروف که هنوزم تو خوزستان پابرجاست .
سلسلهٔ شوتروکی (Shutrukid)
اینها ایلام رو به اوج رسوندن . کارهای مهمشون:
· شوتروک-ناهونته (حدود ۱۱۸۵–۱۱۵۵ پ.م): بابل رو غارت کرد و مجسمههای معروفش از جمله منشور حمورابی رو به شوش برد!
· شیلهاک-اینشوشیناک (حدود ۱۱۵۰–۱۱۲۰ پ.م): برادر شوتروک، معابد و بناهای زیادی ساخت
# تاریخ_ایران
𝓜𝔂 𝓑𝓵𝓾𝓮 𝓝𝓸𝓽𝓮🧷
🔥 دوران نو-ایلامی و سقوط (۷۴۳ تا ۶۴۴ پیش از میلاد)
این دوره پر از جنگ با آشوریها بود. آخرین شاههای ایلامی :
· هومبان-نیکش اول (۷۴۳–۷۱۷ پ.م)
· شوتروک-ناهونته دوم (۷۱۷–۶۹۹ پ.م)
· هالوشو-اینشوشیناک (۶۹۹–۶۹۳ پ.م)
در نهایت آشوربانیپال پادشاه آشور، در سال ۶۴۶ پ.م شوش رو با خاک یکسان کرد و نمک روی خرابههاش پاشوند که دیگه چیزی رشد نکنه . این آخرین ضربه به ایلام بود، هرچند تا زمان هخامنشیان بازماندههایی داشتند.
شاههای ایلامی فقط یه سلسله نبودند، چندین خاندان قدرتمند طی ۲۰۰۰ سال اون سرزمین رو اداره کردن. از کوتیک-اینشوشیناک که اولین امپراتوری رو ساخت، تا اونتاش-ناپیریشا که چغازنبیل رو بنا کرد، و شوتروک-ناهونته که منشور حمورابی رو به غنیمت برد. اما سرنوشت همهشون با حملهٔ آشوریها و سوزاندن شوش به پایان رسید.
#تاریخ_ایران