📚حقوق هسته‌ای‌ مقررات IAEA درباره فعالیت هسته‌ای اعضا 📌ترجمه نیلوفر قدیری @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

مسئولیت حقوقی کاربر تأسیسات هسته‌ای ص ۱۵۳-۱۵۵ (با اندکی ویرایش) _______________________________________ کاربر تاسیسات هسته‌ای به صورت انحصاری مسئول صدمه و خسارت هسته‌ای است. هیچ کس دیگر مسئول این خسارت نیست و کاربر را نمی‌توان بر اساس مفاد حقوقی دیگر مانند (قانون ضرر و زیان) مسئول شناخت. همه مسئولیت از نظر حقوقی تنها متوجه کاربر تاسیسات هسته‌ای است. این رویه یکی از ویژگی‌های قانون مسئولیت هسته‌ای است که در حوزه‌های دیگر قوانین همانند ندارد. نسخه بازبینی‌شده #پیمان_پاریس که در ۱۶ نوامبر ۱۹۸۲ به تصویب شورای سازمان توسعه و همکاری اقتصادی اروپا (OECD#) رسیده، این رویه را این‌گونه توجیه می‌کند: به دو علت همه مسئولیت‌ حادثه هسته‌ای به سوی کاربر (به عنوان جای‌گاهی منحصربه‌فرد در قوانین) نشانه می‌رود. اول این‌که بهتر است از دشواری‌های حقوقی دردسرساز برای تعیین مسئول اتفاقات اجتناب شود؛ و دوم این‌که این کار مسئولیت سازندگان و تضمین کار توسط همه کسانی که در ساخت #تاسیسات_هسته‌ای دخیل هستند را از بین می‌برد و تنها یک نفر [حقیقی/حقوقی] باید مسئولیت‌ حادثه را برعهده بگیرد. با این رویه، تمرکز موضوع در بیمه و خسارت هم بیش‌تر می‌شود. به‌جز اتریش و آمریکا همه کشورهایی که قوانین #مسئولیت_هسته‌ای را اجرا کرده‌اند، اصل هدایت مسئولیت حقوقی به سوی کاربر را پذیرفته‌اند. آمریکا نظام هدایت مسئولیت اقتصادی را دنبال می‌کند که همان ثبات مسئولیت حقوقی (همه دست‌اندرکاران) را در پی دارد. امروزه هدایت مسئولیت حقوقی یکی از اهداف اصلی برای هماهنگی و یک‌دست‌سازی قوانین در سطح بین‌المللی است. بعضی کشورها ممکن است این رویه حقوقی را ناعادلانه بدانند، اما در عین حال باید فواید آشکار آن را نیز از نظر ثبات حقوقی در نظر بگیرند. پیمان‌های بین‌المللی با وضع چارچوب‌های حقوقی از مفهوم هدایت مسئولیت حقوقی حمایت می‌کنند. یکی از نمونه‌های مهم این است که کاربران تأسیسات هسته‌ای خود مسئول ترابری مواد هسته‌ای از تاسیسات هسته‌ای هستند و پیمان‌کار حمل‌ونقل الزاماً مسئول خسارت ناشی از حمل‌و‌نقل نیست، مگر این‌که در یک روند خاص کوتاهی او تایید شود. بنابراین جبران این خسارت هم متوجه کاربر است و این روی‌کرد نوعی ساده‌سازی شرایط حقوقی است حتی در صورتی که حادثه هسته‌ای در اثر قوه قهریه (مانند حوادث طبیعی) روی دهد بازهم کاربر مسئول است. قانون تنها در بعضی شرایط خاص کاربر را از مسئولیت مستثنی می‌کند. مثلاً اگر ثابت شود که حادثه هسته‌ای مستقیماً در اثر درگیری مسلحانه، جنگ داخلی یا شورش به وجود آمده و یا کل حادثه یا بخشی از آن در نتیجه غفلت قربانی یا کوتاهی عمدی او با هدف ایجاد خسارت باشد، آن‌گاه کاربر از مسئولیت تبرئه می‌شود. پیمان‌های مسئولیت هسته‌ای به کشورهای عضو اجازه می‌دهد تا مسئولیت حقوقی و مالی کاربر را را از نظر اندازه و مقدار محدود کنند. بدون ذکر و اعلام صریح این محدودیت‌ها، مسئولیت کاربر نامحدود خواهد بود. تنها چند کشور مانند اتریش، آلمان، ژاپن و سوئیس قائل به مسئولیت نامحدود کاربر هستند و دیگر کشورها بار حقوقی و مالی کاربر را محدود کرده‌اند. حداکثر میزان مسئولیت مالی بر اساس نسخه بازبینی‌شده پیمان پاریس ۷۰۰ میلیون یورو است. قانون‌گذاران بر این باورند که مسئولیت نامحدود یا حتی محدود ولی سنگین سرمایه‌گذاران را از شرکت در فعالیت هسته‌ای ناامید می‌کند. کاربران نباید بار مالی‌ای را متحمل شوند که به ورشکستگی فوری آن‌ها منجر شود. میزان مسئولیت همواره یک‌ موضوع چالشی در بحث مسئولیت بین‌المللی هسته‌ای بوده است. در عمل، هر رقمی که توسط قانون‌گذاران تصویب می‌شود، موقتی است و در صورت وقوع فاجعه هسته‌ای دولت به صورت اجتناب ناپذیری وارد عمل شده و خسارت اضافی را می‌پردازد. قانون‌های رایج مدنی قرار نیست با این‌گونه فجایع و بحران‌ها سروکار داشته باشد. این اتفاقات تدابیر ویژه‌ای می‌طلبد. در نتیجه در پیمان تکمیلی بروکسل و پیمان تکمیلی جبران خسارت هسته‌ای اجازه پرداخت خسارت‌های اضافی از بودجه عمومی در صورتی مطرح شده که میزان خسارت از حد مسئولیت کاربر فراتر رود. هم‌چنین، در همه نظام‌های حقوقی یک محدودیت زمانی برای طرح شکایت وجود دارد. در بسیاری کشورها محدودیت عادی زمانی در قانون کلی ضرر و زیان ۳۰ سال است. ادعای خسارت برای صدمه هسته‌ای باید طی ۳۰ سال در صورت جراحت و ۱۰ سال در صورت دیگر خسارات ارائه شود. دوره ۳۰ ساله برای جراحت انسانی به این علت تعیین شده که آسیب پرتوی ممکن است در درازمدت بروز کند، اما ادعای دیگر خسارات حداکثر باید طی ۱۰ سال مطرح شود. پ.ن: به احتمال زیاد منظور از «کاربر» در متن بالا، همان «بهره‌بردار» است که با دقت ترجمه نشده است. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🔶سلسله وبینارهای آموزشی و ترویجی شبکه آسیایی آموزش هسته‌ای به میزبانی کشورهای مختلف برگزار می‌شود. در بیستمین وبینار این شبکه، استاد قنادی مراغه و دکتر یاسر کاسه‌ساز در خصوص چرخه سوخت هسته‌ای سخن‌رانی خواهند کرد. 🗓️زمان: پنج‌شنبه — یکم آبان ماه ساعت ۱۰:۳۰ به وقت ایران پیوند ثبت نام: https://events.teams.microsoft.com/event/c07c7c9f-9f0b-4a03-ba92-a930dbc16f66@a2f21493-a4d1-4b7f-ad07-819c824f5c4a @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🎥 تماشا کنید: 📌یک کلیپ زیرخاکی از ساخت و راه‌اندازی نخستین واکنش‌گاه آزمایشی آب جوشان (معروف به BORAX-III) در ایالات متحده که در سال ۱۳۳۴ (۱۹۵۵ م) برق آن به شبکه وصل شد و شهر کوچکی را روشن کرد. 📍آزمایش‌گاه ملی #آرگون زیر نظر «پای‌گاه ملی آزمایش واکنش‌گاه‌های هسته‌ای»، مجموعه واکنش‌گاه‌های آزمایشی BORAX-I تا BORAX-V‌ را در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ با هدف امکان‌سنجی و پای‌داری‌سنجی فن‌آوری واکنش‌گاه‌های آب جوشان طراحی می‌کرد. این آزمایش‌ها نشان دادند که برخلاف تصورات اولیه، نه فقط جوشش آب در دما و فشار بالا باعث ناپای‌داری در کارکرد واکنش‌گاه نمی‌شود، بلکه به علت ضریب واکنش‌وری (رآکتیویته) خلأ منفی بالا در این گونه سامانه‌ها، ایمنی ذاتی هم به‌خوبی برقرار می‌شود. در BORAX-IV از سوخت توریومی و اورانیوم ۲۳۳ هم استفاده شد. ❗جالب آن‌که از این واکنش‌گاه‌ها برای چندین آزمون مخرب (Destructive Test) نیز استفاده شد که در یک مورد انرژی بیش از اندازه باعث ذوب بخش زیادی از قلب شد که به شناخت پدیده ذوب قلب کمک شایانی کرد. در یک آزمون دیگر نیز مهندسان، خودخواسته صفحات سوخت معیوب را در قلب کار گذاشتند تا اثرات تابش‌دیدگی درازمدت روی این سوخت‌ها ارزیابی شود. ✅در مجموع، کارکرد پای‌دار و موفق این نمونه‌های آزمایشی، راه را برای تجاری شدن واکنش‌گاه‌های آب جوشان (BWR) هموار کرد. ❓اطلاعات بیش‌تر در: BORAX experiments - Wikipedia https://en.wikipedia.org/wiki/BORAX_experiments @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⭕ ۲۲ سال پیش، چنین روزهایی... 🔶مذاکرات و توافق سعدآباد (۲۹ مهر ۱۳۸۲) @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

بیانیه سعدآباد (۲۹ مهر ۱۳۸۲) در ۲۹ مهر ۱۳۸۲ برابر با ۲۱ اکتبر ۲۰۰۳، نشست مشترک وزرای خارجه سه کشور اروپایی (#انگلیس، #آلمان و #فرانسه) و هیئت ایرانی در تهران، کاخ #سعدآباد، برگزار شد. پس از این نشست در بیانیه‌ای اعلام شد که ایران برای بازدید بازرسان #آژانس انرژی اتمی از تأسیسات اتمی خود همکاری خواهد کرد و گازدهی به سامانه‌های #کانون‌گریز (سانتریفیوژ) #نظنر را در راستای راستی‌آزمایی و اثبات صلح‌آمیز بودن فعالیت هسته‌ای خود، به صورت داوطلبانه و برای مدت محدود تعلیق می‌کند. انگلیس و فرانسه نیز متعهد شدند تا از ارجاع پرونده ایران به #شورای_امنیت سازمان ملل جلوگیری کنند. در این مذاکرات ریاست هیئت ایرانی را #حسن_روحانی (دبیر شورای عالی امنیت ملی) و کمال خرازی (وزیر خارجه) بر عهده داشتند. ریاست هیئت اروپایی را هم دومینیک دو ویلپن، جک استراو و یوشکا فیشر وزیران خارجه سه کشور فرانسه، بریتانیا و آلمان بر عهده داشتند. 📑 متن کامل بیانیه سعدآباد ۱ـ بر مبنای دعوت دولت جمهوری اسلامی ایران وزیران امور خارجه انگلیس، فرانسه و آلمان در تاریخ ۲۱ اکتبر ۲۰۰۳ به ایران سفر نمودند. مقام‌های ایرانی و وزرا بعد از مشورت‌های زیاد، دربارهٔ اقداماتی برای حل و فصل همه مسائل باقی‌مانده آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در خصوص برنامه هسته‌ای ایران و ارتقای اعتماد برای همکاری‌های صلح‌آمیز در زمینه هسته‌ای ایران توافق نمودند. ۲ـ مقام‌های ایران مجدداً تأیید نمودند که سلاح هسته‌ای در دکترین دفاعی ایران جایی ندارد و برنامه و فعالیت‌های هسته‌ای ایران صرفاً در زمینه صلح‌آمیز بوده‌است. آن‌ها تعهد ایران به رژیم عدم اشاعه هسته‌ای را تکرار نموده و وزرا را مطلع ساختند که: الف) دولت ایران تصمیم گرفته‌است که با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری کامل نماید تا به الزامات و پرسش‌های باقی‌مانده آژانس، به صورت شفاف بپردازد و آن‌ها را حل و فصل نموده و هرگونه قصور احتمالی را در چارچوب آژانس روشن نموده و اصلاح کند. ب) برای ارتقای اعتماد و با نظر به رفع همه موانع برای همکاری در عرصه هسته‌ای: ب.