✈️⚛️ Aircraft Nuclear Propulsion Program - 1961 🎥 یک کلیپ زیرخاکی و از طبقه‌بندی خارج‌شده درباره برنامه ایالات متحده برای ساخت پیش‌ران‌های هسته‌ای برای هواپیما 📌این کلیپ گزارش جالبی پیرامون فعالیت‌های نیروی هوایی آمریکا برای ساخت پیش‌ران‌های هسته‌ای برای ساخت هواپیماهای هسته‌ای است. 👌دیدن این کلیپ رو به علاقه‌مندان تاریخ فن‌آوری هسته‌ای توصیه می‌کنم. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

✈️رویای هواپیمای هسته‌ای! داستان رقابت دو ابرقدرت غرب و شرق برای پراندن واکنش‌گاه هسته‌ای به آسمان ______________________________________ شاید بتوان گفت هیچ‌ قدرتی نتوانست به‌اندازه قدرت هسته‌‌های اورانیوم و پلوتونیم بر همه ابعاد تفکر نظامی در دوران جنگ سرد سایه بیاندازد. اثر انگشت این دو ایزوتوپ در همه پروژه‌های جاه‌طلبانه و برتری‌جویانه آن دوران کاملاً نمایان بود. انواع طرح‌های بمب هسته‌ای، کشتی هسته‌ای، فضاپیمای هسته‌ای، زیردریایی هسته‌ای، نیروگاه هسته‌ای، پناه‌گاه هسته‌ای و هر آن‌چه پسوند هسته‌ای داشت، به‌راحتی امضای بالاترین مقامات تصمیم‌گیر دولت‌های هسته‌ای را جلب می‌کرد و میلیون‌ها، بلکه میلیاردها دلار از حساب خزانه را به خود اختصاص می‌داد. یکی از طرح‌های جالب آن دوران که با بودجه‌ای بالغ بر ۱۰ میلیون دلار، در سال ۱۹۴۶ (۱۳۲۵) یعنی تنها اندکی پس از پایان جنگ جهانی دوم در دستور کار نیروی هوایی ایالات متحده (و بعدها شوروی) قرار گرفت، ساخت هواپیمایی با پیش‌ران هسته‌ای بود. هدف از توسعه این فناوری، رسیدن به برد پروازی نامحدود، بدون نیاز به سوخت‌گیری یا برگشت به فرودگاه بود. مخصوصاً هدف آمریکا از دنبال کردن این پروژه، در اختیار داشتن هواپیماهایی بود که به صورت ۲۴ ساعته و مسلح به بمب‌های هسته‌ای در اطراف مرزهای شوروی گشت‌زنی کنند تا در صورتی که شوروی مرتکب حماقتی شده و ناگهان به ایالات متحده حمله هسته‌ای کند، این بمب‌افکن‌ها ضربه نابودگر دوم را به شوروی وارد کنند و به این ترتیب، به‌نوعی صلح مسلح یا بازدارندگی فعال هسته‌ای ایجاد کنند. در این میان، یکی از طرح‌های آمریکا که تا حد زیادی به موفقیت نزدیک شد، ساخت یک هواپیمای بزرگ به نام «کانوِیر NB-36H» بود. برای پیش‌ران این هواپیمای آزمایشی علاوه بر موتورهای جت معمول، یک واکنش‌گاه هسته‌ای پیش‌بینی شده بود. توسعه واکنش‌گاه این هواپیما در چارچوب پروژه‌ای به نام «پیش‌ران هسته‌ای هواپیما (ANP)» دنبال می‌شد که در آن واکنش‌گاهی به توان ۱ مگاوات و با سوخت سیال نمکی مذاب ساخته می‌شد. با وجود پیش‌رفت‌های اساسی، مشکلات کار فراوان بود. اولا برای تطبیق بدنه هواپیما با سامانه هسته‌ای می‌بایست تغییرات بزرگی در ساختار هواپیما داده شود. یکی از بزرگ‌ترین مشکلات، ساخت حفاظ پرتو برای خدمه پرواز بود که شامل دو خلبان، یک مهندس پرواز و دو مهندس هسته‌ای می‌شد. برای این‌ کار اتاقک خدمه با صفحات سربی به پهنای ۲۵ تا ۳۰ سانتی‌متر پوشش داده شد که همین کار باعث بالا رفتن شدید وزن هواپیما می‌شد. کوچک‌ترین پنجره‌ها باید سرب‌اندود شده و ضخامت ۳۰ سانتی می‌داشتند. علاوه بر آن همواره این پرسش مهم بی‌پاسخ می‌ماند که اگر هواپیما سقوط کند، چه می‌شود. با همه سختی‌ها سرانجام واکنش‌گاه هسته‌ای ویژه هواپیمای هسته‌ای با وزن ۱۶ تن را به شکل آویزان و قابل بازگشایی در شکم کانوِیر NB-36H جا دادند و در ۱۷ سپتامبر ۱۹۵۵ (۱۳۳۴) این هواپیما برای نخستین پرواز خود آماده شد. برنامه این نبود که هواپیما به کمک واکنش‌گاه هسته‌ای خنک‌شونده با هوای خود پرواز کند، بلکه تنها آزمایش کارکرد آن هنگام پرواز و عمل‌کرد مدار انتقال گرمای آن به هوا و اندازه‌گیری پرتوزایی رهاشده در جو مد نظر بود. این هواپیما بین سال‌های ۱۹۵۵ تا ۱۹۵۷ مجموعا ۴۷ بار پرواز آزمایشی داشت و بالغ بر ۲۱۵ ساعت در هوا پرواز کرد که از این میان واکنش‌گاه هسته‌ای آن به مدت ۸۹ ساعت بحرانی بود. پس از پایان آزمایش‌ها در سال ۱۹۵۷ واکنش‌گاه از درون هواپیما بیرون آورده شد و بدنه آلوده هواپیما نیز به قطعاتی خرد شده و در زمین دفن شد. اما در حالی که مهندسان این پروژه به یک هواپیمای عملیاتی جدیدتر فکر می‌کردند، چندین اتفاق ناگوار باعث تعطیل شدن پروژه شد. نخستین آن تغییر روزگار بود! در این ایام جنگ سرد شدت گرفته بود و اولویت‌های فوری نظامی به سود توسعه زیردریایی هسته‌ای مسلح به موشک‌های قاره‌پیما با کلاهک هسته‌ای تغییر کرده بود. ترکیب این دو فناوری عملا مزیت هواپیمای هسته‌ای را زیر سوال برده بود. از سوی دیگر پروژه هواپیمای هسته‌ای به‌کندی پیش می‌رفت و ۱۰ میلیون دلار اولیه، حالا و پس از سال‌ها تحقیق و توسعه بالغ بر ۱ میلیارد دلار هزینه برداشته بود و خروجی چندانی هم برای ارتش نداشت. کار با سوخت مذاب نیز داستان خود را داشت و سوالات مربوط به ایمنی پرواز و چه-اگر سقوط نیز هم‌چنان بی‌پاسخ مانده بود. این شد که رؤسای جمهور آمریکا مانند آیزنهاور به‌تدریج علاقه خود را به این طرح از دست دادند و سرانجام جان اف کندی، رئیس جمهور وقت ایالات متحده با صدور بیانیه‌ای در سال ۱۹۶۱ (۱۳۴۰) با اشاره به هزینه بالا و مشکلات طرح، پس از ۱۵ سال اندیشه هواپیمای هسته‌ای را کنار گذاشت و پروژه را لغو کرد. روس‌ها نیز هواپیمای هسته‌ای به نام TU-95 ساختن که سرنوشت مشابهی داشت. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

Convair NB-36H Nuclear-powered Test Aircraft (1955-1957). @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

دو واکنش‌گاه آزمایشی هواخنک HTRE-2 (چپ) و HTRE-3 (راست) که در دهه ۱۹۵۰ برای توسعه پیش‌ران هواپیمای هسته‌ای در آزمایش‌گاه ملی آیداهو (INL) ساخته شده بودند. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

سامانه آزمایشی هواخنک HTRE-2 از نمای نزدیک‌تر. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

چگونگی کار یک پیش‌ران هواپیمای هسته‌ای. سیال کاری فراداغ شده در واکنش‌گاه هسته‌ای با گذر از یک مبدل گرما در موتور جت، انرژی خود را به هوای گذرنده از موتور جت داده و پیش‌رانش لازم را (به جای انفجار بنزین) تأمین می‌کند. البته موتور جت هنگام برخاست می‌تواند از بنزین هم استفاده کند. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

HTRE-3. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

نمای برشی بمب‌افکن راه‌بردی WS-125 مجهز به پیش‌ران هسته‌ای با مدار هواخنک مستقیم، از جمله طرح‌های جای‌گزین برای هواپیمای آزمایشی کانوِیر NB-36H که هرگز اجرا نشد. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

Lockheed CL-1201 طرح پیش‌نهادی شرکت لاکهید-مارتین در اواخر دهه ۱۹۶۰ برای ساخت یک «ناو هواپیمابر هوابُرد» غول‌پیکر هسته‌ای به وزن تقریباً ۶۰۰۰ تن هم از جمله طرح‌هایی بود که روی کاغذ ماند. در واقع قرار بود ردیف جنگنده‌های آماده پرواز از بال‌های این ناو هواپیمابر آویزان باشند و در لحظه لازم اعزام شوند! جالب است بدانید که فاصله نوک بال‌ها از یک‌دیگر ۳۴۰ متر طراحی شده بود و اگر ساخته می‌شد، بزرگ‌ترین پرنده روی زمین می‌شد. پیش‌بینی شده که این هواپیما می‌توانست با واکنش‌گاه هسته‌ای خود بدون نیاز به فرود یا سوخت‌گیری پیاپی تا ۴۱ روز پرواز مدام داشته باشد. توان گرمایی واکنش‌گاه آن ۱۸۳۰ مگاوات پیش‌بینی شده بود. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

Convair NB-36H control room بخشی از اتاق فرمان واکنش‌گاه هسته‌ای در داخل کابین هواپیما که توسط مهندسان هسته‌ای راه‌بَری می‌شد. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

جای‌گذاری کابین حفاظ‌شده خدمه در دماغه هواپیمای هسته‌ای Convair NB-36H ۱۹۵۵ @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

جای‌گذاری واکنش‌گاه هسته‌ای در شکم هواپیمای Convair NB-36H @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای