📚ایـــران و اتـــم 📌خاطرات مرحوم دکتر «#اکبر_اعتماد»، نخستین رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و بنیان‌گذار دانش‌گاه بوعلی سینای همدان 🖍️به کوشش حسین دهباشی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

(۱۵) زباله‌های اتمی اتریش و زلزله طبس! خلاصه صفحات ۱۱۴ تا ۱۱۶ (با اندکی ویرایش) ________________ـ در #اتریش یک نیروگاه هسته‌ای (به نام #زووِنتندورف — Zwentendorf) ساخته بودند که در سال ۱۳۵۶ تمام شده بود ولی افکار عمومی اتریش سر مسألۀ پسمان‌های هسته‌ای با راه‌اندازی نیروگاه مخالفت می‌کرد. مردم از مسئولین می‌پرسیدند «پسمان‌هایش را چه می‌کنید؟» اتریش هم هیچ راه حلی نداشت و چیزی نمی‌توانست بگوید. اتریشی‌ها آمدند با ایران مذاکره کردند. این‌طوری هم شروع شد که یک روزنامه‌نگار اتریشی رفته بود پیش شاه و پرسیده بود «شما که دنبال انرژی اتمی رفته‌اید، پسمان‌هایش را چه کار می‌کنید؟» شاه گفته بود «چه می‌دانم، این‌ها سؤال‌های آینده است، بالاخره اگر لازم شد جایی در بیابان دفنش می‌کنیم.» شاه همین‌قدر گفته بود. آن روزنامه‌نگار زرنگی کرده و پرسیده بود «خب، اگر جایی پیدا کردید که زباله‌های اتمی خودتان را دفن بکنید، آیا ممکن است زباله‌های نیروگاه اتمی اتریش را هم دفن کنید؟» شاه هم گفته بود «چرا که نه؟» چنین چیزی گفته و گذشته بود. آن روزنامه‌نگار، این موضوع را داستان کرد. رفت اتریش و همۀ ماجرای صحبتش با شاه را نوشت. چرا؟ چون می‌خواست به افکار عمومی اتریش نشان بدهد که ما راه حل پیدا کردیم: ایران! من این را شنیدم و خیلی ناراحت شدم. گفتم این داستان معنی ندارد. وزیر علوم اتریش ـ که خانمی بود ـ آمد ایران و من را دید. به او گفتم «این داستان چیست؟!» گفت «راستش ما برای افکار عمومی اتریش مجبوریم کارهایی بکنیم و چیزهایی بگوییم که ممکن است معنی هم نداشته باشد و به جایی هم نرسد، مهم نیست، ما باید بگوییم که در این زمینه داریم کار می‌کنیم.» گفتم «خب، حالا چه می‌گویید؟» گفت «بیایید با هم تیمی از متخصصان اتریشی و ایرانی درست کنیم که اصلا این موضوع را از اول مطالعه کنند: زباله اتمی چیست؟ چه طوری است؟ چه جوری می‌شود خاکش کرد؟ و... » پرسیدم «فایده‌اش برای شما چیست؟» گفت: «این است که می‌رویم اعلام می‌کنیم داریم برای از بین بردن زباله‌های هسته‌ای راهی پیدا می‌کنیم، دروغ هم نمی‌گوییم، مشغول مطالعه‌ایم. ولی نمیدانم به کجا می‌رسد.» گفتم «خب، فایده‌اش برای ما چیست؟» حرف خوبی زد، گفت «فایده‌اش برای شما این است که در مدت این مطالعه چیزهایی یاد می‌گیرید؛ این‌که ضرری ندارد.» قبول کردم. قرار شد تیمی از اتریشی‌ها و ایرانی‌ها درست کنیم تا راجع به تفالۀ اتمی و حفاظت از آن در آینده بررسی بکنند. بررسی در مراحل خیلی مقدماتی بود که دیگر انقلاب شد و تمام شد رفت. داستان این بود، اما در ایران هر چیزی را بزرگ می‌کنند. در ماه‌هایی که ایران داشت شلوغ می‌شد و بلبشو بود و شایعه سرتاسر جامعه را فرا گرفته بود، در طبس زلزله شد (۲۵ شهریور ۱۳۵۷). شایعه بیرون آمد که سازمان انرژی اتمی ایران تفاله‌های اتمی اتریش را آورده آن‌جا دفن کرده و این باعث زلزله شده! حالا اصلا آن نیروگاه اتریشی راه نیفتاده بود‌، هنوز هم به کار نیفتاده! [پروژه راه‌اندازی نیروگاه هسته‌ای آماده به کار اتریش با رأی منفی مردم متوقف شد] اصلاً تمام شد رفت. این پروژه که با اتریشی‌ها در باره پسمان‌های هسته‌ای مطالعه کنیم، معنی‌اش این نبود که آن‌ها زباله‌های خودشان را بیاورند به ایران، اما روزنامه‌ها درست مفهوم واقعی این حرف را نفهمیدند و شایعه راه افتاد. حالا اگر مردم عادی این شایعه را در خیابان‌ها راه انداختند، مهم نیست. عوام ممکن است خیلی چیزها بگویند، ولی آدم از تحصیل‌کرده‌ها توقع ندارد. همان روزها یکی از نزدیک‌ترین دوستانم یک روز با پرخاش به من گفت «شما ایران را به آتش کشاندید... زلزله شده... مردم مردند» گفتم «خب به من چه مربوط است؟» گفت «این تفاله‌های اتمی باعثش شده دیگر.» حالا او یک آدم تحصیل‌کردە فرنگ‌رفته بود. راستش نمیدانم، حالا بگوییم عده‌ای در ایران چرت و پرت می‌گفتند، این دوست من که همه‌چیز را می‌دانست هم باید چرت و پرت می‌گفت؟! به او گفتم «کدام تفاله؟! از کجا؟! آن رآکتور که اصلا هنوز راه نیفتاده!» با من دعوا کرد که «نه خیر! شما تفاله‌ها را آورده‌اید!» اشکال ایرانی‌جماعت این است که خودش شایعه می‌سازد و می‌داند شایعه است، ولی خودش هم باورش می‌کند! خلاصه شایعه درآمد که تفاله‌های اتمی اتریش که سازمان انرژی اتمی آورده آن‌جا خاک کرده باعث زلزلۀ طبس شده... @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

👆👆👆 دوستان، حالا که در خاطرات مرحوم اعتماد صحبت از نیروگاه زوونتندورف اتریش شد، بازخوانی ماجرای عبرت‌آموز این نیروگاه هسته‌ای نافرجام رو هم توصیه می‌کنم. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

📌وزیر انرژی آمریکا: اگر تاکنون به اندازه کافی روشن نبوده، من موضع ایالات متحده را درباره ایران مجددا بیان می‌کنم: ظرفیت‌های هسته‌ای ایران، از جمله تمام قابلیت‌های غنی‌سازی و بازفرآوری، باید کاملاً برچیده شود! منبع: https://eitaa.com/westanews @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

کاریکاتوری درباره حجم بازرسی‌های پادمانی از ایران. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

نزدیک‌درمانی (Brachytherapy) چیست؟ #نزدیک‌درمانی نوعی #پرتودرمانی است. در این روش برخلاف روش‌های رایج (که از بیرون بدن، پرتوها را به بافت سرطانی می‌تابانند)، چشمه‌های کوچک (چشمه‌دانه یا چشمه‌بذرهای) پرتوزا درون یا نزدیک بافت نیازمند درمان قرار داده می‌شود. با کاشت یا قرار دادن این چشمه‌دانه‌های پرتوزا در داخل بافت سرطانی، دز مطلوب از نزدیک‌ترین فاصله و با کم‌ترین آسیب به بافت‌های مجاور، بر توده سرطانی وارد شده و آن را نابود می‌کند. جنس چشمه‌دانه‌ها عموماً از ایزوتوپ‌های پرتوزا با پرتوهای کوتاه‌برد انتخاب می‌شود، مانند ایریدیوم-۱۹۲، طلای-۱۹۸، ید-۱۲۵، سزیم-۱۳۱ و پالادیوم-۱۰۳. این روش درمانی تقریبا ۱۵ سال پس از کشف پرتوزایی ابداع شد. نخستین بار در سال ۱۹۰۱ میلادی پیِر کوری (همسر مادام کوری) به یک پزشک فرانسوی پیش‌نهاد داد که سوزن‌های آغشته به رادیوم در تومور سرطانی کاشته شوند. جالب است بدانیم که هم‌زمان با پیر کوری در فرانسه، الکساندر گراهام بل نیز که او را به اختراع تلفن می‌شناسیم، به طور مستقل در آمریکا همین پیش‌نهاد را مطرح کرد و بنابراین خیلی زود این روش درمانی در هر دو شهر پاریس و نیویورک پا گرفت. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

یک عکس پرتونگاری از کاشت چشمه‌دانه‌های پرتوزا در یک بافت سرطانی (در این‌جا پروستات) که شیوه کار روش #نزدیک‌درمانی را نشان می‌دهد. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

📚 «راز سر به مهر» وجیزه‌ای به قلم سه وزیر خارجه! ✍️مجموعه ۱+۵ جلدی «راز سر به مُهر» اثری است به قلم شماری از سرشناس‌ترین رجال سیاسی این کشور. متن این اثر را سه وزیر خارجه، یعنی «دکتر محمد‌جواد ظریف»، «دکتر علی‌اکبر صالحی»، «دکتر سید عباس عراقچی» و یک دیپلمات ارشد، یعنی «دکتر مجید تخت روانچی» به رشته‌ی تحریر درآورده و کار گردآوری و تدوین آن برعهده‌ی «سید علی موجانی» بوده است. اثر پیش رو روایتی است توصیفی و مستند از پیچیده‌ترین پرونده‌ سیاسی، فنی و حقوقی تاریخ کشورمان یعنی مذاکرات منتهی به «برنامه جامع اقدام مشترک (برجام — JCPOA)» که تلاش می‌کند روایت طرف ایرانی از این مسیر پر پیچ و خم را ارائه کند. هدف از گردآوری مجموعه «راز سر به مهر»، ارزیابی روایات و گزارش‌هایی بوده است که طرف‌های مقابل به‌ویژه آمریکایی‌ها در دو دهه اخیر نوشته و پیش برده‌اند. نویسندگان کتاب «راز سر به مهر» کوشیده‌اند تا از دیدگاه خود، الزاماتی را که موجب تثبیت حقوق ایران، حفظ امنیت و تضمین رشد و پیشرفت آن بوده را در نگارش این اثر اعمال کنند. 🟠 این مجموعه ۶ جلد به شرح زیر دارد: كتاب اول — توافق موقت ژنو، ۶۶۰ صفحه؛ كتاب دوم — از توافق موقت تا اتاق نگارش، ۵۱۰ صفحه؛ كتاب سوم — جدال بر سر متن، ۳۱۰ صفحه؛ كتاب چهارم — فصل سرد و سختِ مذاكرات؛ ۴۸۲ صفحه؛ كتاب پنجم — تولد برجام، ۶۲۲ صفحه؛ كتاب ۱ + ۵ — پيوست‌ها، ۷۹۶ صفحه؛ ◀️خواندن این مجموعه را به همه کسانی که می‌خواهند برجام و دشوارهای‌های آن را بهتر بشناسند، توصیه می‌کنم. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

چند صفحه نخست کتاب «راز سر به مُهر» @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⚪ با «تنگستن» آشنا شوید. 🔅 وُلفرام (Wolfram) یا تنگستن (Tungsten) عنصری شیمیایی با نماد W و عدد اتمی ۷۴ است که بالاترین نقطه ذوب را در بین تمام فلزات دارد و به همین علت برای تقویت سایر فلزات با آن‌ها آلیاژ می‌شود. تنگستن از دسته فلزهای کم‌یاب و گران‌بها محسوب می‌شود که تقریباً در طبیعت، به صورت خالص یافت نمی‌شود، بلکه فقط می‌توان ترکیبات آن را با سایر عناصر پیدا کرد. تنگستن و آلیاژهای آن در بسیاری از کاربردهای دمای بالا، مانند الکترودهای جوش‌کاری و عناصر گرمایشی در کوره‌های با دمای بالا استفاده می‌شوند. 🌏مقدار تنگستن در پوسته زمین در حدود ۱٫۵ گرم در هر تن سنگ تخمین زده می‌شود و کشور چین با تولید ۸۰٪ تنگستن دنیا و در اختیار داشتن نزدیک به دو سوم ذخایر شناخته‌شده دنیا، تولیدکننده برتر تنگستن در دنیا است. ۲۰٪ باقی‌مانده را نیز کشورهایی مانند ویتنام، روسیه، کانادا و بولیوی تولید می‌کنند. 📌 تنگستن در دمای خیره‌کننده‌ ۳۴۰۰ درجه ذوب می‌شود، یعنی تقریباً دو برابر داغ‌تر از گدازه‌ آتش‌فشان. این فلز آن‌قدر سخت است که می‌تواند آلیاژهای دیگر را برش دهد و آن‌قدر چگال است که تقریباً سه برابر فولاد وزن مخصوص دارد. وقتی گلوله‌های سربی یا فولادی به آن برخورد می‌کنند، تنگستن حتی تکان هم نمی‌خورد و این گلوله‌ها هستند که خرد می‌شوند. اما اگر خودِ تنگستن را به گلوله تبدیل کنیم، به سلاحی زره‌کوب و مرگ‌بار بدل می‌شود. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🎥 NuScale SMR ⭕ نواسکیل (NuScale) یک شرکت سازنده واکنش‌گاه‌های هسته‌ای پودمانی کوچک‌مقیاس (SMR) در ایالات متحده است. از میان چندین شرکت که در آمریکا روی این نوع فناوری کار می‌کنند، نواسکیل تنها مجموعه‌ای است که توانسته برای نیروگاه‌های خود از نهاد عالی قانون‌گذاری هسته‌ای آمریکا (US-NRC) پروانه ساخت و بهره‌برداری دریافت کند. 📌 طرح عملیاتی این شرکت، یک مجموعه نیروگاهی ۶۰۰ مگاواتی به نام ویجر (VOYGR) است که از موازی‌سازی ۱۲ واکنش‌گاه کوچک‌مقیاس ۵۰ مگاواتی در کنار یک‌دیگر ساخته می‌شود. این شرکت در سال ۱۴۰۱ طرح جدیدتری نیز برای موازی کردن چهار واکنش‌گاه ۷۷ مگاواتی (۷۳٫۵ مگاوات خالص) به NRC ارائه کرد (VOYGR-4) که می‌تواند ۳۰۸ مگاوات برق تحویل دهد و از قابلیت برخوردار است که تا ۴۶۲ مگاوات نیز مقیاس‌پذیر شود (VOYGR-6). پروانه این طرح نیز امسال (۱۴۰۴) صادر شد. 🔶اکنون شرکت نواسکیل در تدارک آماده‌سازی مدارک نیروگاه VOYGR-12 است که در صورت تأیید توسط NRC می‌تواند با موازی‌سازی ۱۲ واکنش‌گاه جدید ۷۷ مگاواتی تا ۹۴۲ مگاوات برق تحویل شبکه دهد. ❗نقطه قوت این واکنش‌گاه کوچک‌مقیاس آن است که برای تولید این ۷۷ مگاوات تنها ۱٪ فضای نیروگاه هم‌توان خود را اشغال می‌کند! تقریباً همه مؤلفه‌های این واکنش‌گاه در کارخانه ساخته و سرهم‌بندی شده و قطعات آماده به محل نصب اعزام می‌شوند. این واکنش‌گاه‌‌ها از نوع آب سبک بوده و با سوخت کم‌غنا (۴٫۹۵٪) کار می‌کنند. دوره تعویض سوخت آن‌ دوساله و خنک‌کاری قلب برمبنای گردش طبیعی سیال است و در این سامانه از هیچ پمپی استفاده نمی‌شود. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⭕ A diagram of a NuScale SMR module. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای