🔴 دوست بزرگوار، بی‌تردید، ایرانِ امروز با مشکلات تلخی روبه‌روست؛ اما اینکه دین را عامل این ویرانی‌ها بدانیم، نه تحلیل است و نه انصاف؛ این، قیاس مع‌الفارق است. مثل آن‌که ریشه را مقصر تلخی میوه بدانیم، غافل از اینکه گاهی باغبان، خائن از آب در می‌آید. ■ شما گفتید : دین، ایران را به خاکستر کشاند. اجازه دهید با یک قیاس استثنایی منطقی و عقلانی پاسخ دهم : اگر دین ذاتاً ویرانگر است، چگونه در عصر طلایی تمدن اسلامی، فرهنگی پدید آمد که غرب از آن فلسفه، ریاضیات، طب، و نجوم آموخت؟ و اگر بی‌دینی نجات‌بخش است، چرا در همین دنیای مدرن، دو جنگ جهانی در کشورهای سکولار رخ داد که میلیون‌ها را به خاک و خون کشاند؟ آیا فجایعی چون هیروشیما، گولاگ، و آشویتس، حاصل دین بودند؟ یا محصول عقل‌های بدون ایمان؟ 🔸 دین، همان نوری است که در قلب پیامبر رحمت تابید: و ما أرسلناک إلا رحمة للعالمین. نه آن‌چه امروز برخی مدیران نالایق با عبای دین، به دکانی برای فرار از پاسخ‌گویی بدل کرده‌اند. 🔹 بندر رجایی منفجر شد ؟ بله، فاجعه است. اما آیا این دین بود که گفت پاسخ‌گو نباشید؟ یا همان دین، فریاد زد: وَقِفُوهُمْ إِنَّهُم مَّسْئُولُونَ ؛ نگه‌شان دارید، که بازخواست باید کرد؟ 🔺 شما گفتید: در کدام کشور بی‌دینی، دزدی و دروغ واجب است؟ پاسخ روشن استد: در هیچ‌جا. اما آیا افتخار دین نیست که قرن‌ها قبل از دادگستری مدرن گفت: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ ؛ ای مؤمنان، برپادارندگان عدالت باشید؟ دنیای بی‌دین، اگر امروز با عقل خود ضد فساد است، تحسین‌برانگیز است؛ اما ما که هم دین داریم و هم عقل، اگر هر دو را تعطیل کنیم، نه از عقل بهره برده‌ایم و نه از دین. 🔸 بیایید به جای متهم‌کردن دین، از خودمان بپرسیم : آیا ما دین را فهمیدیم؟ یا فقط از آن تابلویی ساختیم برای سرپوش‌گذاشتن بر ناکارآمدی‌ها؟ 🔸 تاریخ، گواه است : دولت‌های بی‌دین نیز در فساد و جنایت، کارنامه‌ای سیاه دارند: شوروی بی‌دین : مرگ ده‌ها میلیون نفر در گولاگ‌ها، قحطی مصنوعی اوکراین، اعدام روحانیون نازی‌های آلمان : نسل‌کشی سیستماتیک یهودیان در آشویتس چین کمونیست : مرگ ۴۵ میلیون نفر، سوزاندن معابد و سرکوب مسلمانان آمریکا : حمله به عراق با بهانه دروغ، حمایت از کودتاهای خونین، نرخ بالای جرم فرانسه سکولار : کشتار الجزایری‌ها، ممنوعیت حجاب، سرکوب مسلمانان پاریس 🔺 نتیجه؟ اگر فساد آخوند یا مدیر دینی، دلیل بر بطلان دین باشد، با همان منطق، فساد دولت‌های بی‌دین هم دلیل بطلان سکولاریسم است. اما واقعیت این است: فساد، زاده سوء‌استفاده از قدرت است؛ نه دین، نه بی‌دینی. چاقویی که برای جراحی آمده، اگر دست دزد افتاد، ابزار جنایت می‌شود. اشکال از چاقو نیست؛ از دست‌های ناپاک است. ✅ اگر از دین دل‌زده‌اید، بیایید خودِ دین را بخوانیم، نه آن‌چه به نام دین خورانده‌اند. دین، اگر درست فهمیده شود، نه خاکستر، که شعله هدایت است. ✍ موسی آقایاری 🆔 https://eitaa.com/Myidea/5497

🔴 آقای محترم؛ پیش از هر چیز، از اینکه لااقل به این گفت‌وگو واکنش نشان دادید، هرچند نه با استدلال بلکه با استعاره و کنایه، سپاسگزارم. شما گفتید که نگفتم دین از بین رفته ، اما وقتی نشانه‌هایی از افول معنویت را به‌عنوان دلیل بی‌فایده بودن مسیر دینداران قلمداد می‌کنید، در واقع نتیجه ضمنی گفتار شما، چیزی جز بی‌اعتباری دین نیست. این همان مغالطه علت جعلی است؛ اینکه نبود جوان در مسجد، را علت ناکارآمدی دین معرفی کنید، بدون در نظر گرفتن صدها عامل دیگر فرهنگی، رسانه‌ای، اقتصادی و تاریخی. شما از فرافکنی سخن گفتید. در حالی‌که اصل پرسش من این بود: اگر ما از تعریف دین می‌گوییم، شما چرا از پاسخ مستقیم طفره می‌روید؟ این فرافکنی است یا شفاف‌سازی؟ فرمودید: « تفکیک دین و روان‌شناسی را نیک می‌دانید »؛ این اتفاقاً بخشی از حرف ماست! اما دین را به روان‌شناسی تقلیل دادن، تحریف معنای دین است. تفکیک، غیر از تقلیل است. همچنین فرمودید: « خروجی کار روحانیون در این چهار دهه نمایان است ». این جمله شما، دقیقاً قیاس مع‌الفارق است. اگر خروجی حوزه را بد می‌دانید، نشان دهید کجای متن من یا امثال من، از اشتباهات خود دفاع کرده‌ایم؟ مگر نه این‌که خود من نوشتم ضعف‌هایی در ما طلبه‌ها نیز هست؟ اما یک سؤال: خروجی روشنفکری سکولار در این چند دهه چه بوده؟ مگر نه همین جامعه، هم‌زمان درگیر عرف‌گریزی و دین‌گریزی شده است؟ مگر نه اینکه هم علم در خطر ابتذال است و هم اخلاق؟ و اما آن بیت شاعرانه‌ای که آوردید : یا جام باده یا قصه کوتاه. اتفاقاً اگر پای منطق باشد، نه جام باده راه‌حل است و نه قصه کوتاه؛ بلکه بصیرت دینی، شناخت منصفانه، و بازگشت به گفت‌وگوی عالمانه، درمان بحران‌هاست. نه از جمع جوانان در نماز جماعت و هیئات خجالت می‌کشم، نه از آنانی که امروز نیامده‌اند مأیوسم. اما اجازه هم نمی‌دهم که با برچسب‌زنی و سخنان گل‌آلود، حقیقت را وارونه جلوه دهید. ✅ نه منطق را باید قربانی احساس کرد، نه ایمان را قربانی ژست روشنفکری. بله ؛ امکان ارسال عکس‌های پرشور از نمازهای جماعت نیمه‌شعبان، اعتکاف، هیئات، تشییع شهدا، و راهپیمایی‌ها نیست، چون اینجا میدان گفتار است، نه گالری تصویر. اما چشم دل اگر باشد، حقیقت را در پشت این سطور خواهد دید. ✍ موسی آقایاری 🆔 https://eitaa.com/Myidea/5500

🔴 دوست عزیز، شگفتا!!! کسی که از تحمیل عقیده می‌نالد، خود بی‌محابا، زبانی برمی‌گزیند که نه نشانی از احترام دارد، نه منطق. نه نقد است، نه اعتراض، بلکه آمیزه‌ای از توهین، قیاس‌های ناروا و تشبیهاتی که گواه‌اند بر عمق خشم، نه قوت اندیشه. گفتید: حرف‌ها باد هواست. نه عزیز دل ، باد هوا، سخن کسی‌ست که حتی برای اندیشه‌ی مخالف هم کمترین ادب گفت‌وگو قائل نیست. اگر بنای رد است، برهان بیاور، نه زبان عریانی و هزل. فرمودید: لم تقولون ما لا تفعلون؟ آری ، این آیه نخست خطاب به کسانی است که سنگ جهاد به سینه می‌زنند، اما در میدان حاضر نیستند. ما اما، برعکس شما که از پشت‌گرمی فضای مجازی شمشیر می‌خواهی، در میدان فکر و فرهنگ و فشار، جان داده‌ایم، بی‌آنکه از کسی جیره بگیریم. و اما آن‌جا که به زشت‌ترین تشبیه متوسل شدید و دین را به آلت تناسلی تشبیه کردید، بگذارید یک‌بار و برای همیشه تفاوت میان نقد دین و هتک دین را برایتان روشن کنم : نقد، میدان عقل است؛ هتک، باتلاق عقده. نقد، تلاش برای فهم است؛ هتک، تلاشی برای فروکاستن. با هزل و شوخی‌های جنسی، نه دین تضعیف می‌شود و نه اندیشه تقویت. فقط چهره‌ی گوینده به عریانی عیان می‌شود. گفته‌اید جهاد تبیین پولی‌ست؟ اگر تبیین حقیقت را، فقط چون کسی در لباس روحانیت آن را می‌گوید، وابسته به نان می‌بینید، شاید باید از خود بپرسید: کدام بغض، چشمانتان را از دیدن مروجان مجاهد و صادق دین، کور کرده است؟ 🔸 برادرانه عرض می‌کنم : ما نه از دین بت می‌سازیم و نه از دین‌داران معصوم؛ اما آبروی دین را با هزل و هجو معامله نمی‌کنیم. پس اگر مجادله‌ای هست، بی‌توهین، بی‌تشبیه‌های سخیف، و بی‌تهمت، با برهان و ادب بنویسید. وگرنه سکوت، گاه از فریاد رساتر است. ✍ موسی آقایاری 🆔 https://eitaa.com/Myidea/5503

🔴 دوست فرهیخته‌ام، پیش از هر چیز، دردتان را می‌فهمم. نمی‌شود صدای نارضایتی ملت را نشنید، نمی‌توان زخم‌های این سال‌ها را انکار کرد. اما اجازه بدهید چند نکته را با هم مرور کنیم، با احترام، منطق، و دوری از تعصب : 🔸 شما گفتید ما آخوندها در کنار مردم نیستیم. سؤال من این است : کدام رسانه تصویرگر هزاران روحانی شهید مدافع حرم است؟ کدام تریبون روایتگر روحانیون جانبازی است که در دوران کرونا داوطلبانه در غسالخانه‌ها و بیمارستان‌ها جان دادند؟ کدام شبکه، حضور طلبه‌ها را در سیل خوزستان، زلزله کرمانشاه، و رزمایش‌های مواسات منعکس کرد؟ اگر دیده نمی‌شویم، به‌معنای نبودن ما نیست. این، اشکال رسانه‌هاست، نه دلیل نبود همراهی. 🔸 در مورد اعتراضات مردمی ؛ آیا شما همه اعتراضات را دیده‌اید؟ مگر نه اینکه بسیاری از علما و طلاب، بارها و بارها نسبت به فساد، گرانی، و ناکارآمدی انتقاد کرده‌اند؟ مگر نه اینکه همین الآن هم برخی از ما هزینه‌ی انتقاد از دولتمردان را با محرومیت، تبعید یا سانسور می‌پردازیم؟ سکوت رسانه‌ها و سانسور، نباید به نادیده گرفتن این تلاش‌ها بینجامد. 🔸 فرمودید: چرا دروغ‌گوها مجازات نمی‌شوند؟ این حرف، نقد به دین نیست؛ نقد به بی‌عملی مدعیان دین است. دقیقاً خود دین، اولین کسی است که می‌گوید: لعنة‌الله علی الکاذبین. بگذارید با قیاسی واضح پاسخ دهم : آیا اگر پزشکی متخلف باشد، شما علم طب را محکوم می‌کنید یا آن پزشک را؟ آیا اگر راننده‌ای قانون‌شکن باشد، شما مهندسی خودرو را محکوم می‌کنید یا فرد متخلف را؟ پس چرا وقتی روحانی یا مدیری خلاف کرد، خود دین زیر سؤال می‌رود؟! 🔸 آمریکا و غرب را مثال زدید. بله، دروغ‌گو ممکن است استعفا دهد. اما آیا همه چیز آنجا گل و بلبل است؟ در همان آمریکا، دروغی مثل وجود سلاح کشتار جمعی در عراق باعث مرگ یک‌میلیون انسان شد؛ اما کدام مسئول استعفا داد؟! در همان فرانسه، ماکرون بابت سرکوب جلیقه‌زردها چند استعفا داد؟ در کانادا، صدها گور بی‌نام کودکان بومی کشف شد؛ آیا نخست‌وزیر برکنار شد؟ پس بیایید انصاف را قربانی خشم نکنیم برادر. 🔸 گفتید دین باید انسان‌ساز باشد. کاملاً موافقم. اما دین، نسخه است؛ اجرای آن بر عهده‌ی پزشک است. اگر بیماری با تجویز خوب درمان نشود، مشکل از نسخه نیست؛ از نحوه اجراست. ما باید بپرسیم: کجا دین اجرا نشد؟ نه اینکه اصل دین را متهم کنیم. 🔸 و اما درباره‌ی نان و ارتزاق... بله، جهاد تبیین، برای ما پول ندارد. باور کنید، ما نه یارانه ویژه داریم، نه رانت، نه چرخ‌دستی قدرت. فقط یک قلم، و دغدغه فهماندن حقیقت. تهمت‌زدن آسان است، اما بی‌پایه‌بودن تهمت، چیزی از صداقت اهل درد نمی‌کاهد. 🔸 و اما آخر سخن با قیاسی ساده اما نافذ : دین مثل اکسیژن است. اگر هوا آلوده شد، شما هوا را ترک نمی‌کنید؛ دستگاه تصفیه می‌گذارید. اگر دین با طمع، قدرت و نادانی آلوده شد، نباید اکسیژن معنویت را ترک کرد. باید پالایشش کرد، نه پس‌زدنش. ما قرار نیست از دین، نقاب بسازیم. قرار است آن‌قدر آن را درست بشناسیم که دیگر هیچ‌کس نتواند با نقاب آن، مردم را فریب دهد. ✍ موسی آقایاری 🆔 https://eitaa.com/Myidea/5506