۱) دولت ایران با دریافت توضیحات ضروری تصمیم گرفته که شیوه‌نامه الحاقی ۲+۹۳ را امضا و فرایند تصویب را آغاز کند. دولت ایران تا پیش از تصویب شیوه‌نامه، به عنوان تأییدی بر حسن نیت خود، به همکاری با آژانس مطابق با این سازوکار ادامه خواهد داد. ب.۲) دولت ایران درحالی که درچارچوب نظام عدم گسترش حق دارد انرژی هسته‌ای را برای اهداف صلح‌آمیز توسعه دهد، داوطلبانه تصمیم گرفته که همه فعالیت‌های #غنی‌سازی اورانیوم و بازفراوری را به صورتی که آژانس تعریف می‌نماید، تعلیق نماید. ۳) وزیران خارجه انگلستان، فرانسه و آلمان از تصمیمات دولت ایران استقبال کردند و موارد زیر را به آگاهی مقامات ایران رساندند: الف) دولت‌های متبوع آن‌ها حق ایران را برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای برابر با پیمان عدم گسترش سلاح هسته‌ای «ان پی تی» شناسایی می‌کنند. ب) بنابر نظر آن‌ها شیوه‌نامه الحاقی ۲+۹۳ به هیچ‌وجه قصد مخدوش کردن حاکمیت، وقار ملی یا امنیت ملی کشورهای عضو را ندارد. پ) بنابر نظر آن‌ها اجرای کامل تصمیمات ایران که توسط مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأیید برسد، باید موجب شود که #شورای_حکام وضعیت کنونی را حل و فصل نماید. ت) سه دولت معتقدند که این امر موجب خواهد شد که راه برای گفت‌وگو بر مبنای همکاری‌های درازمدت باز شود و از این طریق به همه طرف‌های مورد نظر دربارهٔ برنامه تولید انرژی هسته‌ای ایران اطمینان رضایت بخشی داده خواهد شد. به محض این‌که نگرانی‌های بین‌المللی، ازجمله نگرانی‌های سه کشور کاملاً برطرف شود، ایران می‌تواند انتظار داشته باشد که به‌ صورت آسان‌تری به فن‌آوری نوین و اقلام دیگری در حوزه‌های مختلف دست یابد. ث) آن‌ها با ایران برای ارتقای امنیت و ثبات در منطقه از جمله ایجاد منطقه عاری از سلاح کشتار جمعی در خاورمیانه مطابق با اهداف سازمان ملل متحد، همکاری خواهند نمود. منبع: ویکی‌پدیا 📌این توافق چند ماه بعد، پس از صدور بیانیه‌های شدید علیه ایران برهم خورد و پایان یافت. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

📚ایـــران و اتـــم 📌خاطرات مرحوم دکتر «#اکبر_اعتماد»، نخستین رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و بنیان‌گذار دانش‌گاه بوعلی سینای همدان 🖍️به کوشش حسین دهباشی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

(۱۷) و اما راجع به سلاح هسته‌ای...! خلاصه صفحات ۱۴۴ تا ۱۴۸ (با اندکی ویرایش) ________ـ مسأله مهم دیگر که اغلب به آن کم توجه می‌کنند این است که مملکتی که به طور وسیع دنبال انرژی هسته‌ای می‌رود مجبور است یک سری فعالیت‌های مختلف علمی و فنی را در مملکت راه بیندازد تا این برنامه قابل اجرا باشد. خود این امر ظرفیت علمی و فنی مملکت را بالا می‌برد و به جایی می‌رساند که بتوانید استفاده‌های دیگری بکنید. مثلاً فرانسه از وقتی دنبال انرژی هسته‌ای رفت و موفق شد ـ و واقعاً الان بهترین موقعیت را در انرژی هسته‌ای در دنیا دارد - تمام صنایعش مجبور شدند سطح خودشان را بالا بیاورند و هم‌سطح آن قرار بدهند. این، کمک بزرگی به صنایع و مؤسسات علمی فرانسه کرد. انرژی هسته‌ای برای ایران آن وقت هم این لطف را داشت که تحرک عجیبی در فعالیت‌های علمی و فنی و صنعتی مملکت ایجاد می‌کرد و این می‌توانست نتایج دیگری را برای جامعه ایجاد بکند. اغلب کم به این جنبه اشاره می‌شود... برای ما که دست‌اندرکاران انرژی اتمی بودیم (یعنی سازمان انرژی اتمی)، مسألۀ بالا بردن سطح فن‌آوری کشور یک عامل مهم به شمار می‌رفت. مسأله اساسی صنعتی شدن ایران در آن روز این نبود که چه قدر مواد تولید کنیم، چه قدر تجهیزات تولید کنیم؛ مسأله‌ای که کم‌تر به آن توجه می‌کردند این بود که با چه کیفیتی این را تولید بکنیم. آن کسی که مؤسسه استاندارد را در ایران آن روز درست کرد، فکر بسیار درستی داشت. او فهمیده بود که صنایع ما تا یک استاندارد کیفی نداشته باشند اصلاً نمی‌توانند بالغ بشوند و نمی‌توانند توسعه پیدا بکنند؛ ولی خب مؤسسۀ استاندارد، جوان بود و هنوز تجربه نداشت و صنایع درست به حرفش گوش نمی‌کردند. ولی اتم می‌توانست عملاً بدون این که یک فشار قانونی روی صنایع بگذارد، یک فشار صنعتی روی آن‌ها بگذارد که کیفیتشان را بالا ببرند؛ برای این که اگر صنایع می‌خواستند در این برنامه مشارکت کنند، مجبور بودند استانداردهای لازم را رعایت بکنند و کیفیت‌ها را بالا ببرند. علاوه بر این، تحقیقات علمی می‌توانست از برنامه‌های اتمی استفاده فراوان بکند، برای این که ما می‌توانستیم از کارهایی که در دانش‌گاه‌ها و مراکز تحقیقاتی و این طرف و آن طرف می‌شد حمایت کنیم. کاربردهایی که عرض کردم، اتم در همه زمینه‌ها دارد نیز، خودش ایجاد کشش می‌کرد. خود اشعه در زمینه های مختلف مصارف زیادی دارد مثلاً در طب، دستگاه‌های مختلف برای عکس برداری و تشخیص از خواص مواد و اشعه اتمی استفاده می‌کنند در کشاورزی همین‌طور، در صنایع همین‌طور. بنابراین اتم روی همۀ این‌ها تأثیر می‌گذاشت. ضمن این که این‌ها جزو اهداف اصلی سازمان انرژی اتمی به آن مفهوم نبود. این آگاهی و این کشش بود که این یک پایه‌ای می‌شود برای توسعه علمی و فنی کشور. و اما راجع به ساختن سلاح هسته‌ای. من همیشه این نوع ابهام‌ها را در افکار عمومی دنیا دیده‌ام که مثلاً می‌گویند رئیس فلان مملکت دنبال بمب اتم رفته است. چنین چیزی هیچ وقت به این ترتیب اتفاق نمی‌افتد. بمب اتم و ساختن سلاح هسته‌ای مسألۀ بسیار بزرگ سیاسی و فنی است که کسی همین طوری دنبال آن نمی‌رود. فقط وقتی می‌رود که گرفتاری امنیت ملی داشته باشد، یعنی هنگامی که فکر کند امنیت ملی‌اش تحت تهدید خارجی‌هاست. مثال‌هایش خیلی روشن است: اول آمریکایی‌ها سلاح هسته‌ای ساختند چون می‌خواستند به جنگ دوم جهانی پایان بدهند. آمریکایی‌ها که ساختند، شوروی دید امنیتش به خطر افتاده چون بدون سلاح هسته‌ای نمی‌توانست جلوی آمریکا بایستد. او هم رفت دنبال آن. خلاصه همین‌طور یکی‌یکی دنبال سلاح هسته‌ای رفتند. چین رفت، انگلیس رفت، فرانسه رفت. هر کدام برای آن که حفاظی داشته باشند این کار را کردند؛ چون سلاح اتمی مثل زره‌پوش شما است. یعنی چیزی به خودتان اضافه می‌کنید که نتوانند به شما حمله بکنند. هند با چین در مرز شمالی دعوای مرزی داشت. چین سلاح هسته‌ای داشت، هند هم رفت دنبال سلاح هسته‌ای. پاکستان با هند دعوا و جنگ داشت و هنوز هم دارد، رفت دنبال سلاح هسته‌ای. اسراییل با کشورهای عربی دعوا داشت و احساس امنیت نمی‌کرد رفت دنبال سلاح هسته‌ای. می‌خواهم بگویم سلاح هسته‌ای چیزی نیست که دولت‌ها همین‌طوری دنبالش بروند. اگر امنیت مملکتی به خطر بیفتد، طبعا دنبال هر نوع سلاح می‌رود، از جمله سلاح هسته‌ای. حالا در آن موقع امنیت ایران در خطر نبود و شاه گفت فعلاً دنبال سلاح هسته ای نمی‌رویم ولی احساس خودم و هم‌کارانم این بود که ما وظیفه داریم مملکت را آماده چنین چیزی بکنیم. — ادامه در مطلب بعدی @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

— ادامه از مطلب قبلی اگر روزی تصمیم سیاسی از بالا گرفته می‌شد که ایران باید سلاح هسته‌ای داشته باشد، ما نمی‌توانستیم به شاه بگوییم الان نمی‌شود. فرض بفرمایید یک روز صبح شاه مرا صدا می‌کرد و می‌گفت حالا سلاح هسته‌ای می‌خواهیم، و من به او می‌گفتم ۱۵ سال طول می‌کشد، چون ما باید تازه شروع کنیم ببینیم آیا ۱۵ سال دیگر می‌شود یا نمی‌شود! خب این که پاسخ نمی‌شد. ما باید آمادگی می‌داشتیم. آمادگی برای این کار به دو صورت است: یکی این که باید به هر ترتیبی به‌سرعت سطح تحقیقات علمی و فنی سازمان و حتی مؤسسات خارج از سازمان، یعنی دانش‌گاه‌ها و صنایع و این‌ها را بالا ببرید؛ و دوم این که به رشته هایی که خیلی مورد نیاز ساختن سلاح هسته‌ای است توجه بیش‌تری بکنید. قسمت اعظم محققانی که به سازمان می‌پیوستند، از خارج می‌آمدند و تخصص‌های خودشان را داشتند که در خیلی موارد با آن‌چه که ما احتیاج فوری داشتیم مطابقت نمی‌کرد. ما این افراد را جذب می‌کردیم و امکانات لازم را در اختیارشان قرار می‌دادیم که تحقیق خود را شروع کنند. اگر می‌بایست در رشته تحقیق آن‌ها تغییراتی داده می‌شد، این کار را تدریجی و با موافقت کامل محقق می‌کردیم. روش اصلی این کار هم این بود که بیش‌تر از طریق تشویق - و نه اجبار - محقق را در جهت دیگری فعال می‌کردیم. از جمله این روش‌ها اولویتهایی بود که برای مسائل مورد احتیاج سازمان قائل می‌شدیم و امکانات را بیش‌تر در آن زمینه بسیج می‌کردیم و این خود بالطبع محققان را جذب می‌کرد. به این ترتیب، محققان خوب را بعد از مدتی به‌تدریج در زمینه‌های که بیش‌تر مورد نیاز ما بود به کار می‌گرفتیم. این کار خیلی ظرافت می‌خواهد و من خوش‌حالم که آن‌ها که مسئول این برنامه‌ها بودند (مخصوصاً مجتبی طاهرزاده و رضا خزانه) این روش را به‌خوبی پیاده کردند. البته بین بنده و هم‌کارانم هیچ‌گاه صحبت سلاح هسته‌ای پیش نیامد و هم‌کاران من آن روزها اصلا نمی‌دانستند با شاه چه صحبتی کرده‌ام و شاه به من چه جواب داده. بعد هم وظیفه هم‌کاران من این بود که دنبال تولید برق از انرژی هسته‌ای بروند. هیچ‌کس هم جز این حرفی نمی‌زد و هیچ‌وقت صحبت سلاح هسته‌ای نشد. ولی به‌تدریج که محققان مختلف به مرکز تحقیقات اتمی تهران می‌پیوستند دستگاه‌ها و وسایل تحقیقاتی تازه می‌خواستند احساس میکردم در مغز خیلی‌هایشان فن‌آوری‌هایی بود که احتمالا به درد سلاح هسته‌ای هم می‌خورد. به درد چیزهای دیگر میخورد به درد آن هم میخورد. من هیچ چیز نمی‌گفتم، منتها به محض این که می‌دیدم آن فن‌آوری خاص است و آن محقق می‌خواهد دنبالش برود، می‌گفتم همه امکانات و تجهیزات را هر چه که می‌خواست در اختیارش قرار بدهند. با همهٔ پیش‌نهادهای تحقیقاتی همین‌طور برخورد می‌کردم. اگر فکر می‌کردم به درد سلاح هسته‌ای می‌خورد فوری محقق را تشویق می‌کردم و وسیلهٔ کارش را می‌دادم. آنها یا خودشان نمی‌دانستند یا به من هیچ نمی‌گفتند، ولی در مغزشان فکر می‌کردند تحقیقشان روزی به درد می‌خورد. منتها این تحقیق‌ها تک‌تک به درد نمی‌خورد. وقتی به درد می‌خورد که تمامشان را مثل جورچین کنار هم بگذارید و آنها را با هم به کار بیندازید تا بتوانید سلاح هسته‌ای بسازید. این پازل تنها در مغز من بود. حتی به شاه هم چیزی نمی‌گفتم که می‌خواهم سطح تحقیقاتمان را به نحوی جهت بدهم که روزی اگر خواستیم، بتوانیم سلاح هسته‌ای بسازیم. این پازل فقط در مغز خودم یواش‌یواش شکل می‌گرفت و می‌دانستم کجاها خالی است و باید یکی پیدا بشود و کاری بکند. بنابراین هدف من به عنوان مسئول آن دستگاه این بود که روزی اگر از من بخواهند سلاح هسته‌ای بسازم، آمادگی داشته باشم. لااقل بگویم یکی دو سال دیگر، نگویم ۱۵ سال دیگر! تا آخری هم که در سازمان بودم، هیچ‌وقت بین من و هم‌کارانم صحبت سلاح هسته‌ای پیش نیامد و من اصلا نمی‌گذاشتم این مسأله مطرح بشود، چون اگر مطرح می‌شد گرفتار می‌شدیم. به محض این که صحبتش می‌شد، خبرش بیرون می‌رفت و به خارجی‌ها می‌رسید. بنابراین سیاست من در این زمینه سکوت مطلق بود، ولی در پشت پرده کار زیادی انجام می‌دادیم. سازمان انرژی اتمی برای خود یک رسالت بلندمدت احساس می‌کرد و از نیازهای احتمالی آینده غافل نبود. ولی به علل سیاسی سعی داشت که این موضوع از نظر همگان و مخصوصا خبرنگاران و خبرچینان داخلی و خارجی محفوظ بماند... در هر صورت، من دو چیز را جزو وظایف خود نمی‌دانستم. یکی این که روی تحقیق سقفی بگذارم و جهش تحقیقاتی را به علل سیاسی غیر موجه خفه کنم؛ و دیگر این که با محافظه‌کاری، ایران را در آینده از داشتن انتخاب دست‌یابی به سلاح‌های اتمی محروم کنم... وظیفه ملی من در این دو مورد در جهت عکس بود. یعنی بگذارم محققان رشد کنند و به فن‌آوری‌های مختلف دست‌رسی پیدا کنند و ایران همیشه آمادگی انتخاب راه دیگری را داشته باشد. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⭕ترامپ: انرژی هسته‌ای ایمن، ارزان و راهی خوب برای پیشرفت است ‌‌‌‌‌‌‌ @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⚡ زمین کم‌تر، برق بیش‌تر؛ نبرد انرژی‌های پاک 📌 میزان برق تولیدی نسبت به زمین اشغال‌شده توسط هر یک از منابع انرژی پاک (گیگاوات‌ساعت بر هکتار) 🔹 هسته‌ای: ۱۳٫۶۸ 🔹 بادی: ۵٫۸۹ 🔹 آبی: ۴٫۰۸ 🔹 خورشیدی فتوولتائیک: ۰٫۴۲ 🔹 خورشیدی حرارتی: ۰٫۴۰ @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🟨ششمین نمایش‌گاه بین‌المللی تخصصی لیزر، فوتونیک، اپتیک و کوانتوم ایران 🗓️ ۲۲ تا ۲۵ دی ماه ۱۴۰۴ 📌 محل دائمی نمایش‌گاه‌های بین‌المللی تهران، خیابان سئول. 🔹️ با مشارکت مرکز ملی علوم و فنون لیزر ایران و نهادهای مرتبط دولتی ⚠️ آغاز پیش ثبت نام: روز شنبه مورخ ۱۴۰۴/۰۸/۰۳ راس ساعت ۹صبح 🔹️ پیوند پیش ثبت نام: https://samane.diacofairs.com/register @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای