(۱۷) و اما راجع به سلاح هسته‌ای...! خلاصه صفحات ۱۴۴ تا ۱۴۸ (با اندکی ویرایش) ________ـ مسأله مهم دیگر که اغلب به آن کم توجه می‌کنند این است که مملکتی که به طور وسیع دنبال انرژی هسته‌ای می‌رود مجبور است یک سری فعالیت‌های مختلف علمی و فنی را در مملکت راه بیندازد تا این برنامه قابل اجرا باشد. خود این امر ظرفیت علمی و فنی مملکت را بالا می‌برد و به جایی می‌رساند که بتوانید استفاده‌های دیگری بکنید. مثلاً فرانسه از وقتی دنبال انرژی هسته‌ای رفت و موفق شد ـ و واقعاً الان بهترین موقعیت را در انرژی هسته‌ای در دنیا دارد - تمام صنایعش مجبور شدند سطح خودشان را بالا بیاورند و هم‌سطح آن قرار بدهند. این، کمک بزرگی به صنایع و مؤسسات علمی فرانسه کرد. انرژی هسته‌ای برای ایران آن وقت هم این لطف را داشت که تحرک عجیبی در فعالیت‌های علمی و فنی و صنعتی مملکت ایجاد می‌کرد و این می‌توانست نتایج دیگری را برای جامعه ایجاد بکند. اغلب کم به این جنبه اشاره می‌شود... برای ما که دست‌اندرکاران انرژی اتمی بودیم (یعنی سازمان انرژی اتمی)، مسألۀ بالا بردن سطح فن‌آوری کشور یک عامل مهم به شمار می‌رفت. مسأله اساسی صنعتی شدن ایران در آن روز این نبود که چه قدر مواد تولید کنیم، چه قدر تجهیزات تولید کنیم؛ مسأله‌ای که کم‌تر به آن توجه می‌کردند این بود که با چه کیفیتی این را تولید بکنیم. آن کسی که مؤسسه استاندارد را در ایران آن روز درست کرد، فکر بسیار درستی داشت. او فهمیده بود که صنایع ما تا یک استاندارد کیفی نداشته باشند اصلاً نمی‌توانند بالغ بشوند و نمی‌توانند توسعه پیدا بکنند؛ ولی خب مؤسسۀ استاندارد، جوان بود و هنوز تجربه نداشت و صنایع درست به حرفش گوش نمی‌کردند. ولی اتم می‌توانست عملاً بدون این که یک فشار قانونی روی صنایع بگذارد، یک فشار صنعتی روی آن‌ها بگذارد که کیفیتشان را بالا ببرند؛ برای این که اگر صنایع می‌خواستند در این برنامه مشارکت کنند، مجبور بودند استانداردهای لازم را رعایت بکنند و کیفیت‌ها را بالا ببرند. علاوه بر این، تحقیقات علمی می‌توانست از برنامه‌های اتمی استفاده فراوان بکند، برای این که ما می‌توانستیم از کارهایی که در دانش‌گاه‌ها و مراکز تحقیقاتی و این طرف و آن طرف می‌شد حمایت کنیم. کاربردهایی که عرض کردم، اتم در همه زمینه‌ها دارد نیز، خودش ایجاد کشش می‌کرد. خود اشعه در زمینه های مختلف مصارف زیادی دارد مثلاً در طب، دستگاه‌های مختلف برای عکس برداری و تشخیص از خواص مواد و اشعه اتمی استفاده می‌کنند در کشاورزی همین‌طور، در صنایع همین‌طور. بنابراین اتم روی همۀ این‌ها تأثیر می‌گذاشت. ضمن این که این‌ها جزو اهداف اصلی سازمان انرژی اتمی به آن مفهوم نبود. این آگاهی و این کشش بود که این یک پایه‌ای می‌شود برای توسعه علمی و فنی کشور. و اما راجع به ساختن سلاح هسته‌ای. من همیشه این نوع ابهام‌ها را در افکار عمومی دنیا دیده‌ام که مثلاً می‌گویند رئیس فلان مملکت دنبال بمب اتم رفته است. چنین چیزی هیچ وقت به این ترتیب اتفاق نمی‌افتد. بمب اتم و ساختن سلاح هسته‌ای مسألۀ بسیار بزرگ سیاسی و فنی است که کسی همین طوری دنبال آن نمی‌رود. فقط وقتی می‌رود که گرفتاری امنیت ملی داشته باشد، یعنی هنگامی که فکر کند امنیت ملی‌اش تحت تهدید خارجی‌هاست. مثال‌هایش خیلی روشن است: اول آمریکایی‌ها سلاح هسته‌ای ساختند چون می‌خواستند به جنگ دوم جهانی پایان بدهند. آمریکایی‌ها که ساختند، شوروی دید امنیتش به خطر افتاده چون بدون سلاح هسته‌ای نمی‌توانست جلوی آمریکا بایستد. او هم رفت دنبال آن. خلاصه همین‌طور یکی‌یکی دنبال سلاح هسته‌ای رفتند. چین رفت، انگلیس رفت، فرانسه رفت. هر کدام برای آن که حفاظی داشته باشند این کار را کردند؛ چون سلاح اتمی مثل زره‌پوش شما است. یعنی چیزی به خودتان اضافه می‌کنید که نتوانند به شما حمله بکنند. هند با چین در مرز شمالی دعوای مرزی داشت. چین سلاح هسته‌ای داشت، هند هم رفت دنبال سلاح هسته‌ای. پاکستان با هند دعوا و جنگ داشت و هنوز هم دارد، رفت دنبال سلاح هسته‌ای. اسراییل با کشورهای عربی دعوا داشت و احساس امنیت نمی‌کرد رفت دنبال سلاح هسته‌ای. می‌خواهم بگویم سلاح هسته‌ای چیزی نیست که دولت‌ها همین‌طوری دنبالش بروند. اگر امنیت مملکتی به خطر بیفتد، طبعا دنبال هر نوع سلاح می‌رود، از جمله سلاح هسته‌ای. حالا در آن موقع امنیت ایران در خطر نبود و شاه گفت فعلاً دنبال سلاح هسته ای نمی‌رویم ولی احساس خودم و هم‌کارانم این بود که ما وظیفه داریم مملکت را آماده چنین چیزی بکنیم. — ادامه در مطلب بعدی @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

— ادامه از مطلب قبلی اگر روزی تصمیم سیاسی از بالا گرفته می‌شد که ایران باید سلاح هسته‌ای داشته باشد، ما نمی‌توانستیم به شاه بگوییم الان نمی‌شود. فرض بفرمایید یک روز صبح شاه مرا صدا می‌کرد و می‌گفت حالا سلاح هسته‌ای می‌خواهیم، و من به او می‌گفتم ۱۵ سال طول می‌کشد، چون ما باید تازه شروع کنیم ببینیم آیا ۱۵ سال دیگر می‌شود یا نمی‌شود! خب این که پاسخ نمی‌شد. ما باید آمادگی می‌داشتیم. آمادگی برای این کار به دو صورت است: یکی این که باید به هر ترتیبی به‌سرعت سطح تحقیقات علمی و فنی سازمان و حتی مؤسسات خارج از سازمان، یعنی دانش‌گاه‌ها و صنایع و این‌ها را بالا ببرید؛ و دوم این که به رشته هایی که خیلی مورد نیاز ساختن سلاح هسته‌ای است توجه بیش‌تری بکنید. قسمت اعظم محققانی که به سازمان می‌پیوستند، از خارج می‌آمدند و تخصص‌های خودشان را داشتند که در خیلی موارد با آن‌چه که ما احتیاج فوری داشتیم مطابقت نمی‌کرد. ما این افراد را جذب می‌کردیم و امکانات لازم را در اختیارشان قرار می‌دادیم که تحقیق خود را شروع کنند. اگر می‌بایست در رشته تحقیق آن‌ها تغییراتی داده می‌شد، این کار را تدریجی و با موافقت کامل محقق می‌کردیم. روش اصلی این کار هم این بود که بیش‌تر از طریق تشویق - و نه اجبار - محقق را در جهت دیگری فعال می‌کردیم. از جمله این روش‌ها اولویتهایی بود که برای مسائل مورد احتیاج سازمان قائل می‌شدیم و امکانات را بیش‌تر در آن زمینه بسیج می‌کردیم و این خود بالطبع محققان را جذب می‌کرد. به این ترتیب، محققان خوب را بعد از مدتی به‌تدریج در زمینه‌های که بیش‌تر مورد نیاز ما بود به کار می‌گرفتیم. این کار خیلی ظرافت می‌خواهد و من خوش‌حالم که آن‌ها که مسئول این برنامه‌ها بودند (مخصوصاً مجتبی طاهرزاده و رضا خزانه) این روش را به‌خوبی پیاده کردند. البته بین بنده و هم‌کارانم هیچ‌گاه صحبت سلاح هسته‌ای پیش نیامد و هم‌کاران من آن روزها اصلا نمی‌دانستند با شاه چه صحبتی کرده‌ام و شاه به من چه جواب داده. بعد هم وظیفه هم‌کاران من این بود که دنبال تولید برق از انرژی هسته‌ای بروند. هیچ‌کس هم جز این حرفی نمی‌زد و هیچ‌وقت صحبت سلاح هسته‌ای نشد. ولی به‌تدریج که محققان مختلف به مرکز تحقیقات اتمی تهران می‌پیوستند دستگاه‌ها و وسایل تحقیقاتی تازه می‌خواستند احساس میکردم در مغز خیلی‌هایشان فن‌آوری‌هایی بود که احتمالا به درد سلاح هسته‌ای هم می‌خورد. به درد چیزهای دیگر میخورد به درد آن هم میخورد. من هیچ چیز نمی‌گفتم، منتها به محض این که می‌دیدم آن فن‌آوری خاص است و آن محقق می‌خواهد دنبالش برود، می‌گفتم همه امکانات و تجهیزات را هر چه که می‌خواست در اختیارش قرار بدهند. با همهٔ پیش‌نهادهای تحقیقاتی همین‌طور برخورد می‌کردم. اگر فکر می‌کردم به درد سلاح هسته‌ای می‌خورد فوری محقق را تشویق می‌کردم و وسیلهٔ کارش را می‌دادم. آنها یا خودشان نمی‌دانستند یا به من هیچ نمی‌گفتند، ولی در مغزشان فکر می‌کردند تحقیقشان روزی به درد می‌خورد. منتها این تحقیق‌ها تک‌تک به درد نمی‌خورد. وقتی به درد می‌خورد که تمامشان را مثل جورچین کنار هم بگذارید و آنها را با هم به کار بیندازید تا بتوانید سلاح هسته‌ای بسازید. این پازل تنها در مغز من بود. حتی به شاه هم چیزی نمی‌گفتم که می‌خواهم سطح تحقیقاتمان را به نحوی جهت بدهم که روزی اگر خواستیم، بتوانیم سلاح هسته‌ای بسازیم. این پازل فقط در مغز خودم یواش‌یواش شکل می‌گرفت و می‌دانستم کجاها خالی است و باید یکی پیدا بشود و کاری بکند. بنابراین هدف من به عنوان مسئول آن دستگاه این بود که روزی اگر از من بخواهند سلاح هسته‌ای بسازم، آمادگی داشته باشم. لااقل بگویم یکی دو سال دیگر، نگویم ۱۵ سال دیگر! تا آخری هم که در سازمان بودم، هیچ‌وقت بین من و هم‌کارانم صحبت سلاح هسته‌ای پیش نیامد و من اصلا نمی‌گذاشتم این مسأله مطرح بشود، چون اگر مطرح می‌شد گرفتار می‌شدیم. به محض این که صحبتش می‌شد، خبرش بیرون می‌رفت و به خارجی‌ها می‌رسید. بنابراین سیاست من در این زمینه سکوت مطلق بود، ولی در پشت پرده کار زیادی انجام می‌دادیم. سازمان انرژی اتمی برای خود یک رسالت بلندمدت احساس می‌کرد و از نیازهای احتمالی آینده غافل نبود. ولی به علل سیاسی سعی داشت که این موضوع از نظر همگان و مخصوصا خبرنگاران و خبرچینان داخلی و خارجی محفوظ بماند... در هر صورت، من دو چیز را جزو وظایف خود نمی‌دانستم. یکی این که روی تحقیق سقفی بگذارم و جهش تحقیقاتی را به علل سیاسی غیر موجه خفه کنم؛ و دیگر این که با محافظه‌کاری، ایران را در آینده از داشتن انتخاب دست‌یابی به سلاح‌های اتمی محروم کنم... وظیفه ملی من در این دو مورد در جهت عکس بود. یعنی بگذارم محققان رشد کنند و به فن‌آوری‌های مختلف دست‌رسی پیدا کنند و ایران همیشه آمادگی انتخاب راه دیگری را داشته باشد. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⭕ترامپ: انرژی هسته‌ای ایمن، ارزان و راهی خوب برای پیشرفت است ‌‌‌‌‌‌‌ @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⚡ زمین کم‌تر، برق بیش‌تر؛ نبرد انرژی‌های پاک 📌 میزان برق تولیدی نسبت به زمین اشغال‌شده توسط هر یک از منابع انرژی پاک (گیگاوات‌ساعت بر هکتار) 🔹 هسته‌ای: ۱۳٫۶۸ 🔹 بادی: ۵٫۸۹ 🔹 آبی: ۴٫۰۸ 🔹 خورشیدی فتوولتائیک: ۰٫۴۲ 🔹 خورشیدی حرارتی: ۰٫۴۰ @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🟨ششمین نمایش‌گاه بین‌المللی تخصصی لیزر، فوتونیک، اپتیک و کوانتوم ایران 🗓️ ۲۲ تا ۲۵ دی ماه ۱۴۰۴ 📌 محل دائمی نمایش‌گاه‌های بین‌المللی تهران، خیابان سئول. 🔹️ با مشارکت مرکز ملی علوم و فنون لیزر ایران و نهادهای مرتبط دولتی ⚠️ آغاز پیش ثبت نام: روز شنبه مورخ ۱۴۰۴/۰۸/۰۳ راس ساعت ۹صبح 🔹️ پیوند پیش ثبت نام: https://samane.diacofairs.com/register @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

✅طرح نوآورانه چین برای ساخت یک نیروگاه برق با دو واکنش‌گاه هم‌بسته از نوع دمای بالای گازی با سوخت‌های #بستر_گلوله‌ای (pebble bed) و ویژگی‌هایی مانند: ۱. ضریب رآکتیویته منفی بالا (ایمنی ذاتی)؛ ۲. بازده تا ۴۵٪، ۳. دارای سامانه سوخت‌گذار برخط و خودکار با امکان بازچرخانی گلوله‌های کم‌تر مصرف‌شده به درون قلب؛ ۴. طراحی فشرده و اقتصادی با حذف سامانه‌های غیرضروری برای این نوع واکنش‌گاه‌ها؛ ۵. امکان توسعه پودمانی (ماژولار) در صورت استقبال مشتریان. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⭕ یک دستگاه MRI چگونه کار می‌کند؟ @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

📚حقوق هسته‌ای‌ مقررات IAEA درباره فعالیت هسته‌ای اعضا 📌ترجمه نیلوفر قدیری @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🔴 مسئولیت حوادث هنگام ترابری مواد هسته‌ای با کیست؟ ص ۱۵۸-۱۵۹ (با تلخیص و ویرایش) _______________________________________ پیش‌تر اشاره شد که کاربر یک تاسیسات هسته‌ای، مسئول رخ‌دادهایی است که در جریان حمل‌ونقل مواد هسته‌ای روی می‌دهد. روی‌کرد پیمان‌های مسئولیت هسته‌ای به مسئولیت حوادث ترابری اساساً روشن و ساده است: ⚠️برای حوادث هسته‌ای که در جریان حمل‌ونقل مواد هسته‌ای روی می‌دهد، یا کاربر تاسیسات فرستنده مواد هسته‌ای مسئول است یا کاربر تاسیسات گیرنده. به همین علت هر دو کاربر باید در یک قرارداد مکتوب توافق کنند در کدام مرحله از ترابریِ مواد، مسئولیت از یک کاربر به کاربر دیگر منتقل می‌شود. اگر چنین قراردادی بسته نشده باشد، وقتی مسئولیت از فرستنده به گیرنده منتقل می‌شود که کاربر گیرنده، مسئولیت مواد هسته‌ای را به عهده بگیرد (یعنی دریافت مواد را تأیید کند). انبارداری مواد هسته‌ای که ترابری آن خطرناک است، بر این مسئولیت تاثیری ندارد، حتی اگر این انباشت در تاسیسات هسته‌ای یک کاربر سوم روی دهد. [به این ترتیب، در نبود توافق مکتوب] اگر مواد هسته‌ای برای یک کاربر در کشور غیر عضو پیمان فرستاده شود، کاربر فرستنده تا زمانی که آن مواد از بارکش برداشته نشده، مسئول است و اگر مواد هسته‌ای توسط کاربری در خاک کشور غیر عضو پیمان به کاربری در خاک یک کشور عضو فرستاده شود، کاربر گیرنده تنها پس از تخلیه بار از بارکش مسئول خواهد بود. هنگام جابه‌جایی مواد میان کشورهای غیر عضو شرایط حقوقی پیچیده‌تر می‌شود. در این شرایط پیمان‌های مسئولیت هسته‌ای، قانون کشور غیر عضو پیمان یا قانون کشورهای قربانی حادثه را قابل اجرا می‌دانند. این دوگانگی، نوعی بلاتکلیفی حقوقی ایجاد می‌کند و مؤید دیگری است بر این نظر که هرچه شمار اعضای پیمان‌های مسئولیت هسته‌ای بیشتر شود، بهتر است. پیمان‌های مسئولیت هسته‌ای به کشورهای عضو اجازه می‌دهند تا به جای کاربر فرستند یا گیرنده، فرد یا نهاد باربر را مسئول حادثه بدانند. البته این کار باید با موافقت (چندجانبه) کاربران و تایید مقامات مسئول انجام شود. این گزینه اغلب برای شرکت‌های ترابری ریلی یا دیگر شرکت‌های مخصوص ترابری مواد هسته‌ای انتخاب می‌شود. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⚫استاد رضا خزانه، از پیش‌کسوتان صنعت هسته‌ای کشور دار فانی را وداع گفت. ✒️مهندس محمد اسلامی، معاون رییس جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی در پیامی با گرامی‌داشت یاد و خاطره ایشان، درگذشت این فرهیخته از خانواده هسته‌ای ایران را تسلیت گفتند. در بخشی از این پیام آمده است: «#استاد_خزانه از نخبگان برجسته علمی و از پایه‌گذاران دانش مهندسی برق هسته‌ای و فن‌آوری نیروگاه‌های اتمی در ایران بودند که عمر شریف و پرثمر خود را در مسیر اعتلای دانش، پیش‌رفت ملی و خدمت به میهن اسلامی صرف نمودند. آن فقید سعید، فارغ‌التحصیل دانش‌گاه برکلی آمریکا و از جمله دانش‌مندانی بود که با عشق به میهن و همت والا، مرکز تکنولوژی هسته‌ای اصفهان را با دستان توانای خویش بنیان نهاد و به عنوان یادگار ماندگار خود برای آیندگان به جا گذاشت. تلاش‌های خستگی‌ناپذیر ایشان در گسترش زیرساخت‌های علمی کشور و تربیت نسل‌های متعدد از متخصصان و پژوهش‌گران این عرصه، برگ زرینی در تاریخ صنعت هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران است. زنده‌یاد دکتر خزانه تا واپسین سال‌های عمر گران‌قدر خویش، با وجود رنج بیماری، دست از کار و تلاش برنداشت و همواره دغدغه پیش‌رفت و آبادانی ایران عزیز را در دل داشت. تألیف چندین اثر علمی در سال‌های اخیر و حضور مستمر در فعالیت‌های پژوهشی، گواهی روشن بر روحیه والا و وطن‌دوستی کم‌نظیر ایشان است.» 🇮🇷روحشان شاد و یادشان گرامی @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

📌دوستان می‌بینید در این خاطره هم زنده‌یاد #دکتر_اعتماد (نخستین رئیس سازمان انرژی اتمی) از مرحوم دکتر #رضا_خزانه به نیکی یاد می‌کنند. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🔶 مصاحبه‌ای از مرحوم استاد رضا خزانه ⚡مردم بايد دلايل واقعي تاخير در راه‌اندازی نيروگاه بوشهر را بشنوند | براي تثبيت دستاوردهاي هسته‌‌ای، كار را به بخش خصوصی واگذار كنيم 📌ادامه در این پیوند @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای