eitaa logo
نامیرا | محمدحسین خانی
42 دنبال‌کننده
60 عکس
3 ویدیو
3 فایل
کانال شخصی حجت الاسلام محمدحسین خانی مدیر موسسه مطالعات راهبردی مسریٰ عضو انجمن ادیان حوزه علمیه استاد جامع المصطفی کارشناس ارشد مطالعات منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا استاد دشمن شناسی یهود و صهیونیسم
مشاهده در ایتا
دانلود
بسم الله الرحمن الرحیم در تعریف آزاداندیشی بین گروه ها و ونحله های مختلف اختلاف نظر وجود دارد هرکس سعی دارد در تعریف این اصلاح به نحوی آن را تعریف کند تا خطوط قرمز ناگفته خود را در تعریف رعایت کند تعریف آزاداندیشی خود با جهت دار اندیشی افراد مواجه است برای اثبات این ادعا تعاریف این اصلاح را بررسی می کنیم. ۱️⃣دیدگاهی معرفت‌شناختی است که معتقد است باورها نباید بر اساس حجیت ، سنت ، وحی یا جزم‌اندیشی شکل بگیرند و در عوض باید دیگران به باورها دست یابند (مریام وبستر) ۲️⃣کسی است که به جای پذیرش عقاید و عقاید دیگران، به ویژه در آموزه های دینی، عقاید و نظرات خود را شکل می دهد». به ویژه در برخی از تفکرات معاصر، اندیشه آزاد به شدت با رد نظام های اعتقادی اجتماعی یا مذهبی سنتی گره خورده است فرهنگ نامه آکسفورد ۳️⃣ اندیشه آزاد را تفکری مستقل از وحی، سنت، اعتقاد ثابت و اقتدار تعریف می‌کند . آدام لی،نویسند ملحد ۴️⃣”ارزش آزاداندیشی” چیزی که یک آزاداندیش را می‌سازد، باورهایش نیست، بلکه شیوه‌ای است که در آن باور دارد. اگر آنها را به این دلیل نگه دارد که بزرگانش در جوانی به او گفته اند که درست بوده اند، یا اگر آنها را نگه دارد چون اگر این کار را نمی کند ناراضی خواهد بود، فکرش آزاد نیست. اما اگر آنها را نگه دارد، زیرا، پس از تفکر دقیق، تعادلی از شواهد را به نفع آنها بیابد، آنگاه فکر او آزاد است، هر چند نتیجه گیری او ممکن است عجیب به نظر برسد. راسل برتراند ۵️⃣«هیچکس را نمیتوان از تفکر درباره امري که انتخـاب میکند منع کرد و عرصه فکر هر کسی محدود بـه وسـعت تجربـه و قـدرت تفکـر اوسـت» بری ۶️⃣ “هیچ کس نمی تواند آزاداندیشی باشد که خواستار انطباق با کتاب مقدس، عقیده ، یا مسیح باشد.. برای آزاد اندیش، وحی و ایمان باطل است و راست گرایی تضمینی برای صدق نیست.» تعریف بنیاد آزادی در این چند نمونه تعریف از آزاداندیشی از اندیشمندان و آزاداندیشان غربی بی دینی و الحاد مفرض تعریف آزاداندیشی است وهمه به صورت ضمنی این نکته را در تعریف آورده اند و دین را خرافه و بزرگترین مانع تفکر می دانند خوب در این فضا حرف زدن درباره آزاداندیشی دینی یک حرف معارضی است در یادداشت بعد تعاریف آزاداندیشی از نگاه اندیشمندان اسلامی بیان می شود.
بسم الله الرحمن الرحیم ارتش: وقتی زمین می‌لرزد اولین گزارش زلزله طبس است ۲۵شهریور ۱۳۵۷ آخرین بازماندگاه طبس با خشم به ویرانه ها می کاوند.مردان که به زمین چشم دوخته اند شاه ا لعنت می کنند؛ بولدوزر ها با شهبانو از را می رسند اما استقبال سردی می شود از طرف دیگر ملا ها در پیام آیت الله خمینی به صورت مخفیانه کمک جمع می کنند و راهی طبس می شوند۱. به برداران خود کمک کنید ،اما نه از طریق حکومت. به دولت هیچ چیز ندهید. زمین لرزه ای که مردم را متحد تر می کندو سیاستمداران را از هم جدا مردم با وجود زلزله خون های که در جمعه سیاه ریخته شده را فراموش نمی کنند و سه روز عزای عمومی را به بهانه اینکه خون های در تهران ریخته خون ایرانی نیست را قبول ندارند دوشنبه ۱۳ شهریور مردم سربازان را گلباران می کنند و اشک می ریزند پنجشنبه راهپیمایی عظیمی در تهران در مقابل مسلسل های خاموش رو به جمعیت اما جمعه جوخه اعدام با خونسردی به مردم شلیک کردند و همکاری اسرائیل با موساد یکی از مردم می گفت افرادی که به ما شلیک کردند از ما نبودند موهایشان بلند بود و با زبان خارجی صحبت می کردند پس اسرایلی های بودند که دیروز با هواپیمایی باری آمده بودند . یکی از ارتشی ها گفت ما همکاری فنی با اسرائیل داریم ومشاور نیرو های ضد چریک اسرائیلی ها بودند… ایران ظاهرا پنجمین ارتش دنیا دارد از هر سه دلار یک دلار برای ارتش هزینه می شود اما اصل قضیه این است آیا ارتش با بودجه و تجهیزات و هواپیما های شکاری ساخته می شود یا چه بسا با اینها جلوی ساخته شدن ارتش گرفته می شود. ایران چهار ارتش دارد: ۱.ارتش سنتی: سراسر کشور هستند ۲.گارد شاهنشاهی: با محله مسکونی خاص و آموزش های خاص ۳.ارتش جنگی: با سلاحهای که گاهی پیچیده تر از سلاه‌های آمریکایی است در اختیار ارتش آمریکا است ۴. و بالاخره ۳۰ تا چهل هزار مستشار آمریکایی تمام این ارگان ها مستقیم با دستور شاه عمل می کنند و ستاد مشترکی وجود ندارد در ایران با وجود نفت و فقر ارتش منبع درامد ۴ میلیون ایرانی بود اما این دلیل مقبولیت ارتش نبود. ارتش ایدئولوژِی خاصی ندارد ، در ایران هیچ گاه ارتش نقش ارگان فراگیر ملی را ایفا نکرده ارتش ایران هیچگاه مستقل نبوده یا رنگ روسی داشته یا انگلیسی یا آمریکایی و همیشه حافظ شاهان بوده و هیچ گاه فرصت نکرده خود را با ایران یکی بداند. زمانی فرمانده ای قدرت را بدست گرفت که لژیونقزاق ها بود و انگلیسی ها او را آورده بودند (پدر شاه) این اتفاق با سفیر آمریکا برای پسرش تکرار شد ارتش با مارکسیسم مخالف است چون با شاه مخالف است روزی یک نفر یک بخش نامه داخلی ارتش را به من نشان داد که نوشته بود زن ها و بچه ها نباید کشته شوند مگر اینکه مارکسیسم باشند. در جای امنی در تهران با چند افسر عای رتبه ارتش که از مخالفین بودند جلسه ای داشتم به من می گفتند با ازایش ناآرامی ها حکومت به ارتش فشار می‌آورد تا با کشتار اوضاع را کنترل کند. ارتش نه آمادگی دارد نه انگییزه ای برای این کار حکومت تازه فهمیده دشمن او کمونیست نیست بلکه مردم کوچه و بازار هستند در تبریز ۸ ماه پیش کل پادگان را عوض کردند همینطور در تهران از شهرستان ها نیرو جایگزین کردن در جمعه سیاه سرباز ها یک افسر که دستور آتش داده بود را کشته بودند به تدریج ارتش میفهمد که روبه روی آنها دشمن نیست بلکه بالای سرشان ارباب است واضافه کرد ارتش هیچ یک از اسباب محبوبیت را ندارد و اگر رهبری دموکراتیک از ارتش بیرون بیاید او را بپذیریم ولی دیکتاتور نه از یکی از افسران پرسیدم دشمن بزرگ ایران شوروی است یا آمریکا؟ بدون درنگ پاسخ داد: آمریکا ؛ آمریکایی ها هستند که بر ما حکومت می کنند ارتش قفل است نه کلید و از دو کلیدی که ادعای باز کردند آن را دارند آنی که بهتر به این قفل می خورد کلید آمریکایی شاه نیست ؛کلید اسلامی جنبش مردمی است
بسم الله الرحمن الرحیم مواد خام برای اندیشه همان دارایی های فرد است هرچه انسان از آبشخور های متعددی بهرمند باشد در اندیشه و گستره تفکر او نیز تاثیر دارد همچنین اگر از منابع فاسد تغذیه کرده باشد طبیعتا اندیشه او فاسد می شود و دور از حق و حقیقت است و نمی توان در آزاد اندیشی عوامل خارجی را نادیده گرفت و نادیده گرفتن این عوامل به مثابه ندیدن حقیقت است در اندیشه سبک زندگی تاثیر دارد محیط تربیتی تاثیر دارد قطعا ثمره زنبور که شهد می مکد چیزی جز عسل نیست قطعا پیش‌فرض‌ها در اندیشه ها تاثیر دارند همچنین سلیقه و گرایش نیز در اندیشه تاثیر دارد انسان ذاتا دوست دارد وقایع را طبق میل خود تقریر و تحلیل کند امیرالمومنین علی علیه السلام می فرمایند: (( آزاد کسی است که بتواند شهوات ناروا را ترک گوید و انسان آزاد اگر به بردگی بندگان تن در دهد بهتر از آن است که بنده شهوات خویش گردد.)) حضرت یکی از عوامل آزاده بودن و آزاده اندیشیدن را ترک شهوات می دانند لذا ما برای آزاداندیشی نیاز با آداب داریم قبل از آموزش تفکر باید آداب و مقدمات تفکر را تعلیم داد. در حدیثی دیگر از امام صادق علیه السلام : ( آزاد مرد را آزادی در همه حالات میداند و از شکست نمی هراسد زیرا که آزاد واقعی توکل بر خدا دارد و معیار حق را تنها خدا میداند) آزاداندیشی به شرط توحید است نه لابه شرط و به شرط لا از توحید اینها از آداب و لوازم اندیشیدن است در روایتی دیگر امام صادق علیه السلام: قال الصادق(ع) : من اصبح مهموما لسوی فکاک رقبته فقد هون علیه و رغبه من ربه فی الربح الحقیر. کسی که شب را به صبح آورد و غیراز آزادی خود (ازاسارتهای درونی و برونی ) غصه واندوهی داشته باشد بداند که عالی ترین هدف انسانی را کوچک شمرده و به جای توجه به خداوند، علاقه و میل خویش را به طرف سود ناچیز معطوف داشته است . در واقع آزادی و آزاداندیشی هدف است و خود مقصد است
بسم الله الرحمن الرحیم از هر ۵نفر ۴ نفر می گفتد :حکومت اسلامی این جواب مردم به سوال چه می خواهید بود؟ ذهنیت مردم از حکومت اسلامی رژیمی که روحانیون نقش رهبری و چهارچوب فراگیر را داشته باشند نیست نمی خوام انقلاب را ایده یا آرمان تقریر کنم ولی یک خواست سیاسی است ایران به دنبال یک معنویت سیاسی است چیزی که ما غربی ها بعد رنسانس و بحران مسیحیت آن را از دست داده ایم صدای خنده اروپایی ها را می شنوم 🔹شورش با دست خالی جنگ با رژیم مسلحه با سربند و دسته گل اگر رژیم ادامه دهد حمام خون راه خواهد افتاد ارتشی که از مجهز ترین ارتش هاست و پلیسی که هولانک ترین پلیس است ارتش هر روزمنعل تر و نسبت به کشتار شکاک تر اعتصابات گسترده در قشر مرفه شرکت نفت، گمرک، هواپیمای ملی و.. 🔹رهبر اسطوره ای شورش ایران همه جا اعتصاب حکومت نیمه لبیرال شهریور به حکومت نظامی تبدیل شده خواسته همه پایان استعمار و وابستگی است نه شرق نه غرب واینجا نقش امام خمینی مشخص می شود ارتباطی عمیق پیر قدیسی که ۱۵ سال است اینجا نیست و در تبعید است این پهلو به افسانه می زند و در هیچ کجا سابقه ندارد حرف خمینی یک چیز است نه به شاه این نخستین قیام علیه نظام های جهانی است
بسم الله الرحمن الرحیم از امام صادق (ع) روایت است که امیرالمؤمنین (ع) بسیاری از مواقع می‌فرمودند: «نَبِّهْ‏ بِالتَّفَكُّرِ قَلْبَكَ وَ جَافِ عَنِ اللَّیلِ جَنْبَكَ وَ اتَّقِ اللَّهَ رَبَّكَ» «دل خود را به اندیشه کردن آگاه کن و پهلوی خود را از شب دور کن و نسبت به خدای خود تقوا داشته باش» وجود مقدس و نورانی امیرالامومنین علیه السلام یک توصیه دائمی داشته اند که ابتدا به تفکر دعوت می کردند تفکری که انسان را متنبه کند تفکری که انسان را بیدار کند یعنی یکی از ویژگی های تفکر همین است که تنبه بیاورد اگر تفکر ما ما را روشن نکرد یعنی تفکر صحیح شکل نگرفته مگر می شود انسان تفکر کند و بفهمد که فانی است بفهمد که حقی وجود دارد و همه حق است و جز او چیزی نیست بعد خلاف آن را بیان کند یا تبیین کند انسان اگر فکر کند آیات الهی را می بیند بعد متنبه‌می‌شود لذا خداوند در سوره مبارکه ق می فرمایید : «إِنَّ فىِ ذَلِكَ لَذِكْرَى‏ لِمَن كاَنَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِید» یعنی کسی که قلبی دارد و این قلب را فاسد نکرده درتفکر و مطالعه قرآن نشانه است. لذا جایگاه قلب هم در اندیشیدن مشخص می شود کسی که قلبش را گناه سیاه کرده نمی تواند درست فکر کند محفل تفکر قلب است که باید پاکیزه باشد باید این ظرف تفکر را پاکیزه کرد تا مظروف هم درآن پاکیزه بماند در ادامه روایت حضرت به نماز شب و تقوای الهی اشاره می کنند که برای تعالی انسان و سلوک انسان نیاز است و در ادامه تفکر باید به آن پرداخته شود. اندیشیدن هم راه است و هم مقصد (باتوجه با روایت من اصبح مهموما لسوی فکاک رقبته فقد هون علیه و رغبه من ربه فی الربح الحقیر. در یادداشت شماره ) یکی دیگر از ویژگی ها و آداب تفکر صحیح تداوم بر تفکر است امام صادق علیه السلام می فرمایند: : «أَفْضَلُ‏ الْعِبَادَةِ إِدْمَانُ‏ التَّفَكُّرِ فِی اللَّهِ وَ فِی قُدْرَتِهِ» «برترین عبادات تداوم تفکر در خداوند و قدرت اوست» یعنی تفکر عالی ترین نوع عبادت و بندگی است اگر همراه با تداوم باشد اگر با موضوع باری تعالی و قدرت او باشد پس ویژگی دیگر تفکر صحیح تداوم است و اینکه به چه بیاندیشیم یعنی سنت قلیل یدوم در تفکر هم جاری است . در این جا تذکری لازم است بیان شود وآن موضوعات ممنوعه برای تفکر است خداوند متعالی به عنوان خالق انسان به او اجازه تفکر در موضوعاتی را نداده از جمله: «مَنْ نَظَرَ فِی اللَّهِ كَیفَ‏ هُوَ هَلَكَ‏» کسی که درباره کیفیت خلق خدا تفکر کند هلاک می شود. واین همان علتی است که خیلی از اندشمندان و فیزیکدانان عالم را ملحد و هلاک کرد چون به دنبال این موضوع برای تفکر بودند مفسده بعدی تحیر است امام باقر علیه السلام می فرمایند: تَكَلَّمُوا فِی خَلْقِ اللَّهِ وَ لَا تَتَكَلَّمُوا فِی اللَّهِ فَإِنَّ الْكَلَامَ فِی اللَّهِ لَا یزْدَادُ صَاحِبَهُ إِلَّا تَحَیراً از آفریده‌های خداوند سخن گویید و از ذات خدا سخن نگوئید، زیرا سخن از ذات خدا مایه‌ سرگردانی بیشتر گوینده است. در اینجا مشخص می شود آزاداندیشی قیودی دارد آزاداندیشی یله و رها اندیشی نیست اگر مطلق بیاندیشی شاید به وادی هلاکت و تحیر وارد شد لذا متوجه می شویم آزاداندیشی یک حدودی دارد واین راهم بدانیم این حدود برای سلامت و نجات انسان است
بسم الله الرحمن الرحیم پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : إنَّ التَّفكُّرَ ، حَياةُ قَلبِ البَصيرِ كما يَمشي المُستَنيرُ في الظُّلُماتِ بالنورِ ، يُحسِنُ التَّخلُّصَ و يُقِلُّ التَّربُّصَ . انديشيدن ، مايه حيات دل شخص با بصيرت است و همان گونه كه اگر شخصِ چراغ به دست در تاريكيها در پرتو نور [چراغ ] راه رود، به خوبى خود را نجات مى دهد و كمتر درنگ و توقف مى كند. ( بحار الأنوار : ۹۲/۱۷/۱۷) پیامبر اکرم ص اندیشه را مصباح می دانند اگر کسی درست بیاندیشد رستگاری را ر پی دارد یکی از وجه شبه های تمثیل حضرت به مصباح این است که وقتی انسان وارد اتاق تاریکی شود که هیچ نوری در آن نیست شناخت او از آن اتاق (حقیقت) یک شناخت حداقلی و ناقص است اما اگر با چرا وارد همان اتاق شود تمام اشیاء اتاق را به خوبی تشخصی می دهد لذا یکی از مهمترین ثمرات اندیشه فهم حقیقت است امام على عليه السلام : الفِكرُ ، يُفيدُ الحِكمَةَ . انديشه ، حكمت به بار مى آورد. ( غرر الحكم : ۸۷۸ ) یکی دیگر از ثمرات اندیشیدن ایجاد حکمت است راغب حکمت را اینگونه معنی می کند: «حکمت» در لغت یعنی دانشی که حق است و هیچ خلل و سستی در آن راه ندارد در این کلام از حضرت امیر تفکر منجر به حکمت می شود یعنی با اندیشیدن حق نمایان می شود و این حق منجر به ایجاد دانشی می شود که درآن گزاره غلطی راه ندارد و مصیب است و سستی ندارد باتوجه به بررسی های که در این چند یادداشت پیرامون آزدااندیشی داشتیم یافتیم که محور اصلی آزاداندیشی در روایات حق جویی و حق است ادامه دارد…
بسم الله الرحمن الرحیم در اهمیت اندیشه درنظام فکر اسلامی چند روایت را بررسی می کنیم تا زوایای دیگر این امر مقدس و شریف را بهتر بشناسیم چند فراز از بیانات امیرالمومنین از غرر الحکم: الفِكرُ ، جَلاءُ العُقولِ . انديشه ، جلا دهنده خردهاست. الفِكرُ ، يُنيرُ اللُّبَّ . انديشه ، دل و خرد را روشن مى گرداند. الفِكرُ ، رُشدٌ و الغَفلَةُ ، فَقدٌ . انديشه، مايه راهيابى است و غفلت ، موجب گمراهى . الفِكرُ، إحدَى الهِدايَتَينِ . انديشه ، يكى از دو هدايت است. الفِكرُ في الخَيرِ ، يَدعُو إلَى العَمَلِ بهِ . انديشه كردن در خوبيها ، انگيزه به كار بستن آنها مى شود. در این چند فقره حضرت اندیشه را ابتدا صیقل دهنده و پاک کنند دانایی و عقل دانسته و دانش وعلم وجودی است که با اندیشه و تفکر نو می شود و زنگار زدوده می شود ویژگی دوم روشنی خرد است که با اندیشیدن محقق می شود اینطور فهمیده می شود که دانش می تواند نورانی نباشد و ظلمانی باشد ویکی از راه های نورانی شدن علم که به معنای مفید فایده بودن و علم ینفع شدن هست تفکر است تفکر علم را علم ینفع می کند ویژگی سوم جهت هدایتگری تفکر است یعنی تفکر راه صحیح را مشخص می کند و در مقابل هدایت گمراهی است که با عدم تفکر است که همان غفلت است در روایت بعدی تفکر و اندیشیدن را یکی از هدایتگران می دانند ودر روایت آخر در اهمیت موضوع اندیشه است که اگر انسان به چیز های خوب فکر کند صرف اندیشه و تفکر در خیر می تواند منجر به عمل به آن خیر شود و طرف دیگر فکر کردن به موضوعات بد منجر به عمل به آن سوء می شود پس به اینکه به چه فکر می کنیم هم مهم است و باید ارزش داشته باشد
namira57, [3/15/2023 3:35 PM] بسم الله الرحمن الرحیم پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : إنَّ التَّفكُّرَ ، حَياةُ قَلبِ البَصيرِ كما يَمشي المُستَنيرُ في الظُّلُماتِ بالنورِ ، يُحسِنُ التَّخلُّصَ و يُقِلُّ التَّربُّصَ . انديشيدن ، مايه حيات دل شخص با بصيرت است و همان گونه كه اگر شخصِ چراغ به دست در تاريكيها در پرتو نور [چراغ ] راه رود، به خوبى خود را نجات مى دهد و كمتر درنگ و توقف مى كند. ( بحار الأنوار : ۹۲/۱۷/۱۷) پیامبر اکرم ص اندیشه را مصباح می دانند اگر کسی درست بیاندیشد رستگاری را ر پی دارد یکی از وجه شبه های تمثیل حضرت به مصباح این است که وقتی انسان وارد اتاق تاریکی شود که هیچ نوری در آن نیست شناخت او از آن اتاق (حقیقت) یک شناخت حداقلی و ناقص است اما اگر با چرا وارد همان اتاق شود تمام اشیاء اتاق را به خوبی تشخصی می دهد لذا یکی از مهمترین ثمرات اندیشه فهم حقیقت است امام على عليه السلام : الفِكرُ ، يُفيدُ الحِكمَةَ . انديشه ، حكمت به بار مى آورد. ( غرر الحكم : ۸۷۸ ) یکی دیگر از ثمرات اندیشیدن ایجاد حکمت است راغب حکمت را اینگونه معنی می کند: «حکمت» در لغت یعنی دانشی که حق است و هیچ خلل و سستی در آن راه ندارد در این کلام از حضرت امیر تفکر منجر به حکمت می شود یعنی با اندیشیدن حق نمایان می شود و این حق منجر به ایجاد دانشی می شود که درآن گزاره غلطی راه ندارد و مصیب است و سستی ندارد باتوجه به بررسی های که در این چند یادداشت پیرامون آزدااندیشی داشتیم یافتیم که محور اصلی آزاداندیشی در روایات حق جویی و حق است ادامه دارد… namira57, [4/5/2023 12:57 AM] امام حسن عليه السلام : اُوصيكُم بتَقوَى اللّه ِ و إدامَةِ التَّفَكُّرِ ؛ فإنَّ التَّفَكُّرَ أبو كُلِّ خَيرٍ و اُمُّهُ . شما را به تقواى الهى و انديشيدنِ هميشگى سفارش مى كنم ؛ زيرا كه انديشيدن پدر و مادر همه خوبيهاست. ( تنبيه الخواطر : ۱/۵۲ ) هدیه به مناسبت میلاد با سعادت کریم اهل بیت امام حسن علیه السلام namira57, [4/5/2023 12:58 AM] بسم الله الرحمن الرحیم در غررالحکم حضرت امیر می فرمایند : اِفْكِرْ ، تُفِقْ . بينديش ، تا [ از خواب غفلت ] به هوش آيد1 یکی از ثمرات تفکر بیداری است یعنی ویژگی فرد منفکر و اندیشمند این است که غافل نیست حالا اینکه نشان های فردی که غافل نیست در ادبیات دینی مشخص است فرد آگاه و روشن سراغ گناه که نتیجه غفلت است نمی رود می شود گفت فرد متفکر یک فرد متعبد است یکی دیگر از نشانه های اندیشمند بودن است کس که اهل اندیشه است فرد عزیزی است ما ذَلَّ ، مَن أحسَنَ الفِكرَ كسى كه انديشه اش نيكو باشد ، خوار نگردد. احسن الفکر یعنی تفکر نیکو مشخص می شود تفکر غیر نیکو هم دارد تفکر می تواند بد باشد لذا کسی که تفکرش خوب باشد فرد عزیزی است از طرف مقابل اندیشه های مخدوش و خراب باعث خواری ذلالت می شود. أصلُ العَقلِ ، الفِكرُ و ثَمَرتُهُ ، السَّلامَةُ . ريشه خِرد ، انديشه است و ميوه اش ، سالم ماندن [ از خطا و عذاب ].3 پس اندیشه صحیح فرد را حکیم و خردمند می کند و در نتیجه فرد از اشتباه و گماه مصون می ماند یکی از ویژگی های تفکر این است که اگر بتوانیم آن را به سبک زندگیمان اضافه کنیم انسان را خوش فکر و صحیح الفکر می کند و لازمه این استمرار و تداوم است یکی دیگر از وژگی های افراد اندیشمند بصیر بودن است مَن تَفَكَّرَ ، أبصَرَ . هر كه بينديشد ، بينا شود.4 فرد متفکر فرد هوشیار و آگاهی است و در حدیثی دیگر از وجود مقدس امام حسن تفکر باعث زنده نگهداشتن این قلب بصیر است. التفكُّرُ، حَياةُ قَلبِ البَصيرِ . انديشيدن ، مايه زندگى دل شخص با بصيرت است.5 ...................................................... 1. ( غرر الحكم : ۲۲۲۵ ) 2. (غرر الحكم : ۹۴۵۸ ) 3. (غرر الحكم: ۳۰۹۳ ) 4. ( نهج البلاغة: الكتاب ۳۱ ) 5. ( بحار الأنوار : ۷۸/۱۱۵/۱۱ )
بسم الله الرحمن الرحیم در بحث اندیشیدن و تفکر وقتی به سراغ احادیث می‌رویم می بینیم اهلبیت علیهم السلام در موضوعات مختلفی تفکر را منع کرده اند و آثار سوئی برای تفکر در این موضوع برشمرده اند از همین قیود مشخص می شودد در نگاه توحیدی ما آزاداندیشی به معنای مطلق نداریم و اگر هم از حرفی میزنیم منظور اندیشیدن در یک محدوده مشخص می باشد در این یادداشت سعی داریم چند موضوعی که در احادیث درباره آنها اندیشیدن منع شده را بیان کنیم . ????مَن تَفَكَّرَ في عَظَمةِ اللّه ِ ، أبلَسَ .۱ هر كه در عظمت خدا بينديشد ، متحيّر شود. ????مَن كَثُرَ فِكرُهُ في اللذَّاتِ ، غَلَبَت علَيهِ.۲ هر كه زياد درباره لذّتها بينديشد ، آن لذّتها بر او چيره آيند. ????مَن كَثُرَ فِكرُهُ في المَعاصي ، دَعَتهُ إلَيها.۳ كسى كه زياد درباره گناهان بينديشد ، گناهان او را به سوى خود بكشانند. ????الفِكرُ في غَيرِ الحِكمَةِ ، هَوَسٌ ..۵ ۴ انديشيدن در غير حكمت، هوس است. امیرالمومنین می فرمایند تفکر در ، ، ، باعث سبک مغزی ، دچار معصیت ، غرق لذت شدن ، تحیر می شود ؛ از این رو تفکر این در این موضوع حد می‌خورد و ممنوع است ——————- ۱.غرر الحكم : ۹۲۰۷ ۲.غرر الحكم : ۸۵۶۴ ۳.غرر الحكم : ۸۵۶۱ ۴.غرر الحكم : ۱۲۷۸ ۵.هوس : نوعى از جنون و سبك مغزى، هذيان
بسم الله الرحمن الرحیم ????و اذاقیل لهم‌اتـبعوا ما انزل الله قالوا بل نتـبع ما الفینا علیه ءاباءنا اولو کان ءاباؤهم لایعقلون شیئا ولایهتدون (بقره آیه۱۷۰.) چون به ایشان گفته شود که از آنچه خدا نازل کرده است پیروی کنید، گویند: نه، ما به همان راهی می‌رویم که پدرانمان می‌رفتند. حتی اگر پدرانشان بیخرد و گمراه بوده‌اند.بیزارم از شما و از آن چیزهایی که سوای الله می‌پرستید. آیا به عقل درنمی یابید؟ یکی از آفات آزاداندیشی است انسان اگر در وادی فهم و تعامل درگیر تقلید و عادت ها شود و از تجربه ملت ها و اعصار گذشته استفاده نکند به هلاکت می افتد . قرآن کریم در این فقره از تقلید‌های کورکورانه انذار می دهد وقتی به گروهی توصیه به حق می شود با تمسک به سنت پدارن خود از پیروی حق جا می مانند حتی وقتی بدانند آن عقاید غلط بوده و باعث هلاکت می شود از اینجا می توان فهمید عدم توجه به آزاداندیشی و تعقل انسان را درگیر سنت های غلط کند ????والَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَىٰ ۚ فَبَشِّرْ عِبَادِ. الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ ۚ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمْ أُولُو الْأَلْبَابِ (زمر ۱۷.۱۸) و آنان که از پرستش طاغوت دوری جستند و به درگاه خدا با توبه و انابه باز گشتند آنها را بشارت و مژده رحمت است، (ای رسول) تو هم بندگان مرا (به لطف و رحمت من) بشارت آر آن بندگانی که سخن بشنوند و به نیکوتر آن عمل کنند، آنان هستند که خدا آنها را (به لطف خاص خود) هدایت فرموده و هم آنان به حقیقت خردمندان عالمند. در این فقره اجتناب از طاغوت و توبه مقدمه فهم است و خداوند به این افراد بشارت می دهد گام بعدی اجتناب طاغوت و توبه شنیدن کلام و حرف است و انتخاب بهترین آن اگر این سیر را برای فهم و هدایت طی کردی خداوند به خاطر این حرکت شما شما را هدایت می کند و شما را اهل خردمندان قرار می دهد ????وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ (فصلت۳۳) و كيست خوشگفتارتر از آن كس كه به سوى خدا دعوت نمايد و كار نيك كند و گويد: «من [در برابر خدا] از تسليم‌شدگانم»؟ در این آیه هم قول احسن را معرفی می کند چه کسی انسان را به خدا دعوت می کند آیا غیر از انبیا و اهل بیت علیهم السلام چه افرادی بشریت را به خدا و عمل صالح (که در روایات به ولایت تعبیر شده) دعوت می کنند؟ در نتیجه گیری این ۴ آیه شریفه می توان چند نتیجه گرفت: ۱.تقلید انسان را با لجلجت به ورطه هلاکت می کشاند ۲مقدمه تعقل اجتناب از طاغوت است ۳. طاغوت دستگاه تفکر و آزاداندیشی را مختل می کند. ۴. توبه تسهیل گر فهم و تعقل و اندیشه است ۵.خردمند کسی است که بهترین حرف را انتخاب کند ۶. انتخاب بهترین حرف یعنی آزاداندیشی ۷. بهترین حرف دعوت به خداست ۸ انبیا و اهل بیت آزاداندیش نرین و خردمندترین افراد بودند ۹.فرد آزاداندیش یاغی نیست بلکه تسلیم است ۱۰. تسلیم الهی بودن مخالف تفکر و آزادی اندیشه نیست
ن وَ القَلَمِ وَ ما یَسطُرون قسم به قلم و آنچه می نویسند درباب اهمیت نوشتن و یادداشت روزانه باید سراغ قرآن رفت کتاب دستور العمل خلقت برای فهم و زندگی سعادتمند بشر درعظمت نوشتن و قلم و اهل قلم همین آیه کافی است که خداوند متعال به قلم قسم خورده است قلمی که در کنار قران و فرشتگان و انسان مورد قسم الهی واقع شده درباب اهمیت موضوع این ورود قران کافی است اما در تعبیر دیگر و ربک الاکرم الذی علم بالقلم یعنی این ظرفیت و تربیت در صفت ربوبیت الهی محقق می شود و در سایه ربوبیت است که این قلم می تواند رفع و دفع جهل کند مطلق قلم این ویژگی را ندارد قلم زدن خارج از پرچم توحید آگاهی بخش و وسیله سعادت نیست فقره دیگر در آیات قران اَلَّذی عَلَّمَ بِالقَلَم وسیله بودن قلم است در انتقال علم است اینکه علم چیست بحثی است که مجال دیگری می طلبد برای توضیح تا اینجا به عظمت و ثمره قلم و نوشتن پی بردیم در روایتی گهربار از رسول اکرم ص هست که فرمودند: انّ اول ما خلق الله القلم، فقال له اکتب فجری بما هو کائن الی الابد این روایت جایگاه تکوینی قلم را در آفرینش بیان می کند در روایتی دیگر پیامبر فرمودند قلم و دوات را از خود جدا مکنید که خیر و برکت در قلم و دوات نویسندگان است دستگاه توحیدی از زوایای دیگر به اهمیت این مهم اشاره می کند وآن نشر است اینکه اگر بخواهید حرف حقی را منتشر کنید ابتدا باید آن حرف را با نوشتن به بند کشید سپس این بیان امام صادق علیه السلام به این امر اشاره می کنند اکتب و بث علمک فی أخوانک برای انتشار حرف عقیده و حرف را بنویس و بین برادران و همفکران خود ترویج بده تا این حرف پخش شود اثرات قلم در این دنیا منحصر نمی شود در اهمیت اهل فلم از پیامبر روایت داریم مِداد العلماء أفضل من دماء الشهدا در فردای قیامت سنجه علما از شهدا سنگین تر است و وزنه قلم آنها از خون شهدا سنگین تر است معلوم است اثر قلم و نوشتن از خون رزمندگان بیشتر است معجزه پیامبر ختمی هم قران بود نه مرده زنده کرده و … این رمز ماندگاری اسلام است به نظر به همین اندازه اهمیت نوشتن و قلم زدن روشن شده باشد و چه خوب اگر این سنت به یک سنت روزانه تبدیل شود زیرا این حرف ها می ماند و اثرش را در طول قرن ها می گذارد و این کلام حضرت امیر این امر را به خوبی بیان می کند که کتاب الرجل ابلغ من نطقه
بسم الله الرحمن الرحیم نوشتن را بررسی می کردیم یکی دیگر از مولفه های مهم در اهل قلم اینست که فردی که میخواهد بنویسد باید نوشته هم زیاد بخواند نه اینکه هر نوشته ای را بخواند بلکه نوشته خوب زیاد بخواند رهبری فرمودند طلبه دستش از کتاب نباید خالی شود پرخوانی یک مدل برتر شدن است انسان در همه زمینه ها چند کتابی خوانده باشد همه چیز فقه و اصول نیست طلبه باید تاریخ اسلام تاریخ معاصر تاریخ ادیان تاریخ انقلاب های جهان و..را بخواند کتاب ادبی رمان و شعر هم بخواند این پرخوانی علاوه بر جامعیت بخشیدن به شخصیت ما دائره لغات هم برای قلم زدن زیاد می کند در ادامه چند کتاب که توسط رهبری تایید و توصیه به مطالعه شده را معرفی می کنیم بینوایان / ویکتور هوگو «به نظر من بینوایان ویکتور هوگو برترین رمانی است که در طول تاریخ نوشته شده است. من همه‌ رمان‌های طول تاریخ را نخوانده‌ام، شکی در این نیست، اما من مقدار زیادی رمان خوانده‌ام که مربوط به حوادث قرن‌های گوناگون هم هست. بعضی رمان‌های خیلی قدیمی را هم خوانده‌ام. مثلاً فرض کنید کمدی الهی را خوانده‌ام. امیرارسلان هم خوانده‌ام. الف لیله و هزار و یک شب را هم خوانده‌ام. وقتی نگاه می‌کنم به این رمانی که ویکتور هوگو نوشته، می‌بینم این چیزی است که اصلاً امکان ندارد هیچکس بتواند بهتر از این بنویسد یا نوشته باشد و معروف نباشد و مثل منی که در عالم رمان بوده‌ام، این را ندیده باشم یا اسمش را نشنیده باشم … من می‌گویم بینوایان یک معجزه است در عالم رمان‌نویسی، در عالم کتاب‌نویسی. واقعاً یک معجزه است … زمانی که جوان‌ها زیاد دور و بر من می‌آمدند قبل از انقلاب، بارها این را گفته‌ام که بروید یک دور حتماً بینوایان را بخوانید. این بینوایان کتاب جامعه‌شناسی است، کتاب تاریخی است، کتاب انتقادی است، کتاب الهی است، کتاب محبت و عاطفه و عشق است.» مهاتما گاندی / رومن رولان «یک وقت به یکی از این آقایان اهل قلم و ادبیات که می گفت می خواهم شرح حالی از امام بنویسم گفتم، اگر می خواهی از امام شرح حالی بنویسی حتماً کتاب «مهاتما گاندی» را که «رومن رولان» نوشته بخوان. انصافاً «رومن رولان» در تصویرسازی آدم فوق العاده ای است. هم در رمان هایش این طور است. هم در شرح حال هایش، «رومن رولان» یک، دو سه رمان بزرگ خوب دارد که از لحاظ داستانی، در حدّ رمان های درجه یک دنیا نیست اما از لحاظ تصویر و توصیف… به خصوص تبیین آن خصوصیات روانی و فکری چیز فوق العاده‌ای است…راجع به گاندی من خیلی کتاب خوانده‌ام اما هیچ کدام به خوبی این کتاب نبود. نویسنده مدت کوتاهی به هند رفته و شخصیت گاندی را ـ شخصیت معنوی او را ـ اندازه گیری کرده و با بهترین بیانی توصیف نموده است…» لذات فلسفه / ویل دورانت رهبر انقلاب در دیدار با برخی امامان جمعه در دی‌ماه ۱۳۸۰ در خصوص کتاب «لذات فلسفه» ویل دورانت گفته‌اند: «حتی در مطالب جدی هم می شود از کارهای هنری و ذوقی استفاده کرد. من یکی از مثال‌های خوبی که در این زمینه در نظر دارم، کتاب «لذات فلسفه»ی ویل دورانت است که مرحوم دکتر زریاب آن را بسیار عالی ترجمه کرده است. در این کتاب «ویل دورانت» مطالب فلسفی غرب را با ذوقی‌ترین بیان‌ها مطرح کرده است. این کتاب مثل شعر می‌ماند و انسان وقتی آن را مطالعه می‌کند، اصلا نمی‌فهمد این کتاب فلسفه است. هم نویسنده و هم مترجم، خیلی عالی و با ذوقی زیبا و هنری، یک کتاب فلسفی را مثل یک لقمه چرب و نرم و شیرین، در دهان خواننده می‌گذارند… . نهج البلاغه «این نهج‌البلاغه را باید خواند و فراگرفت. در دوران اخیر، بسیاری از متفکران و اندیشمندان غیرمسلمان -نه فقط مسلمان‌ها- با نهج‌البلاغه آشنا شدند؛ کلمات امیرالمومنین را خواندند و دیدند؛ حکمت‌های مجسم در این بیانات را شنیدند و فرا گرفتند و از عظمت این کلام و صاحب کلام بهت‌زده شدند. ما به نهج‌البلاغه بیش از این بایستی توجه کنیم؛ بیش از این باید فرا بگیریم؛ بیش از این باید از دریای مواج حکمت امیرالمومنین بهره ببریم؛ همه‌ ابعاد کار را روشن می‌کند، همه‌ درس‌ها را به ما می‌دهد. علمای بزرگ اهل سنت درباره‌ این کلمات تعبیراتی دارند که انسان شگفت‌زده می‌شود.» سیاست‌نامه خواجه نظام‌الملک «من یک وقت زمان ریاست‌جمهوری، در شورای عالی انقلاب فرهنگی جمله‌ای را از کتاب «سیاست‌نامه» «خواجه نظام‌الملک» نقل کردم. این کتاب، یکی از متون بسیار زیبا و فاخر ادبی ماست. با اینکه هفتصد، هشتصد سال از آن زمان می‌گذرد -دوره‌ سلطان سنجر یا ملکشاه- درعین‌حال انصافاً مطالبش همچنان تازه است و انسان وقتی آن را می‌خواند، لذت می‌برد. به‌هرحال، یکی از توصیه‌هایی که به شاه زمان خودش می‌کند، این است: «زنهار! مردی را دو کار مفرمایی؛ مردی و کاری.» راست می‌گوید؛ یک مرد، یک کار.»