ایـــران و اتـــم خاطرات مرحوم دکتر «#اکبر_اعتماد»، نخستین رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و بنیان‌گذار دانش‌گاه بوعلی سینای همدان به کوشش حسین دهباشی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

(۸) ماجرای اتمی شدن اسرائیل؛ به وزیر انرژی مصر گفتم این‌قدر ساده‌اندیش نباش! صفحات ۹۶ تا ۹۸ (با اندکی ویرایش) _______________________________________ داستان اسراییل خیلی مفصل و عجیب است. آن اوایل که دولت اسراییل تشکیل شد، آن‌ها متخصص هسته‌ای و حتی علوم نزدیک به هسته‌ای را هم نداشتند. هیچ‌کس را نداشتند، چون آن‌جا اصلاً مملکتی نبود. با این حال، دو سه نفر بودند که برنامه‌های خیلی وسیعی برای اسراییل داشتند، از جمله اسحاق رابین و شیمون پرز. حالا خلاصه اوایل در اسراییل مسألۀ اتم خیلی مطرح نبود، چون بین اسراییل و کشورهای عربی جنگ بود. رهبران اسراییل اول می‌خواستند نوعی حفاظ نظامی در مقابل کشورهای عربی ایجاد کنند و حفاظ نظامی، گرفتن اسلحه از کشورهای دیگر بود. آن اوایل فرانسه و انگلیس و آمریکا چیزهایی به اسراییل دادند، اما نه فن‌آوری‌های پیچیده و بغرنج. اما بعدتر فرانسه و اسرائیل روی هم ریختند و فن‌آوری‌های پیچیده را به اسرائیل فروختند. فرانسوی‌ها اولین راکتور اتمی اسرائیل را که با آب سنگین کار می‌کرد برای آن‌ها طراحی کردند و سوختش را هم دادند و در صحرای نقب برایشان ساختند که امروزه به رآکتور دیمونا (تأسیسات هسته‌ای شیمون پرز) معروف است. این تقریباً مربوط به سال‌های ۱۹۵۲ یا ۱۹۵۳ است. حالا فرانسوی‌ها چرا اول راکتور آب سنگین را دادند؟ چون خاصیت رآکتور آب سنگین این است که سوخت آن نیاز به غنی‌سازی ندارد و می‌شود آن را با اورانیوم طبیعی به کار انداخت. چرا اورانیوم طبیعی این قدر مهم بود؟ چون رآکتورهایی که با آب سنگین و اورانیوم طبیعی کار می‌کنند، نرخ تولید پلوتونیوم بالاتری دارند و با پلوتونیوم مخصوصا ایزوتوپ ۲۳۹ می‌توان سلاح هسته‌ای ساخت. منتها مشکل اساسی این است که شما باید فن‌آوری بازفرآوری سوخت را هم داشته باشید تا بتوانید پلوتونیوم را استخراج کنید. یعنی بعد از مدتی که سوخت اورانیومی در رآکتور مصرف شد، باید بتوانید آن را خارج کرده و با فرآیندهای پیچیده شیمیایی پلوتونیومش را جدا و خالص‌سازی کنید تا به درد سلاح هسته‌ای بخورد. این کار خیلی بغرنج و پیچیده است. سوختی که از رآکتور درمی‌آید به‌شدت پرتوزا است و نمی‌شود مستقیم رویش کار کرد. هزار و یک گرفتاری دارد و فن‌آوری خاصی می‌خواهد که آن هنگام فقط آمریکا و فرانسه و انگلیس و شوروی در اختیار داشتند. فرانسه این فن‌آوری را هم به اسراییل داد، یعنی فرانسه هم رآکتور را به آن‌ها داد و هم فن‌آوری بازفرآوری پلوتونیوم از سوخت مصرف‌شده را. اصلا این‌ها را شرکت‌های فرانسوی در اسراییل می‌ساختند و اسرائیلی‌ها هیچ‌وقت این را بروز نمی‌دادند و خیلی بی‌سروصدا این جریان را می‌گذراندند. فقط می‌گفتند ما یک برنامه اتمی (صلح‌آمیز) داریم. مسئول و مجری اصلی‌اش هم شیمون پرز بود. بعد فکر کردند اگر روزی خواستند سلاح هسته‌ای بسازند، موشک هم می‌خواهند تا این سر جنگی را پرتاب کند به مثلاً به مصر یا هر جا که می خواهند بزنند. باز با فرانسوی‌ها مذاکره کردند. یک شرکت فرانسوی برایشان موشک ساخت و تحویل داد و اصلاً فن‌آوری موشک هسته‌ای را هم به اسرائیل فروخت. در واقع وقتی فرانسه اولین موشک‌های حامل کلاهک هسته‌ای را به اسراییل داد، یعنی همه‌چیز را به اسراییل داد. البته فرانسه با حمایت آمریکا می‌داد، فکر نکنید آمریکا نمی‌دانست، یا اصلا در داستان نبود. آمریکا خیلی قشنگ می‌دانست. همه قصه را فرانسه به آمریکا می‌گفت. اسراییلی‌ها در این مورد مرتب با آمریکایی‌ها مذاکره داشتند و مذاکراتشان سر این بود که آمریکایی‌ها به اسراییلی‌ها می‌گفتند باید بگویید «نمی‌خواهیم بمب اتمی بسازیم». اسراییلی‌ها هم می‌گفتند: «نمیخواهیم بسازیم، ولی بدون سلاح‌های خیلی پیشرفته امنیت ما تأمین نخواهد بود؛ چون ما در مقابل مصر و کشورهای عربی قرار گرفته‌ایم. مگر آن که شما امنیت اسراییل را تضمین کنید، یعنی به دنیا اعلام کنید ما از اسراییل دفاع می‌کنیم. در این صورت ما می‌توانیم در این داستان کمی کوتاه بیاییم». آن‌زمان آمریکا نمی‌توانست این کار را بکند، چون برایش گرفتاری سیاسی داشت و سر این مسأله سال‌ها اسراییلی‌ها با رؤسای جمهور آمریکا مذاکره داشتند. می‌رفتند، می‌آمدند، پس می‌گرفتند، پیش‌ میگرفتند و آمریکایی‌ها در این مدت به‌تدریج مقدار خیلی زیادی سلاح‌ها و هواپیماهای بسیار پیشرفته به اسراییل دادند تا آن‌ها را قانع کنند که این‌ها امنیت شما را تأمین می‌کند. — ادامه در مطلب بعدی @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

— ادامه از مطلب قبلی به خاطر دارم که زمانی رئیس جمهور آمریکا (جیمی کارتر) از رئیس جمهور مصر (انور سادات) و نخست وزیر اسراییل (مناخیم بگین) برای مذاکره دعوت کرده بود و در کمپ دیوید با هم ملاقات داشتند. در این ملاقات رئیس جمهور آمریکا سعی خود را صرف ایجاد رابطهٔ دوستانه بین مصر و اسراییل کرده بود و وعده داده بود که به هر یک از این کشورها یک نیروگاه اتمی بفروشد. متعاقب این پیش‌نهاد وزیر انرژی مصر به ایران آمد و مذاکرات مفصلی با بنده داشت. قصد او از این سفر این بود که در جریان تجربه‌های ایران در زمینۀ انرژی اتمی قرار گیرد و اطلاعاتی درباره جنبه‌های سیاسی، اقتصادی و فنی انرژی اتمی به دست آورد. به‌ویژه موضوع موافقت‌نامه دوجانبه همکاری اتمی با آمریکا مورد توجه او بود و این که چه مشکلاتی برای برنامه اتمی مصر در بر خواهد داشت. من با شکیبایی تمام کوشیدم او را در جریان مذاکرات ناکام خودمان با آمریکا قرار دهم و به او تفهیم کنم که وعده فروش یک نیروگاه هسته‌ای از سوی آمریکا پوچ است، مگر این که شرایط سیاسی این معامله برای مصر دست و پاگیر نباشد که آن هم در جو آن زمان بسیار بعید به نظر می‌رسید. وزیر انرژی مصر را متقاعد کردم که در این زمینه ساده‌اندیشی را کنار بگذارد و دربارۀ جنبه‌های سیاسی پیش‌نهاد آمریکا و پیامدهای آن واکنش‌های سنجیده‌ای از خود نشان دهد و عجولانه حاکمیت ملی خود را در زمینۀ استفاده از انرژی اتمی خدشه‌دار نکنند. در هر صورت پیش‌نهاد رئیس جمهور آمریکا در همان سطح گفتمان سیاسی باقی ماند و نه مصر و نه اسراییل هیچ‌کدام نتوانستند نیروگاه اتمی از آمریکا بخرند. دیگر همه دنیا می‌دانستند اسراییل سلاح هسته‌ای ساخته ولی اسراییلی‌ها اعتراف نمی‌کردند، تا این‌که چند سال پیش بالاخره ايهود اولمرت، نخست وزیر پیشین اسراییل، در برلین بود و نمی‌دانم چه طور شد عمدا یا سهواً در یکی از سخنرانی‌هایش قبول کرد اسراییل سلاح هسته‌ای دارد. او اشاره کرد که ما آن سلاح هسته‌ای خود را بی‌خود مصرف نخواهیم کرد. بنابراین اسراییل دیگر رسماً قبول کرد که سلاح هسته‌ای دارد. بعضی‌ها می‌گویند شاید حداقل دویست کلاهک دارند، ولی من فکر می‌کنم این مقدار زیاد است و اسراییل شاید حدود پنجاه کلاهک هسته‌ای داشته باشد. اسرائیل این‌ بمب‌ها را مرتب درست کرده بود، اصلاح کرده بود، کوچک کرده بود و در این زمینه از آمریکا هم خیلی بهره برده بود. آمریکایی‌ها سال‌ها این تصور را به دنیا می‌دادند که ما داریم تأسیسات اتمی اسراییل را چک می‌کنیم که مطمئن شویم سلاح هسته‌ای نسازند. خود اسراییلی‌ها قبول دارند که تمام این‌ها صحنه‌سازی و دروغ بوده. دو تا آمریکایی به عنوان بازرس می‌رفتند به اسرائیل و آن‌ها به این بازرسان هیچ‌چی نشان نمی‌دادند و می‌رفتند. من گزارش‌های این‌ها را دارم. خلاصه دنیای غرب با صحنه‌سازی عجیبی یک قدرت بزرگ نظامی با سلاح هسته‌ای و موشک و همه‌چیز در آن‌جا درست کرد به نام «اسراییل». تعجب من از این است که خب اگر آن‌جا این کار را کردید، پس چرا این قدر چوب لای چرخ کشورهای دیگر می‌کنید؟ این خیلی عجیب است. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🌹⚫ نمایی از مراسم تشییع استادان سرافراز دانش‌گاه شهید بهشتی @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⚫عکسی از جوانی‌های استاد شهید، دکتر عبدالحمید مینوچهر و همسرشان خانم دکتر، شهیده مریم حجاری زندگی صحنه‌ یکتای هنرمندی ماست هرکسی نغمه‌ی خود خواند و از صحنه رود صحنه پیوسته به جاست خرم آن نغمه که مردم بسپارند به یاد... @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🎥 گزارشی از آزمایش‌گاه‌های پیش‌رفته تأسیسات ملی احتراق (NIF) و نقش آن در امنیت ملی ایالات متحده 🔴 تأسیسات ملی احتراق (National Ignition Facility) بخشی از آزمایش‌گاه ملی لارنس لیورمور (LLNL) در کالیفرنیای آمریکا است که مأموریت اولیه آن راه‌اندازی نخستین نیروگاه گداخت جهان برپایه مفهوم هم‌جوشی با محصورسازی لختی (ICF) به کمک لیزرهای پرتوان است. با این حال، ابزارها و تجهیزات این آزمایش‌گاه چنان پیش‌رفته هستند که وظایف فرعی متعددی نیز بر عهده آن‌ها گذاشته شده است. یکی از این مأموریت‌ها، کمک به نهادهای نظامی و امنیتی آمریکا از طریق بررسی و آزمایش مواد و شناخت هرچه بیش‌تر فرآیندهای انفجاری در بمب‌های هسته‌ای به کمک شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای است. بیایید با هم نگاهی به این آزمایش‌گاه بیندازیم. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

امام حسین (ع): فرزندم! در مسیر حق پای‌داری کن، هر چند دشوار باشد. بحارالانوار، ج ۶۸، ص ۷۷. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

کاش آن زمان سرادق گردون نگون شدی وین خرگه بلند، ستون بی‌ستون شدی؛ کاش آن زمان درآمدی از کوه تا به کوه سیل سیه که روی زمین قیرگون شدی؛ کاش آن زمان ز آه جهان‌سوز اهل بیت یک شعله برق، خرمن گردون دون شدی؛ کاش آن زمان که چنین کرد آسمان سیماب‌وار گوی زمین بی‌سکون شدی؛ کاش آن زمان که پیکر او شد درون خاک؛ جان جهانیان همه از تن برون شدی؛ کاش آن زمان که کشتی آل نبی شکست عالم تمام، غرقه دریای خون شدی؛ آن انتقام گر نفتادی به روز حشر با این عمل معامله دهر چون شدی؟ @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

✍ پیام رئیس منطقه هسته‌ای شهید آیت الله رئیسی اصفهان و مدیرعامل شرکت سوره: 🟢ایستادگی، هم‌دلی و بازسازی بسم الله الرحمن الرحیم سلام و احترام به همکاران گرامی   در روزهایی به سر می‌بریم که شاید هیچ‌یک از ما تصورش را نمی‌کردیم. شرایط جنگی و تعطیلی ناگزیر شرکت، نگرانی‌ها و دغدغه‌های بسیاری را برای همه ما به همراه داشته است و این کاملاً قابل درک است. مایلم صمیمانه تأکید کنم که من نیز هم‌چون شما، از این وضعیت متأثر و ناراحت هستم. اما در عین حال، به توانمندی، هم‌بستگی و روحیه‌ی مثال‌زدنی تیم‌مان ایمان دارم. ما پیش از این نیز از بحران‌های دشوار عبور کرده‌ایم، و این بار نیز با اتکا به هم‌دلی، تعهد و تلاش جمعی‌مان، مسیر بازسازی را با قدرت آغاز خواهیم کرد. در این ایام سوگواری، فرارسیدن تاسوعا و عاشورای حسینی را نیز به همه‌ی شما و خانواده‌های محترمتان تسلیت عرض می‌کنم. یاد و پیام عاشورا «ایستادگی، وفاداری و فداکاری» برای ما الهام‌بخش است، به‌ویژه در چنین روزهایی که بیش از همیشه به این ارزش‌ها نیاز داریم. 👈 اطمینان دارم که با یاری خداوند و همراهی شما عزیزان، نه‌تنها شرکت را به وضعیت پیشین بازمی‌گردانیم، بلکه آن را مستحکم‌تر و پویاتر از گذشته خواهیم ساخت. تا آن زمان، از شما درخواست می‌کنم که مراقب سلامت خود و خانواده‌هایتان باشید. به امید روزی که دوباره در کنار یک‌دیگر، با انگیزه و امید، آینده‌ای روشن را رقم بزنیم. با احترام و آرزوی سلامتی رئیس منطقه هسته ای شهید رئیسی اصفهان و مدیر عامل شرکت سوره @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

‌📌هانس بلیکس، مدیرکل اسبق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی: ایران هیچ انحراف هسته‌ای نداشته و تا به امروز هیچ‌گونه تخلفی از مفاد پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای (ان‌پی‌تی) مرتکب نشده است. آژانس هم هیچ مدرک مستندی دال بر تلاش ایران برای ساخت بمب اتمی ارائه نداده است. سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) سال‌ها پیش اعلام کرد که ایران در گذشته برنامه‌ای برای ساخت سلاح هسته‌ای داشته، اما آن را در سال ۲۰۰۳ متوقف کرده است. ایران تا امروز به این موضع پایبند بوده، اما اگر حملات اسرائیل ادامه یابد، مشخص نیست که در آینده این دیدگاه تغییر نکند. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🎥 نگاهی به سازه‌های گرافیتی در واکنش‌گاه‌های هسته‌ای گازی گرافیت خالص سطح‌مقطع جذب نوترون بسیار پایین و در عین حال تحمل گرمایی بالایی دارد. از سویی ماده اولیه آن در طبیعت به وفور و با قیمت ناچیز یافت می‌شود و بنابراین می‌تواند به عنوان یک کندکننده عالی در واکنش‌گاه‌های حرارتی خنک‌شونده با آب یا گاز به کار رود. هم‌چنین، نرخ بسیار پایین جذب نوترون در گرافیت، آن را گزینه خوبی برای سامانه‌هایی می‌کند که در کنار مقاصد دیگر، تولید پلوتونیوم از اورانیوم برای اهداف نظامی را هم دنبال می‌کنند. واکنش‌گاه‌های گازی (GCR) بیش‌تر در کشور انگلستان ساخته شده‌اند، چراکه صنایع این کشور به علت سابقه طولانی‌ کار با ذغال‌سنگ، مهارت خوبی در فرآوری گرافیت و خالص‌سازی آن تا درجه هسته‌ای کسب کرده‌اند؛ هرچند این مهارت منحصر به انگلستان نیست و کشورهای دیگر نیز از این فن‌آوری بی‌نصیب نمانده‌اند. برای نمونه روسیه (شوروی سابق) نیز در واکنش‌گاه‌های نوع RBMK از سازه‌های گرافیتی به عنوان کندکننده نوترون استفاده کرده است. البته در کنار مزایا، از معایب گرافیت نیز نباید غافل بود. سازه‌های گرافیتی ترد و شکننده هستند و در صورت وارد آمدن ضربه یا لرزه‌های شدید، به‌راحتی می‌شکنند. هم‌چنین گرافیت داغ به‌شدت آتش‌گیر بوده و در حوادث ممکن است خطرآفرین باشد. به‌علاوه، تخلخل بالای گرافیت، باعث گیرافتادن مقدار زیادی از محصولات شکافت گازی مانند Kr یا Xe در ساختار شبکه‌ای آن می‌شود که به مرور زمان، علاوه بر بادکردگی، شدیداً پرتوزا می‌شوند. از خطرات #اثر_ویگنر نیز نباید غافل شد. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

📚The Age of Deception 📚 عصر فریب دیپلماسی اتمی در عصر خیانت اثر محمدمصطفی البرادعی، مدیرکل پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ♦️ کتاب «عصر فریب: دیپلماسی اتمی در دوران خیانت» مجموعه‌ای از خاطرات #البرادعی است که به موضوعات هسته‌ای مختلف از جمله فعالیت‌های هسته‌ای #ایران، #عراق، #کره_شمالی و #لیبی می‌پردازد. این کتاب شامل سه دوره ریاست البرادعی بر آژانس است و به گفته منتقدان، فراتر از یک کتاب خاطرات، به بررسی مسائل و مفاهیم مهم در حوزه #دیپلماسی هسته‌ای می‌پردازد.  📌 در این کتاب، البرادعی به بیان تجربیات خود در دوران ریاستش بر #آژانس و هم‌چنین دیدگاه‌هایش درباره مسائل هسته‌ای مختلف می‌پردازد. برای نمونه، او به مذاکرات و تعاملات خود با مقامات عراقی در دوران صدام حسین و هم‌چنین موضوع فعالیت‌های هسته‌ای ایران و چالش‌های پیش روی آژانس در این زمینه اشاره می‌کند.  🟢 نوشته‌های البرادعی در این کتاب، از سخن‌رانی‌ها و نوشته‌های او در دوران مسئولیتش در آژانس اقتباس شده‌اند و علاوه بر خاطرات شخصی و کاری، به موضوعات مختلف هسته‌ای پرداخته شده است.  ❗به طور کلی، کتاب «عصر فریب» یک منبع ارزش‌مند برای درک بهتر مسائل هسته‌ای و چالش‌های دیپلماسی در این حوزه است و مخاطبان را با دیدگاه‌ها و تجربیات البرادعی در این زمینه آشنا می‌کند.  🇮🇷 البرادعی که در دوره‌ای بسیار حساس مدیرکل آژانس شد، به طور خاص در چهار فصل از سیزده فصل کتاب خود به موضوع «ایران» پرداخته و شرح پرونده هسته‌ای ایران و مذاکراتش با مقامات مختلف ایرانی و اروپایی و آمریکایی را در آن منعکس کرده است. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای